Գործ No ԵԱՔԴ/0081/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ18՚ օգոստոսի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օֆելյա Կիրակոսյանի
Շուշան Վանոյանի
Ռուզաննա Պետրոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյուշա Հայկի Սանոսյանի /ծնված 06.11.1992թ. Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն, ամուսնացած, չդատված, հասցեª Երևան քաղաքի Ռոստոմի 29-րդ շենքի 144-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվողª ք.Երևան, Աթոյան անցուղի 13 շենքի 1ա բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի ապրիլի 02-ին ՀՀ ֆինանսների նախարարության իրավախախտումների հայտնաբերման և վարչական վարույթների իրականացման վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83154015 քրեական գործը:
2015 թվականի մայիսի 22-ին Արտյուշա Հայկի Սանոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի մայիսի 26-ին թիվ 83154015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արտյուշա Սանոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա հանդիսանալով ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Կոմիտաս 54բ հասցեում գտնվող ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից կազմակերպված գնման ընթացակարգերին մասնակցելու իրավունք ստանալու նպատակով 18.02.2014թ. ընկերության անունից ՊՈԱԿ է ներկայացրել ընթացակարգերի հրավերով սահմանված մասնակցության իրավունքի պահանջներին, իր տվյալների համապատասխանության մասին հայտարարություն, որի 2-րդ կետում նշել է տեղեկություններ այն մասին, որ իբր ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ն չունի ժամկետանց պարտքեր ՀՀ հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով, մինչդեռ ընկերության ժամկետանց հարկային պարտավորությունները կազմել են 11.113.946 ՀՀ դրամ, իսկ համաձայն ՙԳնումների մասին՚ ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի` գնումների ընթացակարգերին մասնակցելու իրավունք չունեն անձինք, որոնք ունեն ժամկետանց պարտքեր Հայաստանի Հանրապետության հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով:
Այսինքն` Արտյուշա Սանոսյանը ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից կազմակերպված գնման ընթացակարգերին մասնակցելու նպատակով ՊՈԱԿ է ներկայացրել կեղծ փաստաթուղթ այն մասին, որ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ն չունի ժամկետանց պարտքեր ՀՀ հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով, մինչդեռ ընկերության ժամկետանց հարկային պարտավորությունները հիշյալ ժամանակահատվածում կազմել են 11.113.946 ՀՀ դրամ՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Արտյուշա Սանոսյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2009թ. Աշտարակ քաղաքում գործող ՙՓայտե տուն՚ ՍՊ ընկերության տնօրենն է: ՍՊԸ-ն 2013թ. իրականացրած գործունեության պատճառով տարեվերջում կուտակել է հարկային պարտավորություններ և դրանք չեն մուծվել: 2014 թվականին ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից կազմակերպվող գնման ընթացակարգին մասնակցելու հրավեր է ստացել և գնման ընթացակարգերին մասնակցելու իրավունք ստանալու նպատակով 12.02.2014թ. ընկերության անունից ՊՈԱԿ է ներկայացրել ընթացակարգերի հրավերով սահմանված մասնակցության իրավունքի պահանջներին համապատասխանող ձևաթղթեր և ուշադրություն չի դարձրել դրանց բովանդակությանը: Դիմում տալուց հետո ՍՊԸ-ն չի մասնակցել ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից կազմակերպվող գնման գործընթացներին: Հետագայում պարզվել է, որ համաձայն օրենսդրությանª գնումների գործընթացին իրավունք չունեն մասնակցելու այն անձինք կամ կազմակերպությունները, որոնք ունեն պարտքեր ՀՀ հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով, իսկ օրենքի հիշյալ դրույթի մասին ինքը տեղեկություններ չի ունեցել, այլապես չէր մասնակցի գնման գործընթացին:

Ամբաստանյալ Արտյուշա Սանոսյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրության համաձայնª 21.02.2014թ. դրությյամբ մնացորդների վերաբերյալ տեղեկանքի զննությամբ պարզվել է, որ նշված օրվա դրությամբ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի ժամկետանց հարկային պարտավորությունները կազմել են 11.383.241 դրամ, որից ապառք 10.867.392 դրամ, տույժ 515.849 դրամ: 18.02.2014թ. դրությյամբ մնացորդների վերաբերյալ տեղեկանքի զննությամբ պարզվել է, որ նշված օրվա դրությամբ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի ժամկետանց հարկային պարտավորությունները կազմել են 11.210.636 դրամի չափով ժամկետանց հարկային պարտավորություններ, որից հարկի գումարը` 10.743.301 դրամ, տույժը` 467.335 դրամ:
Աշտարակի տարածքային հարկային տեսչությունից 06.05.2015թ. ստացված գրության զննությամբ պարզվել է, որ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ն 2014թ. փետրվարի 12-ի դրությամբ ունեցել է ժամկետանց հարկային պարտավորություններ, որոնք կազմել են 11.113.946 ՀՀ դրամ, որից ԱԱՀ-10.689.215 ՀՀ դրամ, եկամտային հարկ 424.729 ՀՀ դրամ:
12.02.2014թ. ընթացակարգերի հրավերով սահմանված մասնակցության իրավունքի պահանջներին իր տվյալների համապատասխանության մասին հայտարարության զննությամբ պարզվել է, որ դրա 2-րդ կետում նշած է, որ ՙչունի ժամկետանց պարտքեր ՀՀ հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով՚: Հայտարարության վերջում առկա է ՍՊԸ տնօրեն Ա.Սանոսյան գրառումը, իսկ դրա դիմաց Ա.Սանոսյանի ստորագրությունն է, իսկ փաստաթղթի տակ առկա է ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի անվանումով կլոր կնիք, իսկ հայտարարությունը թվագրված է 12.02.2014թ.:
ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ից ստացված պատասխան գրության զննությամբ, պարզվել է, որ այն 3 թերթից է, ստորագրված է պետի պաշտոնակատար Հ.Թունյանի կողմից, թվագրված է 12.05.2015թ., գրության համարն է 05/033-1028: Համաձայն գրության ՙԳնումների մասին՚ ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` գնումների ընթացակարգերին մասնակցելու իրավունք չունեն անձինք, որոնք ունեն ժամկետանց պարքտեր Հայաստանի Հանրապետության հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով:
Գ.Թ 61-62

Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացողª 18.02.2014թ. դրությամբ մնացորդների վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայնª նշված օրվա դրությամբ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի ժամկետանց հարկային պարտավորությունները կազմել են 11.210.636 ՀՀ դրամ, 21.02.2014թ. դրությյամբ մնացորդների վերաբերյալ տեղեկանքի զննությամբ պարզվել է, որ նշված օրվա դրությամբ ՙՓայտե տուն ՚ ՍՊԸ-ի ժամկետանց հարկային պարտավորությունները կազմել են 11.383.241 ՀՀ դրամ, Աշտարակի տարածքային հարկային տեսչությունից ստացված գրությամբ այն մասին, որ ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ն 2014թ. փետրվարի 12-ի դրությամբ ունեցել է ժամկետանց հարկային պարտավորություններ, որոնք կազմել են 11.113.946 ՀՀ դրամ, 12.02.2014թ. ընթացակարգերի հրավերով սահմանված մասնակցության իրավունքի պահանջներին իր տվյալների համապատասխանության մասին ՙՓայտե տուն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա.Սանոսյանի կողմից ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ ներկայացված հայտարարությունով, ՙԳնումների աջակցման կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ից ստացված պատասխանով, համաձայն որի ՙԳնումների մասին՚ ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` գնումների ընթացակարգերին մասնակցելու իրավունք չունեն անձինք, որոնք ունեն ժամկետանց պարքտեր Հայաստանի Հանրապետության հարկային և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների գծով:
Գ.Թ 63-65

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտյուշա Սանոսյանի մեղավորությունը իրավունք վերապահող պաշտոնական ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտյուշա Սանոսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, դատարանը գտնում է, որ Արտյուշա Սանոսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Որպես ամբաստանյալ Արտյուշա Սանոսյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Արտյուշա Հայկի Սանոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկիª 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արտյուշա Սանոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ