Գործ No ԵԱՔԴ/0055/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ21՚ հուլիսի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
Օֆելյա Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Գարիկ Մանուկյանի
պաշտպաններ Սուրեն Մնացականյանի
Արտակ Գարոյանի
տուժողի իրավահաջորդ Անահիտ Ղազարյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանի /ծնված 1986 թվականի մայիսի 18-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվող` քաղաք Սևան, Նաիրյան փողոց, 139 շենք, 11 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2014 թվականի հուլիսի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 60111514 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 10-ին Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի ապրիլի 27-ին թիվ 60111514 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
2016 թվականի ապրիլի 14-ին մեղադրողի կողմից Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:


Գործի փաստական հանգամանքները

Ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա թույլ տալով ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 7-րդ կետի պահանջին հակասղ գործողություն` գտնվելով 0,28 գ/լ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած վիճակում, 2014թ. հունիսի 23-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, ՙՏոյոտա-Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով փողոցի կողմից Կոմիտաս պողոտայով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 80-90 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերով, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ: Հասնելով Կոմիտաս պողոտայի թիվ 33/6 հասցեի մոտակայքին` թույլ է տվել ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65-րդ ու 66-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` նախապես հաշվի չի առել ճանապարհային պայմանները` մասնավորապես շրջադարձի առկայությունը, ավտոմեքենան վարել է սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող` շուրջ 80-90 կմ/ժամ արագությամբ, իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում` կորցրել է ավտոմեքենայի կառավարումը, այն դուրս է բերել ճանապարհի երթևեկելի մասից ու տեխնիկական տեսակետից ստեղծել վթարային իրադրություն` ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով ընդհարվել է ծառին, որի հետևանքով ուղևոր Սամվել Սասունի Ղազարյանին անզգուշությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ և վերջինս ստացած մարմնական վնասվածքների հետևանքով 02.09.2015թ. ՙԱրմենիա՚ ԲԿ-ում մահացել է՚:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Առաջադրված մեղադրանքում Քրիստինե Բադալյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. հունիսի 23-ին` ժամը 01.30-ի սահմաններում, իր երեք ընկերների` Հայկազ Սեդրակյանի, ով նստած է եղել իր կողքի նստատեղին, Սամվել Ղազարյանի, ով նստած է եղել վերջինիս հետևի նստատեղին, իսկ նրա ձախ կողմում` Արմենուհի Մարտիրոսյանը, Ս.Ղազարյանի ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով փողոցի կողմից Կոմիտաս պողոտայով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 80-90 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերով, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ£ Անցել է Վրացական և Կոմիտաս փողոցների խաչմերուկը` որտեղ ճանապարհը դեպի ձախ շրջադարձային է, չի տեղավորվել շրջադարձի մեջ և ընթանալով ուղիղ, ավտոմեքենայի առջևի անվադողերով ընդհարվել է աջ մայթեզրին, բարձրացել մայթին ու կորցնելով մեքենայի կառավարումը, առջևի կենտրոնական մասով հարվածել է ծառին£ Վթարի հետևանքով մեքենայում հրդեհ է բռնկվել, հավաքված անծանոթ քաղաքացիները կրակը մարել են, իրենց դուրս են հանել մեքենայից ու շտապօգնության մեքենաներով իրենք տեղափոխվել են հիվանդանոց£

Ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Տուժողի իրավահաջորդ Անահիտ Ղազարյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում որպես վկա տված ցուցմունքը, որ 2014թ. հունիսի 23-ին` գիշերը ժամը 02.30-ի սահմաններում, իր բարեկամներից և հարազատներից տեղեկացել է, որ որդին` Սամվել Ղազարյանը, վթարի է ենթարկվել, որի հետևանքով ստացել է մարմնական վնասվածքներ և տեղափոխվել ՙԱրմենիա՚ բժշկական կենտրոն£ Անմիջապես մեկնելով հիվանդանոց` բուժաշխատակիցներից իմացել է, որ որդին վերակենդանացման բաժանմունքում է, ծանր, անգիտակից վիճակում£ Հետագայում կողմնակի խոսակցություններից, ինչպես նաև իր հարազատներից տեղեկացել է, որ նշված օրը Ս.Ղազարյանը երեք ընկերների հետ միասին, ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայով, որի ղեկին է եղել Քրիստինե Բադալյանը, Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում ընդհարվել են ծառին, բոլորն ստացել են մարմնական վնասվածքներ և տեղափոխվել են հիվանդանոց£ Որդին երկարատև բուժվել է հիվանդանոցում, կատարվել է գլխի վիրահատություն, գտնվել է ոչ ադեկվատ վիճակում և չի հիշել իր հետ կատարվածի մասին£

Վկա Հայկազ Սեդրակյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2014թ. հունիսի 23-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, իր ընկերների` Սամվել Ղազարյանի, Արմենուհի Մարտիրոսյանի և Քրիստինե Բադալյանի հետ, ալկոհոլային խմիչք օգտագործած վիճակում Ս.Ղազարյանի անձնական օգտագործման ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 681 պ/հ ավտոմեքենայով, որը վարել է Քրիստինե Բադալյանը, երթևեկել են Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով փողոցի կողմից Կոմիտաս պողոտայով Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 80-90 կմ/ժամ արագությամբ, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում£ Հատել են Կոմիտաս և Վրացական փողոցների խաչմերուկը, և քանի որ Ք.Բադալյանն արագ է ընթացել, հասնելով ճանապարհի դեպի ձախ շրջադարձային հատվածին, չի տեղավորվել շրջադարձի մեջ, ուղիղ ընթանալով` բարձրացել է մայթին ու առջևի մասով հարվածել ծառին, որից ծառը կոտրվել է ու ընկել£ Վթարի հետևանքով չորսն էլ ստացել են մարմնական վնասվածքներ: Ինքը կորցրել է գիտակցությունը և արթնացել է արդեն հիվանդանոցում: Հետագայում տեղեկացել է վթարի մանրամասների մասին: Նշել է, որ դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտը` չոր, վթարի նախորդող պահին իրենց մեքենայի աջից, առջևից կամ համընթաց ուղղությամբ ընթացող մեքենաներ և կամ այլ խանգարող հանգամանքներ չեն եղել:

Վկա Արմենուհի Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. հունիսի 23-ին Սամվելն ու Հայկը ալկոհոլ օգտագործած վիճակում գնացել են իրենց մոտ` Սայաթ-Նովա փողոցում գտնվող սրճարան, որտեղ ինքն իր ընկերուհի Քրիստինեի հետ էր: Երբ դուրս են եկել, որպեսզի տուն գնան` Սամվելն ավտոմեքենայի բանալին տվել է Քրիստինեին` խնդրելով, որ ավտոմեքենան վարի Քրիստինեն, քանի որ Սամվելը լավ չի զգացել: Քրիստինեն վարել է մեքենան, ՙՇանգրի Լա՚-ի մոտ կանգնել են, Սամվելն ինչ-որ բան է վերցրել ու շարունակել են ճանապարհը: Վթարից անմիջապես առաջ ավտոմեքենայի դիմաց եղել է շտապօգնության մեքենա, այդ ժամանակ Հայկը բռնել է ավտոմեքենայի ղեկը և քաշել դեպի իրեն, որպեսզի շտկի իրադրությունը և վթարի չենթարկվեն, սակայն դրա հետևանքով ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասից և հարվածել է ծառին: Վկան նշել է, որ նախաքննության փուլում վթարի հետևանքով ստացած վնասվածքների պատճառով դեպքի մանրամասները չի հիշել և այդ է եղել պատճառը, որ նշված հանգամանքների մասին չի պատմել: Վկան նշել է նաև, որ մեքենան վարելու ընթացքում և դրանից առաջ Քրիստինեն ընդհանրապես ալկոհոլ օգտագործած չի եղել:
Վկան նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. հունիսի 23-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, իր ընկերների` Սամվել Ղազարյանի, Արմենուհի Մարտիրոսյանի և Քրիստինե Բադալյանի հետ, ալկոհոլային խմիչք օգտագործած վիճակում Ս.Ղազարյանի անձնական օգտագործման ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 681 պ/հ ավտոմեքենայով, որը վարել է Քրիստինե Բադալյանը, երթևեկել են Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով փողոցի կողմից Կոմիտաս պողոտայով Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 80 կմ/ժամ արագությամբ, իրենց ուղեմասով, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում£ Հատել են Կոմիտաս և Վրացական փողոցների խաչմերուկը, և քանի որ Ք.Բադալյանն արագ է ընթացել, հասնելով ճանապարհի դեպի ձախ շրջադարձային հատվածին, չի տեղավորվել շրջադարձի մեջ, ուղիղ ընթանալով` բարձրացել է մայթին ու առջևի մասով հարվածել ծառին£ Վթարի հետևանքով չորսն էլ ստացել են մարմնական վնասվածքներ: Դրանից հետո անծանոթ քաղաքացիներ իրենց օգնություն են ցույց տվել ու շտապօգնության մեքենաներով տեղափոխվել են հիվանդանոց: Նշել է, որ դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտը` չոր, վթարի նախորդող պահին իրենց մեքենայի աջից, առջևից կամ համընթաց ուղղությամբ ընթացող մեքենաներ և կամ այլ խանգարող հանգամանքներ չեն եղել:

Դատարանը գտնում է վկա Արմենուհի Մարտիրոսյանի դատաքննության և նախաքննության փուլերի ցուցմունքներում առկա հակասությունները բխում են այն հանգամանքից, որ դատաքննության փուլում վերջինս փորձել է պաշտպանել իր ընկերուհի Քրիստինե Բադալյանին:
Հետևաբար դատարանը հիմք է ընդունում վկայի նախաքննական ցուցմունքը, հաշվի առնելով, որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չի հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին:

Վկա Սամվել Ղազարյանի հորեղբայր Սլավիկ Լյուդվիգի Ղազարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. հունիսի 23-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, Սամվել Ղազարյանը որպես ուղևոր գտնվելով Քրիստինե Բադալյանի կողմից վարած ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ, վերջինիս կողմից վթար կատարելու հետևանքով Ս.Ղազարյանին պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ, նա տեղափոխվել է ՙԱրմենիա՚ ՀԲԿ£ Ս. Ղազարյանը դեպքի օրվանից գտնվել է երկարատև ստացիոնար բուժման մեջ ծանր ու անգիտակից վիճակում, չի կարողացել հարցերին պատասխանել, անգամ չի ճանաչել հարազատներին կամ վերհիշել դեպքի մանրամասները£
Գթ. 83-84

Վկա Խաչատուր Հովհաննեսի Գրիգորյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. հունիսի 23-ին գիշերը, ժամը 01.00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՙՕպել Աստրա՚ մակնիշի 35 DS 226 պ/հ ավտոմեքենան կանգնեցրել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայի դեպի Կասյան փողոց տանող ուղեմասի աջ մասում գտնվող ՙCPS՚ բենզալցակայանի մոտ, փակել դռները և գնացել տուն£ Նույն օրն առավոտյան ժամը 09.30-ի սահմաններում, դուրս է եկել տնից, և տեսել, որ իր մեքենայի վրա են ընկած արմատախիլ եղած ծառի ճյուղեր, իսկ համազգեստով պետական հիմնարկի աշխատողները կոտրատում են ծառը£ Նրանցից տեղեկացել է, որ գիշերը ժամը 01.30-ի սամհաններում ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի ավտոմեքենան հարվածել է ծառին, որի հետևանքով չորս քաղաքացիների պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ և տեղափոխվել են հիվանդանոց£ Ինքը զանգահարել է ապահովագրական ընկերություն և տեղեկացրել դեպքի մասին£
Գթ. 74-75

Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1042/հ եզրակացության համաձայն` Սամվել Ղազարյանի մարմնական վնասվածքները` զույգ վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումների, քթի մեջքի սալջարդ վերքի, դիմային գանգի և ճակատոսկրի ծոցերի, առաջային գանգափոսի կոտրվածքների, գլխուղեղի ծանր սալջարդի, աջ ճակատային շրջանում փոքրիկ թաղանթային, սուբարախնոիդալ արյունազեղումների, պնևմոցեֆալիայի, գլխուղեղի ցողունային կազմավորումների առաջնային տրավմատիկ ախտահարման ձևով, որոնք ուղեկցվել են բաց, ծանր թափանցող գանգուղեղային վնասվածքով` հասցվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող£
Գթ. 47-48

Դատահետքաբանական¬դատաքիմիական համալիր փորձագետի թիվ 49041402 եզրակացության համաձայն` ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի առաջամասում հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ, որոնք առաջացել են ուղղաձիգ դրվածքով, գլանաձևին մոտ կառուցվածք ունեցող օտար կոշտ առարկայի հետ, որպիսին կարող է հանդիսանալ նաև ծառը, անմիջական, բլոկավորվող փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով£ Ավտոմեքենայի հետևի վահանի ձախ անկյունում հայտնաբերվել է մեխանիկական բնույթի վնասվածք, որն առաջացել է համապատասխան բարձրություն ունեցող օտար կոշտ առարկայի հետ սահող բնույթի փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով£ Ավտոմեքենայի վրա այլ տրանսպորտային միջոցի հետ փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով առաջանալուն բնորոշ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու առանձնահատուկ հետքեր հետազոտությամբ չեն հայտնաբերվել£
ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի հետևի վահանի ձախ անկյունային հատվածում` սահմանափակ մակերեսով և սակավաթիվ քանակությամբ, հայտնաբերվել են դեղին գույնի, միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ£
ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի ներկածածկույթի արտաքին շերտի վրա` հետազոտման պահին, այլ տրանսպորտային միջոցի ներկածածկույթի հետքեր (բացի վերը նշվածից) չեն հայտնաբերվել£
Գթ. 110-114

Դատաավտոտեխնիկական փորձագետի թիվ 49031408 եզրակացության համաձայն` ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի կառավարելիությունը ° ընթացքի կայունությունն ապահովող համակարգերի, ագրեգատների ու դետալների, մասնավորապես, ղեկային կառավարման և բանվորական արգելակային համակարգերի, ինչպես նաև ընթացային մասի` ներառյալ կախոցների ու անիվների, այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը կամ առաջացած լինեին պատահարին նախորդող պահին և պայմանավորած լինեին այդ ավտոմեքենայի կառավարելիության կորստի ու տվյալ պատահարի առաջացումը, չեն հայտնաբերվել£ Իսկ առկա դեֆորմացիաներն ու վնասվածքները, ելնելով դրանց բնույթից և տեղակայումից, առաջացել են տվյալ պատահարի պարագաներում` ավտոմեքենայի վրա այնպիսի հարվածային ուժերի ներգործության արդյունքում, որպիսիք նորմալ շահագործական պայմաններում չեն առաջանում£ Ընդ որում, վթարին նախորդող պահին ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման ու բանվորական արգելակային համակարգերը, կախոցները և անիվները գտնվել են աշխատունակ վիճակում£
ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, ավտոմեքենան վարելով տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ և իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, որի արդյունքում ավտոմեքենան կորցրել է կառավարելիությունը, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից և բախվել ծառին, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու թույլ տվել ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ¬ի 65 ու 66 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից£
Պատահարի պարագաներում ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով պետք է ավտոմեքենան վարեր տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը չգերազանցող արագությամբ և նախապես հաշվի առնելով առկա ճանապարհային պայմանները` մասնավորապես շրջադարձի առկայությունը, իրականացներ իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` պետք է, երթևեկության ժամանակ ընտրեր երթևեկության այնպիսի անվտանգ ու սահուն ռեժիմ, որը կապահովեր ավտոմեքենայի շարժման նկատմամբ լիարժեք կառավարման հնարավորությունը և որի պայմաննրում ավտոմեքենան կպահպաներ ընթացքի կայունությունն ու կառավարելիությունն ու երթևեկելի մասի սահմաններից դուրս չէր գա£
Գթ. 125-131

ՀՀ ԱԻՆ Երևանի հրդեհային և տեխնիկական անվտանգության տեսչությունից ստացված նյութերի համաձայն` հրդեհի հետևանքով այրվել են ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի ցուցիչ-չափիչ վահանակի կենտրոնական մասը, նկատվել են ջերմային կամ կրակի ազդեցության հետքեր նաև վահանակի կողային հատվածներում, տանիքի պաստառի դիմացի հատվածում£ Կոտրվել է դիմապակին£ Ջերմության հետքեր են նկատվել նաև շարժիչի ծածկոցի ներսի մասում£ Հրդեհը ավտոմեքենայի այլ տեղամասեր չի տարածվել£
Տեղազննությամբ պարզվել է, որ հրդեհի օջախը գտնվել է ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի սրահի ցուցիչ-չափիչ վահանակի միջնամասում£
Հիմնվելով տեղազննության արդյունքներին, լսելով ականատեսների գրավոր և բանավոր բացատրությունները, հանձնաժողովը եկել է այն եզրակացության, որ հրդեհի առաջացման հավանական պատճառը էլեկտրամեխանիկական է` ամենայն հավանականությամբ հարվածի հետևանքով էլեկտրական մասում առաջացած էլ. մեխանիկական կայծերից, որն ուղեկցվել է հրդեհով£
Գթ. 52-68

Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` վթարը կատարվել է Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայի դեպի Կիևյան փողոցի կողմը տանող, աջ մասում գտնվող 35/6 հասցեի` ՙCPS՚ բենզալցակայանի կողքը, որտեղ ՙՏոյոտա-Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենան առջևի մասով ընդհարվել է ծառին, որից ծառը արմատախիլ է եղել և ընկնելով գետնին` ճղերը վնասել են նշված վայրում կայանված ՙՕպել-Աստրա՚ մակնիշի 34 DS 226 պ/հ ավտոմեքենային£ Նույն ուղեմասի աջ բորդյուրին առկա է եղել քսվածքի հետք 47 և 44 սմ չափերի, իսկ վթարված ՙՏոյոտա-Կորոլա՚ մակնիշի ավտոմեքենայի շուրջը ծառին հարվածելու հետևանքով գետնին թափված են եղել կոտրված ապակու կտորներ, պլաստմասսե բեկորներ 1,5 x 2,3 մետր չափերով£
Գթ. 3-8

ՙՏոյոտա¬Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրության համաձայն` կոտրվել են ավտոմեքենայի առջևի պաշտպանիչ վահանակը, առջևի աջ ու ձախ լապտերները, առջևի դեկորատիվ վահանակը, առջևի աջ ու ձախ անվաթևերը, շարժիչի ծածկոցը, ճաքել է առջևի դիմապակին£
Գթ. 9-10

ՙՕպել Աստրա՚ մակնիշի 35 DS 226 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրության համաձայն` քերծվել է ավտոմեքենայի առջևի աջ անվաթևը, շարժիչի ծածկոցը, հետևի աջ անվաթևը, հետևի և առջի պաշտպանիչ վահանակի աջ կողային մասը, ձախ կողմի հետին տեսանելիության հայելին, ճաքել է աջ հետին տեսանելիության հայելին£
Գթ.33-34

Ըստ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձագետի թիվ 70/հձ եզրակացության` Սամվել Ղազարյանի մահը վրա է հասել ծանր գանգուղեղային տրավմայի հետևանքով զարգացած բարդություններից` գլխուղեղի արտահայտված խիստ այտուցից և փափկեցումից, շճաթարախային էնցեֆալիտից, թարախային բրոնխոպնևմոնիայից, արտահայտված շճաթարախային պիելոնեֆրիտից, որոնք գտնվում են անմիջական պատճառական կապի մեջ 2014թ. հունիսի 23-ին տեղի ունեցած ճանապարհատրանսպորտային պատահարի և դրա արդյունքում ստացած մարմնական վնասվածքների հետ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, այն է` ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՊատասխանատվությունը եւ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...).
10) հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը Կ.Վխկրյանի վերաբերյալ ՇԴ/0097/01/13 որոշմամբ դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. ՙ(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
(…) վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
(…) Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցանք կատարած անձի վարքագիծը, ինչպես նաև նրա վարքագիծը հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը: (…)՚ (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 20-րդ, 22-րդ կետերը):
ՙ(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: (…)՚ (տե՛ս Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նշված երկու իրավիճակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար պետք է իրենց արտացոլումը գտնեն քրեաիրավական ներգործության միջոցի ընտրության ժամանակ, այլապես կխախտվեն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներըե (տե՛ս Արթուր Սերգեյի Առաքելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 որոշման 18-րդ-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ և 244-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործություններ կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնեն՝
ա) թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը,
բ) հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները,
գ) հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը,
դ) հանցագործությունը կատարելուն նպաստող պայմանները,
ե) հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը,
զ) կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը,
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով առանց վերոգրյալ հանգամանքները պարզելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին: Հետևաբար, նշված հանգամանքներից որևէ մեկն անտեսելու արդյունքում նշանակված պատիժը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և չի ապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացումը՚:
Վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ. ՙ(...) թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի կողմից դրսևորվում է անզգուշություն, այլ խոսքով՝ արարքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է անզգուշությամբ, սակայն ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները հաճախ խախտվում են գիտակցաբար: Ընդ որում, վարորդը, ելնելով կոնկրետ իրադրությունից, իր վարած տրանսպորտային միջոցի առանձնահատկություններից և այլ հանգամանքներից, երբեմն նաև գիտակցում է, որ իր կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում թույլ տալու դեպքում մարդու (մարդկանց) կյանքի կամ առողջության համար վտանգ կառաջացնի, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Անզգուշությամբ կատարված հանցանքը կարող է դրսևորվել ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ:
2. Հանցանքը համարվում է ինքնավստահությամբ կատարված, եթե անձը նախատեսել է իր գործողության (անգործության)` հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, սակայն առանց բավարար հիմքերի` ինքնավստահորեն հույս է ունեցել, որ դրանք կկանխվեն:
3. Հանցանքը համարվում է անփութությամբ կատարված, եթե անձը չի նախատեսել իր գործողության (անգործության)` հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանքե:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր կերպ արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և չնայած դրան, հույսը դնելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն:
Հանցավոր անփութության օրենսդրական բնորոշումը ցույց է տալիս, որ անզգուշության այս տեսակը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով: Այլ խոսքով՝ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքների առաջացումը թույլ չտալու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին:
Վերոգրյալով պայմանավորված` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը՚:

Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, հանցագործության կատարման մեջ նրա մեղավորության աստիճանը:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Քրիստինե Բադալյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա երիտասարդ է, կին է, նախկինում դատված չէ: Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա 27.06.2016թ. դրությամբ ունի 8-9 շաբաթական հղիություն, ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության անզգույշ հանցանք, հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողի իրավահաջորդը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալի Քրիստինե Բադալյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 64-րդ հոդվածների կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Քրիստինե Բադալյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը /Ք.Բադալյանը գերազանցել է ճանապարհի տվյալ հատվածում թույլատրվող արագությունը և երթևեկել 80-90 կմ/ժ արագությամբ/, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ք.Բադալյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության ՙՃանապարհային ոստիկանություն՚ ծառայությանն ի պահ հանձնված ՙՏոյոտա Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել սեփականատիրոջը:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Բադալյանից որպես դատական ծախսեր հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 126.000 /մեկ հարյուր քսանվեց հազար/ ՀՀ դրամ, որից` 58.800 /հիսունութ հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամը` դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր, 67.200 /վաթսունյոթ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամը` դատաավտոտեխնիկական փորձաքննությունների համար:
Հաշվի առնելով, որ տուժողի իրավահաջորդ Անահիտ Ղազարյանի կողմից գույքային վնասի հատուցման պահանջ և քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ուստի դատարանը քաղաքացիական հայցի հարցը համարում է լուծված:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 168-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության ՙՃանապարհային ոստիկանություն՚ ծառայությանն ի պահ հանձնված ՙՏոյոտա Կորոլա՚ մակնիշի 33 ST 671 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել սեփականատիրոջը:
Քրիստինե Նիկոլի Բադալյանից հօգուտ պետական բյուջեի` որպես դատական ծախսեր, բռնագանձել 126.000 /մեկ հարյուր քսանվեց հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ