Գործ No ԵԱՔԴ/0090/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ03՚ մայիսի 2016 թվական քաղաք Երևան


Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
Օֆելյա Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արա Մնացականյանի
պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանի /ծնված 1989 թվականի դեկտեմբերի 06-ին` Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, փաստացի ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված` Արմավիրի մարզ, գյուղ Գայ, Շահումյան փողոց, տուն 1, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ-ի կալանավոր/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2014 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14836014 քրեական գործը:
2015 թվականի մայիսի 08-ին Գրիգոր Ներսիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի մայիսի 29-ին Գրիգոր Ներսիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 14836014 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:


Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙհանդիսանալով ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ-ի կալանավոր, նախնական համաձայնության գալով ոմն Նոնայի և գործով ինքնությունները չպարզված անձանց հետ, անզգուշությամբ գործող Ռոզա Խաչատրյանին Ռոզա Խաչատրյանին օգտագործելու պայմաններում, այն է` համոզել, հորդորել է վերջինիս որևէ մեկից իբր քաղաքացիաիրավական գործարք կնքելու համար վերցնել անձնագիր, որից հետո Ռ.Խաչատրյանը Մ.Առաքելյանից վերցրել է նրա անձնագիրը և հանձնել Գ.Ներսիսյանի ուղարկած տաքսի ավտոմեքենայի վարորդին, ով իր հերթին այն փոխանցել է ոմն Նոնային և գործով ինքնությւոնը չպարզված այլ անձի, ովքեր 11.10.2014թ. տվյալ անձնագիրը ներկայացնելով Կիևյան 10 հասցեում գործող ՙՖոքս՚ ՍՊԸ, և միաժամանակ ոմն Նոնան ներկայանալով որպես Մարիա Առաքելյան, չարաշահելով նշված ՍՊԸ-ի աշխատակցի վստահությունը, խաբեությամբ Մ.Առաքելյանի անունից կնքել է իրավունք վերապահող կեղծ պայմանագիր, այդ կերպ հափշտակելով ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ին պատկանող զգալի չափերի հասնող 399.000 ՀՀ դրամ արժողության դյուրակիր համակարգիչը:
Բացի այդ, Գ.Ներսիսյանը, խաբեությամբ ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ին պատկանող զգալի չափերի հասնող 399.000 ՀՀ դրամ արժողության դյուրակիր համակարգչի հափշտակության նպատակադրվածությունից ելնելով նախնական համաձայնության գալով ոմն Նոնայի և ինքնությունը չպարզված այլ անձանց հետ, իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ-ից նախաձեռնել և կազմակերպել է` ոմն Նոնայի կողմից Երևան քաղաքի Կիևյան 10 հասցեում գործող ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ին պատկանող խանութում 11.10.2014թ. Մարիա Առաքելյանի անունից կնքել իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ վարկային պայմանագիր՚:

Ապացույցների հետազոտում

Ամբաստանյալ Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն, սակայն դատաքննության փուլում օգտվելով ՀՀ Սահմանադրության 65-րդ հոդվածով նախատեսված` ցուցմունք տալու պարտականությունից ազատվելու իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ինքը, չարաշահելով իր կնոջ` Մարիետա Խաչատրյանի մոր` Ռոզա Խաչատրյանի վստահությունը, խնդրել է, որ վերջինս վերցնի Մարիա Առաքելյանի անձնագիրը, որպեսզի իր ծանոթները կարողանան հաշվեհամար բացել և ոսկի գրավադնել բանկում: Հետագայում տեղեկանալով, որ Ռ.Խաչատրյանը վերցրել է Մ.Առաքելյանի անձնագիրը, պատահական տաքսի ավտոմեքենա է ուղարկել նրանց տան մոտ, զանգել Ռ.Խաչատրյանին և վերջինս իր պահանջով Մ.Առաքելյանի անձնագիրը տվել է տաքսի ավտոմեքենայի վարորդին: Նույն օրը երեկոյան, կամ հաջորդ օրը, անձնագիրը վերադարձրել է: Դրանից հետո մի քանի անգամ անձնագիրը վերցրել է և տվել իր ծանոթ աղջկան, ով էլ 2015թ. հոկտեմբերի 11-ին Մարիա Առաքելյանի անձնագրով ապառիկ նոթբուք է գնել, վաճառել այն, և 300.000 ՀՀ դրամ գումար ուղարկել իրեն:

Գ.թ. 175-176

Ամբաստանյալ Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանին մեղսագրվող արարքները հիմնավորվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.

Վկա Մարիա Ռուբենի Առաքելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2014թ. սեպտեմբերի վերջերին իր ծանոթ Ռոզա Նորիկի Խաչատրյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ իրեն գումար պետք է փոխանցեն և, քանի որ չի ուզում իր ամուսինն իմանա այդ մասին, խնդրել է, որ նրան տա իր անձնագիրը, որպեսզի վերջինս իր անվամբ բանկում հաշվեհամար բացի, որին կփոխանցեն այդ գումարը, և ինքը ստանալով այն` կվերադարձնի անձնագիրը: Ինքն առանց Ռոզային որևէ հարց տալու` համաձայնվել է և պայմանավորվածության համաձայն, հաջորդ օրը, իրենց տան մոտ` Այվազովսկու փողոցում, Ռ.Խաչատրյանին տվել իր անձնագիրը: 11.10.2014թ.` ժամը 21:00-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել է Ռոզան, հայտնել, որ գալիս է անձնագիրը վերադարձնելու և խնդրել, որ դուրս գա ՙԷրուբունի՚ թանգարանի մոտ: Մոտ 30 րոպե անց տաքսի ավտոմեքենայով եկել է Ռոզան, վերադարձրել անձնագիրը, հայտնել, որ շտապում է և նույն տաքսի ավտոմեքենայով հեռացել` չասելով` հաշվեհամար բացել է, թե ոչ, ինչպես նաև ինքը նրան այդ մասին չի հարցրել: Դրանից հետո Ռոզան մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն, զրուցել են, սակայն նա իրեն ոչինչ չի ասել հաշվեհամար բացելու մասին: 12.12.2014թ. փոստային ծառայության միջոցով ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ից ստացել է ծանուցում այն մասին, որ իր կողմից խախտվել է կնքված վարկային պայմանագրի պահանջները, որի արդյունքում իր պարտքը բանկի նկատմամբ կազմում է 409.870 ՀՀ դրամ: Ինչպես նաև նույն օրը ինքը փոստային ծառայության միջոցով ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ից ստացել է ևս 2 ծանուցում, որոնք կրկին ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ի հետ կնքված վարկային պայմանագրի պահանջների խախտման վերաբերյալ են եղել, որոնցով իր պարտքը կազմում է 600.000 ՀՀ դրամ և 270.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը գնացել է ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ի գլխամաս, որտեղ պարզել է, որ իր անվամբ ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ի հետ կնքվել է թվով 3 վարկային պայմանագիր, որոնցից մեկը 11.10.2014թ. ք.Երևան, Կիևյան 10 հասցեում գործող ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ից 399.000 ՀՀ դրամ արժողության դյուրակիր համակարգիչ ձեռք բերելու վերաբերյալ է, երկրորդը և երրորդը 01.10.2014թ. ք.Երևան, Ծովակալ Իսակովի 81/4 հասցեում գործող ՙԼուսինե Մուսաելյան՚ ԱՁ-ից 600.000 ՀՀ դրամ և 270.000 ՀՀ դրամ արժողուտթյան կահույքներ ձեռք բերելու վերաբերյալ են: Դրանից հետո ինքը համապատասխան հաղորդումներ է տվել ոստիկանության Արաբկիրի և Մալաթիա-Սեբաստիայի բաժիններում:

Վկա Ռոզա Նորիկի Խաչատրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ իր դուստրն ասել է, որ իր ծանոթ Մարիա Առաքելյանից վերցնի անձնագիրը, որով անհրաժեշտ է բանկում հաշվեհամար բացել և ոսկի գրավադրել: Ինքը Մարիային խնդրել է տալ անձնագիրը, վերջինս չի մերժել և տվել է: Ինքը դստերն ասել է, որ Մարիայի անձնագիրը վերցրել է, դուստրն էլ եկել իրենց տնից վերցրել է այն, իսկ դրանից մոտ 10 օր անց դուստրը իրեն է տվել Մ.Առաքելյանի անձնագիրը, հայտնել, որ գործարք չեն արել, որից հետո, նույն օրն ինքն անձնագիրը վերադարձրել է Մ.Առաքելյանին: Հետագայում իմացել է, որ Մարիա Առաքելյանի անձնագրով ապառիկ կարգով անհայտ անձը գնել է համակարգիչ:

Վկա Մարիետա Արշավիրի Խաչատրյանը, օգտվելով ՀՀ Սահմանադրության 65-րդ հոդվածով նախատեսված` ցուցմունք տալու պարտականությունից ազատվելու իր դատավարական իրավունքից, հրաժավեց դատաքննության փուլում ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության փուլում վկա Մ.Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել, որ Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանն իր փաստացի ամուսինն է և ունեն զավակ: 2014թ. սեպտեմբերի վերջերին մորը` Ռոզա Խաչատրյանին, զանգահարել է Գրիգորը, հարցրել կարող է վարկային պատմության խնդիր չունեցող անձնագիր վերցնել ինչ-որ մեկից, որպեսզի հաշվեհամար բացեն և ոսկի գրավադնեն: Մայրը զանգել իր ծանոթ Մարիա Առաքելյանին, հայտնել, թե ինչի համար է անհրաժեշտ նրա անձնագիրը և Մարիան համաձայնել է տալ: Երբ մայրը մարիայից վերցրել է վերջինիս անձնագիրը, նրան է զանգահարել Գրիգորը, հայտնել, որ իրենց տան մոտ տաքսի ավտոմեքենա է սպասում և ասել, որ նա Մարիայի անձնագիրը տա վարորդին, ինչը մայրը արել է: Նույն օրը երեկոյան, ինքը մորից տեղեկացել է, որ Գրիգորը նույն տաքսի ավտոմեքենայով վերադարձրել է մարիայի անձնագիրը, իսկ երբ ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել նրա հետ, Գրիգորը ասել է, որ անձնագիրը պահի իր մոտ, քանի որ գալու են տանեն, որպեսզի ստուգեն հնարավոր է այդ անձնագրով ոսկի գրավադնել, թե ոչ: Դրանից հետո ինքը ամուսնու պահանջով Մարիայի անձնագիրը մեկ անգամ տվել է Սվետլանա Հովհաննիսյանին, որը մի քանի օր անց հետ է վերադարձրել և մեկ անգամ էլ` ամուսնու կողմից ուղարկված տաքսի ավտոմեքենայի վարորդին: Դրանից 1-2 օր անց, իրեն է զանգահարել ամուսինը, հայտնել, որ զանգելու է նրա ընկերոջ կինը, որպեսզի ինքը գնա Երևան քաղաք, վերցնի Մարիայի անձնագիրը և գումար` անձնագիրը վերադարձնի մարիային, իսկ գումարն ուղարկի իրեն: Շուրջ մեկ ժամ անց իրեն է զանգահարել Ս.Հովհաննիսյանը և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում: Երբ ինքը գնացել է նշված վայր և հանդիպել Ս.Հովհաննիսյանին, վերջինս հայտնել է, որ մի քանի րոպեից մոտենալու է իր աշխատակից Նոնան և տա անձնագիրն ու գումարը, իսկ ինքը շտապում է և պետք է գնա: Ս.Հովհաննիսյանի գնալուց հետո իրեն է մոտեցել մի կին` երկու երեխաների հետ, ներկայացել Նոնա անունով և հայտնել, որ անձնագիրը և գումարը պետք է վերցնի իր աշխատատեղից, ինչպես նաև իրեն խնդրել է հետևել երեխաներին, մինչև որ ինքը կգա: Ինքը Նոնայի երեխաների հետ շրջել է Կիևյան փողոցում, իսկ վերջինս մտել է այնտեղ գտնվող ինչ-որ խանութ: Քանի որ երեխաները իրենց խելոք չեն պահել, իրենք նույնպես մտել են այդ խանութ և Նոնայի պահանջով սպասել սպասասրահում: Այդ ընթացքում ինքը անընդհատ հեռախոսով խոսել է իր երեխայի հետ, իսկ որոշ ժամանակ անց Նոնայի երեխաները դուրս են գնացել, ինքն էլ նրանց հետ դուրս է եկել խանութից: Մոտ 10 րոպե անց Նոնան դուրս գալով խանութից հարցրել է իր բջջային հեռախոսահամարը, որից հետո կրկին ներս մտել: Իսկ դրանից մոտ 20 րոպե անց Նոնան դուրս է եկել խանութից` ձեռքին ինչ-որ մեծ տոպրակ, իրեն տվել 50.000 ՀՀ դրամ և Մարիայի անձնագիրը, որից հետո Նոնան երեխաների հետ հեռացել է, իսկ ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է տուն: Մի քանի ժամ անց, իրեն զանգահարել է Ս.Հովհաննիսյանը, հայտնել, որ Մարիայի անձնագրով ոսկի գրավադնել չի լինի, ինչից հետո ինքը մարիայի անձնագիրը տվել է մորը` Ռ.Խաչատրյանին և խնդրել, որ այն վերադարձնի տիրոջը: Մայրը զանգել է Մարիա Առաքելյանին, պայմանավորվել և հենց նույն օրը նրան է տվել անձնագիրը:
Նախաքննության փուլում տված ցուցմունքները հրապարակվելուց հետո վկա Մարիետա Խաչատրյանը հայտարարեց, որ Մարիա Առաքելյանի անձնագիրը ոչ թե իր մայրն է փոխանցել տաքսու վարորդին, այլ ինքը:

Գ.թ. 129-136

Վկա Լուսինե Նորայրի Քոչարյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը և ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ում` որպես գանձապահ-վաճառող: 11.10.2014թ. իրենց խանութ են եկել երկու կին` երկու երեխաների հետ: Այդ կանանցից մեկը` երեխաների մայրը, ներկայացել է որպես Մարիա Ռոբերտի Առաքելյան և ցանկություն հայտնել` օգտվել ՍՊԸ-ում գործող ակցիայից, ապառիկ տեղում ձևակերպել ՙՏոշիբա՚ մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, որի գինը կազմել է 399.000 ՀՀ դրամ, որի մեջ հաշվարկվել է նաև 60.000 ՀՀ դրամ ակցիայի գումարը: Վերջինս ներկայացրել է անձնագիր և սոցիալական քարտ, հայտնել, որ աշխատում է ՙՇանթ՚ գործարանում որպես հաշվապահ, քանի որ ՙՎՏԲ՚ բանկի միջոցով ապառիկը ձևակերպելու համար անհրաժեշտ է, որ հաճախորդը լինի գրանցված աշխատող, սակայն աշխատանքի վայրից տեղեկանք բանկը չի պահանջում: Ինքը Մարիա Առաքելյան ներկայացած անձի տվյալները համակարգչի միջոցով լրացրել է ՙՎՏԲ՚ բանկի համապատասխան բլանկում, լուսանակարահանել նրան և օնլայն ուղարկել բանկին: Բանկը պայանագիրը հաստատված հետ է ուղարկել, որը ինքը տպել է և տվել Մարիա Առաքելյան ներկայացած անձին ստորագրման: 2014թ-ի դեկտեմբերին իրենց զանգահարել են ՙՎՏԲ՚ բանկից և հայտնել, որ Մարիա Առաքելյանի անվամբ ձևակերպված վարկային պայմանագրի հետ կապ խնդիրներ կան, քանի որ պայմանագիր կնքող անձը իրականում Մարիա Առաքելյանը չի հանդիսանում:

Վկա Վարդան Վարդանի Հովնանյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014 թվականին եղել է ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ի տնօրենը, խանութն իրականացրել է համակարգչային ապրանքների մանրածախ վաճառք: Դեպքի մասին տեղեկացել է, երբ տուժողի բողոքի հիման վրա, որի համաձայն` իր անձնագրով, առանց իր իմացության, այլ անձինք ՙՎՏԲ՚ բանկում ապառիկ կարգով գնել են համակարգիչ, ոստիկանության աշխատակիցները եկել են իրենց խանութ և հետաքրքրվել ապրանքի վաճառքի մանրամասների մասին: Որքանով տեղյակ է, համակարգիչ գնելու համար այդ ժամանակ խանութ են եկել երկու կին` երեխաների հետ:

Վկա Արթուր Արտաշեսի Թումանյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014 թվականին աշխատել է ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ում` որպես մենեջեր-խորհրդատու, խանութն իրականացրել է համակարգչային ապրանքների վաճառք, նաև` ապառիկ: 399.000 դրամի պայմանագրի հետ կապված նշել է, որ խանութ է ներկայացել Մարիա Առաքելյանը` իր անձնագրով և դիմել ապառիկ կարգով համակարգիչ գնելու համար: Դրանից հետո իրենք լուսանկարել են հաճախոդին, ՙՎՏԲ՚ բանկ ուղարկել համապատասխան փաստաթղթերը, և բանկը, ստուգելով տվյալները և հաստատելով այն, բավարարել է դիմումը և Մ.Առաքելյանն իրենց խանութից գնել է նոթբուք: Մեկ ամիս անց բանկից զանգահարել և տեղեկացրել են, որ հաճախորդը ժամանակին վճարումները չի կատարում: Հետագայում իմացել է, որ անձնագիր ներկայացնողը եղել է այլ անձ:

Վկա Արշավիր Ռազմիկի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանն իր դստեր` Մարիետա Խաչատրյանի ամուսինն է: Գրիգորի բռնվելուց հետո ինքը երբևէ նրան չի տեսել, ՔԿՀ տեսակցության չի գնացել: Երբ իր կնոջը կանչել են ոստիկանություն, ինքը նրանից տեղեկացել է, որ նա և Մարիետան, Գրիգորի խնդրանքով, վերցրել են Մարիա Առաքելյանի անձնագիրը և տվել տարբեր մարդկանց, ովքեր այդ անձնագրով ապառիկ գնումներ են կատարել: Հայտնել է նաև, որ ինքը Մարիա Առաքելյանին և Սվետլանա Հովհաննիսյանին չի ճանաչում:

Գ.թ. 137-139

15.12.2014թ. Մարիա Ռուբենի Առաքելյանի կողմից հաղորդում տալու մասին արձանագրության համաձայն` 11.10.2014թ. Կիևյան 10 հասցեում անհայտ անձը ՙՖոքս՚ ՍՊԸ-ի աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով, խաբեությամբ իր անվամբ կնքել է վարկային պայմանագիր, վերցրել 399.000 ՀՀ դրամի ինչ-որ ապրանք, իսկ այժմ ՙՎՏԲ Հայաստան բանկ՚ ՓԲԸ-ն իրենից պահանջում է 409.870 ՀՀ դրամ գումար:

Գ.թ. 3

Ամբաստանյալին վերագրվող արարքները հիմնավորվել է նաև` վարկային պայմանագիրն այլ փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշմամբ:

Գ.թ. 184ա

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գրիգոր Ներսիսյանի մեղավորությունը խարդախություն` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ վստահությունը չարաշահելու և խաբեության եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելը /պայմանագրում կեղծ տեղեկություն մտցնելը/ կազմակերպելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է, արարքները ճիշտ են որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
Դատարանն արձանագրում է, որ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Գրիգոր Ներսիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակիորեն ընդունել է մեղքը և զղջացել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով բախատեսված հանցագործությունը կատարելու համար, խնամքի տակ է գտնվում 2009 թվականին ծնված մանկահասակ երեխան: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գրիգոր Ներսիսյանը, ՀՀ Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 1-ին մասով, 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 10 տարի ժամկետով, առանց գույքի բռնագրավման:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Գ.Ներսիսյանը սույն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարել է նախքան Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի գործով դատավճիռ կայացնելը, ուստի, նշված պայմաններում, դատարանը Գ.Ներսիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով, համաձայն որի` ՙՊատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաեւ մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը՚:
Անդրադառնալով քաղաքացիական հայցին, դատարանը գտնում է, որ ՙՖոքս՚ ՍՊ ընկերությանը պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցման հարցը քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծելու համար:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ, ՀՀ Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով նշանակված պատժից մասնակիորեն գումարել 8 /ութ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Գրիգոր Գագիկի Ներսիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 11 /տասնմեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով, նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցել ՀՀ Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասըª 2 /երկու/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 1 /մեկ/ օրը և պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի ապրիլի 02-ից:
ՙՖոքս՚ ՍՊ ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցման հարցը քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծելու համար:

Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ