Գործ No ԵԱՔԴ/0096/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ12՚ օգոստոսի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օֆելյա Կիրակոսյանի
Ռուզաննա Պետրոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Էդգար Պետրոսյանի
Կարեն Բարսեղյանի
պաշտպան Մարինե Ֆարմանյանի
տուժողներ Աննա Քերոբյանի
Հրաչյա Խաչատրյանի
Նիկոլայ Կուվշինկինի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանի /ծնված 1991 թվականի նոյեմբերի 29-ինª Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, չամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառվածª ք.Երևան, Բաշինջաղյան 187-րդ շենքի 39-րդ բնակարանում/, մեղադրվում է երկու դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և մեկ դրվագովª 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է թիվ 14122615 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է թիվ 14124915 քրեական գործը:
2015 թվականի մայիսի 02-ին թիվ 14122615 և թիվ 14124915 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում:
2015 թվականի մայիսի 02-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14126215 քրեական գործը և միացվել թիվ 14124915 քրեական գործին:
2015 թվականի մայիսի 02-ին Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի մայիսի 05-ին Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով /2 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով /1 դրվագ/ և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2015 թվականի հունիսի 05-ին թիվ 14124915 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանին երկու դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և մեկ դրվագովª 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայնության գալով գործով ինքնությունը չպարզված անձի հետ, 2015 թվականի ապրիլի 9-ինª ժամը 12:00-ի սահմաններում զանգահարել է համացանցի ՙlist.am՚ կայքում ՙIphone 6՚ մոդելի բջջային հեռախոսի վաճառքի վերաբերյալ հայտարարություն տեղադրած Հրաչյա Գագիկի Խաչատրյանին, և հանդիպելու շուրջ նախնական պայմանավորվածություն են ձեռք բերել: Այնուհետևª նույն օրը ժամը 18:00-ի սահմաններում Է.Հայրապետյանը ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենայով եկել է Հ.Խաչատրյանի բնակության վայր, որտեղ վերջինս նստել է նշված ավտոմեքենան և միասին գնացել ք.Երևան Գյուլբենկյան 43 շենքի մոտª բջջային հեռախոսը Է. Հայրապետյանի ընկերոջը ցույց տալու և այն ստուգելու պատրվակով: Հասնելով նշված շենքի մոտª իրենց է մոտեցել գործով ինքնությունը չպարզված մի անձ, վերցրել է բջջային հեռախոսը և վերը նշված շենքի 4-րդ մուտքով մտել ներս: Դրանից հետո Է. Հայրապետյանը և Հ.Խաչատրյանը հետ են վերադարձել վերջինիս բնակության վայր, Հ/Խաչատրյանը բարձրացել է տուն և հետն իջեցրել ևս մեկ հատ ՙiphone 6՚ մոդելի բջջային հեռախոս և 1 հատ ՙcanon՚ մոդելի ֆոտոխցիկ, որից հետո վերջիններս կրկին վերադարձել են նույն շենքի մոտ, որտեղ Է. Հայրապետյանը վերցրել է նշված իրերը և խնդրել Հ.Խաչատրյանին սպասելª մինչ նա կվերադառնաª բոլոր ապրանքների սարքինությունը ստուգելուց հետո: Մտել է շենքի 4-րդ մուտքից և դուրս եկել շենքի հետնամասի մուտքիցª խարդախությամբ հափշտակելով Հ.Խաչատրյանին պատկանող խոշոր չափիª 1.020.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ բջջային հեռախոսներն ու ֆոտոխցիկը:
Բացի այդ, խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայն գալով գործով ինքնությունը չպարզված անձի հետ 2015թ. ապրիլի 23-ին զանգահարել է համացանցի ՙlist.am՚ կայքում ՙMac book pro՚ մոդելի դյուրակիր համակարգչի վաճառքի վերաբերյալ հայտարարություն տեղադրած Նիկոլայ Կուվշինկինին, և հանդիպելու շուրջ նախնական պայմանավորվածություն են ձեռք բերել: Մյուս օրըª ապրիլի 24-ինª ժամը 15:40-ի սահմաններում Է. Հայրապետյանը Երևան քաղաի ՙՀայր և Որդի Երիցյաներ՚ սուպերմարկետի հանդիպել է Ն.Կուվշինկինի և վերջինիս ընկերուհունª Աննա Կամարզարիի հետ, և նրանք միասին գնացել են ք.Երևան Գյուլբենկյան 43 շենքի հետնամասª դյուրակիր համակարգիչը Է. Հայրապետյանի ընկերոջը ցույց տալու և այն ստուգելու պատրվակով: Է.Հայրապետյանը նստել է Ն.Կուվշինկինի ավտոմեքենան: Ինքնությունը չպարզված անձը շենքի 4-րդ մուտքից դուրս է եկել, մոտեցել է նրանց, վերցրել դյուրակիր համակարգիչը և վերը նշված շենքի 4-րդ մուտքով մտել ներս: Շուրջ 5 րոպե անց Է.Հայրապետյանը մտել է շենքի նույն մուտքովª դյուրակիր համակարգիչը բերելու պատրվակով և դուրս է եկել շենքի մյուս մուտքիցª խարդախությամբ հափշտակելով Ն.Կուվշինկինին պատկանող խոշոր չափիª 1.000.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ դյուրակիր համակարգիչը:
Բացի այդ, խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայն գալով գործով ինքնությունը չպարզված անձի հետ 2015թ. մայիսի 1-ին զանգահարել է համացանցի ՙlist.am՚ կայքում ՙIphone 6՚ մոդելի բջջային հեռախոսի վաճառքի վերաբերյալ հայտարարություն տեղադրած Աննա Քերոբյանին, և հանդիպելու շուրջ նախնական պայմանավորվածություն են ձեռք բերել: Նույն օրը, ժամը 18:30-ի սահմաններում Է.Հայրապետյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել և Երևան քաղաքի Կասյան փողոցում հանդիպել է Ա.Քերոբյանին և նրա ընկերներինª Կատրին Մանուկյանին և Անդրանիկ Իսկանդարյանին, որտեղ Կ.Մանուկյանը և Ա.Իսկանդարյանը Է.Հայրապետյանի նույն տաքսի ավտոմեքենայկով գնացել են միասին գնացել են ք.Երևան Գյուլբենկյան 43 շենքի մոտª բջջային հեռախոսը Է.Հայրապետյանի ընկերոջը ցույց տալու և այն ստուգելու պատրվակով: Ինքնությունը չպարզված անձը շենքի 4-րդ մուտքից դուրս է եկել, մոտեցել է նրանց, վերցրել բջջային հեռախոսը և վերը նշված շենքի 4-րդ մուտքով մտել ներս: Շուրջ 5 րոպե անց Է.Հայրապետյանը մտել է շենքի նույն մուտքովª բջջային հեռախոսը հետ բերելու պատրվակով և դուրս է եկել շենքի մյուս մուտքիցª խարդախությամբ հափշտակելով Ա.Քերոբյանին պատկանող զգալի չափիª 320.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ բջջային հեռախոսը՚:

Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Մարինե Ֆարմանյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողներ Հրաչյա Խաչատրյանը, Նիկոլայ Կուվշինկինը և Աննա Քերոբյանը դիմում են ներկայացնել դատարան և հայտնել, որ չեն առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանի մեղավորությունը` երկու դրվագովª մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ խոշոր չափերով խարդախություն` վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու մեջª նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, և մեկ դրվագովª մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ խարդախություն` վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելու մեջª նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների հետ` դատարանը գտնում է, որ Էդվարդ Հայրապետյանն իր կատարած` երկու դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և մեկ դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Էդվարդ Հայրապետյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես տուժողին պատճառած վնասը հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ չձեռնարկելը և հանցագործության հետևանքով տուժողներին պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ չհատուցելը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Է.Հայրապետյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:

Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժողներ Հրաչյա Խաչատրյանի, Նիկոլայ Կուվշինկինի և Աննա Քերոբյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար:՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում։
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը, թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով: Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս):
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Էդվարդ Հայրապետյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Հ.Խաչատրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 1.020.000, Ա.Քերոբյանինª 320.000, և Ն.Կուվշինկինինª 1.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել և Էդվարդ Վաղարշակի Հարապետյանից հօգուտ տուժող Հրաչյա Գագիկի Խաչատրյանի պետք է բռնագանձել 1.020.000 /մեկ միլիոն քսան հազար/ ՀՀ դրամ, հօգուտ Աննա Միշայի Քերոբյանի` 320.000 /երեք հարյուր քսան հազար/ ՀՀ դրամ, հօգուտ Նիկոլայ Վլադիմիրի Կուվշինկինի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամª որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 8937493309066253844 գործարանային համարի ՙՎիվասելլ՚ 077-52-29-89 բաժանորդային քարտը, ՙՆոկիա՚ 105 մոդելի բջջային հեռախոսըª 359176051104508 գործարանային համարով և 8937401000143146140 գործարանային համարի ՙԲիլայն՚ 043-21-52-56 բաժանորդային քարտը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել Էդվարդ Հայրապետյանին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`


ՎՃՌԵՑ

Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և մեկ դրվագովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերովª տուժող Հրաչյա Խաչատրյանից նախնական համաձայնությամբ խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դրվագով, նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` տուժող Նիկոլայ Կուվշինկինից նախնական համաձայնությամբ խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դրվագովª պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` տուժող Աննա Քերոբյանից նախնական համաձայնությամբ հափշտակություն կատարելու դրվագովª պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդվարդ Վաղարշակի Հայրապետյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի մայիսի 02-ից:
Էդվարդ Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել և Էդվարդ Վաղարշակի Հարապետյանից հօգուտ տուժող Հրաչյա Գագիկի Խաչատրյանի բռնագանձել 1.020.000 /մեկ միլիոն քսան հազար/ ՀՀ դրամ, հօգուտ Աննա Միշայի Քերոբյանի` 320.000 /երեք հարյուր քսան հազար/ ՀՀ դրամ, հօգուտ Նիկոլայ Վլադիմիրի Կուվշինկինի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 8937493309066253844 գործարանային համարի ՙՎիվասելլ՚ 077-52-29-89 բաժանորդային քարտը, ՙՆոկիա՚ 105 մոդելի բջջային հեռախոսըª 359176051104508 գործարանային համարով և 8937401000143146140 գործարանային համարի ՙԲիլայն՚ 043-21-52-56 բաժանորդային քարտը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել Էդվարդ Հայրապետյանին:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ