Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0085/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Արմեն Գրիգորյան Նորայր
Արմեն Գրիգորյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Ռուբիկ Մխիթարյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Ռուբիկ Մխիթարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-04-06 | 14:10 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-03-15 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-19 | 15:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-01-21 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-23 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-08 | 11:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-11-24 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-11-10 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-11-06 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-10-19 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-09-11 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-07-28 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-07-10 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԱՔԴ/0085/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«06» ապրիլի 2016թ. ք. Երևան
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ` դատավոր Ռ. Մխիթարյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի,
պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի,
ամբաստանյալ Ա.Գրիգորյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի (ծնվ. 22.03.1987թ. ՀՀ-ում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ երեխա, չի աշխատում, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված, հասցեն՝ ք. Երևան, Նոր Արեշ 4-րդ փողոց, թիվ 42 տուն)՝ ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում, 2015 թվականի հունվարի 29-ին, հարուցվել է թիվ 14104115 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով:
2015 թվականի փետրվարի 25-ին, որպես գործով կասկածյալի՝ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի մարտի 4-ին Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2015 թվականի հունվարի 29-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրելով Երևան քաղաքի Հր. Քոչար փողոցի վրա՝ նախկին տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող, Էդիկ Հենզելի Ինջոյանին պատկանող «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը, ապօրինի մուտք է գործել ներս և այնտեղից գաղտնի հափշտակել է Էդիկ Ինջոյանին պատկանող զգալի չափի՝ 500.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 22 հատ ավտոմեքենայի մարտկոց:
2015 թվականի մայիսի 22-ին հայտարարվել է նախաքննության ավարտը, գործով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանի 2015 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ:
Քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, 2015 թվականի մայիսի 27-ին ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2015 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության:
ՀՀ Նախագահի 2016 թվականի հունվարի 8-ի թիվ ՆՀ-3-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ա. Խաչատրյանի՝ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով, 2016 թվականի հունվարի 25-ին, քրեական գործը վերամակագրվել է և 2016 թվականի հունվարի 26-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ռ. Մխիթարյանին: Նույն օրը քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2016 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության:
Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը.
2. Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է ամբողջ ծավալով:
3. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված հիմքերն ու պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին:
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
4. Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 1-ին կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝ չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
5. Հետազոտելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- ըստ գործի նյութերի` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը, հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել,
(հատոր 1-ին, գ.թ. 58-60, 143-145 և դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2015 թվականի փետրվարի 25-ի տեղեկանքի համաձայն` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործության համար, այն է՝ Երևանի Շենգավիթ համայնքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2009 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռով 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման է դատապարտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար, պատժի կրումից ազատվել է 2014 թվականի հունիսի 4-ին,
(հատոր 1-ին, գ.թ.73)
- Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 22-ին տրված թիվ ԱԲ 351720 ծննդյան վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ Արմեն Նորայի Գրիգորյանը հանդիսանում է 2015 թվականի ապրիլի 18-ին ծնված Նորայր Արմենի Գրիգորյանի հայրը,
(հատոր 1-ին, գ.թ.303)
- Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 7-ին տրված թիվ ԱԲ 143408 ամուսնության վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ 2015 թվականի մայիսի 7-ին գրանցվել է Արմեն Նորայի Գրիգորյանի և Ստելլա Յուրայի Գրիգորյանի ամուսնությունը,
(հատոր 1-ին, գ.թ.305)
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներն են՝
1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը.
(...)
4. Եթե սույն հոդվածի առաջին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք»:
7. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը կիրառելով սույն դատավճռի 5-րդ կետում արձանագրված փաստական տվյալների նկատմամբ՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը:
Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Նորայրի Գրիգորյանն ըստ էության իրեն մեղավոր է ճանաչել և նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, սակայն դա արել է հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո և, տվյալ դեպքում, այն չի կարող կատարել հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող իրական հանգամանքի դեր:
Դրա հետ մեկտեղ, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանն արձանագրում է, որ նա երիտասարդ է, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է:
8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ: Մասնավորապես, տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
9. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, դրա արդյունքում պատճառված վնասը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 7-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների հետ՝
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի կիրառման միջոցով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, տվյալ հանցագործության համար նախատեսված նվազագույնի չափով՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով և, որ այդ պատժի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ընդ որում, ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատժի չափը սահմանելիս՝ Դատարանը հիմք է ընդունում նաև Ա. Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքը, համաձայն որի՝ «(…) հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է: (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով ամրագրված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօգուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի» (տե՛ս Ալեք Գագիկի Պողոսյանի վերաբերյալ 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/01/13 որոշումը):
10. Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-16-րդ կետերով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով քաղաքացիական հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու վերաբերյալ դատարանի նախաձեռնությամբ որոշում կայացնելու որևէ հիմք, գործով արգելադրված գույք չկա:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացրած մարմնի որոշմամբ գործով իրեղեն ապացույց է ճանաչվել «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու բանալիներով, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ ենթակա է վերադարձման դրա սեփականատիրոջը՝ գործով տուժող Էդիկ Ինջոյանին:
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք՝ ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատժի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի կատարման հիմքով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու օրինակ բանալիներով, վերադարձնել տուժող Էդիկ Ինջոյանին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«06» ապրիլի 2016թ. ք. Երևան
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ` դատավոր Ռ. Մխիթարյանի,
քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի,
պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի,
ամբաստանյալ Ա.Գրիգորյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի (ծնվ. 22.03.1987թ. ՀՀ-ում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ երեխա, չի աշխատում, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված, հասցեն՝ ք. Երևան, Նոր Արեշ 4-րդ փողոց, թիվ 42 տուն)՝ ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում, 2015 թվականի հունվարի 29-ին, հարուցվել է թիվ 14104115 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով:
2015 թվականի փետրվարի 25-ին, որպես գործով կասկածյալի՝ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի մարտի 4-ին Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2015 թվականի հունվարի 29-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրելով Երևան քաղաքի Հր. Քոչար փողոցի վրա՝ նախկին տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող, Էդիկ Հենզելի Ինջոյանին պատկանող «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը, ապօրինի մուտք է գործել ներս և այնտեղից գաղտնի հափշտակել է Էդիկ Ինջոյանին պատկանող զգալի չափի՝ 500.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 22 հատ ավտոմեքենայի մարտկոց:
2015 թվականի մայիսի 22-ին հայտարարվել է նախաքննության ավարտը, գործով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանի 2015 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ:
Քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, 2015 թվականի մայիսի 27-ին ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2015 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության:
ՀՀ Նախագահի 2016 թվականի հունվարի 8-ի թիվ ՆՀ-3-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ա. Խաչատրյանի՝ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով, 2016 թվականի հունվարի 25-ին, քրեական գործը վերամակագրվել է և 2016 թվականի հունվարի 26-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ռ. Մխիթարյանին: Նույն օրը քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2016 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության:
Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը.
2. Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է ամբողջ ծավալով:
3. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված հիմքերն ու պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին:
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
4. Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 1-ին կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝ չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը:
5. Հետազոտելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- ըստ գործի նյութերի` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը, հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել,
(հատոր 1-ին, գ.թ. 58-60, 143-145 և դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2015 թվականի փետրվարի 25-ի տեղեկանքի համաձայն` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործության համար, այն է՝ Երևանի Շենգավիթ համայնքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2009 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռով 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման է դատապարտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար, պատժի կրումից ազատվել է 2014 թվականի հունիսի 4-ին,
(հատոր 1-ին, գ.թ.73)
- Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 22-ին տրված թիվ ԱԲ 351720 ծննդյան վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ Արմեն Նորայի Գրիգորյանը հանդիսանում է 2015 թվականի ապրիլի 18-ին ծնված Նորայր Արմենի Գրիգորյանի հայրը,
(հատոր 1-ին, գ.թ.303)
- Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 7-ին տրված թիվ ԱԲ 143408 ամուսնության վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ 2015 թվականի մայիսի 7-ին գրանցվել է Արմեն Նորայի Գրիգորյանի և Ստելլա Յուրայի Գրիգորյանի ամուսնությունը,
(հատոր 1-ին, գ.թ.305)
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»:
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներն են՝
1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը.
(...)
4. Եթե սույն հոդվածի առաջին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք»:
7. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը կիրառելով սույն դատավճռի 5-րդ կետում արձանագրված փաստական տվյալների նկատմամբ՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը:
Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Նորայրի Գրիգորյանն ըստ էության իրեն մեղավոր է ճանաչել և նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, սակայն դա արել է հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո և, տվյալ դեպքում, այն չի կարող կատարել հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող իրական հանգամանքի դեր:
Դրա հետ մեկտեղ, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանն արձանագրում է, որ նա երիտասարդ է, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է:
8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ: Մասնավորապես, տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
9. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, դրա արդյունքում պատճառված վնասը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 7-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների հետ՝
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի կիրառման միջոցով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, տվյալ հանցագործության համար նախատեսված նվազագույնի չափով՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով և, որ այդ պատժի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ընդ որում, ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատժի չափը սահմանելիս՝ Դատարանը հիմք է ընդունում նաև Ա. Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքը, համաձայն որի՝ «(…) հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է: (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով ամրագրված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօգուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի» (տե՛ս Ալեք Գագիկի Պողոսյանի վերաբերյալ 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/01/13 որոշումը):
10. Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-16-րդ կետերով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով քաղաքացիական հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու վերաբերյալ դատարանի նախաձեռնությամբ որոշում կայացնելու որևէ հիմք, գործով արգելադրված գույք չկա:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացրած մարմնի որոշմամբ գործով իրեղեն ապացույց է ճանաչվել «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու բանալիներով, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ ենթակա է վերադարձման դրա սեփականատիրոջը՝ գործով տուժող Էդիկ Ինջոյանին:
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք՝ ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատժի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի կատարման հիմքով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու օրինակ բանալիներով, վերադարձնել տուժող Էդիկ Ինջոյանին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0085/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-05-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0085/01/15 |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14104115 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 29.01.2015թ. ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հր.Քոչար փողոցում գտնվող նախկին տոնավաճառի հարևանությամբ Էդիկ Ինջոյանին պատկանող <Մարտկոցների աշխարհ> խանութ սրահի դռան փականը մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրել է, ապօրինի մուտք է գործել նշված խանութը և այնտեղից գաղտնի հափշտակել Է.Ինջոյանին պատկանող թվով 22 հատ ավտոմեքենայի մարտկոցներ՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Նորայր |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ամբաստանյալ՝ Արմեն Գրիգորյանի անձնագիրը |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 2 Կետ 3 |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 01-06-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-06-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդիկ |
| Ազգանուն | Իջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա. Խաչատրյանի մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով սույն դատական նիստը չի կայացվել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա. Խաչատրյանի մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով սույն դատական նիստը չի կայացվել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | ՀՀ նախագահի ՆՀ-3Ա հրամանագրի |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
Մակագրել
| Երբ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-01-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդիկ |
| Ազգանուն | Իջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Սիրեկանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:10 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-04-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 06-04-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0085/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «06» ապրիլի 2016թ. ք. Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ` դատավոր Ռ. Մխիթարյանի, քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Լ.Մանուկյանի, պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի, ամբաստանյալ Ա.Գրիգորյանի, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի (ծնվ. 22.03.1987թ. ՀՀ-ում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ երեխա, չի աշխատում, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված, հասցեն՝ ք. Երևան, Նոր Արեշ 4-րդ փողոց, թիվ 42 տուն)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում, 2015 թվականի հունվարի 29-ին, հարուցվել է թիվ 14104115 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով: 2015 թվականի փետրվարի 25-ին, որպես գործով կասկածյալի՝ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2015 թվականի մարտի 4-ին Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2015 թվականի հունվարի 29-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, մետաղյա ձողի գործադրմամբ կոտրելով Երևան քաղաքի Հր. Քոչար փողոցի վրա՝ նախկին տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող, Էդիկ Հենզելի Ինջոյանին պատկանող «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը, ապօրինի մուտք է գործել ներս և այնտեղից գաղտնի հափշտակել է Էդիկ Ինջոյանին պատկանող զգալի չափի՝ 500.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 22 հատ ավտոմեքենայի մարտկոց: 2015 թվականի մայիսի 22-ին հայտարարվել է նախաքննության ավարտը, գործով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն, որը հաստատվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանի 2015 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ: Քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, 2015 թվականի մայիսի 27-ին ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2015 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության: ՀՀ Նախագահի 2016 թվականի հունվարի 8-ի թիվ ՆՀ-3-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ա. Խաչատրյանի՝ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով, 2016 թվականի հունվարի 25-ին, քրեական գործը վերամակագրվել է և 2016 թվականի հունվարի 26-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ռ. Մխիթարյանին: Նույն օրը քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2016 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության: Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը. 2. Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է ամբողջ ծավալով: 3. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված հիմքերն ու պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին: Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները. 4. Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 1-ին կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝ չի կարող գերազանցել նշված հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը: 5. Հետազոտելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. - ըստ գործի նյութերի` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը, հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, (հատոր 1-ին, գ.թ. 58-60, 143-145 և դատական նիստի ձայնային արձանագրում) - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2015 թվականի փետրվարի 25-ի տեղեկանքի համաձայն` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործության համար, այն է՝ Երևանի Շենգավիթ համայնքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2009 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռով 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման է դատապարտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար, պատժի կրումից ազատվել է 2014 թվականի հունիսի 4-ին, (հատոր 1-ին, գ.թ.73) - Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 22-ին տրված թիվ ԱԲ 351720 ծննդյան վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ Արմեն Նորայի Գրիգորյանը հանդիսանում է 2015 թվականի ապրիլի 18-ին ծնված Նորայր Արմենի Գրիգորյանի հայրը, (հատոր 1-ին, գ.թ.303) - Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 7-ին տրված թիվ ԱԲ 143408 ամուսնության վկայականի լուսապատճենի համաձայն՝ 2015 թվականի մայիսի 7-ին գրանցվել է Արմեն Նորայի Գրիգորյանի և Ստելլա Յուրայի Գրիգորյանի ամուսնությունը, (հատոր 1-ին, գ.թ.305) Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»: Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը, բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներն են՝ 1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը. (...) 4. Եթե սույն հոդվածի առաջին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք»: 7. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը կիրառելով սույն դատավճռի 5-րդ կետում արձանագրված փաստական տվյալների նկատմամբ՝ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Նորայրի Գրիգորյանն ըստ էության իրեն մեղավոր է ճանաչել և նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, սակայն դա արել է հանցագործության կատարման մեջ մերկացվելուց հետո և, տվյալ դեպքում, այն չի կարող կատարել հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող իրական հանգամանքի դեր: Դրա հետ մեկտեղ, որպես ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը: Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ` Դատարանն արձանագրում է, որ նա երիտասարդ է, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է: 8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ: Մասնավորապես, տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): 9. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, դրա արդյունքում պատճառված վնասը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 7-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի կիրառման միջոցով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, տվյալ հանցագործության համար նախատեսված նվազագույնի չափով՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով և, որ այդ պատժի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Ընդ որում, ամբաստանյալ Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատժի չափը սահմանելիս՝ Դատարանը հիմք է ընդունում նաև Ա. Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքը, համաձայն որի՝ «(…) հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է: (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով ամրագրված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօգուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի» (տե՛ս Ալեք Գագիկի Պողոսյանի վերաբերյալ 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/01/13 որոշումը): 10. Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-16-րդ կետերով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով քաղաքացիական հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու վերաբերյալ դատարանի նախաձեռնությամբ որոշում կայացնելու որևէ հիմք, գործով արգելադրված գույք չկա: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացրած մարմնի որոշմամբ գործով իրեղեն ապացույց է ճանաչվել «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու բանալիներով, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ ենթակա է վերադարձման դրա սեփականատիրոջը՝ գործով տուժող Էդիկ Ինջոյանին: Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք՝ ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց` Արմեն Նորայրի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արմեն Նորայրի Գրիգորյանի պատժի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռի կատարման հիմքով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարտկոցների աշխարհ» խանութ-սրահի դռան փականը՝ միջուկով և երկու օրինակ բանալիներով, վերադարձնել տուժող Էդիկ Ինջոյանին: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-04-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-05-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 328, 2-րդ հատոր 168 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 328,168 |