ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0071/01/15

24 փետրվարի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Գ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.12.2015թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2013 թվականի օգոստոսի 07-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցված թիվ 14139413 քրեական գործի նախաքննության ընքացքում.
2013 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշում է կայացվել Գևորգ Համլետի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավել մասին:
Նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի մարտի 26-ի որոշմամբ թիվ 14139413 քրեական գործից Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մասն անջատվել է, շնորհվել է թիվ 14126114 համարը և գործի քննությունը շարունակվել է թիվ 14126114 քրեական գործով:
2014 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ թիվ 14126114 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի ապրիլի 22-ին Գևորգ Համլետի Գրիգորյանն ինքնակամ ներկայացել է վարույթ իրականացնող մարմին:
2015 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ թիվ 14126114 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է գրավը:
2015 թվականի մայիսի 18-ին թիվ 14126114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.12.2015թ դատավճռով.
Գևորգ Համլետի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` գրավը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև.
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 900033097016 դեպոզիտային հաշվին որպես գրավ մուծված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել գրավատու Համլետ Կառլենի Գրիգորյանին:
Ապացույց ճանաչված ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից քննությանը տրամադրված ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում տեղի ունեցած միջադեպի տեսաձայնագրությամբ լազերային սկավառակը պահել սույն քրեական գործի հետ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.12.2015թ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրողը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննության մարմնի կողմից Գևորգ Համլետի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, նա ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, 2013թ. օգոստոսի 4-ին ժամը 02.30-ի սահմաններում, Բաղրամյան 25-րդ հասցեում գործող ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում, խուլիգանական մղումներով, իր սեփական անձի առավելությունն ու գերակայությունն ընդգծելու նպատակով բացահայտորեն հակադրվելով մարդկային փոխհարաբերությունների հանրորեն ընդունված նորմերին, ընկերոջ՝ Հայկ Հարությունյանի հետ միասին խմբի կազմում խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի աշխատակիցների և հաճախորդների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով, հակադրվելով բարոյական նորմերին և հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոներին, այն է չենթարկվելով ակումբի տնօրեն Արմեն Դավթյանի՝ խուլիգանական գործողությունները դադարեցնելու պահանջներին, չնչին առիթից վիճաբանություն է հրահրել հիշյալ գիշերային ակումբի մեկ այլ հաճախորդ Արամ Քարաջյանի հետ, հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, հարձակվել Արամ Քարաջյանի վրա, նրա նկատմամբ բռնություն գործադրել և տվել բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ, որպես զենք օգտագործվող բաժակը և ակումբի աշխատակիցներին կանչի կոճակը նետել Արամ Քարաջյանի և նրա կողքը գտնվող անձանց ուղությամբ, որի հետևանքով խաթարվել է գիշերային ակումբի բնականոն աշխատանքը:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ վերլուծելով ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` գտել, որ Գ.Գրիգորյանը խմբի կազմում, դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելով, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, կատարել է խուլիգանություն: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Դատարանը եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կատարած արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ճիշտ չի որակվել: Գ.Գրիգորյանի կողմից խուլիգանություն կատարելու ընթացքում ատրճանակով գիշարային ակումբում կրակոցներ կատարող Արամ Քարաջյանի գործողությունները խափանելու և նրա ուշադրությունը շեղելու նպատակով վերջինիս ուղղությամբ նետված բաժակը և մատուցողի կանչի կոճակը չեն կարող համարվել որպես զենք օգտագործվող առարկաներ և չեն կարող հիմք հանդիսանալ նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակելու համար:
Հետևաբար, Գևորգ Գրիգորյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` որպես խբի կազմում կատարված խուլիգանություն:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Մեղադրողը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ: Բողոքի քննության արդյունքում կայացնել դատական ակտ՝ ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, բեկանել և փոփոխել Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.12.2015թ. դատավճիռր, Գևորգ Համլետի Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4- րդ մասով և սահմանել պատիժ ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-֊Զեյթուն վարչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանը 22.12.2015թ. դատավճռով ամբաստանյւսլ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերավորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, նրան մեղավոր ճանաչելով այդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարե|ու մեջ և ղատապարտելով տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 ՀՀ դրամի, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ինչն արտահայտվել է նրանում, որ չի կիրառվել քրեական այն օրենքը, որն ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է այն քրեական օրենքը, որն ենթակա չէր կիրառման, որի արդյունքում էլ Գևորգ Գրիգորյանի արարքին տրվել է ոչ ճիշտ իրավաբանական գնահատական:
Մեղսագրված արարքի որակման առումով Գևորգ Գրիգորյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արարբիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճիռը հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման և փոփոխման, քանի որ քրեական գործի փաստական հանգամանքների սխալ վերլուծության և գնահատման արդյունքում ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կատարած արարքին տրվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական:
Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ Գևորգ Գրիգորյանը ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում, ալկոհոլ օգտագործած վիճակում խուլիգանություն կատարելու ընթացքում, չենթարկվելով ակումբի տնօրեն Ա.Դավթյանի՝ խուլիգանական գործողությունները դադարեցնելու պահանջներին, չնչին առիթից վիճաբանություն է հրահրել ակումբի մեկ այլ հաճախորդ՝ Արամ Քարաջյանի հետ, հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, հարձակվել նրա վրա, նրա նկատմամբ բռնություն է գործադրել և տվել բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ, որպես զենք օգտագործվող բաժակը և ակումբի աշխատակիցներին կանչի կոճակը նետել է Արամ Քարաջյանի և նրա կողքը գտնվող անձանց ուղղությամբ, ցանկանալով նրան մարմնական վնասվածքներ պատճառել, ինչը նախաքննության մարմինը դիտել է որպես արարքը որակյալ դարձնող հատկանիշ, այսինքն՝ որպես զենք օզտգործվող առարկանների գործադրմամբ կատարված խուլիգանություն:
Մինչդեռ, ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճռի հիմքում դնելով միայն ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի ցուցմունքը, դեպքի վայրից վերցված բաժակի և ակումբի աշխատակիցների կանչի կոճակի Գ.Գևորգյանի կողմից անմիջական գործադրումը, անհիմն կերպով չի դիտել որպես զենքի զործադրմամբ կատարված խուլիգանություն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը՝ Սերյոժա Հովակիմյանի վերաբերյալ գործով /Գործ ՎԲ-125/07/ 13.07.2007թ. նախադեպային որոշմամբ, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից նոր քրեական օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելուց հետո, արարքը որպես զենք օգտագործվող առարկանների գործադրմամբ խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ չէ, որ այդ առարկաները հատուկ հարմարեցված լինեն, դրանք կարող են վերցված լինել նաև դեպքի վայրում:
Գտել է, որ խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, քանի որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1 ին կետը, որը ենթակա չէր կիրառման, և չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, որը ենթակա էր կիրառման:
Բացի այդ, չի պահպանվել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 127-րդ հոդվածներով նախատեսված՝ ապացույցների ստուգմանը և գնահատմանը վերաբերող քրեադատավարական օրենքով ներկայացված պահանջները: Այսինքն` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ֊-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, սույն գործով թույլ տալով քրեադատավարական և նյութական օրենքի էական խախտումներ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը՝ Գևորգ Գրիգորյանի կատարած հանցանքը սխալմամբ որակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանն իրեն մասնակի է մեղավոր ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալ, պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը:
Նախաքննության ընթացքում Գևորգ Գրիգորյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ ինքն ընդունում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում խուլիգանություն կատարելու փաստը, սակայն այդ խուլիագանական գործողությունների ընթացքում նպատակ չի ունեցել ինչ որ մեկին մարմնական վնասվածքներ հասցնել: Այն ժամանակ երբ Արամ Քարաջյանը հանել է ատրճանակը և սկսել է անկանոն կրակել, ինքը նկատել է, որ կրակոցներից մեկը դիպել է իր ընկերոջը` Հայկ Հարությունյանին: Բացի այդ, Արամի կրակոցները եղել են անկանոն, նաև իր ուղղությամբ են եղել, ուստի ինքը վախենալով, որ կարող է ակումբի հաճախորդներից որևէ մեկը կամ ինքը վնասվածք ստանան, Արամ Քարաջյանի ուշադրությունը շեղելու, կրակոցները կանխելու և ակումբի աշխատակիցներին Արամի ձեռքից ատրճանակը վերցնելու հնարավորություն ընձեռելու համար բաժակը և կանչի կոճակը նետել է Ա.Քարաջյանի ուղղությամբ, սակայն դրանք նրան չեն դիպել և ինքն ինչ որ մեկին վնասվածք հասցնելու դիտավորություն չի ունեցել:
Հարկ է արձանագրել, որ գործում առկա դատաբժշկական փորձագետի թիվ 932 եզրակացության համաձայն. Հ.Հարությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքները պարանոցի հետին մակերեսի ձախ կեսի շրջանի կույյր հրազենային վիրավորման և պարանոցի աջ կեսի շրջանի նախկին սալջարդ վերքի` ներկայիս սպիի ձևով, հասցվել են բութ առարկայով /ներով/, ինչպիսիք կարող են լինել զենքից /հրազենից/ կրակված` կինետիկ էներգիայով օժտված արկերը /օր.` գնդիկ/. պարանոցի ձախ կեսի շրջանի նախկին վերքը` պատճառել է առողջության թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս 6 օրից և ոչ ավելի 21 օրից, իսկ պարանոցի աջ կեսի շրջանի նախկին վերքը առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Որոշել սպիերի` նախկին վերքերի առաջացման համեմատաբար ստույգ վաղեմությունը հնարավոր չէ` դեպքի վաղեմության և համապատասխան բժշկական փաստաթղթերի բացակայության պատճառով /.../:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակված արարքը հիմնավորվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Հայկ Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ալկոհոլ օգտագործած լինելու պատճառով դեպքի հանգամանքները չի հիշում, սակայն իր մեջ տպավորվել է, որ ինքը Արամ Քարաջյանի և Գևորգ Գրիգորյանի միջև տեղի ունեցած վիճաբանությանը մասնակցել է այն պատճառով, որ Գևորգն իր ընկերն է, իսկ վիճաբանության պատճառն եղել է այն, որ Արամ Քարաջյանը չի ցանկացել ծանոթանալ Գևորգ Գրիգորյանի հետ: Ակումբում թե՝ ինքը, թե՝ Գևորգ Գրիգորյանը տվել են ընդհանուր բնույթի հայհոյանքներ, որի պատճառով ակումբի տնօրենը և աշխատակիցներն իրենց ասել են, որ դադարեցնեն վիճաբանելը, սակայն Արամ Քարաջյանը դրսևորելով անտարբեր վերաբերմունք, իրեն այնպես է պահել, որ, կարծես, թքած ունի այդ ամենի վրա ու իրեն ոչինչ չի հետաքրրում: Դա իրենց ավելի է նյարդայնացրել, որի պատճառով էլ չեն ենթարկվել ակումբի տնօրենի և մնացած աշխատակիցների չվիճաբանելու և հայհոյանքներ չտալու պահանջին: Երբ Արամ Քարաջյանն սկսել է անկանոն կրակել, այդ ժամանակ տեսել է, որ Գևորգը բաժակ է նետում:
Նախաքննության ընթացքում վկա Արամ Քարաջյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 4-ին ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում իր, Գևորգ Գրիգորյանի և Հայկ Հարությունյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ժամանակ ինքն իր մոտ գտնվող օդաճնշիչ ատրճանակից կրակել է` վախեցած լինելու պատճառով:
Վկա Արմեն Դավթյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Գևորգ Գրիգորյանին ճանաչում է որպես ակումբի հաճախորդ: Դեպքի ժամանակ ինքն այնտեղ չի եղել: Մատուցողներից մեկն ասել է, որ սրահում միջադեպ է առաջացել: Մտել է սրահ և տեսել, որ խառնաշփոթ է: Սկսել է բաժանել: Թե վիճաբանությունն ինչից է սկսել ինքը տեղյակ չէ: Վիճաբանությունից ակումբի աշխատանքը խանգարվել է, աշխատանքները դադարեցվել են և հաճախորդները գնացել: Հայհոյանքներ լսել է: Վիճաբանությունը տևել է մոտ 5-6 րոպե: Իրար հրմշտել են, բայց հարվածներ չեն հասցրել: Լսել է 3-4 հատ կրակոց: Երբ լույսը վառել են, տեսել է որ գազային ատրճանակ է: Այդ պահին ոչ ոք մարմնական վնասվածք չի ստացել: Ինքը չի տեսել որ զանգ ու բաժակ նետեն ամբոխի ուղղությամբ: Ինքը տեսել է զանգը գետնին ընկած, վերցրել է: Գետնին ընկած բաժակ չի տեսել: Հաճախորդները սկսել են հեռանալ կրակոցից հետո: Դեպքից հետո աշխատողները պատմել են, որ վիճաբանությունը եղել է մի սեղանի հաճախորդի մյուս սեղանին դրված մոխրամանի մեջ ծխախոտը հանգցնելու պատճառով:
Նախաքննության ընթացքում վկա Արմեն Դավթյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես տնօրեն: 2013թ. օգոստոսի 4-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում, երբ իրեն է մոտեցել մատուցողը և տեղյակ պահել, որ ակումբի հաճախորդներից երկրորդ սեղանի մոտ և բարմենի սեղանի մոտ նստած անձանց միջև վիճաբանություն է առաջացել: Ինքը մոտեցել է ակումբի երկրորդ սեղանի մոտ կանգնած տղաներին և խոսակցությունից հասկացել է, որ վիճաբանության պատճառն այն է, որ բարմենի սեղանի մոտ նստած տղաներից մեկը ծխախոտ է հանգցրել 2-րդ սեղանին դրված մոխրամանի մեջ: Ինքը մոտենալով վիճաբանողներին խնդրել է հանգստանալ, սակայն վիճաբանողներն իրեն չեն լսել, տվել են հայհոյանքներ, որի պատճառով վիճաբանությունը սրվել է, իսկ հաճախորդները հեռացել են ակումբից և այդ տղաների գործողության հետևանքով խանգարվել է ակումբի բնականոն աշխատանքը:
Վկա Արմեն Դավթյանը հայտնել է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված իր ցուցմուքների հակասությունները կապված են չհիշելու հետ: Նախաքննական ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը:
Վկա Հայկ Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակուբում որպես հնչունային օպերատոր, ունի առանձին սենյակ և ոչ մեկի հետ չի շփվում: Դեպքը 2013 թվականին էր ամիսը չի հիշում: Ակումբում իրարանցում է նկատել: Ինչ-որ խոսակցություններ էին գնում, սակայն քանի որ բարձր երաժշտություն էր, չէր լսվում խոսակցությունը: Անվտանգության աշխատակիցները նրանց կողքին էին, տնօրենն այնտեղ էր գտնվում: Վիճաբանության ժամանակ ակումբի աշխատանքը դադարել է, հաճախորդները գնացել են: Այդ վիճաբանությունը տևել է մոտավորապես մոտ երկու երեք րոպե: Բարձր երաժշտություն էր, աղմուկ և կոնկրետ ինչ որ մեկի նկատմամբ հայհոյանքներ չի լսել: Գևորգ Գրիգորյանին ճանաչում է որպես հաճախորդ: Նա ընկերների հետ էր եկել ակումբ, նրա ընկերներին չի ճանաչում: Արամ Քարաջյանին չի ճանաչում: Ինքը կրակոցներ չի լսել: Չի տեսել թե ով է նետել բաժակը:
Նախաքննության ընթացքում վկա Հայկ Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես հնչյունային օպերատոր և Հայկ Հարությունյանին ճանաչում է որպես մշտական հաճախորդի: 2013թ. օգոստոսի 4-ին ժամը 02:30-ի սահմաններում աշխատանքի վայրում տեսել է, որ ակումբի սրահի երկրորդ սեղանի մոտ վիճաբանություն է առաջացել: Վիճաբանել են երկրորդ սեղանի և բարի հաճախորդները: Լսել է բաժակի կոտրվելու ձայն և փոխադարձ հայհոյանքներ, որոնք կրել են ընդհանուր բնույթ՝ իրենց ասածն ավելի ազդեցիկ դարձնելու համար: Դուրս է եկել իր աշխատասենյակից և մոտեցել վիճաբանողներին ու տեսել է, որ երկորդ սեղանի մոտ նստած տղաներից մեկի և բարմենի սեղանին նստած տղաների միջև վիճաբանությունը շարունակվում է: Քանի որ ակումբում եղել են այլ հաճախորդներ, որոնք վիճաբանության պատճառով անհանգստացել են, ուստի տնօրեն Արմեն Դավթյանը փորձել է սաստել նրանց և ասել է, որ հայհոյանքներ չտան, սակայն վիճաբանողները նրան չեն լսել, շարունակել են հայհոյանքներ տալ և խանգարել ակումբի բնականոն աշխատանքը: Այդ ընթացքում վիճաբանությունն ավելի է լարվել և ինքը տեսել է, որ երկրորդ սեղանի մոտ կանգնած տղան ատրճանակով սկսել է անկանոն կրակել, որից հետո երկրորդ սեղանի ուղղությամբ բաժակներ են նետվել:
Վկա Հայկ Մկրտչյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը: Պատասխանելով հարցերին, հայտնել է, որ բարմենի մոտ նստած սեղանի տղաներից ոչ մեկին չի ճանաչում: Չի հիշում թե Գևորգ Գրիգորյանը որ սեղանին է նստած եղել: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ են եղել: Հրմշտոց է եղել, գետնին մարդ չի ընկել: Վեճի ժամանակ բաժակներ են նետվել իրար ուղղությամբ: Կրակողի վրա էին բաժակները նետում, բայց որ կողմից չի կարող ասել: Բաժակը նետվել է զենքը հանելուց հետո: Կրակելուց հետո չէին շարունակում բաժակներ նետելը: Կրակոցներից հասկացվում էր, որ մարտական զենք չէ:
Վկա Միքայել Գալստյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի ժամանակ աշխատել է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես բարմեն: Դեպքի մասին չի հիշում, քանի որ երկու տարի է անցել: Հիշում է, որ վեճ էր, բայց ովքեր էին վիճում չգիտի: Ինքն այդ մարդկանց առաջին և վերջին անգամ է տեսել, անունները չգիտի: Վեճը եղել է ակումբի սրահում: Սրահից դուրս են եկել, վեճը դադարել է:
Նախաքննության ընթացքում վկա Միքայել Գալստյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես բարմեն: 2013թ. օգոստոսի 4-ին աշխատանքի վայրում տեսել է, որ ակումբի սրահի երկրորդ սեղանի մոտ վիճաբանություն է սկսվել նույն սեղանի հաճախորդների և մինչ այդ բարմենի սեղանի մոտ նստած հաճախորդների միջև: Ինքը մոտեցել է վիճաբանողներին և տեսել, որ նրանք փոխադարձ հայհոյանքներ են տալիս, որոնք կրել են ընդհանուր բնույթ՝ իրենց ասածն ավելի ազդեցիկ դարձնելու համար: Քանի որ ակումբում եղել են այլ հաճախորդներ, որոնք վիճաբանության պատճառով անհանգստացել են, ուստի տնօրեն Արմեն Դավթյանը փորձել է սաստել վիճողներին և պահանջել է, որպեսզ հայհոյանքներ չտան, սակայն վիճաբանողները նրան չեն լսել և շարունակել են հայհոյանքներ տալ և խանգարել ակումբի բնականոն աշխատանքը: Այդ ընթացքում վիճաբանությունն ավելի է լարվել և ինքը տեսել է, որ երկրորդ սեղանի մոտ կանգնած տղան ատրճանակով սկսել է անկանոն կրակել, որից հետո երկրորդ սեղանի ուղղությամբ բաժակներ են նետվել:
Վկա Միքայել Գալստյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, հայտնելով, որ երկար ժամանակ է անցել դրա համար լավ չի հիշում դեպքը: Ինքը չի հիշում նետված բաժակներից որևէ մեկը վնասվել է, թե` ոչ: Եթե վնասվեր արյուն կլիներ, ինքը նման բան չի հիշում, ապակի էլ չի հիշում:
Վկա Սահակ Աբրահամյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես դռնապահ: Դեպքը եղել է 2 տարի առաջ: Ինքը չի տեսնում թե ինչ է կատարվում ակումբի ներսում, քանի որ դռան մոտ է և սրահը չի երևում: Տեսել է, որ ակումբի հաճախորդները վախեցած դուրս են գալիս ակումբից և հեռանում: Հաճախորդների պատմելով իմացել է, որ վիճաբանություն է եղել, հաճախորդները միմյանց հետ վիճել են, նաև կրակոց է եղել, բայց ինքն ընդհանրապես ձայն չի լսել: Այդ ամենի հետևանքով ակումբի աշխատանքները դադարեցվել են և խաթարվել է ակումբի բնականոն աշխատանքը:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աստղիկ Ամիրջանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում, որպես մենեջեր: 2013թ. օգոստոսի 4-ին աշխատաքի վայրում սրահից լսել է բղավոցի ձայներ և երբ մտել է սրահ, տեսել է, որ ակումբի հաճախորդները գտնվում են վախեցած, շփոթված վիճակում և նրանք գոռալով սկսել են լքել ակումբը: Ինքը մոտեցել է հաճախորդներին և խնդրել է վճարել և նոր հեռանալ: Հետագայում իմացել է, որ ակումբի 2-րդ սեղանի մոտ նստած և բարմենի սեղանի մոտ նստած հաճախորդների միջև վիճաբանություն է առաջացել այն պատճառով, որ բարմենի սեղանի մոտ նստած անձինք ծխախոտը հանգցրել են երկրորդ սեղանին դրված մոխրամանի մեջ:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աննա Գաբրիելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես մենեջեր: 2013թ. օգոստոսի 4-ին աշխատաքի վայրում տեսել է, որ ակումբի հաճախորդներից բարմենի սեղանի մոտ նստած հաճախորդներից մեկը ծխախոտը հանգցրել է երկրորդ սեղանի մոխրամանի մեջ, իսկ երկրորդ սեղանին նստած տղաներից մեկը դա լավ չի ընդունել, որի պատճառով նրանց միջև վիճաբանություն է առաջացել և նրանք սկսել են իրար հրել և բարձրաձայն հայհոյանքներ տալ: Վիճաբանության պատճառով ակումբի աշխատանքը 10-15 րոպե խաթարվել է և հաճախորդները թողել ու հեռացել են ակումբից:
Նախաքննության ընթացքում վկաներ Վիգեն Գյուլնազարյանը և Հրանտ Թոխատյաը նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 4-ին իրենց ընկերոջ` Արամ Քարաջյանի հետ միասին գնացել են ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբ, որտեղ ակումբի հաճախորդներից մի տղա ծխախոտը հանգցրել է իրենց սեղանին դրված մոխրամանի մեջ: Այդ պատճառով Արամի և այդ տղայի ու նրա ընկերոջ միջև տհաճ խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ ակումբի աշխատակիցները և տնօրենը խնդրել են Արամին և մյուս երկու տղաներին հանգստանալ, քանի որ նրանք խանգարում էին ակումբի աշխատանքը: Արամը ոչինչ չի արել, սակայն խոսակցությունը լարվել է և հանկարծ իրենք լսել են կրակոցի ձայներ և տեսել, որ հաճախորդները վախից դուս են վազում սրահից: Երբ կրակոցները դադարել են և վառել են սրահի լույսերը, իրենք տեսել են, որ Արամի ձեռքին ատրճանակ կա, որի գոյության մասին մինչ այդ չեն իմացել և հասկացել են, որ Արամն է կրակել: Հետագայում Արամի մարմնի վրա տեսել են վնասվածք և երբ, նրան հարցրել են դա ինչ վնասվածք է, Արամը պատասխանել է, որ ակումբում է ստացել, սակայն դրա մասին որևէ մեկին պետք չէ ասել:
Նախաքննության ընթացքում վկա Դավիթ Բաղդասարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 4-ին իր բարեկամ Գևորգ Գրիգորյանի և նրա ընկերոջ` Հայկ Հարությունյանի հետ գնացել են ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբ, որտեղ ծխախոտն այլ սեղանին դրված մոխրամանի մեջ հանգցնելու պատճառով վիճաբանություն է առաջացել ակումբի հաճախորդների և իրենց միջև: Այդ ժամանակ հնչել են փոխադարձ հայհոյանքներ և վիրավորանքներ:
Նախաքննության ընթացքում վկա Անի Սահակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում որպես մատուցողուհի և ճանաչում է իրենց մշտական հաճախորդներ Հայկ Հարությունյանին և Գևորգ Գրիգորյանին: 2013թ. օգոստոսի 4-ին Հ.Հարությունյանն ընկերների հետ եկել է գիշերային ակումբ: Հանկարծ նկատել է, որ Գևորգ Գրիգոյանի և Արամ Քարաջյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, Հայկը մոտեցել է նրանց պարզելու, թե ինչ է պատահել: Հետո տեսել է, թե ինչպես է Արամը հանել ատրճանակը և կրակել, իսկ այդ ընթացքում Գևորգ Գրիգորյանը շուրջ 10 մետրից բաժակ է նետել Արամ Քարաջյանի ուղղությամբ:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աշոտ Ալեքսանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի տնօրեն Արմեն Դավթյանի ընկերն է: 2013թ. օգոստոսի 4-ին գնացել է գիշերային ակումբ և ժամը 02:30-ի սահմաններում ակումբի սրահի երկրորդ սեղանի մոտ վիճաբանություն է սկսվել, ինքը և Արմենը մոտեցել են վիճաբանողներին ու տեսել է, որ երկրորդ սեղանի մոտ նստած տղաներից մեկի և բարմենի սեղանին նստած տղաների միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ժամանակ նրանք փոխադարձ հայհոյանքներ են տվել: Քանի որ ակումբում եղել են այլ հաճախորդներ, որոնք վիճաբանության պատճառով անհանգստացել են, ուստի Արմեն Դավթյանը փորձել է սաստել նրանց և ասել է, որ հայհոյանքներ չտան, սակայն վիճաբանողները նրան չեն ենթարկվել, շարունակել են հայհոյանքներ տալ և խանգարել ակումբի բնականոն աշխատանքը: Այդ ընթացքում վիճաբանությունն ավելի է լարվել և ինքը տեսել է, որ երկրորդ սեղանի մոտ կանգնած տղան ատրճանակով սկսել է անկանոն կրակել, որից հետո երկրորդ սեղանի ուղությամբ բաժակներ են նետվել:
Դեպքի վայրի զննությամբ, համաձայն որի ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի սրահի զննության ժամանակ երկրորդ սեղանի մոտ հայտնաբերվել են ապակու կտորներ:
Արմեն Դավթյանի մասնակցությամբ գիշերային ակումբի անվտանգության տեսախցիկների զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Արմեն Դավթյանը զննության ժամանակ հայտարարել է, որ տեսագրության 33-րդ րոպեի 12-րդ վայրկյանին եկել է սրահ, քանի որ մինչ այդ մատուցողուհիներից մեկն իրեն ասել է, որ սրահում կռիվ է: Երբ մտել է սրահ, այնտեղ բարմենի սեղանի մոտ նստածներից մեկին՝ Գևորգին, ինչ որ մեկը բերել է բարմենի սեղանի մոտ, նրան փորձել են հանգստացնել, սակայն նա ոչ մի կերպ չի հանգստացել, այդ ընթացքում Գևորգը մոտեցել է Արամ Քարաջյանին, նրան գոռալով ասել է, որ դուրս գան, դրսում խոսեն, սակայն Արամը նրան չի պատասխանել: Գևորգի հետ եկած տղաներից մեկը Գևորգին տարել է դեպի բեմի կողմ և նրան ասել է, որ չբորբոքվի, իսկ ինքը մոտեցել է Գևորգին և ասել է, որ հանգստանա, պետք չէ վրդոհվել, ձայնը չբարձրացնի, քանի որ նրանք խանգարել են ակումբի աշխատանքը, սակայն Գևորգն իրեն չի լսել, վրդոված ինչոր բաներ է գոռացել, այնուհետև գոռալով մոտեցել է Արամ Քարաջյանին, որի հետ խոսելիս է եղել իր ընկերը: Այդ ընթացքում Գևորգը գոռալով ինչ որ բան է ասել Արամին, նրան կրկին հետ են տարել բեմի մոտ, սակայն նա ագրեսիվ ձևով շարունակել է և փորձել է մոտենալ Արամին, սակայն Գևորգի կարճահասակ ընկերը նրան դա թույլ չի տվել: Այդ ընթացքում Գևորգը բարձր գոռալով շարունակում է փորձել մոտենալ Արամին, նա տեսագրության 34-րդ րոպեի 3-րդ վայրկյանին հրել է իր ընկերոջը, մոտեցել է Արամին և հրել է նրան: Այնուհետև Գևորգը կանգնել է Արամի առջև, սակայն ակումբի հաճախորդներից մեկը, ով նստած է եղել 15-րդ սեղանին, նրան հրել է մի կողմ, թույլ չտալով, որ ավելի մոտենա Արամին: Գևորգն ագրեսիվ տոնով Արամին ասել է ՚հելնենք դուրս խոսանքՙ, որից հետո նրան մի քիչ հեռու են քաշել Արամից, սակայն Գևորգը կրկին մոտեցել է Արամին, ինչ որ բան ասել, որից հետո նրան կրկին քաշել են մի կողմ, որ կռիվը չթեժանա: Այնուհետև չի իմացել, թե ինչ է կատարվել, սակայն Արամ Քարաջյանը հանել է զենքը, իսկ իր ընկեր Աշոտը բռնել է նրա ձեռքից և Գևորգի ընկերոջ օգնությամբ Արամին պառկեցրել են աթոռին, որից հետո Արամը պառկած տեղից սկսել է անկանոն կրակել:
Այնուհետև ակումբում սկսվել է խառնաշփոթ, ակումբի հաճախորդների ու աշխատողների մեջ խուճապ է առաջացել և նրանք վախից փախել են տարբեր ուղություններով: Այդ ընթացքում Գևորգի ընկերը իջել է Արամի վրայից գնացել դեպի բարմենի սեղանի կողմ: Արամի կրակելու ընթացքում Գևորգը 13-րդ սեղանի վրայից Արամի և նրա կողը գտնվող անձանց ուղությամբ նետել է կանչի զանգը, իսկ մյուս սեղանից բաժակ: Իսկ Գևորգի ընկերը, որը խոսել էր Արամի հետ, բարմենի սեղանի կողմից ձեռքին ինչ որ առարկա՝ կամ՝ շիշ, կամ՝ բաժակ, մոտեցել է Արամ Քարաջյանին և ընկել նրա վրա, որից մի քանի վայրկյան անց վեր է կացել նրա վրայից ու հեռացել:
29.07.2014թ. որոշմամբ ապացույց ճանաչված ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի անվտանգության տեսախցիկների տեսագրությունը զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի այն ունի 44 րոպե տևողություն: Տեսագրությամբ երևում է պարադահլիճը և սեղանները` ձախ և աջ երկայնքով տեղադրված: Սրահի միջնամասում առկա է համեմատաբար բարձրադիր ամբիոն՝ նախատեսված պարուհիների պարելու համար: Բարձրադիր հատվածում կան թվով 2 մետաղյա ամրացված ձողեր` նախատեսված մերկապարի համար: Տեսագրության անմիջապես սկզբից դահլիճի` պարահրապարակի սկզբնամասում, պարում են պարուհիները: Տեսախցիկից աջ առաջին սեղանի շուրջ, երևում են մարդիկ: Նույն ուղղությամբ վերջին սեղանին նույնպես երևում են անձինք: Ձախ առաջին սեղանի մոտ երևում է մեկ անձ` մուգ գույնի վերնաշապիկով, ով կանգնած է սեղանի մոտ: Տեսագրության 25-րդ վայրկյանին տեսախցիկի կողմ է մոտենում մի աղջիկ, իսկ նրան ընդառաջ է դուրս գալիս մյուսը և նրանք սկսում են զրուցել: Տեսագրության 49-րդ վայրկյանին միմյանց հետ զրուցող աղջիկները քայլում են սրահի հակառակ կողմը: Ընթացքում տարբեր պարուհիներ քայլում են պարահրապարակի տարբեր կողմերում: Ձախից առաջին սեղանին նստած երկու տղաներ սկսում են կանգնած տեղում պարել: Տեսագրության 1:53-րդ վայրկյանին սրահի դիմացի հատվածիծ երկու տղա պարելով առաջանում են տեսախցիկի կողմ, որոնցից մեկը ողջունում է տեսախցիկի ներքևում գտնվող անձի: Հենց այդ պահին նույն ուղղությամբ է քայլում ևս մեկ տղամարդ: Տեսագրության ընթացքում տարբեր մարդիկ քայլում են այս ու այն կողմ, զվարճանում: 20:19-րդ րոպեին տեսախցիկի ներքևի հատվածից երկու տղամարդ արագ քայլերով շարժվում են սրահի դիմացի կողմ, իսկ 20:26-րդ վայրկյանին ևս մեկ հոգի հետևում է նրանց, արագ քայլերով: Սրահում խառնաշփոթ չի նկատվում, մյուսները շարունակում են զվարճանալ: 22:46-րդ վայրկյանին տեսախցիկի կողմ է քայլում տղամարդ, ով նստում է դրա տակ: Տեսագրության 31:04-րդ վայրկյանին պարասրահի տղաներից մեկը բարձրանում է ամբիոնի վրա և սկսում պարել, իսկ այդ պահին ձախ առաջին սեղանի մոտի կանգնած տղան գումար է նետում պարուհու կողմ: Ամբիոնին բարձրացած տղան ներքև է իջնում և այդ պահին նրան է մոտենում սպիտակ տաբատով մի մարդ, ով հավանաբար անվտանգության աշխատակից է և նրանք զրուցում են: 32:12-րդ վայրկյանին պարահարթակին բարձրացած տղան մոտենում է ձախ կողմի առաջին սեղանի մոտ կանգնած երկու տղաներին և սկսում զրուցել: Նրանց շուրջ են հավաքվել մի քանի անձինք, այդ թվում նաև ամբիոնին բարձրացած տղայի հետ սրահ եկած անձնավորությունը: 32:50-րդ վայրկյանին խոսակցության մոտեցած տղան ձեռքով ժեստեր է կատարել, իսկ նրա կողքին կանգնած անվտանգության աշխատակիցներից երկուսը, փորձում են հանգստացնել նրան և մի կողմի են տանում, սակայն վերջինս կրկին առաջ է գալիս և ձեռքերի ժեստերով զրուցում սեղանի շուրջ կանգնած տղաների հետ: Դրանից հետո, երբ արդեն վիճաբանող անձին մի կողմ են տանում, նույն տղաներին է մոտենում վերջինիս հետ եկած տղան, ով նույնպես սկսում է զրուցել նրանց հետ: Այդ պահին խոսակցությունը սկսած տղան նորից է մոտենում սեղանին և արդեն երկուսով են խոսում նշված անձանց հետ, իսկ այդ ընթացքում անվտանգության աշխատակիցները կանգնած են նրանց կողքին: 33:24-րդ վայրկյանին սեղանին մոտեցած տղաներն իրար են հրում: Դրանից հետո շարունակում են վիճաբանել սեղանի մոտ կանգնած երկու տղաների հետ, իսկ անվտանգության աշխատողները փորձում են մի կողմ տանել նրանց: 34:16-րդ վայրկյանին սեղանի մոտ կանգնած տղաներից մեկը` մուգ վերնաշապիկով, աջ ձեռքով ներքևից վերև է հանում ատրճանակի նմանվող իր /չի երևում որտեղից/, որի պատճառով իրարանցում է սկսվում նրանց միջև: Անմիջապես հաջորդ վայրկյանին վիճաբանության սկզբում սեղանին մոտեցած տղան ձեռքը տանում է կոնքատեղին: Այդ ընթացքում ատրճանակի նման առարկա հանած տղայի կողքը հավաքված մարդիկ փորձում են բռնել նրան, նմանատիպ իրավիճակ է առաջանում նաև կոնքատեղին ձեռքը տարած անձի շուրջ: Այնուհետև նրան մի կողմ է քաշում մի աղջիկ, սակայն վերջինս կրկին առաջանում է դեպի վիճբանության և քաշքշուկի վայր: 34:28-րդ վայրկյանին խառնաշփոթ է սկսվում, որի արդյունքում սրահում գտնվող որոշ անձինք կռանում են, հեռու փախչում ձախից առաջին սեղանի մոտից: Վիճաբանող տղաներից մեկը, ով վերը նշված` ձեռքը կոնքատեղին տարած անձն է, աջից երրորդ սեղանից վերցնում է ինչ որ առարկա և նետում ձախից առաջին սեղանի շուրջ իրար քաշքշող անձանց կողմ, այն դիպչում է ինչ որ բանի և ընկնում գետնին` մասնատվում: Դրանից հետո գրեթե բոլորը փախչում են ատրճանականման առարկան հանած անձի մոտից: Սրահում մնում են անվտանգության աշխատակիցները, ովքեր փորձում են հանգստացնել վերջինիս: 34:58-րդ վայրկյանին սրահի լույսերը վառվում են: 35:20-րդ վայրկյանին ձախից առաջին սեղանի մոտ նստած մուգ վերնաշապիկով անձը առաջանում է, սակայն նրա ձեռքին ոչինչ չի երևում: 35:23-րդ վայրկյանին նա կրկին ձեռքը տանում է գոտկատեղին և հանում ատրճանականման իրը աջ ձեռքով, իսկ ձախ ձեռքին բռնած է ծխախոտ: 35:30-րդ վայրկյանին գեր կազմվածքով մի անձ մոտենում է և փորձում վերցնել ձեռքից զենքանման իրը, սակայն դա նրան չի հաջողվում: Նույն պահին անմիջապես տեսախցիկի տակ հայտնվում են գլխի գագաթային մասը ճաղատ մի մարդ և սև հագուստով կարճահասակ անձնավորություն, ովքեր փորձում են կանգնեցնել մի տղայի, ով առաջանում է զենքանման առարկան բռնած տղայի կողմ և փորձում է վերցնել այն, սակայն դա նրան չի հաջողվում: Այնուհետև անվտանգության աշխատողները նրան մի կողմ են տանում: Այդ պահին զենքը պահած տղան նորից պահում է ատրճանակը կոնքատեղում: Դրանից հետո վերջինս զրույցի է բռնվում ակումբի աշխատակիցներից մեկի հետ: Տեսագրության 39:04-րդ վայրկյանին զենքը բռնած տղան զանգ է կատարում, որը տեսախցիկների ժամանակացույցի հետ համընկնում է 04.08.2013 02:55:05-ին:
Հարկ է նշել, որ Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարան իր 30.03.2012թ. որոշմամբ` արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
՚ 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն՝
՚1. Խուլիգանությունը դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտել[ն է], որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (…):
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով (…):
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը`
1 կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
2 զուգորդվել է իշխանության ներկայացուցչին կամ հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող կամ հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին դիմադրություն ցույց տալով,
(…)
4 զուգորդվել է անձի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով,
5 զուգորդվել է բացառիկ ցինիզմով`
(…):
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ (…)ՙ:
Մեջբերված հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
15. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմն ունի մեկ, իսկ որակյալ հանցակազմը՝ երկու օբյեկտ:
Մասնավորապես, հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա է որակման որպես հասարակ խուլիգանություն, մինչդեռ նույն արարքը, որը զուգորդվում է անձի առողջությանը, գույքային իրավունքներին և այլին վնաս պատճառելով, ենթակա է որակման խուլիգանության որակյալ հանցակազմով:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի վերոշարադրյալ վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի ՚հասարակական կարգՙ հասկացության պարզաբանումը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով՝ լայն և նեղ:
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը:
Նեղ իմաստով հասարակական կարգն ընկալվում է որպես հասարակական նշանակության վայրերում, այն է՝
1) տրանսպորտային միջոցների կայանատեղիներում,
2) օդանավակայաններում,
3) շուկաներում,
4) պուրակներում,
5) այգիներում,
6) կինոթատրոններում,
7) ցուցասրահներում,
8) մարզադաշտերում,
9) փողոցներում,
10) հիմնարկ-ձեռնարկություններում,
11) ուսումնական հաստատություններում,
12) հասարակական տրանսպորտում,
13) հասարակական սննդի սպասարկման վայրերում,
14) հասարակական նշանակության այլ վայրերում
այնպիսի իրադրության առկայություն, որի պայմաններում ապահովված է քաղաքացիների արժանավայել վարքագիծը, կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը, ինչպես նաև այդ վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը:
16. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է նախևառաջ հիմնավորել խուլիգանության հիմնական հանցակազմի առկայությունը:
17. Խուլիգանության հիմնական և որակյալ հանցակազմերի օբյեկտների և օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հասարակական կարգի ոչ կոպիտ խախտումը, որը թեև արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով: Նույն կերպ, վկայակոչված հոդվածով ենթակա չէ որակման հասարակական կարգի այն կոպիտ խախտումը, որը չի դրսևորվել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
Ուստի Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ, հասարակության նկատմամբ այդ խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը:
18. Կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին (հետևանքին): Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ: Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խախտումը որպես կոպիտ գնահատելիս անհրաժեշտ է ելնել հասարակական կարգի վրա այդ խախտման ունեցած ազդեցությունից: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց:
19. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից: Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը:
20. Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում: Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև ՚բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքՙ հասկացության պարզաբանումը:
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով: Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն): Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն:
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար: Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ:
22. Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ ՚Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները:
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ: Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն:
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում:
Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար էական նշանակություն կարող է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը: (…)ՙ (տե՛ս Արման Մհերի Խաչատրյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշումը):
23. Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն:
24. Սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը:
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն:
25. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 21-րդ և 23-րդ կետերում, անձը կարող է սույն որոշման 24-րդ կետում նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից:
26. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է:
27. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-26-րդ կետերում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
28. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 22-րդ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը: Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները: Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության (տե՛ս սույն որոշման 27-րդ կետը):
29. Ելնելով սույն որոշման 14-28-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ`
ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
30. Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության վերաբերյալ գործեր քննելիս և լուծելիս ստորադաս դատարանները պետք է հիմք ընդունեն սույն որոշման 14-29-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումները և յուրաքանչյուր դեպքում, ելնելով գործի փաստական հանգամանքներից, քննության առարկա դարձնեն այն հարցը, թե արդյոք անձի արարքում առկա են խուլիգանության հատկանիշներՙ:
Հարկ է նշել նաև, որ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/001/13 նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
՚26. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության, մասնավորապես` իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացման ապահովումն է: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու մասով դատական ակտի պատճառաբանվածության կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
1. Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը.
27. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է.
ամբաստանյալ Ա.Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելիս ստորադաս դատարանները պահպանե՞լ են արդյոք գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից ապացույցները գնահատելու օրենսդրական պահանջը:
28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
՚/…/ 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական
ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: /…/ՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՚Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքովՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ՚Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝՚Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում /.../ 3/ այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկներըՙ:
՚Ապացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՚ապացուցման առարկա՚ և ՚ապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները, նշել է. ՚/…/ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3/ անմեղության կանխավարկած՚ /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը/:
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՚ապացույցների բավարարությունըՙ որոշելու չափանիշներն են.
1/ անմեղության կանխավարկածը,
2/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. ՚/…/ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը /…/ՙ /տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը/: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ /տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ /տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ/:
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ /հիմնավոր/ կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: /…/՚ /տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Այսպիսով, ՚ներքին համոզմունքըՙ սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ /սուբյեկտիվ բնույթ/: Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը /օբյեկտիվ բնույթ/:
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/,
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա/ ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները /օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա/,
բ/ ապացույցի ձևավորման հանգամանքները /օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն/,
գ/ ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ/ ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե/ նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով /սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը/: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ ՚Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումներըԴատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
/…/ Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
/…/ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] ՚Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին՚ եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում /տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի /Salov v. Ukraine/ 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի /Boldea v. Romania/ 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի /Gradinar v. Moldova/ 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02/՚ /տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը/:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ/: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտմանª սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. ՚Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով /…/: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1/ գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2/ եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3/ այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:՚ /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը/:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան /խիստ ցածր/: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:ՙ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետª դատարան/ հաստատված է համարել հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի ցուցմունքները և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դատարանը հիմնավորված է համարել, որ Գևորգ Գրիգորյանը խմբի կազմում` Հայկ Հարությունյանի հետ կատարել է խուլիգանություն, որի հետևանքով խաթարվել է ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի աշխատանքը և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորվել ակումբի աշխատակիցների և հաճախորդների նկատմամբ:
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258 հոդվածի համաձայն`
՚1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով ...
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով ...
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(...)
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ ... :ՙ
Ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանը մասնակիորեն ընդունելով իրեն մեղսագրված արարքը` ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում խուլիգանություն կատարելու փաստը, պատճառաբանել է, որ այդ գործողությունների ընթացքում ինքը որևէ մեկին մարմնական վնասվածք պատճառելու նպատակ չի ունեցել: Երբ ակումբի սրահում իր և Հայկ Հարությունյանի հետ վեճի մեջ մտած Արամ Քարաջյանը հանել է ատրճանակը և սկսել անկանոն կրակել, ինքը նկատել է, որ արձակված գնդակներից մեկը դիպել է իր ընկերոջ` Հայկ Հարությունյանի պարանոցին: Վախենալով, որ ատրճանակից արձակված գնդակները կարող են դիպչել իրեն, կամ` ակումբի այլ հաճախորդներին, սեղանի վրայից վերցրել է բաժակ ու մատուցողի կանչի կոճակը և նետել Ա.Քարաջյանի ուղղությամբ` վերջինիս գործողությունները խափանելու, կամ նրա ուշադրությունը շեղելու նպատակով, որպեսզի հնարավորություն ընձեռվի խուլիգանությունը խափանող քաղաքացիներին Ա.Քարաջյանի ձեռքից ատրճանակը խլելու համար:
Նշված հանգամանքը հաստատել է Արամ Քարաջյանը` քրեական գործի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով:
Նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի տնօրեն Արմեն Դավթյանը, աշխատակիցներ Հայկ Մկրտչյանը, Միքայել Գալստյանը, Անի Սահակյանը, Աստղիկ Ամիրջանյանը, Աննա Գաբրիելյանը, Արամ Քարաջյանի ընկերներ` Վիգեն Գյուլնազարյանը և Հրանտ Թոխատյանը, վկա Աշոտ Ալեքսանյանը:
Վերը նշված հանգամանքները հիմնավորվել են նաև ապացույց ճանաչված ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբի անվտանգության տեսախցիկների տեսագրությունը զննելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, դատաբժշկական փորձագետի եզրակացություններով և քրեական գործի այլ տվյալներով:
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 27.01.2015թ. դատավճռի համաձայն Հայկ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել Գևորգ Գրիգորյանի հետ, խմբի կազմում, ՚Շառլոտՙ գիշերային ակումբում խուլիգանություն կատարելու համար և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է տուգանքի:
Բացի այդ, նախաքննության մարմնի կողմից 25.07.2014թ. որոշում է կայացվել նույն գործով ՚Արամ Քարաջյանի նկատմամբ խուլիգանություն կատարելու դեպքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հանցակազմի բացակայության հիմքովՙ:
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, գտել է, որ Գ.Գրիգորյանը խմբի կազմում, դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելով, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, կատարել է խուլիգանություն: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Դատարանը եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կատարած արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ճիշտ չի որակվել: Գ.Գրիգորյանի կողմից խուլիգանություն կատարելու ընթացքում ատրճանակով գիշերային ակումբում կրակոցներ կատարող Արամ Քարաջյանի գործողությունները խափանելու և նրա ուշադրությունը շեղելու նպատակով վերջինիս ուղղությամբ նետված բաժակը և մատուցողի կանչի կոճակը չեն կարող համարվել որպես զենք օգտագործվող առարկաներ և չեն կարող հիմք հանդիսանալ նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակելու համար:
Հետևաբար, Գևորգ Գրիգորյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` որպես խբի կազմում կատարված խուլիգանություն:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հիմնավոր հետևության հանգելու համար անհրաժեշտ է պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման ենթարկել սույն գործով մեղադրանքում ներառված նաև /Արամ Քարաջյանի ուղղությամբ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ և զանգի կոճակ նետելու վերաբերյալ դրվագում/ վերջինիս դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև արդեն իսկ այդ պահին նրա այդ գործողություններում ուղղակի դիտավորության առկայության կամ բացակայության հանգամանքը:
Հարկ է արձանագրել, որ քննարկվող պարագայում, գիշերային ակումբում կրակոցներ կատարող Արամ Քարաջյանի գործողությունները խափանելու, նրա ուշադրությունը շեղելու նպատակով վերջինիս ուղղությամբ և այդ գործողություններին հաջորդած /ըստ էության դրանից հետո/ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ և զանգի կոճակ նետելու հանգամանքն /կոնկրետ դեպքում/ ինքնին չի կարող վկայել այն մասին, որ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի վարքն արդեն իսկ այդ պահին ըստ էության ուղղված է եղել շրջապատին հակադրվելու ցանկության և /այդ պահին/ նրա գործողություններում խուլիգանություն կատարելու առումով ուղղակի դիտավորությունն առկա է:
Բացի այդ, մինչև Արամ Քարաջյանի կողմից գիշերային ակումբում կրակոցներ կատարելը, ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ, զանգի կոճակ, կամ որևէ այլ իր նետելու հանգամանք /մինչ այդ տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում/ ըստ էության չի արձանագրվել:
Հարկ է նշել, որ սույն գործով մեղադրանքի ծավալում /նկարագրության մեջ/ ներառված դրվագում` /Արամ Քարաջյանի ուղղությամբ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ և զանգի կոճակ նետելու վերաբերյալ/ և դրան առնչվող իրադրությունում, գործի փաստական տվյալներով արդեն իսկ բացակայել է ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի գործողություններում խուլիգանություն կատարելու առումով ուղղակի դիտավորության առկայությունը, թեև վերջինիս գործողությունները մինչ այդ պարունակել են ուղղակի դիտավորության տարեր:
Այսինքն, քննարկվող դեպքում /այնուհետև/, ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի վարքն ըստ էության ուղղված չի եղել շրջապատին հակադրվելու ցանկության, որպեսզի պարագայում, նրա գործողություններն ուղղված են եղել /կոնկրետ դեպքում/ գիշերային ակումբում կրակոցներ կատարող Արամ Քարաջյանի գործողությունները խափանելուն, նրա ուշադրությունը շեղելուն, ինչը ինքնին բացառում է ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակելու իրավական հնարավորությունը:
Հարկ է նշել նաև, որ սույն գործի փաստական տվյալներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ, բավարար չեն հանգելու հիմնավոր հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերագրվող արարքում ներառված դրվագովª /Արամ Քարաջյանի ուղղությամբ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ և զանգի կոճակ նետելու վերաբերյալ/ վերջինիս գործողություններն ընդգրկված են եղել մինչ այդ /խուլիգանություն կատարելու/ մեկ միասնական դիտավորության մեջ, ինչն ինքնին բացառում է վերջինիս հետագա գործողությունների իրավական առումով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակման իրավական հնարավորությունը:
Որպիսի և վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, մեղադրանքի ծավալում ներառված դրվագովª /Արամ Քարաջյանի ուղղությամբ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից բաժակ և զանգի կոճակ նետելու և այլնի վերաբերյալ/ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից խուլիգանություն կատարելու դիտավորություն ունենալու /այն, մինչ այդ խուլիգանություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորության մեջ ներառված լինելու/ հանգամանքը հաստատված համարելու համար հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու համար բավարար հիմքերի բացակայության, այնուհետև վերջինիս գործողություններն ըստ էության գիշերային ակումբում կրակոցներ կատարող Արամ Քարաջյանի գործողությունները խափանելուն, նրա ուշադրությունը շեղելուն ուղղված լինելու պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող պարագայում, ինքնին բացառվում է մեղադրանքի ծավալում նկարագրված նրա հետագա գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակելու իրավական հնարավորությունը:
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելուª ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերը բերված հիմնավորումներով, մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս, նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չի տվել, որոնք կարող են ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Որպիսի պայմաններում, անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող պարագայում, դրանք անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, այն որ նախկինում դատված չի եղել, զղջում է կատարած արարքի համար, ինքնակամ է ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնին, ինչպես նաև որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Հարկ է նշել նաև, որ վերջին հանգամանքի վերաբերյալ դատական ակտում տեղ գտած հետևությունը բավարար չափով փաստարկված չէ:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված սանկցիայի շրջանակներում արդեն իսկ նշանակվել է համաչափ պատիժ` տուգանք` 300.000 / երեք հարյուր հազար/ դրամի չափով:
Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ Ազգային ժողովի ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ 03.10.2013թ. որոշումը կիրառելի չլինելուն և այդ առնչությամբ դատարանի հետևությանն, ապա հարկ է նշել, որ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի հետախուզման մեջ գտնվելու և մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ վերջինիս կողմից կամովին չներկայանալու հանգամանքով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Գևորգ Համլետի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.12.2015թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ