ԵԱՔԴ/0068/01/15








ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


ՈՐՈՇՈւՄ


ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«23» հուլիսի 2018թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Ն.Հովակիմյան
Մ.Հարությունյան
քարտուղարությամբ՝ Լ.Հայրապետյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի
պաշտպան Ա.Հայրապետյանի
ամբաստանյալ Մ.Սարգիսյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Մհեր Մերուժանի Սարգիսյանի (ծնված` 1987թ. հուլիսի 17-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` երկու անձ, նախկինում չդատված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Լեփսիուսի փողոցի 2-րդ շենքի թիվ 19 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Լեփսիուսի փողոցի 4-րդ շենքի թիվ 3 բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 20-ի դատավճռի դեմ գործով մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը`


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի ավագ քննիչ Խ.Մեջլումյանի 2014թ. հունիսի 7-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով, հարուցվել է թիվ 09117514 քրեական գործը:
2014թ. դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Մհեր Սարգիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2014թ. դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Սագիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, և հայտարարվել է հետախուզում:
Մհեր Սարգիսյանը հայտնաբերվել է 2015թ. հունվարի 20-ին:
Նույն օրը Մհեր Սարգիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015թ. ապրիլի 30-ին Մհեր Սարգիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով այն արարքի համար, որ նա «2014 թվականի հունիսի 6-ին երեկոյան ժամը 17:30-ից հետո ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ ննջասենյակի պատուհանի ապակին կոտրելու եղանակով ապօրինի մուտք է գործել Արթուր Հրանտի Զեյնալյանին պատկանող Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 1-ին փողոցի 18 հասցեի բնակարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափերի հասնող ընդհանուր 190.450 ՀՀ դրամ արժողությամբ` մեկ հատ «Սիմենս», մեկ հատ «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսներ, մեկ հատ «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի դյուրակիր համակարգիչ, տուփով դանակների և պատառաքաղների հավաքածու և 59.550 ՀՀ դրամի համարժեք 5.000 ՌԴ ռուբլի գումար: Նույն օրը նշված գույքը տվել է Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին` հետագայում հետ վերցնելու պայմանով: Հաջորդ օրը` 2014թ. հունիսի 07-ին հափշտակված գույքից «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը Գ.Համբարձումյանի անվամբ գրավադրել է Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղում գտնվող գրավատանը, դրա դիմաց ստացել 47.300 ՀՀ դրամ գումար: Այնուհետև` 11.06.2014թ. հիշյալ գրավատան գրավից ազատել է նոթբուք համակարգիչը, որը նույն օրը կրկին Գ.Համբարձումյանի անվամբ գրավադրել է Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցի 38 շենքի թիվ 38 նկուղային տարածքում գտնվող գրավատանը և ստացել 70.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը հետագայում տրվել է Արտյոմ Մինասյանին` պարտքի դիմաց»:
2015թ. մայիսի 11-ին Մհեր Սարգիսյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2018թ. մարտի 20-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Մհեր Մերուժանի Սարգիսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, Մհեր Սարգիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և նա արդարացվել է` կատարված հանցագործությանը վերջինիս մասնակցությունն ապացուցված չլինելու հիմքով։
Մհեր Սարգիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
2018թ. ապրիլի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է գործով մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում Մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 26-ի դատական ակտն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Գործով անցնող անձանց տված ցուցմունքներից ուղղակի ակնհայտ երևում է, որ բացի սկզբնական ցուցմունքներից, այսինքն` այն տվյալներից, որոնք վկայում են ամբաստանյալի մեղավորության մասին, հաջորդական ցուցմունքները և հատկապես դատարանում տված ցուցմունքները միանգամայն մտացածին են ու հարմարեցված գործի հանգամանքներին։ Ընդ որում, արդեն փոփոխված` ինչպես նույն անձի, այնպես էլ այլ անձանց ցուցմունքների միջև այնքան շատ են հակասությունները և անհամապատասխանությունները, որ անգամ ցուցմունք տվող անձինք են խճճվում սեփական համոզմունքներում, այնուհետև ի հայտ եկած հակասությունները մտացածին ձևով հորինվում, իբր շտկվում են հաջորդ ցուցմունքում և այսպես շարունակ։ Նշվածից կարելի է եզրահանգել, որ գործով վկաները շահագրգռված են ամբաստանյալի կողմից քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու հարցում և իրենց փոփոխված ու իրավիճակին հարմարեցված՝ նախկինում արդեն հայտնած իրական տեղեկություններին լրիվ հակառակ հանգամանքներ ներկայացնելով՝ խեղաթյուրում են գործի ռեալ փաստական տվյալները։
Այսպես, օբյեկտիվ իրականությունում լիովին անհավանական է թվում ցուցմունքների փոփոխման այն պատճառաբանությունը, թե գողացված ապրանքները Մհեր Սարգիսյանին պատկանելը նշվել է միայն այն բանից ելնելով, որ վերջինս գտնվել է ՌԴ-ում։ Նման պարագայում, եթե իրականում այդ ապրանքները գտել է Գեղամ Համբարձումյանը, և ոչ թե Մհեր Սարգիսյանն է գողացել, ապա առաջանում են առնվազն հետևյալ տրամաբանական հարցերը.
• Նախ, այն դեպքում, եթե այդ ապրանքներն իսկապես գտնվել են պատահական, ինչպես պնդում է Գեղամ Համբարձումյանը, ապա ինչու դրա մասին ազնվորեն չէր կարելի ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։
• Ավելին, առավել անհասկանալի է, թե անգամ այդ պայմաններում, ըստ ցուցմունք տվող անձանց, ինչու էր պետք անհիմն տեղեկություններ տարածել և հանիրավի կերպով գործի մեջ ներքաշել այլ անձի, ով փաստորեն ոչ մի առնչություն չուներ այդ ապրանքների հետ։
• Ընդ որում նախաքննության ընթացքում մի քանի անգամ պնդել Մհեր Սարգսյանի մեղավորության մասին վկայող ցուցմունքները, անգամ առերես պնդել դրանք, այնուհետև որոշ ժամանակ անց հանգամանքները ներկայացնել լրիվ այլ կերպ։
• Ավելին, Արտյոմ Մինասյանը, Գեղամ Համբարձումյանը և Ռազմիկ Սարգսյանն իրենց սկզբնական ցուցմունքներով այնքան մանրամասն ու ճշտգրիտ են նկարագրել գործի հանգամանքները, որ այդ ցուցմունքները լիովին համընկնում են միմյանց ու գործով ձեռք բերված այլ տվյալներին, ի տարբերություն արդեն հետագա ցուցմունքների։
• Ռազմիկ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել, որ Մհեր Սարգսիսյանն իրեն մատնացույց է արել այն առանձնատունը, որտեղից գողություն է կատարել։ Այս դեպքում իսկապես տրամաբանական հարց է առաջանում, եթե նպատակը միայն հեռախոսները Մհեր Սարգիսյանին պատկանելը ներկայացնելն էր, ապա ինչում է կայանում այդպիսի հանգամանալից և հստակ ցուցմունքների էությունը։ Մինչդեռ ակնհայտ է, որ հենց դրանք են համապատասխանում իրականությանը, երբ դեռևս ցուցմունք տվող անձինք եղել են անկեղծ ու տվել ճշմարտացի ցուցմունքներ։
Ինչ վերաբերում է արդեն փոփոխված ցուցմունքների միջև առկա հակասություններին` հետևաբար նաև դրանց հորինված ու մտացածին լինելուն, ապա նշվածը հիմնավորվում է առնվազն հետևյալ օրինակով.
Այսպես, Արտյոմ Մինասյանը նախաքննության սկզբնական ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ հեռախոսն ինքը վերցրել է Գեղամ Համբարձումյանից զուտ խնդրանքով, այն բանի համար, որ հեռախոս չի ունեցել, նշվածը պնդել է նաև դատարանում։ Սակայն մեկ այլ դատական քննության ընթացքում նշել է, որ դա եղել է որպես պարտքի դիմաց ստացված փոխհատուցում։ Ակնհայտ է, որ նշված հանգամանքների միջև առկա են էական տարբերություններ և դրանք այսպես ասած հնարավոր չէր շփոթել, մինչդեռ Արտյոմ Մինասյանն արդեն նշված հակասությունը մեկնաբանել է այնպես, թե սկզբում վերցրել է հեռախոսը զուտ ժամանակավոր օգտագործման համար, սակայն այն հետագայում դարձել է որպես փոխհատուցում` Գեղամ Համբարձումյանի հետ խանութում ունեցած համատեղ պարտքը մարելու կապակցությամբ։ Ակնհայտ է, որ հանգամանքների նման ներկայացումն ինքնին մտացածին է ու հարմարեցված միմյանց` սեփական դատողություններում չխճճվելու համար։
Ստացվում է, որ սույն գործով առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները գնահատելիս մեխանիկորեն առավելություն է տվել դատարանում տված ցուցմունքներին, մինչդեռ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը «Դոորսոնն ընդդեմ Նիդերլանդների» գործով կայացված որոշմամբ արտահայտել է այն դիրքորոշումը, որ «դատարանը չի կարող վերացականորեն որոշել, որ պետք է մշտապես հենվել հրապարակային նիստում և երդման տակ տրված ցուցմունքի վրա` դրան նախապատվություն տալով այդ նույն վկայի կողմից քրեական գործով վարույթի ընթացքում տրված այլ ցուցմունքների նկատմամբ, անգամ եթե այդ երկու ցուցմունքը հակասում են իրար» (Տե՛ս Doorson v. The Nitherlands գործով 1996 թվականի մարտի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20524/92, կետ 78)։
Փաստորեն վերոգրյալ որոշմամբ ՄԻԵԴ-ն արձանագրել է, որ հրապարակային դատաքննությամբ ստացված ցուցմունքը դեռևս չի նշանակում դրա անվերապահ առավելություն նախաքննությամբ տրված ցուցմունքների նկատմամբ։ Տվյալ դեպքում անհրաժեշտ է համաչափորեն դիտարկել նաև մյուս ցուցմունքների որակը, ողջամտությունը, օբյեկտիվ իրականությունում կատարվածի առավել հավանական տարբերակը և այլն, որոնց ամբողջականությունը սույն գործի փաստական հանգամանքների դեպքում խոսում է միայն նախաքննության մարմնի կողմից Մհեր Սարգիսյանին առաջադրված սկզբնական մեղադրանքի օգտին։
Ամփոփելով վերոնշյալը` կարելի է փաստել, որ վկայակոչված փաստական տվյալները հնարավորություն են տալիս հաստատված համարելու, որ Մհեր Սարգսիսյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով։ Այս կապակցությամբ ստորադաս դատարանի հետևությունն առ այն, ապացուցված չէ Մհեր Սարգիսյանի մեղավորությունը նրան առաջադրված մեղադրանքում, ապացույցների կամայական գնահատման հետևանք է, ինչի արդյունքում ստորադաս դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի խախտում։
Ելնելով վերոգրյալից՝ մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը խնդրել է. «Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 26.03.2018թ. ԵԱՔԴ/0068/01/15 դատական ակտը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել նույն հոդվածի սանկցիայի սահմաններում»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Մ.Սարգիսյանն ու պաշտպան Ա.Հայրապետյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և փոփոխման ենթակա չէ:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր համար ամեն ինչ պարզ է դարձել այն օրվանից, երբ գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում և իրեն է զանգահարել կինն ու հայտնել, որ իրենց տուն ոստիկաններ են եկել և խուզարկել տունը: Հարցրել է, թե ինչի համար, վերջինս պատասխանել է, որ ապրանքներ են փնտրում, Գեղամն ու Ռազոն ասել են, որ իբրև դրանք տարել են իրենց տուն: Քանի որ գումարի խնդիր է ունեցել և դեռ աշխատավարձ չէր ստացել, չի կարողացել վերադառնալ Ռուսաստանի Դաշնությունից: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերջին վերադարձել է, իսկ հունվարի 20-ին ոստիկանության աշխատակիցներն իրեն տարել են ոստիկանության բաժին և ասել, որ պետք է գործն իր վրա վերցնի: Պատասխանել է, որ գողություն չի կատարել, սակայն պնդել են, որ հանցանքը վերցնի իր վրա, համաներում կլինի կազատվի: Հայտնել է, որ որևէ հանցավոր արարքի կատարում իր վրա չի վերցնի: Ասել են, եթե գողության կատարումն իր վրա վերցնի, ապա մինչև դատական քննությունը բաց կթողնեն, հակառակ դեպքում` կձերբակալեն: Պատասխանել է, որ վարվեն այնպես, ինչպես ցանկանում են: Գեղամն իրեն գումար է պարտք եղել, ասել է, որ նոթբուք ունի Զովունիում թողած, միասին գնան, հանեն, այնուհետև կտա իրեն, մնացած գումարն էլ ընթացքում կտա: Գնացել են նոթբուքը վերցրել են, ինքը Գեղամին ասել է, որ տեղ գիտի, որտեղ տոկոսները բարձր են և մեծ գումար կտան, առաջարկել է այդտեղ տանել, հնարավոր է գումարը մեծ լինի և վերջինս ամբողջությամբ պարտքը մարի: Գնացել են իր առաջարկած վայրը, Գեղամն իր անձնագրով գրավադրել է նոթբուքը, գումարը վերցրել է, սակայն կրկին որոշ չափով պարտք է մնացել, քանի որ գումարը չի բավականացրել:
Տուժող Արթուր Զեյնալյանին տեսել է, միևնույն բակից են: Ռուսաստանի Դաշնություն գնացել է աշխատելու նպատակով: Գնացել է օգոստոս ամսին, սակայն չի իմացել, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցված, այդ մասին տեղեկացել է կնոջից` սեպտեմբերի 20-ի սահմաններում, երբ նա զանգահարել և հայտնել է, որ իրենց տունը ոստիկանները խուզարկում են: Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձել է դեկտեմբերի վերջերին: Ոստիկանություն են հրավիրել հունվարի 20-ին, հայտնել են, որ իր նկատմամբ հետախուզում է հայտարարված եղել, ինքը պատասխանել է, որ սահմանն անցել և վերադարձել է: Ոստիկանապետի տեղակալի աշխատասենյակում, քրեականի պետի և օպերների ներկայությամբ, պատասխանել է, որ որևէ հանցանքի կատարում իր վրա չի վերցնի: Հայտնել է, որ որևէ արարք չի կատարել: Նրանք ասել են, որ թեթև հոդված է, կխոստովանես, համաներումով կազատվես կամ տուգանք կվճարես, ինքն էլ ասել է` ով կատարել է հանցանքը, նա էլ թող խոստովանի:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի և Դատարանի հարցերին ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանը մանրամասնել է, որ Գեղամն իրեն 5.000 ՀՀ դրամ դեռ պարտք է մնացել, նախկինում պարտք է եղել 70.000 կամ 80.000 ՀՀ դրամ: Զովունի գյուղ գնացել է մեկ անգամ, երբ պետք է նոթբուքը վերցնեին և տանեին իր ասած վայրը գրավադրելու: Ինքը գրավատուն չի մտել, գնացել է գազալցակայան ավտոմեքենան լիցքավորելու, մինչ Գեղամը դա կաներ: Անուհետև, իրենք գնացել են Շրջանային, քանի որ նախկինում այնտեղ գրավադրում կատարել էր և տեղյակ էր, որ տոկոսները բարձր են և մեծ գումար են տալիս: Եթե տեղյակ լիներ, որ նոթբուքը գողացված է, ապա չէր տանի իր ծանոթ գրավատուն, առավել ևս, որ իր տվյալները և հեռախոսահամարն էլ է հայտնել և ասել, որ եթե Գեղամը տոկոսները չվճարի, ապա ինքն անձամբ կվճարի: Իրեն գրավատնից զանգահարել են, ինքն ասել է, որ Գեղամին կփոխանցի, որպեսզի նա կատարի վճարումները, այնուհետև, մի քանի օր հետո մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն: Ինքը գողություն չի կատարել: Առերես հարցաքննություններ են կատարվել Ռազմիկի, Գեղամի և Արտյոմի հետ: Երեքն էլ առերես հարցաքննության ժամանակ պնդել են իրենց նախկին ցուցմունքներն այն մասին, որ իրենք այդ ապրանքները տվել են իրեն, ինքն էլ պնդել է իր ցուցմունքն առ այն, որ այդ ամենը սուտ է` ինքը նրանց ապրանք չի տվել: Առերես հարցաքննության ժամանակ Գեղամն ասել է, որ իբր ինքը չի կատարել, սակայն քննիչն ասել է, որ այդպես չի լինում, քանի որ արդեն այլ բան է գրել և Գեղամն իր հին ցուցմունքը պնդել է: Առերեսումից հետո Գեղամենց չի հանդիպել, քրեականի պետն արգելել էր նրանց հետ հանդիպել: Զովունի գյուղում եղել է մեկ անգամ և այդ գրավատան տեղը չի իմացել: Չի հիշում, որ իր հեռախոսահամարից զանգահարած լինի գրավատան հեռախոսահամարին, մեկ անգամ Գեղամն է իր հեռախոսահամարից զանգահարել գրավատուն: Գեղամի կողմից իր հեռախոսահամարով կատարված զանգը եղել է նոթբուքը գրավադրումից հանելու օրը` ամսի 10-ին կամ 11-ին, կոնկրետ չի հիշում: Հանրավոր է Գեղամին զանգահարած լինեն և նա էլ հետ զանգահարած լինի: Ինքը գրավատուն չի գնացել և նոթբուքն էլ չի բացել նայել:
Նունիկ Կոբալյանի դատարանում տված ցուցմունքի կապակցությամբ առ այն, թե ինքն ասել է «մորքուր ջան դրա մեջ փայտե գործեր են», պատասխանել է, որ նրան այդպիսի բան չի ասել, Գեղամն է ասել, վերջինս ասել է, որ փաստաթղթերն իր մոտ չեն, առաջարկել է անձնագիրը թողնել, մինչև փաստաթղթերը կներկայացնի: Այնուհետև, Նունիկ Կոբալյանն իրեն տվել է 200 ԱՄՆ դոլար գումար և խնդրել է ներքևի սուպերմարկետում այն մանրել: Վերջիններս արդեն պայմանագիրը կնքած են եղել, ինքը գումարը մանրել բերել է, Նունիկ Կոբալյանը երևի լավ չի հիշում: Նա իրեն առաջարկել է իր անձնագրով կնքել պայմանագիրը, պատասխանել է, որ այդ նոթբուքն իրենը չի, ուստի անհրաժեշտություն չկա, որ իր անձնագրով գործարք անեն: Ինչ վերաբերում է հեռախոսներին, ապա ընդհանրապես դրանք չի տեսել:
Ռազմիկի, Գեղամի և Արտյոմի նախաքննական ցուցմունքների կապակցությամբ հայտնել է, որ նրանք տարբեր հակասական ցուցմունքներ են տվել, ինքն առհասարակ որևէ բանի հետ առնչություն չունի:
Ռազմիկ Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքի կապակցությամբ, առ այն, թե ինքը, երբ Ռազմիկի հետ գտնվել է վերջինիս մեքենայում, մատնացույց է արել, թե որտեղից է հափշտակություն կատարել, պատասխանել է, որ Ռազմիկին ընդհանրապես չի հանդիպել: Ռազմիկի նման վարքագիծը պայմանավորված է եղել նրանով, որ վերջինիս հետ գումարային հարցերի շուրջ խնդիրներ է ունեցել և ընդհարված են եղել, քանի որ իր մեքենան վաճառելուց հետո Ռազմիկին տվել է 100.000 ՀՀ դրամ, որը նա չի կարողացել վերադարձնել: Պնդում է, որ որևէ առնչություն չունի նշված գողության դեպքի հետ, ոչ միայնակ և ոչ էլ այլ անձանց հետ համատեղ այն չի կատարել:
Դատական քննության ընթացքում տուժող Արթուր Զեյնալյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին չի ճանաչում, 2014թ. հունիսի 6-ին, եղբոր հարսանիքի օրը, հարսանիքից հետո տուն են վերադարձել և տեսել, որ ապակին կոտրված է եղել և տանից գողություն է կատարվել: Զանգահարել են ոստիկանություն, վերջիններս ժամանել և արձանագրել են, թե ինչ է գողացվել իրենց տանից: Գողացել էին «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի նոթբուք, երեք հեռախոսներ` «Սամսունգ», «Սիմենս», երրորդ հեռախոսի մոդելը չի հիշում, ռուսական 5.000 ռուբլի, դանակ-պատառաքաղների հավաքածու և այլ մանր իրեր, որոնք չի կարող հիշել: Հետագայում հրավիրել են ոստիկանություն և հայտնել որ նոթբուքն ու մեկ հեռախոսը գտնվել է, սակայն հեռախոսը չի աշխատել: Նոթբուքը հետ են վերադարձրել իրեն: Իրենց բնակարան մուտք են գործել ննջասենյակի պատուհանի ապակին կոտրելու միջոցով: Մհեր Սարգիսյանին դեմքով ճանաչում է որպես նույն թաղամասի բնակիչ, բայց անձամբ ծանոթ չեն: Չի կարող ասել, թե Մհեր Սարգիսյանին դեպքի օրը կամ դրանից մի քանի օր առաջ իրենց տան մոտակայքում տեսել է, թե` ոչ: Չի կարող ասել, թե Մհեր Սարգիսյանը տեղյակ է եղել դեպքի օրն իրենց` հարսանիքի արարողությանը մասնակցելու մասին: Ընտանիքի անդամներից բացի նաև հարևաններն են տեղյակ եղել, որ իրենք պետք է հարսանիքի մասնակցեն: Վկաներ Արտյոմ Մինասյանին, Գեղամ Համբարձումյանին և Ռազմիկ Գասպարյանին չի ճանաչում և չի կարող ասել, վերջիններս տեղյակ եղել են իրենց` հարսանիքին մասնակցելու հանգամանքի մասին, թե՝ ոչ: Իր հաշվարկով իրեն ընդհանուր պատճառվել է մոտավորապես 170.000 ՀՀ դրամի վնաս: Հաղորդում տվել է անձամբ, իրեն հայտնի չի եղել, թե ով է կատարել բնակարանային գողությունը: Ոստիկանությունից է տեղեկացել, որ գողության ենթադրյալ կատարողները երեքն են: Այդ մասին տեղեկացրել են գողության դեպքից մոտավորապես 2 ամիս անց: Կոնկրետ չեն ասել, այդ երեք անձանց անուն-ազգանունները, հայտնել են, որ նրանցից մեկը Հայաստանի Հանրապետությունում չէ: Իրեն հրավիրել էին ոստիկանություն և գողացված իրերը ճանաչման են ներկայացրել: Իրեն վերադարձվել է նոթբուք համակարգիչը և «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը, որը գտնվել է անսարք վիճակում: Տեղյակ է, որ տուփով դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն գտնվում է դատարանում և այն դատարանին ներկայացրել է վկաներից մեկը, սակայն ով` չի կարող ասել: Ինքը որևէ մեկին գողություն կատարելու մեջ չի կասկածել:
Դատական քննության ընթացքում վկա Նունիկ Կոբալյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է «Գրավիչ» ՍՊ ընկերությունում, որպես գործադիր տնօրեն: 2014 թվականի հունիսին, որքանով հիշում է 11-ին, Մհերն իր ընկերոջ հետ գնացել է գրավատուն` նոթբուք համակարգիչ գրավադրելու: Քանի որ Մհերը նախկինում էլ է իրենց մոտ գրավադրում կատարել և հանդիսացել է պարտաճանաչ հաճախորդ, համաձայնվել է վերցնել նոթբուք համակարգիչը: Գրավատուն են գնացել Մհեր Սարգիսյանը և Գեղամ Համբարձումյանը, ինքը Մհերին է ճանաչել: Քանի որ Մհերն իր մոտ անձնագիր չի ունեցել, գործարքը կատարել են ընկերոջ` Գեղամ Համբարձումյանի անվամբ: Քանի որ գործարքի համար անձնագիր է անհրաժեշտ եղել, ինքը անձնագիր է պահանջել, Մհերը հարցրել է, թե կարող են ընկերոջ անձնագրով կատարել գործարքը, ինքը պատասխանել է խնդիր չկա: Ընկերն առաջարկել է իր անձնագիրը և ընկերոջ անձնագրով կազմել են փաստաթղթերը: Միացրել են նոթբուքը, պարունակությունն իրենց չի հետաքրքրել, անհրաժեշտ է եղել իմանալ համակարգչի չափանիշները: Համակարգչում ոչինչ, այդ թվում նկարների աշխատանքներ, չեն տեսել: Չի հիշում, թե նրանցից ով իրեն ասել է, որ համակարգչում առկա են փայտե աշխատանքների պատկերեներ, սակայն ինքն անձամբ չի տեսել դրանք: Նախկին դատաքննության ընթացքում նույնպես հստակ չի հիշել, բայց քանի որ Մհերին է ճանաչել, ոչ լիարժեք հիշելով նշել է, որ Մհերն է ասել: Ոստիկանության կողմից նոթբուք համակարգիչն առգրավելուց հետո, իրենց մոտ գնացել է Գեղամը` քննիչի հետ առգրավման ժամանակ, իսկ Մհերին ընդհանրապես չի տեսել: Առգրավումից հետո նրանց հետ երբևէ խոսակցություն չի ունեցել: Չի հիշում, թե գրավադրելու օրն ում ձեռքում է գտնվել նոթբուք համակարգիչը: Նախկինում Գեղամ Համբարձումյանին չի ճանաչել: Մհեր Սարգիսյանը նախկինում իրենց մոտ նոթբուք գրավադրել է, այնուհետև, գումարը վճարելով, այն գրավադրումից հանել է: Եղել են դեպքեր, երբ ուշացրել է, ինչի պատճառով վերաձևակերպում են կատարել: Չի հարցրել, թե նրանցից ում է պատկանում նոթբուքը, որքանով հիշում է, գրավադրումից հետո գումարը վերցրել է Գեղամը: Գրավադրման համար իրենք տրամադրել են 70.000 ՀՀ դրամ, որի մեջ տոկոսները չի ներառվել, դա միայն մայր գումարն է եղել, իսկ տոկոսները պետք է վճարվեին հաջորդ ամսվանից, և, քանի որ վճարում չի կատարվել, զանգահարել են նրանց 098-438-818 և 098-949-221 հեռախոսահամարներին, սակայն վերջիններս չեն պատասխանել: Գումարի` ում կողմից վճարելու պայմանավորվածություն չի եղել, բայց օրենքով պետք է վճարեր Գեղամը: Գողության մասին տեղեկացել են, երբ նոթբուքն առգրավել են, մինչ այդ համակարգչի գողացված լինելու մասին կասկածներ չի ունեցել: Գրավատուն են գնացել Մհերն ու Գեղամը, չի կարող հիշել, թե հեռախոսահամարները ով է տրամադրել: Գեղամին մինչ այդ չի ճանաչել, իսկ նոթբուք համակարգիչը եղել է «Սիմենս» մոդելի:
Ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի հարցին ի պատասխան վկա Նունիկ Կոբալյանը հայտնել է, որ չի հիշում, որ զանգահարած լինի Մհերին և վերջինս էլ պատասխանած լինի:
Դատական քննության ընթացքում վկա Արտյոմ Մինասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է տաքսի ավտոմեքենայի վարորդ: Ծանոթացել և շփվել է Գեղամ Համբարձումյանի հետ: Ճանաչել է նաև Մհեր Սարգիսյանին և Ռազմիկ Գասպարյանին: Մի օր, քանի որ հեռախոս չի ունեցել, Գեղամին հարցրել է, թե արդյոք հեռախոս ունի, որպեսզի ժամանակավոր օգտագործման համար տրամադրի իրեն, մինչև ինքը հեռախոս ձեռք կբերի, վերջինս պատասխանել է, որ ունի և իրեն հեռախոս է տրամադրել: Որոշ ժամանակ անց, ոստիկանությունն իրեն բերման է ենթարկել և հայտնել, որ հեռախոսը գողացված է, բնակարանային գողություն է կատարվել, որին իբրև ինքն էլ է մասնակցել: Ինքն էլ պատմություն է հորինել և հայտնել, որ անծանոթ մարդիկ, որոնց անունները չգիտի, թողել են այն իր մեքենայի մեջ: Ոստիկանությունից դուրս գալուց հետո հանդիպել է Գեղամին և ասել, թե ինչի համար է իրեն գողացված հեռախոս տվել, վերջինս հայտնել է, որ դա գողացված հեռախոս է, խնդրել է, որ եթե կրկին ոստիկանություն իրեն հրավիրեն, վերջիններիս հայտնի, որ դա իրեն Մհերն է տվել, քանի որ նա գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնությունում, մինչև այդ հարցը կկարգավորի: Երբ իրեն կրկին հրավիրել են ոստիկանություն, ինքը հայտնել է, որ հեռախոսն իրեն է տվել Մհերը, վերջինիցս այն գնել է: Սակայն, այնուհետև, երբ պարզվել է, որ Գեղամի մտածածով այդ հարցը կարգավորել չի լինում, ոստիկանությունում հայտնել է ճշմարտությունը, ասել է, որ իրեն հեռախոսը տվել է Գեղամը, ով իրեն խնդրել է ոստիկանությունում հայտնել, իբր հեռախոսն իրեն է տվել Մհերը, քանի որ վերջինս ՌԴ-ում է գտնվում, մինչև այդ հարցը կլուծի, սակայն, քանի որ Գեղամն այդ հարցը չի կարողացել լուծել, հայտնել է ճշմարտությունը: Նախորդ դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը չի հիշում, քանի որ դրանից հետո վթարի է ենթարկվել: Նախաքննության ընթացքում տված առաջին ցուցմունքի բովանդակությունը եղել է այն, որ Գեղամը լինելով իր ընկերը, առաջարկել է հայտնել, թե իբրև հեռախոսը պատկանում է Մհերին, քանի որ վերջինս Ռուսաստանի Դաշնությունում է: Պայմանավորվել են, որ հայտնեն, թե իբրև այդ հեռախոսը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց իրեն տվել է Մհերը և ոստիկանությունում այդպես էլ հայտնել է: Սակայն իրականում այդպիսի բան չի եղել, ինքը ոստիկանությունում հայտնել է, որ իր ավտոմեքենայում անծանոթ մարդիկ են նստել, ովքեր այդ հեռախոսը մոռացել են այնտեղ, սուտ ցուցմունք է տվել: Այնուհետև, ոստիկանությունից դուրս գալուց հետո Գեղամից պարզաբանում է պահանջել այն մասին, թե ինչու իրեն չի հայտնել, որ այդ հեռախոսը գողացված է, Գեղամն էլ ասել է, որ այդ հարցը կլուծի, խնդրել է, որ ինքը ոստիկանությունում հայտնի, թե դա Մհերն է իրեն տվել, մինչև կկարգավորի այդ հարցը: Այնուհետև, իր հետագա ցուցմունքներում հայտնել է, որ Մհերն այդ հեռախոսի հետ որևէ առնչություն չունի: Գեղամն իրեն ցույց է տվել «Սոնի Էրիքսոն» մոդելի և չի հիշում «Սիմենս» թե «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև ևս մի հեռախոս, որն անսարք է եղել: Հետագայում որոշել է հայտնել իրականությունը, քանի որ ճիշտ չի համարել, որ անմեղ անձը գտնվի անազատության մեջ: Ճիշտ ցուցմունք տալը նաև պայմանավորված է եղել նրանով, որ Գեղամն իր խոսքը չի կատարել, չի արել այնպես, որ ոչ մեկին վնաս չլինի: Առաջին հարցաքննության ժամանակ հայտնել է, որ գերեզմանոցի մոտակայքից իր ավտոմեքենան են նստել երկու տղաներ, որոնց չի ճանաչել, մանրամասն չի հիշում: Երկրորդ հարցաքննության ժամանակ տված ցուցմունքը չի հիշում: Հիշում է նաև, որ առերեսման ժամանակ հայտնել է, թե Մհերն է իրեն այդ հեռախոսը տվել, այնուհետև, փոշմանել է: Գեղամն իրեն չի զգուշացրել, որ հեռախոսը գողացված է: Մհերին տաքսի ծառայություններ չի մատուցել, իսկ Գեղամը հանդիսացել է իր ընկերը: Ինքն ու Գեղամը խանութին գումար են պարտք եղել, ինքն այդ գումարը մարել է, Գեղամն էլ այդ հեռախոսը թողել է իրեն: Քանի որ իր ընկերն է տվել հեռախոսը, չի մտածել, որ այն կարող է գողացված լինել: Հեռախոսի գողացված լինելու մասին իմացել է ոստիկանությունում: Գեղամին ճանաչում է երկար ժամանակ, Մհերին նույնպես ճանաչել է, բայց ընկերներ չեն: Նաև մարդկային խիղճն է իրեն ստիպել, որ հայտնի իրականությունը:
Վկան նշել է, որ առերեսման ժամանակ ստել է, սակայն չի հիշում դրանից հետո Մհերին հանդիպել է, թե՝ ոչ, վերջինս իրենից պարզաբանում պահանջել է, թե` ոչ: Չի հետաքրքրվել, թե Գեղամին որտեղից այդ հեռախոսը:
Ճշմարտությունը կայանում է նրանում, որ Գեղամը հանդիսանում է իր ընկերը, նրանից հեռախոս է խնդրել, քանի որ իր հեռախոսը հանձնել էր վերանորոգման, Գեղամից հարցրել է, թե արդյոք հեռախոս ունի, որպեսզի մի քանի օրով տրամադրի իրեն օգտագործման համար, նա պատասխանել է, որ մի քանի հեռախոս տանն առկա է, առաջարկել է գնալ և վերցնել իր ցանկությամբ: Ինքը գնացել է և ընտրել հեռախոսը, որից մի քանի օր անց իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանություն: Գեղամից չի հարցրել, թե որտեղից իրեն այդ հեռախոսները, քանի որ նա հանդիսացել է իր ընկերը:
Վկա Արտյոմ Մինասյանի նախորդ դատաքննական և ներկա դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել են վկայի նախորդ դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքները:
Քրեական գործի նախորդ դատաքննության ընթացքում վկա Արտյոմ Մինասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանություն և հայտնել, որ իր մոտ առկա հեռախոսը գողացված է: Ինքը հայտնել է, որ այն իրեն տվողին չի ճանաչում, այսինքն սուտ ցուցմունք է տվել: Այնուհետև, Գեղամին տեղեկացրել է, որ հեռախոսի պատճառով իրեն տարել են ոստիկանություն, վերջինս հայտնել է, որ այդ հարցն ինքը կլուծի: Այնուհետև, ասել է, որ քանի որ Մհերը Հայաստանի Հանրապետությունում չէ, հայտնեն, թե իբր Մհերինն է այդ հեռախոսը: Մհերի վերադառնալուց հետո, որոշել է հայտնել իրականությունը, այն որ վերջինս իրեն ոչինչ չի տվել, սակայն ինքը գրել է, թե իբր նա է իրեն հեռախոսը տվել: Երրորդ անգամ անձամբ գնացել է ոստիկանություն և հայտնել, որ Մհեր Սարգիսյանին չի ճանաչում, վերջինիս ճանաչում է որպես թաղի բնակիչ, իսկ հեռախոսն իրեն տվել է Գեղամ Համբարձումյանը` 9.000 ՀՀ դրամի դիմաց, իրականում Գեղամը հեռախոսը վաճառել է իրեն: Մհերի հետ առերեսման ժամանակ պնդել է, որ Մհերն է եղել, սակայն դա սուտ է եղել: Գեղամն իրեն ասել է, որ հայտնի, թե իբր Մհերն է եղել և ինքն այդ հարցը կլուծի, այնպես կանի, որ Մհերին ոչինչ չեն անի: Դրանից հետո հայտնել է իրականությունը, թե ով և ինչ պայմաններում է իրեն տվել հեռախոսը: Մհերից, և ընդհանրապես, որևէ անձից, չի վախենում և քանի որ Մհերին չէր ճանաչում, ուստի չէր կարող նրա նկատմամբ պարտք ու պահանջ ունենալ: Այնուհետև, Գեղամին ասել է, որ ոստիկանությունում հայտնել է իրականությունը և Գեղամն իրեն ոչինչ չի ասել այդ կապակցությամբ: Իրականությանը համապատասխանող իր ցուցմունք տալու պատճառ է հանդիսացել այն հանգամանքը, որ չի ցանկացել անծանոթին ուղարկել բերդ, քանի որ ինքն էլ ունի 4 երեխա և հասկանում է այդ քայլի լրջությունը: Ինքը գնացել է Գեղամենց տուն, վերջինիցս օգտագործման համար հեռախոս է խնդրել, նա էլ ասել է, որ պատշգամբին հեռախոսներ կան, որը ցանկանում է, թող վերցնի: Ոստիկանությունից դուրս գալուց հետո, երբ տեղեկացել է հեռախոսի գողացված լինելու մասին, Գեղամին հարցրել է հեռախոսի վերաբերյալ, վերջինս պատասխանել է, որ հեռախոսը գողացված է, եթե ինչ-որ բան լինի, հայտնի, թե Մհերն է տվել, միևնույն է վերջինս Ռուսաստանի Դաշնությունում է և մինչ նրա գալը կլուծի այդ հարցը: Ինքն էլ սկզբում Գեղամի խոսքը չի մերժել, սակայն հետագայում հասկացել է, որ այդպես ճիշտ չէ: Սկզբում երկու անգամ տվել է սուտ ցուցմունքներ, որպեսզի իր ընկերոջը չվնասի, սակայն հասկանալով, որ դա կարող է լուրջ հետևանքներ առաջացնել, հայտնել է իրականությունը: Ճիշտ ցուցմունք տվել է ոստիկանությունում երրորդ անգամ և այժմ դատարանում: Իրականում ընդհանրապես Մհերին չի տեսել, գնացել է Գեղամենց տուն և նրանից է վերցրել հեռախոսը: Հեռախոսը վերցրել է սարքին վիճակում, որի մեջ տեղադրված է եղել իր հեռախոսահամարը: Մհեր Սարգիսյանին չի ճանաչում, նրան երբևէ իր ավտոմեքենայով որևէ տեղ չի տեղափոխել: Նախաքննության ընթացքում ստել է, թե Գեղամին և Մհերին իր ավտոմեքենայով տեղափոխել է Խանջյան փողոց: Իրականությանը համապատասխանում է նախաքննության ընթացքում տված իր վերջին ցուցմունքը և դատարանում իր տված ցուցմունքը:
Վկա Արտյոմ Մինասյանն իր նախորդ դատական քննության ժամանակ տված ցուցմունքի հրապարակումից հետո պնդել է, որ Գեղամն այդ հեռախոսը տվել է ընկերական, անհատույց, այնուհետև, երբ ինքն իրենց խանութում առկա պարտքը մարել է, ստացվել է, որ այդ հեռախոսը մնացել է իրեն, Գեղամն այն չի վաճառել իրեն: Գեղամի գտնվելու վայրի մասին տեղեկություններ չունի:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Գեղամ Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է Մհեր Սարգիսյանին, վերջինիս հետ եղել են ընկերներ: Շենքի կողքից պոլիէթիլենային տոպրակ է գտել, որի մեջ եղել են հեռախոսներ, նոթբուք համակարգիչ և դանակ-պատառաքաղների հավաքածու: Տարել է իրենց տուն, այնուհետև, իր անվամբ գրավադրել է Շրջանայինի գրավատանը: Գրավատուն գնացել է Մհերի հետ` տաքսի ավտոմեքենայով: Սկզբում գնացել են Զովունի, հետո՝ Շրջանային: Չի հիշում, թե Զովունի գյուղ ում հետ է գնացել: Զովունի գյուղում գրավադրելուց մի քանի օր հետո գնացել և վերցրել է համակարգիչը, այնուհետև, այն կրկին գրավադրել է Շրջանայինում: Զովունի գնացել է Մհերի հետ, քանի որ նրան պետք է գումար տար: Շրջանայինում գրավադնելուց հետո վերցրել է 75.000 ՀՀ դրամ գումար, գրավադրումը ձևակերպվել է իր անվամբ: Համակարգիչը Զովունի գյուղի գրավատնից տեղափոխել և գրավադրել են Շրջանայինում, քանի որ այնտեղ ավելի բարձ արժեքով է այն գնահատվել: Չի հիշում, թե որտեղից է լսել այդ մասին, իսկ Շրջանայինի գրավատան մասին իմացել է ընկերներից: Որքանով հիշում է Շրջանային գնացել են Մհերի հետ: Նախկինում ևս ընկերուհու հետ եղել էր Շրջանայինի գրավատանը: Չի հիշում, թե իրերը գտնելիս միայնակ է եղել, թե` ոչ: Հեռախոսներից երկուսը եղել են «Էլջի» և «Սիմենս» մոդելի, իսկ երրորդ հեռախոսի մոդելը չի հիշում: Նոթբուք համակարգիչը եղել է «էփլ» մոդելի: Նոթբուք համակարգիչը գտնելուց հետո միացրել է այն, որտեղ կահույքի նկարներ են եղել: Գրավատանը նոթբուքը միացնելուց հետո նկարները ջնջել և հանձնել է գրավադրման: Հեռախոսներից մեկը գումարի դիմաց տվել է ընկերոջը` Արտյոմ Մինասյանին, իսկ մնացած երկուսը չի հիշում, թե ինչ է արել: Նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ հեռախոսն իրեն Մհերն է տվել, քանի որ վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չի եղել: Արտյոմն իրեն ասել է, որ հեռախոսի համար բռնվել է: Մինչ այդ ինքը չի իմացել, որ դա գողացված է եղել: Արտյոմի ասելուց հետո է իմացել, որ հեռախոսը գողացված է եղել: Արտյոմի բռնվելուց հետո է տեղյակ եղել, որ նրան բռնել են: Նոթբուք համակարգիչը գրավադրել էր, հեռախոսներից մեկը տվել Արտյոմին, իսկ մնացած երկուսը չի հիշում, թե ինչ է արել, իսկ տուփով դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն վերադարձրել է դատարանին: Մհեր Սարգիսյանի հետ եղել են ընկերներ, չի հիշում, թե նրան որքան գումար է պարտք եղել: Նոթբուքը գրավադրել է Զովունի գյուղում, քանի որ ընկերներից տեղեկացել է, որ այնտեղ հնարավոր է առանց համապատասխան փաստաթղթերի գրավադնել, իսկ նոթբուք համակարգիչը փաստաթուղթ չի ունեցել: Եթե չի սխալվում Զովունի գյուղում իրեն վճարել են մոտավորապես 40.000 ՀՀ դրամ: Գումարը տվել է Մհերին, այնուհետև, երբ իմացել է, որ Շրջանայինում գտնվող գրավատանը ավելի շատ գումար են տալիս, նոթբուքը տարել և գրավադրել է այնտեղ և ավել գումարը կրկին տվել Մհերին: Եղել են դեպքեր, երբ Մհեր Սարգիսյանի հեռախոսահամարով զանգահարել է Զովունիում և Շրջանայինում գտնվող գրավատներ: Գտնելիս նոթբուքն ու հեռախոսները եղել են դեղին պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, իսկ տուփով դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն պարկատիպ պայուսակի մեջ: Այն գտել է երեկոյան 23:00-24:00-ի սահմաններում, այն նկատելի վայրում է եղել: Զովունի գրավատուն գնալիս չի հիշում, թե ով է եղել իր հետ, իր կարծիքով, եթե չի սխալվում Մհերն է եղել իր հետ: Զովունի գյուղում գրավադրման գումարն ստացել է անձամբ, իսկ դուրս գալուց հետո այն տվել է Մհերին: Նոթբուք համակարգչում առկա կահույքի նկարները ջնջել է Շրջանայինի գրավատանը: Հեռախոսներից մեկը գումարի դիմաց տվել է Արտյոմ Մինասյանին, ուրիշին ինքը գումար էր պարտք, Արտյոմն էլ հեռախոս չի ունեցել, ինքն էլ ասել է, որ Արտյոմը հեռախոսը պահի իրեն, գումարն էլ տա այդ մարդուն` ձկան խանութի տիրոջը: Խանութին պարտք էր մոտավորապես 9.000 ՀՀ դրամ: Արտյոմից տեղեկացել է, որ վերջինս այդ գումարը խանութում տվել է: Շրաջանայինի գրավատանը տոկոսներ չի վճարել, իսկ Զովունիի գրավատանն տոկոսները մարել է ինքը, իսկ այնուհետև, հետ վերցրել համակարգիչը:
Վկա Գեղամ Համբարձումյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել են վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում` 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, վկա Գեղամ Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ երկար տարիներ ճանաչում է իրենց թաղամասի բնակիչ Ռազմիկ Գասպարյանին և վերջինիս հետ ունի ընկերական հարաբերություններ: Նրա միջոցով ծանոթացել է Մհեր Սարգիսյանի հետ, ում մականունը «Ցուլ» է: Իր տեղեկություններով Մհերը մոտ 20 օր է, ինչ բացակայում է Հայաստանի Հանրապետությունից: Ռազմիկի միջոցով ծանոթացել է նաև Արտյոմ Մինասյանի հետ: Մոտ երեք ամիս առաջ, օրը հստակ չի հիշում, երեկոյան ժամը 20:00-ից 21:00-ի սահմաններում իրեն զանգահարել է Ռազմիկը և հայտնել, որ հասնում են իրենց բակ, խնդրել է դուրս գալ բակ` հանդիպելու նպատակով: Երբ դուրս է եկել բակ, այնտեղ նկատել է Ռազմիկին և Մհերին` Ռազմիկի «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով: Ռազմիկն ու Մհերն ավտոմեքենայից դուրս են բերել մեկ հատ սպիտակ գույնի խնձորի նշանով նոթբուք համակարգիչ` իր հոսանքի սնուցման հաղորդալարով, թվով 3 հատ հեռախոս, որից մեկը սև գույնի «Սոնի Իքսպերիա» մոդելի, մյուսները «Սամսունգ» և «Սիմենս» մոդելների, դրանից բացի մեքենայից հանել են նաև 60X30 սմ չափերի տուփ, որի մեջ եղել են սպասքի պարագաներ: Նրանք այդ ամբողջը տվել են իրեն և խնդրել են պահել իր մոտ` ասելով, որ հետո կգան և կվերցնեն: Դրանից մոտավորապես երկու օր անց իրեն զանգահարել է Մհերը և հայտնել, որ գալիս է իրենց բակ: Խնդրել է, որպեսզի ինքը վերցնի նոթբուքը և հեռախոսներն ու իջնի բակ: Ինքը վերցնելով իրերը դուրս է եկել բակ, որտեղ հանդիպել է Մհերին և վերջինիս առաջարկով ուղևորվել են Զովունու ճանապարհին գտնվող գրավատուն: Մհերն իրեն նախապես խնդրել էր, որպեսզի ինքը հետը վերցնի նաև անձնագիր և ինքը նրան չէր մերժել: Իրենք նստել են պատահական տաքսի և գնացել են նշված գրավատուն: Գրավատանը նոթբուքի դիմաց առաջարկել են 20.000 ՀՀ դրամ և, քանի որ Մհերին շտապ գումար է անհրաժեշտ եղել, վերջինս համաձայնվել է: Դրանից մոտ 2 օր անց իրեն զանգահարել է Մհերը և հայտնել, որ մեկ այլ գրավատուն է հայտնաբերել, որտեղ համակարգչի դիմաց ավելի շատ գումար կտան, առաջարկել է հանդիպել և միասին գնալ Զովունու գրավատուն: Հանդիպել է Մհերին, միասին գնացել են Զովունու գրավատուն, որտեղ Մհերն ամբողջությամբ վճարել է համակարգչի գումարը և վերցրել այն: Վերցնելով համակարգիչը` գնացել են Շրջանայինում գտնվող գրավատուն, որտեղ Մհերի անվամբ այն գրավադրել են, որի դիմաց ստացել են 70.000 ՀՀ դրամ: Գրավադրելիս Մհերից պահանջել են համակարգչի փաստաթղթերը և, քանի որ դրանք չկային, Մհերն առաջարկել է տրամադրել նաև իր անձնագիրը և այդպես էլ արել են: Մհերն ու Ռազմիկն այդ իրերն իրեն փոխանցելիս չեն հայտնել, թե դրանք իրենց որտեղից: Մհերը «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը որոշակի գումարի դիմաց տվել էր Արտյոմին, սակայն Արտյոմն էլ այլ գումարը պետք է վճարեր Զեյթուն թաղամասում գտնվող խանութին` որպես Մհերի պարտքի դիմաց: Մոտավորապես մեկ ամիս առաջ իրեն զանգահարել է Արտյոմի մայրը և հայտնել, որ որդուն տարել են ոստիկանություն: Դրա հաջորդ օրը հեռախոսազանգի միջոցով կապնվել է Արտյոմի հետ և նրանից տեղեկացել է, որ նրան ոստիկանություն են բերման ենթարկել Մհերի կողմից տրված հեռախոսի համար և հայտնել են, որ այդ հեռախոսը եղել է գողացված: Այդ ժամանակ հասկացել է, որ Մհերի և Ռազմիկի տված իրերը կարող են լինել գողացված, զանգահարել է Մհերին և ասել, որ վերջինս գնա և իրենց տանը գտնվող սպասքի պարագաները վերցնի: Մհերի խնդրանքով սպասքի պարագաները տարել է նրանց տուն և տվել նրան: Մհերի հետ ունեցած խոսակցության ժամանակ, վերջինս իրեն կես խոսքով ասել է, որ դրանք գողացված իրեր են, սակայն այլ տեղեկություն չի հայտնել:
2014թ. նոյեմբերի 5-ի հարցաքննության ընթացքում վկա Գեղամ Համբարձումյանը տվել է նախորդ ցուցմունքին նույնաբովանդակ ցուցմունք, հավելելով, որ եթե գրավատան հետ կնքված պայամանագրում որպես նոթբուքի համար սահմանված գումար նշված է 47.300 ՀՀ դրամ, ապա իր նախորդ ցուցմունքում գումարի չափը չի հիշել և նշել է 20.000:
2015թ. հունվարի 20-ի` մեղադրյալ Մհեր Սարգիսյանի հետ առերեսման ժամանակ Գեղամ Համբարձումյանը պնդել է իր նախկին ցուցմունքները:
2015թ. ապրիլի 11-ի հարցաքննության ժամանակ վկա Գեղամ Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ թե՛ Զովունու, և թե՛ Աբովյան փողոցի գրավատուն գնալիս Մհերը եղել է իր հետ և միասին են մտել գրավատուն: Չի հիշում` արդյոք 2014թ. հունիսի 7-ին Զովունի գնալուց Ռազմիկն իրենց հետ եղել է, թե` ոչ, իսկ 2014թ. հունիսի 11-ին միայն ինքն ու Մհերն են գնացել տաքսի մեքենայով, վերցրել են նոթբուքը և անմիջապես այն տարել են մյուս գրավատուն: Մհերն իրեն տվել է երեք հատ բջջային հեռախոս` «Սամսունգ», «Սիմենս» և «Սոնի Իքսպերիա» մոդելների, որոնցից «Սամսունգ» և «Սիմենս» մոդելի հեռախոսներն ինքը Մհերի թույլտվությամբ տվել է Արտյոմին: «Սոնի Իքսպերիա» մոդելի հեռախոսը վերադարձրել է Մհերին, երբ տեղեկացել է, որ Արտյոմին բերման են ենթարկել ոստիկանություն և պարզվել է, որ նրա մոտի «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը գողացված է: Այդ ժամանակ իր մոտ կասկած է առաջացել, որ հնարավոր է մյուս հեռախոսը նույնպես գողացված լինի, այդ պատճառով զանգահարել է Մհերին և վերջինիս է վերադարձրել սպասքը և մյուս «Սոնի Իքսպերիա» մոդելի հեռախոսը: Դրանք հետ վերադարձնելու պատճառի մասին Մհերին չի հայտնել:
2015թ. ապրիլի 14-ի հարցաքննության ժամանակ վկա Գեղամ Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մինչև 07.06.2014 թվականը 2014 թվականի ընթացքում նույնպես կատարել է գրավադրում, որի մասին Մհերը տեղյակ է եղել: Գրավադրել է իր «Սամսունգ Գալաքսի» մոդելի հեռախոսը, որը, որքանով հիշում է, 07.06.2014 թվականի դրությամբ գտնվել է գրավատանը: Գրավատան աշխատակիցներին ճանաչում է որպես հաճախորդ, իր վարկը մարել է ամռանը, որից հետո վերցրել է իր հեռախոսը և այլևս չի օգտվել նրանց ծառայությունից: 07.06.2014 թվականին Զովունու գրավատուն գնացել է Մհերի և, որքանով հիշում է, Ռազմիկի հետ` վերջինիս մեքենայով: Մհերի հետ միասին մտել են գրավատուն, ինքը որպես հաճախորդ ասել է, որ ցանկանում է նոթբուք գրավադնել, աշխատակիցը գնահատել է այն, կնքել են պայմանագիր և իրենց տրամադրել են 43.000 ՀՀ դրամ, որն ամբողջությամբ տվել է Մհերին և պայմանավորվել են, որ նա շատ կարճ ժամանակում կմարի վարկը: Այնուհետև, 2014թ. հունիսի 11-ին ինքն ու Մհերը ցերեկային ժամին պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են Զովունու գրավատուն, որտեղ Մհերի տված գումարով մարել է վարկը, վերցրել է նոթբուքը և միասին Մհերի առաջարկով գնացել են Աբովյան փողոցի վրա գտնվող գրավատուն, գրավադրել են նոթբուքը, որի դիմաց տրամադրել են 70.000 ՀՀ դրամ, որը նույնպես ամբողջությամբ տվել է Մհերին:
Դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքներում առկա էական հակասությունների առումով վկա Գեղամ Համբարձումյանը հայտարարել է, որ Մհերն իր ընկերն է եղել, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չի եղել, ինքն էլ չի իմացել, թե դրանք ինչ իրեր են, ասել է Մհերն է տվել, որ հասկանա, թե ինչ է կատարվում: Նախկինում պնդել է իր ցուցմունքները, քանի որ իրեն նախազգուշացրել են, որ սուտ ցուցմունք տալու համար դատ է հասնում, այժմ հայտնում է իրականությունը: Նախկինում ասել է, որ Մհերի վրա է բարդել, քանի որ նա Հայաստանի Հանրապետությունում չի եղել, Արտյոմին և Ռազմիկին էլ է խնդրել այդպես ասեն, մինչև հասկանա՝ ինչ է լինում: Դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն գցել էր իրենց շենքի ավտոտնակների արանքում, այնուհետև` բերել և ներկայացրել դատարանին: Հեռախոսները գտնելիս դրանք եղել են անջատված, մեկի հեռախոսաքարտը եղել է հեռախոսում տեղադրված: Բարդել է Մհերի վրա, քանի որ վախեցել է, որ կբարդեն իր վրա` իբրև ինքն է գողություն կատարել: Իրերի գողացված լինելու մասին տեղեկացել է Արտյոմ Մինասյանից` վերջինիս ոստիականություն բերման ենթարկվելուց հետո: Իրականում Մհերն այդ ապրանքների հետ որևէ առնչություն չունի: Դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն գտնելուց ի վեր պահել է իր մոտ` իրենց շենքի մոտ առկա ավտոտնակների արանքում, այն երբևէ Մհերին չի տվել: Դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն եղել է իրենց տանը, սակայն Արտյոմի ոստիկանություն բերման ենթարկվելուց հետո, երբ տեղեկացել է, որ դրանք գողացված են, տարել և պահել է ավտոտնակների արանքում: Իրականությունը հայտնելու կապակցությամբ Մհեր Սարգիսյանն իրեն չի ուղղորդել, չի սպառնացել: Քանի որ սկզբում այլ ցուցմունքներ է տվել, Ռազմիկին և Արտյոմին խնդրել է, որ իր ցուցմունքին նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տան, վերջիններս համաձայնվել են: Զովունիում գտնվող գրավատան մասին իմացել է քեռու տղայից:
Դատական քննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գասպարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին: Մհերը գտնվել է ՌԴ-ում, երբ Գեղամը խնդրել է իրեն, որպեսզի ասեն, թե Մհերն է այդ իրերը տվել նրան, իբրև ինքն ու Մհերն են այդ իրերը տվել նրան, սակայն դրանք պատկանել են Մհերին: Քանի որ Գեղամը եղել է իր ընկերը, ոստիկանությունում պատմել է նրա ասածով: Այնուհետև, երբ Մհերը վերադարձել է, Գեղամին ասել է, որ հայտնելու է ճշմարտությունը` այն, որ այդպիսի բան տեղի չի ունեցել, ինքը Մհերի հետ նրան ոչինչ չի տվել, նա է իրեն խնդրել, որպեսզի այդպես հայտնի: Այնուհետև, դատարանում հայտնել է իրականությունը: Խաչմերուկում հանդիպել է Գեղամին, վերջինս իրեն հայտնել է, որ ապրանք է գտել, սակայն պարզվել է, որ դա գողացված է, խնդրել է, որ ինքը հայտնի, թե Մհերի հետ դա իրենք են տվել նրան, Մհերն էլ Հայաստանի Հանրապետությունում չէ, որպեսզի մինչ նրա գալը կարողանա լուծել այդ հարցը: Իրականում ինքն ու Մհերը Գեղամին տվել են վերջինիս կողմից վարչական իրավախախտում կատարելու վերաբերյալ ակտը: Գեղամին հանդիպել է նրա բռնվելուց երկու օր անց: Տեղյակ է, որ Գեղամը նոթբուք համակարգիչը գրավադրել է, իսկ մեկ հեռախոսը տվել է Արտյոմին: Երբ իրեն հրավիրել են ոստիկանություն, ինքը հայտնել է, որ այդ իրերը Մհերին են պատկանել և նրա հետ միասին դրանք տվել են Գեղամին: Քննիչներին հայտնել է Գեղամի ասածով, սակայն, երբ քրեական գործն ուղարկվել է դատարան, Գեղամին հայտնել է, որ դատարանում ճշմարտությունն է ասելու: Այժմ հայտնում է իրականությունը: Գեղամի հետ գնացել է Զովունու գրավատուն հեռախոս գրավադնելու նպատակով: Դատարանում հայտնել է իրականությունը, քանի որ Գեղամը չի կարողացել լուծել խնդիրը: Նախաքննության ընթացքում Մհերի հետ առերեսվելիս պնդել է իր նախկին ցուցմունքն իր ընկերոջ Գեղամի համար: Գեղամն է իրեն խնդրել, որպեսզի այդպես հայտնի առերեսման ժամանակ: Գեղամը խնդրել է հայտնել, թե իբրև ինքն իր մեքենայով Մհերի հետ է այդ իրերը տվել իրեն, սակայն իրականում ինքն այդ իրերը չի տեսել: Զովունու գրավատուն գնացել է Գեղամի հետ, եղել են չորսով, սակայն չի հիշում Մհերն իրենց հետ եղել է, թե` ոչ: Իրենք գնացել են հեռախոս գրավադնելու նպատակով և նոթբուք համակարգիչ չի նկատել: Մհերն առհասարակ այդ իրերից տեղյակ չի եղել: Գեղամն իրեն հայտնել է, թե դրանք գտել է: Նախաքննության ընթացքում եղել է դեպք, երբ Գեղամի հետ գնացել են ոստիկանություն հայտնել, որ ցանկանում են ցուցմունքները փոխել, քանի որ որոշ բաներ իրականությանը չի համապատասխանում, սակայն իրենց թույլ չեն տվել, բարձրանալ քննիչի մոտ: Դրանից հետո իր նկատմամբ քննչական գործողություններ չեն կատարվել:
Վկա Ռազմիկ Գասպարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել են վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում` 2014թ. սեպտեմբերի 10-ին, վկա Ռազմիկ Գասպարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտ երեք տարի է ճանաչում է իրենց հարակից թաղամասի բնակիչներ Գեղամ Համբարձումյանին, Մհեր Սարգիսյանին և Արտյոմ Մինասյանին: Մհերը մոտ քսան օր է, ինչ աշխատանքի նպատակով մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն: Մոտ երեք ամիս առաջ, կոնկրետ օրը չի հիշում, երեկոյան ժամը 22:00-ի սահմաններում Մհերն իրեն խնդրել է, որ իր մեքենայով գան նրանց բակ, ինքը գնացել է, Մհերն առաջարկել է գնալ իրենց շենքի առջևի հատվածը, գնացել են, Մհերն իջել է մեքենայից, գետնից ինչ-որ բան է վերցրել և կրկին նստելով մեքենան՝ առաջարկել է գնալ Գեղամենց բակ: Գնացել են, հանդիպել են Գեղամին, Մհերն իր մեքենայից հանել է իրերը և ինքն այդ ժամանակ նկատել է, որ դրանց մեջ առկա է մեկ հատ նոթբուք համակարգիչ և սպասքի պարագաներ: Քանի որ մութ է եղել, այլ իրեր չի նկատել: Իր ներկայությամբ Մհերն իրերի մասին Գեղամին ոչինչ չի ասել: Հաջորդ օրը Մհերի առաջարկով Գեղամի հետ վերցրել են նոթբուք համակարգիչը և գնացել են Զովունի գրավատուն: Այդ վայրն առաջարկել է Գեղամը, ասելով, որ այնտեղ կընդունեն առանց անձնագրի: Համակարգիչը գրավադրել են Գեղամի անվամբ, որի դիմաց ստացել են 35.000 ՀՀ դրամ, որից 5.000 դրամն օգտագործել են վառելիքի համար: Գեղամի և Մհերի մոտ, բացի նրանց կողմից օգտագործվող հեռախոսներից, այլ հեռախոսներ չի տեսել: Հետագայում լսել է, որ նրանք այդ համակարգիչը տեղափոխել են այլ գրավատուն: Մհերից տեղեկացել է, որ այդ իրերը գողացվել են ինչ-որ տեղից, սակայն ոստիկանությանը չի հայտնել, քանի որ Մհերն իր ընկերն է: Չգիտի, թե Մհերի մատնացույց արված բնակարանից, նա միայնակ, թե այլ անձի հետ է գողություն արել:
2014թ. սեպտեմբերի 10-ի` կասկածյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռազմիկ Գասպարյանը տվել է իր նախորդ ցուցմունքին նույնաբովանդակ ցուցմունք, հավելել է, որ Մհերի հետ միասին Գեղամենց բակ գնալու ընթացքում Մհերից հարցրել է, թե որտեղից իրեն այդ իրերը, Մհերը ձեռքը շարժելով վերացական պատասխանել է «ստեղից եմ վեկալել», իսկ համակարգիչը գրավատուն տանելու օրը Մհերն իրեն հայտնել է, որ այդ իրերը գողացված են, հստակ չի ասել, թե որտեղից:
2014թ. սեպտեմբերի 17-ի` կասկածյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռազմիկ Գասպարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականի հունիս ամսվա սկզբին, իրեն զանգահարել է Մհեր Սարգիսյանը և խնդրել, որպեսզի ինքն իր մեքենայով գնա նրանց բակ: Երբ գնացել է նրանց բակ, Մհերին նկատել է միայնակ, ում ոտքերի մոտ արկղ է դրված եղել: Մհերն իրեն բարևելով արկղը դրել է մեքենայի մեջ և խնդրել է այդ իրը տեղափոխել Գեղամենց տուն: Երբ ինքը Մհերին հարցրել է, թե ինչ է դա և որտեղից, վերջինս ձեռքով ցույց է տվել իրենց շենքի դիմացի հատվածում գտնվող առանձնատունը, ասել է, որ այնտեղից է վերցրել: Երբ հասել են Գեղամենց բակ, Մհերը վերցրել է արկղը և մտել մուտքից ներս: Շրջադարձ կատարելուց հետո նկատել է, որ Մհերը դուրս է եկել դատարկաձեռն և միայնակ: Վերջինս խնդրել է իրեն տեղափոխել իրենց տուն: Հաջորդ օրը Մհերը խնդրել է, որպեսզի միասին գնան Զովունի: Երբ գնացել է նրանց բակ Մհերի հետ միասին նկատել է նաև Գեղամին: Մհերի մոտ եղել է նոթբուք համակարգիչ և վերջիններս հայտնել են, որ ցանկանում են այն գրավադնել Զովունիում գտնվող գրավատանը: Գրավատնից դուրս գալուց հետո Մհերին հարցրել է նոթբուքի մասին, վերջինս հայտնել է,որ այն գողացված է, սակայն չի ասել, թե որտեղից և ինչ հանգամանքներում:
2014թ. նոյեմբերի 4-ի հարցաքննության և 2015թ. հունվարի 20-ի` մեղադրյալ Մհեր Սարգիսյանի հետ առերեսման ժամանակ վկա Ռազմիկ Գասպարյանը պնդել է իր նախկին ցուցմունքները:
Դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքներում առկա էական հակասության առումով վկա Ռ.Գասպարյանը հայտարարել է, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տվել է Գեղամի խնդրանքով, քանի որ նա իր ընկերն է: Մհերի հետ առերես հարցաքննությունների կապակցությամբ հայտնել է, որ պնդել է դրանք, քանի որ նախկինում նմանատիպ ցուցմունք էր տվել և Գեղամն էլ ասել էր, որ այդ հարցը կլուծվի: Իրականում ինքը Մհերի հետ Գեղամին ոչինչ չի տվել, այլ Գեղամի խնդրանքով է այդպես հայտնել: Մհերի մոտ քննարկվող իրերը չի տեսել: Իր ցուցմունքներում մանրամասն կեղծ նկարագրված հանգամանքները եղել են իր երևակայության արդյունքը:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Ռոզա Սահակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականի օգոստոս կամ սեպտեմբեր ամսին իրենց բնակարան են այցելել ոստիկանները և հայտնել, որ պետք է խուզարկություն կատարեն, գողություն է կատարվել, որի կատարման մեջ կասկածվում է Մհեր Սարգիսյանը: Որոշումը ներկայացնելուց հետո կատարել են խուզարկություն, սակայն չեն ասել, թե ինչ են փնտրել: Իրենց բնակարանից որևէ բան չեն հայտնաբերել: Այդ ընթացքում իր ամուսին Մհեր Սարգիսյանը գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, որտեղից վերադարձել է դեկտեմբեր ամսվա վերջին` 30-ին կամ 31-ին: Խուզարկության վերաբերյալ զրուցել է ամուսնու հետ, վերջինս հայտնել է, որ դրա հետ ընդհանրապես ինքն առնչություն չունի: Ծանոթացել է փաստաթղթի, որի համաձայն Մհեր Սարգիսյանը կասկածվել է 2014 թվականի հուլիս ամսվա սկզբին կատարված գողության մեջ: Իր ամուսնու հետ խոսակցություն է ունեցել, որի ընթացքում քննարկել են, որ այդ օրերին իրենց երեխան գտնվել է հիվանդանոցում, այնուհետև հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո շտապ օգնություն կանչելու անհրաժեշտություն է առաջացել և Մհերը գտնվել է տանը: Շտապ օգնություն հրավիրել են հուլիս ամսվա սկզբին՝ ամսի 5-ին կամ 6-ին: Այդ ժամանակահատվածում շտապ օգնության այլ կանչ չի եղել: Այդ օրերին Մհեր Սարգիսյանը ողջ օրվա ընթացքում եղել է տանը, հնարավոր է, որ տանից դուրս եկած լինի` դեղորայք գնելու նպատակով: Շտապ օգնություն հրավիրել են կեսօրից հետո: Դեղորայք գնելու նպատակով Մհեր Սարգիսյանը տանից բացակայել է 15-20 րոպե: Մհեր Սարգիսյանը Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնել է օգոստոս ամսվա վերջերին և վերադարձել դեկտեմբեր ամսվա 30-ին կամ 31-ին: Իր երեխան մայիս ամսին է հիվանդանոցից դուրս գրվել, ինքը երևի սխալվել է, հունիսին է ինքը շտապ օգնության կանչը գրանցել: Հստակ չի կարող օրը նշել, քանի որ չի հիշում, սակայն իրենց երեխան հիվանդանոցից դուրս է գրվել մայիս ամսին: Մայիս ամսից մինչ Մհեր Սարգիսյանի կողմից ՀՀ-ից բացակայելը շտապօգնության կանչ գրանցել են մեկ անգամ:
Դատական քննության ընթացքում հրապարակվել է նախաքննության ընթացքում որպես վկա հարցաքննված Արման Մանուկյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ Գեղամ Համբարձումյանը հանդիսանում է իր հորաքրոջ տղան, իսկ Ռազմիկ Գասպարյանը հանդիսանում է վերջինիս ընկերը: Մհեր Սարգիսյան և Արտյոմ Մինասյան տվյալներով անձանց չի ճանաչում: 2014 թվականի հունիս ամսվա սկզբներին Գեղամը զանգահարել է իրեն և հարցրել, թե որտեղ կարող է առանց համապատասխան տուփի նոթբուք գրավադնել: Ինքը խորհուրդ է տվել գրավադնել Զովունիում: Տեղյակ չէ և Գեղամից չի հարցրել, թե վերջինս ինչ նոթբուք է ցանկանում գրավադնել: Դրանից հետո Գեղամի հետ այդ հարցի կապակցությամբ չի խոսել, տեղյակ չէ, թե արդյոք այդ նոթբուքը նա գրավադրել է, թե՝ ոչ: Գողության մասին լսում է առաջին անգամ: Գեղամն իրեն ոչ մի անգամ չի ասել, որ իր մոտ գողացված նոթբուք կամ, որ ինքը գողություն է արել: Գեղամն իրեն միայն նոթբուքի հարցով է դիմել:
2016թ. ապրիլի 15-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում Դատարանի (նախագահությամբ դատավոր Ռ.Մխիթարյանի) որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել վկա Գեղամ Համբարձումյանի կողմից դատաքննության ժամանակ ներկայացված տուփով դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն:
Դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտվել է դատարանի 2016թ. ապրիլի 15-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` տուփով դանակների և պատառաքաղների հավաքածուն, որը ճանաչվել է նաև տուժող Արթուր Զեյնալյանի կողմից` որպես իրենց բնակարանից հափշտակված:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ փորձարարության ընթացքում մասնակից Գ.Համբարձումյանը մատնացույց է արել Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղում գտնվող գրավատունը, այնուհետև, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցի 38 շենքի թիվ 38 նկուղային տարածքում գտնվող գրավատունը, որտեղ և հայտնաբերվել և առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգիչը:
Առգրավում կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշման հիման վրա նույն օրը կազմված արձանագրությունը, որի համաձայն` «Ռոլանդ Ընդ Էմջի» ՍՊ ընկերության գրավատնից 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգչի գրավադրման վերաբերյալ փաստաթղթերը` վարկային պայմանագիրը և անդորրագիրը:
2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ճանաչված «Ռոլանդ Ընդ Էմջի» ՍՊ ընկերության գրավատնից առգրավված 2014թ. հունիսի 7-ի թիվ 36846 վարկային պայմանագիրը և 2014թ. հունիսի 11-ի դրամարկղի մուտքի օրդերի անդորրագիրը:
Առգրավում կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշման հիման վրա նույն օրը կազմված արձանագրությունը, որի համաձայն՝ «Գրավիչ» ՍՊ ընկերության գրավատնից 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգիչը և 2014թ. հունիսի 11-ի թիվ 6399 գրավատոմսը:
2014թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ճանաչված թվով 4 վարկային պայմանագրերը:
Առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ տուժող Ա.Զեյնալյանը ճանաչել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը:
Առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությունը, որի համաձայն` տուժող Ա.Զեյնալյանը ճանաչել է իրեն պատկանող «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Խ.Մեջլումյանի 2014թ. դեկտեմբերի 9-ի` իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին որոշումը, որի համաձայն` «Սամսունգ» տեսակի 357208/04/750293/3 գործարանային համրով բջջային հեռախոսը և «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի նոթբուք համակարգիչը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց և ի պահ են հանձնվել տուժող Ա.Զեյնալյանին:
«Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների 2015թ. ապրիլի 13-ին կատարված զննության արձանագրությունը, որի համաձայն` պարզվել է, որ Գ.Համբարձումյանի և Ռ.Գասպարյանի հեռախոսահամարները 2014թ. հունիսի 7-ին, ժամը 20:42-ից մինչև 20:46-ն սպասարկվել են Զովունի գյուղում գտնվող կայանի կողմից, իսկ Մ.Սարգիսյանի հեռախոսահամարից, ժամը 20:23-ից մինչև 21:33 ելքային և մուտքային զանգեր չեն կատարվել։ 2014թ. հունիսի 11-ին Մ.Սարգիսյանի 098-94-92-21 հեռախոսահամարը ժամը 15:46-ին մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել, որը սպասարկվել է Զովունի գյուղում գտնվող ալեհավաք կայանի կողմից, որից հետո, ժամը 16:59-ից մինչև 17:11-ն սպասարկվել է ք.Երևան, Տերյան 74 հասցեի կայանի կողմից։ Բացի այդ, վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ Զովունու գրավատան 094-99-76-68 հեռախոսահամարին Մ.Սարգիսյանի 098-94-92-21 հեռախոսահամարից ելքային զանգեր են կատարվել 10.06.2014-11.06.2014թթ. ընկած ժամանակահատվածում։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել և հրապարակվել են`
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի պետի 2014թ. սեպտեմբերի 9-ի թիվ 09117514 գրությունը, որի համաձայն` օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ 2014թ. հունիսի 6-ին, ժամը 17:30-ից մինչև հունիսի 7-ը, ժամը 01:20-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 1-ին փողոցի 18 տնից հափշտակված «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի նոթբուք համակարգիչը Ռազմիկ Գասպարյանից վերցրել է Գեղամ Համբարձումյանը` իրացնելու նպատակով:
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի պետի 2014թ. սեպտեմբերի 9-ի թիվ 09117514 գրության լրացումն այն մասին, որ Գեղամ Համբարձումյանը 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թմրանյութ պահելու համար բերման է ենթարկվել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին:
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի պետի 2014թ. սեպտեմբերի 10-ի թիվ 35-6947 գրությունը, որի համաձայն` օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ 2014թ. հունիսի 6-ին, ժամը 17:30-ից մինչև հունիսի 7-ը, ժամը 01:20-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 1-ին փողոցի 18 տնից կատարված գողությանը Ռազմիկ Գասպարյանի հետ հնարավոր է մասնակցած լինի «Ցուլ» մականունով Մհեր Սարգիսյանը և գողացված իրերը թաքցրած լինեն Մ.Սարգսյանի բնակության վայրում:
2014թ. սեպտեմբերի 10-ի խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` Գեղամ Համբարձումյանի բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ ոչինչ չի հայտնաբերվել և չի առգրավվել:
Մհեր Սարգիսյանի վերաբերյալ սահմանահատումների պատմությունը, որի համաձայն` վերջինս 2014թ. օգոստոսի 14-ին, ժամը 01:21-ին լքել է ՀՀ պետական սահմանը:
Փորձագետի թիվ 938-ԱՊ-14 եզրակացությունը, որի համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված «SAMSUNG» տեսակի «GT-S5230» մոդելի բջջային հեռախոսի հավանական միջին շուկայական արժեքը 2014թ. հունիսի 6-ի և 7-ի դրությամբ գնահատվում է 17.000 ՀՀ դրամ, իսկ «FUJITSU SIEMENS» տեսակի համակարգիչն աշխատանքային պրոցեսում փորձարկելիս մեկնարկել չի հաջողվել, հայտնի չեն համակարգչի տեխնիկական և ծրագրային պարամետրերը, աշխատունակությունը, ինչից ելնելով համակարգչի շուկայական արժեքը չի տրվել:
«Շտապբուժօգնություն» փակ բաժնետիրական ընկերության շտապ բժշկական օգնության կանչի թերթիկը, որի համաձայն` 2014թ. հունիսի 6-ին, ժամը 17:13-ին Սուսաննա Սարգսյանի կողմից գրանցվել է թիվ 322 կանչը:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են նաև ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի անձը բնութագրող փաստական տվյալները, այն է`
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2014թ. հոկտեմբերի 28-ի տեղեկանքը, որի համաձայն` Մհեր Սարգիսյանը դատված չի եղել:
Անչափահասներ Սուսաննա Մհերի Սարգիսյանի և Մանե Մհերի Սարգիսյանի ծննդյան վկայականները:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ուսումնասիրելով մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է բավարարել մասնակիորեն՝ վիճարկվող դատավճիռը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
(…)
3. Գողությունը, որը կատարվել է՝
(...)
1.1) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(...) ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասինե եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 13-րդ կետի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարան[ը] դատարան [է], որը վերաքննության կարգով գործը քննում է վերաքննիչ բողոքի հիման վրա»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքները ընդունվում են որպես հիմք (...)»։
Վերաքննիչ դատարանի իրավասության սահմանների հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Կարախանյանի և Ռ.Արշալույսյանի գործերով կայացված որոշումների մեջ։ Ա.Կարախանյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) վերաքննիչ դատարանը հանդես է գալիս որպես առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման իրավասությամբ օժտված դատարան, որն առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը վերանայում է, որպես կանոն, վերջինիս կողմից հետազոտված փաստական տվյալների հիման վրա։ Այսինքն` ամբողջ ծավալով գործի քննություն, ինչպես նաև գործով ներկայացված բոլոր ապացույցների հետազոտություն իրականացնելու լիազորություն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին վերապահված չէ, հետևաբար, եթե վերաքննիչ դատարանը փորձում է դուրս գալ իր լիազորությունների շրջանակից, այն սկսում է գործել որպես առաջին ատյանի դատարան, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իմաստով անթույլատրելի է» (տե՛ս Արման Վլադիմիրի Կարախանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 29-ի թիվ ԵՔՐԴ/0569/01/08 որոշման 17-րդ կետը)։
Ռ.Արշալույսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) վերաքննիչ դատարանը` որպես վերանայող ատյան, գործի էության վերաբերյալ չի կարող ավելի լայն լիազորություններ ունենալ, քան առաջին ատյանի դատարանը» (տե՛ս Ռուբիկ Համբարձումի Արշալույսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԱՐԱԴ/0021/01/08 որոշման 21-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտում պետք է նշվեն, թե ինչ հիմքերով է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարվում ճիշտ, իսկ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն, ինչն է հիմք ծառայել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն ամբողջությամբ կամ մի մասով բեկանելու կամ փոխելու համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` «Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը։ Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը (...)»։
Վերը շարադրված վերլուծության համատեքստում զարգացնելով Ա.Կարախանյանի և Ռ.Արշալույսյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Հ.Մակարյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) վերաքննիչ դատարանն իրավասու է բեկանել բողոքարկված դատական ակտը և գործն ուղարկել նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը` նպատակ ունենալով`
ա) լրացնել վերաքննության փուլում գործն ամբողջ ծավալով քննելու իրավազորության բացակայությունը,
բ) կանխել վերաքննիչ դատարանի կողմից որպես առաջին ատյանի դատարան հանդես գալու հնարավորությունը,
գ) ապահովել դատական ատյանների միջև գործառութային կապերի տրամաբանական բնույթը,
դ) երաշխավորել ամբաստանյալի արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունքը՝ նոր քննության արդյունքում առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի հետ անհամաձայնության դեպքում վերաքննության կարգով բողոք ներկայացնելու տեսանկյունից։ (...)»:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղադրանքի կողմը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
ա) տուժող Արթուր Զեյնալյանի ցուցմունքով,
բ) վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի, Ռազմիկ Գասպարյանի, Արտյոմ Մինասյանի, Նունիկ Կոբալյանի, Ռոզա Սահակյանի, Արման Մանուկյանի ցուցմունքներով,
գ) քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն՝ փորձարարության ընթացքում մասնակից Գ.Համբարձումյանը մատնացույց է արել Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղում գտնվող գրավատունը, այնուհետև, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցի 38 շենքի թիվ 38 նկուղային տարածքում գտնվող գրավատունը, որտեղ և հայտնաբերվել և առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգիչը:
դ) առգրավում կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշման հիման վրա նույն օրը կազմված արձանագրությամբ, որի համաձայն՝ «Ռոլանդ Ընդ Էմջի» ՍՊ ընկերության գրավատնից 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգչի գրավադրման վերաբերյալ փաստաթղթերը` վարկային պայմանագիրը և անդորրագիրը:
ե) 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ այլ ապացույց ճանաչված «Ռոլանդ Ընդ Էմջի» ՍՊ ընկերության գրավատնից առգրավված 2014թ. հունիսի 7-ի թիվ 36846 վարկային պայմանագրով և 2014թ. հունիսի 11-ի դրամարկղի մուտքի օրդերի անդորրագրով:
զ) առգրավում կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշման հիման վրա նույն օրը կազմված արձանագրությամբ, որի համաձայն` «Գրավիչ» ՍՊ ընկերության գրավատնից 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավվել է «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգիչը և 2014թ. հունիսի 11-ի թիվ 6399 գրավատոմսը:
է) 2014թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ճանաչված թվով 4 վարկային պայմանագրերը:
ը) առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` տուժող Ա.Զեյնալյանը ճանաչել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը:
թ) առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` տուժող Ա.Զեյնալյանը ճանաչել է իրեն պատկանող «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը:
ժ) ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Խ.Մեջլումյանի 2014թ. դեկտեմբերի 9-ի` իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին որոշումը, որի համաձայն` «Սամսունգ» տեսակի 357208/04/750293/3 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը և «Ֆուջիցու Սիմենս» տեսակի նոթբուք համակարգիչը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց և ի պահ են հանձնվել տուժող Ա.Զեյնալյանին:
ի) «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների 2015թ. ապրիլի 13-ին կատարված զննության արձանագրությամբ, որի համաձայն` պարզվել է, որ Գ.Համբարձումյանի և Ռ.Գասպարյանի հեռախոսահամարները 07.06.2014թ. ժամը 20:42-ից մինչև 20:46-ն սպասարկվել են Զովունի գյուղում գտնվող կայանի կողմից, իսկ Մ.Սարգիսյանի հեռախոսահամարից ժամը 20:23-ից մինչև 21:33-ը ելքային և մուտքային զանգեր չեն կատարվել։ 11.06.2014թ. Մ.Սարգիսյանի (098)94-92-21 հեռախոսահամարը ժամը 15:46-ին մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել, որը սպասարկվել է Զովունի գյուղում գտնվող ալեհավաք կայանի կողմից, որից հետո, ժամը 16:59-ից մինչև 17:11-ն սպասարկվել է ք.Երևան, Տերյան 74 հասցեի կայանի կողմից։ Բացի այդ, վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ Զովունու գրավատան 094-99-76-68 հեռախոսահամարին Մ.Սարգիսյանի 098-94-92-21 հեռախոսահամարից ելքային զանգեր են կատարվել 2014թ. հունիսի 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ բացառապես վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի և Ռազմիկ Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքներն են պարունակում այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վերաբերվել ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի կողմից իրեն մեղսագրված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով հափշտակություն կատարելու հանգամանքին:
Այսպես.
Վկա Գեղամ Համբարձումյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք էր տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանը և վկա Ռազմիկ Գասպարյանն են իրեն տվել մեկ հատ նոթբուք համակարգիչ, երեք հատ տարբեր մոդելների բջջային հեռախոսներ և դանակ ու պատառաքաղների տուփ և խնդրել, որ մի քանի օր դրանք պահի և չէր ասել, թե որտեղից էր դրանք ձեռք բերել կամ ում են պատկանում: Երկու օր անց իրեն զանգահարել է Մհերը և հայտնել, որ գալիս է նոթբուքը և հեռախոսները վերցնելու: Մհերն իրեն նախապես խնդրել էր, որպեսզի ինքը հետը վերցնի նաև անձնագիր: Մհերի առաջարկով ուղևորվել են Զովունու ճանապարհին գտնվող գրավատուն, որտեղ նոթբուքի դիմաց առաջարկել են 20.000 ՀՀ դրամ և, քանի որ Մհերին շտապ գումար է անհրաժեշտ եղել, վերջինս համաձայնվել է: Դրանից մոտ 2 օր անց իրեն զանգահարել է Մհերը և հայտնել, որ մեկ այլ գրավատուն է հայտնաբերել, որտեղ համակարգչի դիմաց ավելի մեծ գումար կտան, առաջարկել է հանդիպել և միասին գնալ Զովունու գրավատուն: Հանդիպել է Մհերին, միասին գնացել են Զովունու գրավատուն, որտեղ Մհերն ամբողջությամբ վճարել է համակարգչի գումարը և վերցրել այն: Վերցնելով համակարգիչը` գնացել են Շրջանայինում գտնվող գրավատուն, որտեղ Մհերի անվամբ այն գրավադրել են, որի դիմաց ստացել են 70.000 ՀՀ դրամ: Գրավադրելիս Մհերից պահանջել են համակարգչի փաստաթղթերը և, քանի որ դրանք չկային, Մհերն առաջարկել է տրամադրել նաև իր անձնագիրը և այդպես էլ արել են: Մհերն ու Ռազմիկն այդ իրերն իրեն փոխանցելիս չեն հայտնել, թե դրանք իրենց որտեղից: Մհերը «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը որոշակի գումարի դիմաց տվել էր Արտյոմին, սակայն Արտյոմն էլ այլ գումարը պետք է վճարեր Զեյթուն թաղամասում գտնվող խանութին` որպես Մհերի պարտքի դիմաց: Մոտավորապես մեկ ամիս առաջ իրեն զանգահարել է Արտյոմի մայրը և հայտնել, որ որդուն տարել են ոստիկանություն: Դրա հաջորդ օրը հեռախոսազանգի միջոցով կապնվել է Արտյոմի հետ և նրանից տեղեկացել է, որ նրան ոստիկանություն են բերման ենթարկել Մհերի կողմից տրված հեռախոսի համար և հայտնել են, որ այդ հեռախոսը եղել է գողացված: Այդ ժամանակ հասկացել է, որ Մհերի և Ռազմիկի տված իրերը կարող են լինել գողացված, զանգահարել է Մհերին և ասել, որ վերջինս գնա և իրենց տանը գտնվող սպասքի պարագաները վերցնի: Մհերի խնդրանքով սպասքի պարագաները տարել է նրանց տուն և տվել նրան: Մհերի հետ ունեցած խոսակցության ժամանակ, վերջինս իրեն կես խոսքով ասել է, որ դրանք գողացված իրեր են, սակայն այլ տեղեկություն չի հայտնել: Մեղադրյալ Մհեր Սարգիսյանի հետ առերեսման ժամանակ Գեղամ Համբարձումյանը պնդել է իր նախկին ցուցմունքները:
Այնուհետև, դատաքննության ընթացքում վկա Գեղամ Համբարձումյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շենքի կողքից պոլիէթիլենային տոպրակ է գտել, որի մեջ եղել են հեռախոսներ, նոթբուք համակարգիչ և դանակ-պատառաքաղների հավաքածու: Տարել է իրենց տուն, այնուհետև, համակարգիչն իր անվամբ գրավադրել է Շրջանայինի գրավատանը, իսկ դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն գցել էր իրենց շենքի ավտոտնակների արանքում, այնուհետև` բերել և ներկայացրել դատարանին: Մհերն իր ընկերն է եղել, սակայն վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայել է, ուստի ինքն էլ չի իմացել, թե դրանք ինչ իրեր են, որոշել է ասել, թե Մհերն է տվել, մինչ հասկանա, թե ինչ է կատարվում: Նախկինում ևս պնդել է իր ցուցմունքները, քանի որ իրեն նախազգուշացրել են, որ սուտ ցուցմունք տալու համար դատ է հասնում: Արտյոմին և Ռազմիկին էլ է խնդրել, որ ասեն Մհերն է տվել, մինչև հասկանա` ինչ է լինում:
Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է հետևյալը.
- «Ռոլանդ Ընդ Էմջի» ՍՊ ընկերության գրավատնից (Կոտայքի մարզ, գյուղ Զովունի 1-ին փողոց, 106-2/1) 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավված, տուժող Արթուր Զեյնալյանից հափշտակված «Ֆուջիցու Սիմենս» դյուրակիր համակարգչի գրավադրման վերաբերյալ վարկային պայմանագրի և անդորրագրի համաձայն՝ «FUJITSU» մոդելի նոթբուքը 2014թ. հունիսի 7-ին գրավադրել և 47.300 ՀՀ դրամ ստացել է Գեղամ Համբարձումյանը.
- «Գրավիչ» ՍՊ ընկերության գրավատնից 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին առգրավված գրավատոմսի համաձայն՝ հափշտակված «FUJITSU» մոդելի նույն նոթբուքը 2014թ. հունիսի 11-ին նույնպես գրավադրվել է Գեղամ Հանմբարձումյանի կողմից.
- Վկա Նունիկ Կոբալյանն իր դատաքննական ցուցմունքով հայտնել է, որ չի կարող ասել, թե գրավադրված «FUJITSU» մոդելի նոթբուքի համար 70.000 հազար ՀՀ դրամն ում է փոխանցել` ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին, թե վկա Գեղամ Համբարձումյանին, ինչպես նաև չի կարող ասել Մհեր Սարգիսյանը, թե Գեղամ Համբարձումյանն են հայտնել նոթբուք համակարգչում փայտե կահույքի նկարներ լինելու մասին.
- 2016թ. ապրիլի 15-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում վկա Գեղամ Համբարձումյանի կողմից է դատարան բերվել տուժող Արթուր Զեյնալյանից հափշտակված տուփով դանակ-պատառաքաղների հավաքածուն:
Անդրադառնալով վկա Ռազմիկ Գասպարյանի ցուցմունքներին, ապա Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ նա ևս նախաքննության ընթացքում ցուցմունք էր տվել այն մասին, որ Մհերն է իր մեքենայից հանել մեկ հատ նոթբուք համակարգիչը և սպասքի պարագաները, իսկ հաջորդ օրը Մհերի առաջարկով Գեղամի հետ վերցրել են նոթբուք համակարգիչը և գնացել են Զովունի գրավատուն: Այդ վայրն առաջարկել է Գեղամը, ասելով, որ այնտեղ կընդունեն առանց անձնագրի: Համակարգիչը գրավադրել են Գեղամի անվամբ, որի դիմաց ստացել են 35.000 ՀՀ դրամ, որից 5.000 դրամն օգտագործել են վառելիքի համար:
2014թ. սեպտեմբերի 10-ին և 17-ին կասկածյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռազմիկ Գասպարյանը տվել է իր նախորդ ցուցմունքին նույնաբովանդակ ցուցմունք, հավելել է, որ Մհերի հետ միասին Գեղամենց բակ գնալու ընթացքում Մհերից հարցրել է, թե որտեղից իրեն այդ իրերը, Մհերը ձեռքը շարժելով վերացական պատասխանել է «ստեղից եմ վեկալել», իսկ համակարգիչը գրավատուն տանելու օրը Մհերն իրեն հայտնել է, որ այդ իրերը գողացված են, հստակ չի ասել, թե որտեղից:
2014թ. նոյեմբերի 4-ի հարցաքննության և 2015թ. հունվարի 20-ի` մեղադրյալ Մհեր Սարգիսյանի հետ առերեսման ժամանակ վկա Ռազմիկ Գասպարյանը պնդել է իր նախկին ցուցմունքները:
Մինչդեռ դատաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գասպարյանը տվել է ցուցմունք այն մասին, որ նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին մեղադրող ցուցմունքներ է տվել վկա Գեղամ Համբարձումյանի խնդրանքով: Վերջինս խնդրել է իրավապահ մարմիններին ասել իբր Մհերն է այդ ապրանքը տվել իրեն, քանի որ Մհերը Հայաստանի Հանրապետությունում չէ, որպեսզի մինչ նրա գալը կարողանա լուծել այդ հարցը, և, քանի որ Գեղամն իր ընկերն է` համաձայնվել է: Սակայն, երբ քրեական գործն ուղարկվել է դատարան, Գեղամին հայտնել է, որ դատարանում ճշմարտությունն է ասելու: Իրականում Գեղամն է նոթբուք համակարգիչը գրավադրել, իսկ մեկ հեռախոսը` տվել Արտյոմին: Գեղամի հետ գնացել է Զովունու գրավատուն հեռախոս գրավադնելու նպատակով: Դատարանում հայտնել է իրականությունը, քանի որ Գեղամը չի կարողացել լուծել խնդիրը:
Առաջին ատյանի դատարանը հատկանշական է համարել նաև այն, որ ինչպես Գեղամ Համբարձումյանը, այնպես էլ Ռազմիկ Գասպարյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել էին հափշտակված իրերը ենթադրաբար Մհեր Սարգիսյանի կողմից փոխանցելու մասին, սակայն որևէ անգամ վկաները ցուցմունքով չեն նշել, որ տուժող Արթուր Զեյնալյանի տնից հափշտակություն կատարող անձը հանդիսացել է ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանը:
Ապացույցի արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելով վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի և Ռազմիկ Գասպարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ վերջիններիս` ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին մեղադրող նախաքննական ցուցմունքների բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում ստուգել հնարավոր չէ: Այս պայմաններում վկաների` ամբաստանյալին արդարացնող դատաքննական ցուցմունքների համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի մեղավորության մասին հետևությունները զուտ ենթադրություններ են, որոնք չեն հաստատվում սույն գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ մեղադրող կողմի` ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս բոլոր ապացույցներն ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարումը հիմնավորող փաստական տվյալներ չեն պարունակում:
Անդրադառնալով վկա Արտյոմ Մինասյանի ցուցմունքներին` Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ դեռևս նախաքննության ընթացքում` 2015թ. ապրիլի 8-ին հարցաքննվելիս նա տվել էր ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին արդարացնող, դատաքննական ցուցմունքներին նույնաբովանդակ ցուցմունքներ:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ սույն քրեական գործով մեղադրական դատավճիռ կայացվել չի կարող, քանի որ քրեական գործի քննությամբ ձեռք չի բերվել ապացույցների բավարար ամբողջություն, մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Մ.Սարգիսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին` եկել է եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանի մեղքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված արարքում ապացուցված չէ և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ուստի Մ.Սարգիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և նա պետք է արդարացվի` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 20-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Մհեր Մերուժանի Սարգիսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, Մհեր Սարգիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և նա արդարացվել է` կատարված հանցագործությանը վերջինիս մասնակցությունն ապացուցված չլինելու հիմքով։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհիմն է Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգումը, որ վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի և Ռազմիկ Գասպարյանի` ամբաստանյալ Մհեր Սարգիսյանին մեղադրող նախաքննական ցուցմունքների բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում ստուգել հնարավոր չէ, քանի որ նախաքննության ժամանակ վերջիններս ըստ էության տվել են նույնաբովանդակ ցուցմունքներ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վկա Արտյոմ Մինասյանի` Մհեր Սարգիսյանին մեղադրող նախաքննական ցուցմունքներով հայտնած տեղեկությունները նույնպես տեղավորվում են վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի և Ռազմիկ Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքներով հայտնած տեղեկությունների տրամաբանության մեջ:
Ինչ վերաբերում է վկաներ Գեղամ Համբարձումյանի և Ռազմիկ Գասպարյանի դատաքննական ցուցմուքներին, ապա Վերաքննիչ դատարանի համար անհասկանալի է, թե ինչու է տուժող Արթուր Զեյլանյանին պատկանող իրերը շենքի կողքից գտնելու պարագայում վկա Գեղամ Համբարձումյանն սույն քրեական գործով նախաքննությունն իրականացնող մարմնին հայտնել, թե իբր դրանք իրեն է տվել Մհեր Սարգիսյանը` քաջատեղյակ լինելով, որ այդ իրերը գողացված են, իսկ հետագայում այդ ցուցմունքը պնդել է Մհեր Սարգիսյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ:
Հատկանշական է, որ վկա Ռազմիկ Գասպարյանը, ով` ըստ իր դատաքննական ցուցմունքի, որևէ առնչություն չունի այդ գողացված իրերի հետ, համաձայնել է Գեղամ Համբարձումյանի պահանջով նախաքննությունն իրականացնող մարմնին հայտնել, որ ինքն է Մհեր Սարգիսյանի հետ այդ իրերը տեղափոխել Գեղամ Համբարձումյանի տուն, որպիսի ցումունքը հետագայում պնդել է Մհեր Սարգիսյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մհեր Սարգիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել 2015թ. ապրիլի 30-ին, իսկ նրա վերաբերյալ քրեական գործն Առաջին ատյանի դատարան է ուղարկվել 2015թ. մայիսի 11-ին:
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ վկաներ Գեղամ Համբարձումյանը և Ռազմիկ Գասպարյանը, մտահոգված լինելով իրենց ընկերոջն անտեղի մեղադրելու հարցում, դատարան են ներկայացել և ցուցմունք են տվել` Գեղամ Համբարձումյանը 2016թ. ապրիլի 15-ին, իսկ Ռազմիկ Գասպարյանը` 2016թ. ապրիլի 27-ին, այն էլ այն պարագայում, որ Առաջին ատյանի դատարանը մինչ այդ երկու անգամ` 2015թ. հոկտեմբերի 26-ին և 2016թ. մարտի 24-ին նրանց բերման ենթարկելու մասին որոշում է կայացրել:
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ ինչպես Գեղամ Համբարձումյանը, այնպես էլ Ռազմիկ Գասպարյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունքներ տալուց` գողացված իրերը Գեղամ Համբարձումյանի տուն տեղափոխելու ժամանակահատվածը նշել են տուժող Արթուր Զեյնալյանի բնակարանից կատարված գողությանը օրը` 2014թ. հունիսի 6-ը:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատշաճ գնահատման չեն ենթարկվել նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված փաստական հանգամանքները պետք է քննության առարկա դարձվեն նոր դատաքննության ընթացքում, որի արդյունքում, միայն, կարող է ապահովվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով ամրագրված՝ գործի արդարացի քննության սկզբունքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Մհեր Սարգիսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 20-ի դատավճիռը պետք է բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության, մասնակի բավարարելով մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Մհեր Մերուժանի Սարգիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. մարտի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0068/01/15 դատավճիռը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ




Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ