ԵԱՔԴ/0087/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`

նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրողներ` Վ. Մկրտչյանի, Է. Պետրոսյանի
պաշտպան՝ Հ. Պետրոսյանի


2015 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում, դռնփակ դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իրինա Սուրենի Մովսեսյանի, ծնված 1978 թվականի դեկտեմբերի 07-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի ՀԱԹ Բ2 թաղամասի 91 շենքի թիվ 4 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի մարտի 13-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Մկրտչյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14200115 քրեական գործը:
2015 թվականի մարտի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14200115 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն:
2015 թվականի մայիսի 05-ին Իրինա Սուրենի Մովսեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ Իրինա Սուրենի Մովսեսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով:
2015 թվականի մայիսի 29-ին թիվ 14200115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ ըստ էության քննելու համար:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Իրինա Սուրենի Մովսեսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբին երկու անձանց պոռնկությամբ զբաղվելու համար ստեղծել է հաստատություն և ղեկավարել այն: Այսպես. 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսի սկզբին վարձակալել է Երևան քաղաքի Կիևյան 26 հասցեում գտնվող շինությունը և պոռնկությամբ զբաղվելու համար հիմնել ՙԷնջի՚ մերսման սրահը, որտեղ որպես մերսողներ աշխատանքի է ընդունել Մարիամ Գրիգորյանին և Նելլի Կիրակոսյանին: Նշված մերսման սրահում հաճախորդներ ապահովելու նպատակով իր կողմից աշխատանքի ընդունած մերսողների հետ ձեռք է բերել համապատասխան պայմանավորվածություն հաճախորդների ցանկության դեպքում մերսուհիների հետ կատարել նաև սեքսուալ բնույթի գործողություններ և ստացված գումարը բաժանել միմյանց միջև՝ այդ կերպ գույքային օգուտ ստանալով 2014 թվականի սեպտեմբերի սկզբից մինչև 2015 թվականի մարտի վերջն ընկած ժամանակահատվածում նպաստել է երկու կանանց պոռնկությամբ զբաղվելուն:
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Իրինա Մովսեսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Հայկ Պետրոսյանը:
Մեղադրող Վ.Մկրտչյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն առարկել է, սակայն դատարանում մեղադրող Է.Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Իրինա Մովսեսյանը 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբին երկու անձանց պոռնկությամբ զբաղվելու համար ստեղծել է հաստատություն և ղեկավարել այն: Այսպես. 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսի սկզբին վարձակալել է Երևան քաղաքի Կիևյան 26 հասցեում գտնվող շինությունը և պոռնկությամբ զբաղվելու համար հիմնել ՙԷնջի՚ մերսման սրահը, որտեղ որպես մերսողներ աշխատանքի է ընդունել Մարիամ Գրիգորյանին և Նելլի Կիրակոսյանին: Նշված մերսման սրահում հաճախորդներ ապահովելու նպատակով իր կողմից աշխատանքի ընդունած մերսողների հետ ձեռք է բերել համապատասխան պայմանավորվածություն՝ հաճախորդների ցանկության դեպքում մերսողների հետ նաև սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելու և ստացված գումարն իրենց միջև բաժանելու վերաբերյալ՝ այդ կերպ գույքային օգուտ ստանալով 2014 թվականի սեպտեմբերի սկզբից մինչև 2015 թվականի մարտի վերջն ընկած ժամանակահատվածում նպաստել է երկու կանանց պոռնկությամբ զբաղվելուն:
Այսինքն՝ Ի.Մովսեսյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Իրինա Սուրենի Մովսեսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Իրինա Մովսեսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, նրա խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները (Վարդան Արամի Մովսեսյան՝ ծնված՝ 06.01.2001թ., Էրիկա Արամի Գրիգորյան՝ ծնված 19.03.2004թ.):
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Ի.Մովսեսյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Իրինա Սուրենի Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը, սակայն նպատակահարմար է գտնում որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում նշանակելը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՙՎճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է հաշվի առնի ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները։
Հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ ՙԱրարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում։ Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՍԴ/0109/01/12 քրեական գործով 01.11.2012 թվականին կայացրած որոշման 42-րդ կետում հայտնել է հետևյալ դիրքորոշումը՝ ՙՊատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ. Պետրոսյանի, Կ. Հարությունյանի, Գ. Ազատյանի, Ս. Անտոնյանի գործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Հ. Պետրոսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(...) օրենսդիրը պատիժը պայամանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու՚ (տես Հասմիկ Արտաշեսի Պետրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 29-ի թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշումը):
Դատարանը հաշվի առնելով Իրինա Մովսեսյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելը` սոցիալական արդարության վերականգնելը և ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու, պայմաններում:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Իրինա Սուրենի Մովսեսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման երեք (3) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, զրկելով մերսման բնույթի ծառայություններ մատուցելու հետ կապված գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և Իրինա Սուրենի Մովսեսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված հիմնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան երկու (2) տարի ժամկետով:
Իրինա Մովսեսյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության նրա բնակության վայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնում Իրինա Սուրենի Մովսեսյանին հաշվառման վերցնելու օրվանից:
Իրինա Սուրենի Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:

Դատավոր` ստորագրություն
Բնագրի հետ ճիշտ է`
Դատավոր՝ Լ. Ավետիսյան