Գործ ԵԱՔԴ/0018/01/15

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն. ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Վ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
Ա. ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՕՐԻՆԱԿԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ժ. ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Կ. ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ

2017 թվականի մարտի 03-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի և մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքները` Վարդան Սուրենի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14829614 քրեական գործը:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2015 թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ` Վարդան Սուրենի Սարգսյանի և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի կողմից 07.11.2014թ. Պռոշյան 20 հասցեում գործող ավտոլվացման կետում Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանին ազատությունից ապօրինի զրկելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 133-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանի կողմից ավտոլվացման աշխատանքներից ստացված գումարները յուրացնելու համար քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի փետրվարի 18-ին Վարդան Սուրենի Սարգսյանը և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի նույն օրվա որոշումներով մեղադրյալներ Վարդան Սուրենի Սարգսյանի և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մարտի 09-ին թիվ 14829614 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վարդան Սուրենի Սարգսյանի և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով` Վարդան Սուրենի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսնապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Վարդան Սուրենի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսնապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության` տուժող Դանիել Ոսկանյանին և նրա ներկայացուցիչ Կարապետ Գալստյանին վերապահելով քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուման հարցը լուծելու համար:
Վճռվել է նաև իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Պռոշյան 20>> ավտոլվացման կետում տեղադրված տեսախցիկի տեսագրություններն արխիվացնող կոշտ սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանը և մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2017 թվականի հունվարի 17-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2017 թվականի հունվարի 18-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմինը Վարդան Սուրենի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքի համար, որ նա, կասկածելով <<Զենֆիրա Սարգսյան>> ԱՁ-ին պատկանող, իր կողմից աշխատանքների կազմակերպումն իրականացվող, <<Պռոշյան 20>> ավտոլվացման կետի աշխատակից, անչափահաս Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանը յուրացրել է ավտոմեքենաների լվացման դիմաց գանձված գումարները, իր ընկեր Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի հետ ֆիզիկական բռնություն են գործադրել Դ.Ոսկանյանի նկատմամբ, մի քանի անգամ ապտակել նրան` պատճառելով առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածք, այդ կերպ ինքնակամ իրականացնելով իրենց ենթադրյալ իրավունքները, ստիպել են Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանին 100.000 ՀՀ դրամ գումարի պարտավորագիր գրել և իրենց տալ անձնագիրը` խախտելով օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգը, որն էական վնաս է պատճառել Դ.Ոսկանյանի իրավունքներին և օրինական շահերին` զրկելով նրան քաղաքացիաիրավական պահմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից:
Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա, իր ընկեր Վարդան Սուրենի Սարգսյանից տեղեկանալով, որ նա կասկածում է <<Զենֆիրա Սարգսյան>> ԱՁ-ին պատկանող, իր կողմից աշխատանքների կազմակերպումն իրականացվող, <<Պռոշյան 20>> ավտոլվացման կետի աշխատակից, անչափահաս Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանը յուրացրել է ավտոմեքենաների լվացման դիմաց գանձված գումարները, Վ.Սարգսյանի հետ ֆիզիկական բռնություն են գործադրել Դ.Ոսկանյանի նկատմամբ, մի քանի անգամ ապտակել նրան` պատճառելով առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածք, այդ կերպ ինքնակամ իրականացնելով իրենց ենթադրյալ իրավունքները, ստիպել են Դանիել Ռոբերտի Ոսկանյանին 100.000 ՀՀ դրամ գումարի պարտավորագիր գրել և իրենց տալ անձնագիրը` խախտելով օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգը, որն էական վնաս է պատճառել Դ.Ոսկանյանի իրավունքներին և օրինական շահերին` զրկելով նրան քաղաքացիաիրավական պահմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից:
Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ գտել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, այն է` ինքնիրավչությունը՝ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրականացնելը, որն էական վնաս է պատճառել անձի իրավունքներին և օրինական շահերին և կատարվել է բռնություն գործադրելով: Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալների, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, հանգել է հետևության, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը, և վերջինիս արարքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2016թ. դատավճիռն անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Բողոքի հեղինակը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 107-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները, նշել է, որ Վարդան Սարգսյանին և Արման Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցման հիմքում դրվել է տուժող Դանիել Ոսկանյանի, վկաներ Ժանետա, Սուսաննա, Սամվել Ոսկանյանների, Արամ Զուրաբյանի, Զենֆիրա Սարգսյանի, Էդզար Եդիգարյանի, Ժորա Առաքելյանի ցուցմունքները, Դ.Ոսկանյանի տված հաղորդումը, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3307 եզրակացությունը, ավտոլվացման կետից առգրավված սկավառակի զննության արձանագրությունը, <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումների ուսումնասիրության վերաբերյալ կազմված տեղեկանքը։
Դատարանը գտել է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը, քանի որ գործում չկա որևէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Վարդան Սարգսյանն իր ենթադրյալ իրավունքներն իրականացնելիս բռնություն է գործադրել կամ այդպիսին գործադրելու սպառնալիք է տվել, ուստի, վերջինիս արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Արման Մկրտչյանի մասով դատարանը գտել է, որ նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր է։
Նման եզրահանգման գալով, դատարանը կայացրել է անօրինական, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտ։ Մասնավորապես, դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին, դրանք առաջադրված մեղադրանքներում Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի մեղավորությունը հաստատված համարելու մասին պատճառաբանված չեն, դատարանն անտեսել է մեղսագրվող արարքների ապացուցված լինելու, ամբաստանյալների արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայության վերաբերյալ պաշտպանության կողմի փաստարկները և հիմնավորումները, չի հերքել դրանք, ավելին, այդ փաստարկների և դրանց իրավական գնահատականների վերաբերյալ որևէ մատնանշում արված չէ, որը և ակնհայտորեն նշանակում է, որ դատական ակտը պատճառաբանված չէ:
Գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված տվյալներով հիմնավորվել է, որ Դանիել Ոսկանյանն իր քրոջ միջոցով ծանոթանալով վերջինիս ընկերոջ՝ Կարոյի հետ, որն աշխատել է <<Պռոշյան 20>> ավտոլվացման կետում, նրա միջնորդությամբ 2014 թվականի հոկտեմբերին աշխատանքի է ընդունվել նույն ավտոլվացման կետ: Այդ ընթացքում Կարոն ավտոլվացման կետի տիրոջ՝ Վարդան Սարգսյանի ընկերներից վերցրել է ավտոմեքենայի մարտկոց՝ 10.000 դրամով վաճառելու և 15.000 դրամ՝ բջջային հեռախոս գնելու համար, սակայն մարտկոցի գումարը և բջջային հեռախոսը չի տվել, որի պատճառով Վ.Սարգսյանն ինքն է իր ընկերներին տվել նշված գումարները։ 2014 թվականի հոկտեմբերի վերջից Կարոն այլևս չի հաճախել աշխատանքի, իսկ Դ.Ոսկանյանն աշխատանքի է գնացել անկանոն գրաֆիկով։ 2014 թվականի նոյեմբերի սկզբներին առանց որևէ մեկին զգուշացնելու, անջատելով բջջային հեռախոսը, գնացել է գյուղ: 07.11.2014թ. Դ.Ոսկանյանը եկել է աշխատանքի։ Ավտոլվացման կետ է եկել Արման Մկրտչյանը, իսկ քիչ հետո Վարդան Սարգսյանը, որոնք նրանից հետաքրքրվել են աշխատանքի չգալու պատճառի մասին։ Վ.Սարգսյանը Դ.Ոսկանյանին ասել է, որ Կարոն իրեն պետք է տար 25000 ՀՀ դրամ` մարտկոցի և բջջային հեռախոսի համար, ինչպես նաև իրենք` Կարոն և Դանիելը 15 լիտր գլիցիրինի գերածախս են տվել, ավտոմեքենաներ լվացել ու չգրանցելով դրանք` գումարը վերցրել են, այդ ամենով իրեն պատճառվել է 100.000 դրամի վնաս և քանի որ Կարոն նրա քրոջ ընկերն է, ներկայումս էլ փախած է, այդ պատճառով ողջ գումարը պետք է նա տա, հետագայում իր հարցերը կպարզի Կարոյի հետ։ Դ.Ոսկանյանը սկզբից փորձել է հերքել Վ.Սարգսյանի փաստարկները, որի համար, ըստ Դ.Ոսկանյանի, Ա.Մկրտչյանը մի քանի անգամ ապտակել է նրան, բայց քիչ հետո, որքանով որ այդ ժամանակ հիշել է, թղթի վրա գրել է այն բոլոր ավտոմեքենաների մոդելներն ու համարանիշները, որոնք ինքն ու Կարոն լվացել, բայց գումարները վերցրել են իրենց, ինչպես նաև հայտնել է, որ գլիցիրինի գերածախսի պատճառը եղել է այն չգրանցած ավտոմեքենաների վրա օգտագործելը։ Դրանից հետո Ա.Մկրտչյանը հեռացել է, իսկ Դ.Ոսկանյանն անցել է աշխատանքի։ Ընթացքում Դ.Ոսկանյանին զանգահարել է ՌԴ-ում բնակվող նրա եղբայրը` Հրաչյա Ոսկանյանը, որին Դ.Ոսկանյանը պատմել է տեղի ունեցածը և հեռախոսը փոխանցել Վ.Սարգսյանին։ Վերջինիս և Հրաչյայի խոսակցության արդյունքում Հրաչյան առաջարկել է, որ եղբայրը` Դանիելը 100.000 դրամի պարտավորագիր գրի, Վարդանին հանձնի անձնագիրը, մինչև որ ինքը մի քանի օր հետո կուղարկի այդ գումարը Դանիելին, իսկ վերջինս այն տալով Վարդանին, հետ կվերցնի իր անձնագիրը։ Վարդանը համաձայնել է այդ առաջարկին։ Հրաչյան ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին հայտնել է նաև Դանիելին, որն առաջարկել է երեկոյան գնալ իրենց տուն, քանի որ անձնագիրը գտնվել է տանը։ Երեկոյան Վարդանը, Արմանը և Դանիելը գնացել են վերջինիս տուն, որտեղ եղել են վերջինիս մայրը` Ժանետա Ոսկանյանը և քույրը` Սուսաննա Ոսկանյանը։ Տանը Դ.Ոսկանյանը գրել է պարտավորագիրը և այն իր անձնագրի հետ միասին հանձնել Վարդանին, որից հետո Վարդանը և Արմանը հեռացել են։
Դատարանը, անտեսելով գործի քննությամբ պարզված վերը նկարագրված հանգամանքները, արել է հետևություններ, որոնք չեն բխում գործով ձեռք բերված տվյալներից, որի արդյունքում Վարդան Սարգսյանը և Արման Մկրտչյանը մեղավոր են ճանաչվել առաջադրված ակնհայտ անհիմն մեղադրանքներում։ Նույնիսկ մեղադրանքներում տեղ գտած ձևակերպումները չեն համապատասխանում գործով պարզված հանգամանքներին։
Պաշտպանը, մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԱՎԴ1/0063/01/09 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, նշել է, որ գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված տվյալներով հաստատվել է, որ Դ.Ոսկանյանը և Կարոն իրոք Վ.Սարգսյանին նյութական վնաս են պատճառել` լվացել են ավտոմեքենաներ, որոնց գումարները չեն տվել Վ.Սարգսյանին, այդ ավտոմեքենաները լվանալու ժամանակ օգտագործվել է գլիցիրին նյութ, որն իրենից նույնպես նյութական արժեք է ներկայացնում, Կարոն Վ.Սարգսյանի ընկերներից վերցրել է մարտկոց 10.000 դրամով վաճառելու և 15.000 դրամ բջջային հեռախոս գնելու, սակայն փաստացի նրանց խաբել է, որի պատճառով Վարդանը ստիպված ինքն է իր ընկերներին վերադարձրել այդ գումարները ընդհանուր 25.000 դրամ։ Նշվածը հաստատվել է տուժող Դանիել Ոսկանյանի, վկաներ Էդգար Եդիգարյանի, Ժորա Առաքելյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով։ Այսինքն Վ.Սարգսյանն իրեն պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունք ունեցել է։
Ինչպես մեղադրանքում, այնպես էլ դատավճռում նշված չէ, թե կոնկրետ, որ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգն է խախտվել ամբաստանյալների գործողություններով։
Գործով ձեռք բերված տվյալներով հաստատվել է նաև, որ 07.11.2014թ. առավոտյան ավտոլվացման կետում Վ.Սարգսյանն ու Ա.Մկրտչյանը Դ.Ոսկանյանից պահանջել են հատուցել 100.000 դրամի չափով պատճառված վնասը։ Դ.Ոսկանյանը սկզբից հերքել է, որ ինքն ու Կարոն նման բան են արել։ Ըստ Դ.Ոսկանյանի, Արմանն իրեն այդ ժամանակ մի քանի անգամ ապտակել է։ Այս հանգամանքը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված չէ, այսինքն՝ գործով չի հիմնավորվել հակառակը բացառող ողջամիտ հավանականությունը։ Ըստ Դ.Ոսկանյանի, Արմանը հարվածել է իր ձախ այտին։ Ըստ Ժանետա և Սուսաննա Ոսկանյանների, իրենք Դանիելի քունքային հատվածում կապտուկ են նկատել։ Ըստ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության, Դ.Ոսկանյանը մարմնական վնասվածք ունի ձախ ակնակապճի դրսային անկյան շրջանում քերծվածքի ձևով։
Արման Մկրտչյանը ժխտել է այդ հանգամանքը։ Առաջացել է էական հակասություն, որը պարզելու համար քննիչի կողմից չի կատարվել առերեսում Ա.Մկրտչյանի և Դ.Ոսկանյանի միջև, որը պարտավոր էր կատարել։ Ստացվում է, որ քննիչը ցուցաբերել է կանխակալ մոտեցում՝ տուժողի ցուցմունքին տվել է առավել նշանակություն։
Տուժողի այն ցուցմունքը, որ Ա.Մկրտչյանը մի քանի անգամ ապտակել է իրեն, հիմք է հանդիսացել նախաքննության մարմնի համար Ա.Մկրտչյանին և Վ.Սարգսյանին մեղադրանք առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ինքնիրավչություն` զուգորդված բռնությամբ։ Արարքին նման քրեաիրավական որակում տալու համար անհրաժեշտ է հաստատել ինքնիրավչության և գործադրված բռնության կապը, այսինքն բռնությունը պետք է գործադրված լինի իրական կամ ենթադրյալ իրավունքներն օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ իրականացնելու պրոցեսում և այդ միջոցով իր նպատակին հասնելու դիտավորությամբ։ Եթե բռնությունը գործադրվել է այլ շարժառիթով կամ այլ իրադրության ժամանակ, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմը բացակայում է։
Երբ Վ.Սարգսյանն ու Ա.Մկրտչյանը Դ.Ոսկանյանին հայտնել են, որ տեղյակ են, որ նա և Կարոն ավտոմեքենաներ են լվացել ու գումարը չեն տվել և բացատրություն են պահանջել Դ.Ոսկանյանից իր ու Կարոյի կատարածի համար, սկզբում Դ.Ոսկանյանն ընդհանրապես հերքել է իր դեմ ուղղված մեղադրանքները և այդ ժամանակ չի խոստովանել, որից հետո Արմանը, ըստ Դ.Ոսկանյանի, մի քանի անգամ ապտակել է նրան։
Այս կապակցությամբ տուժող Դ.Ոսկանյանը 27.01.2015թ. լրացուցիչ հարցաննության ժամանակ հայտնել է հետևյալը. <<Դրանից հետո եկավ Վարդանը և հայտնելով, որ ինքը տեղյակ է, որ ես ու Կարոն ավտոմեքենա ենք լվացել և դրանք չգրանցելով` գումարներր վերցրել ենք, սկսեց ամոթանք տալ, իսկ երբ ես սկսեցի ժխտել նշվածը, Արմանը մի քանի անգամ ապտակեց ինձ` ասելով, որ ոչ ոք չի կարող խաբել իրենց, գցել։ Դրանից հետո Վարդանի պահանջով սկսեցի հիշել ու գրել այն ավտոմեքենաների ցուցակը, որոնք ես և Կարոն լվացել էինք և չգրանցելով դրանք` Կարոն վերցրել է գումարները>>։ Տուժող Դ.Ոսկանյանը նաև նշել է. <<Արմանն ինձ հարվածել է այն ժամանակ, երբ ես սկսել եմ ժխտել, որ Կարոյի հետ ավտոմեքենաներ ենք լվացել, չգրանցելով դրանք` գումարները վերցրել ենք։ Արմանն ինձ ոչ մի բան չի ստիպել և ինձ ապտակում էր այն բանի համար, որ խաբել էինք ես և Կարոն իրենց, այսինքն իրենց ասելով` նկատի ունեի Արմանին և Վարդանին>>։
Նշված ցուցմունքները հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում։
Դատաքննության ժամանակ Դ.Ոսկանյանը դարձյալ պնդեց, որ Արմանն իրեն ապտակել է խաբելու համար։ Նշված ցուցմունքներից երևում է, որ Արմանը <<ապտակներ է հասցրել Դանիելին>> իրենց խաբելու համար, դրանով նրան ոչինչ չի ստիպել անելու, այդ ժամանակ ոչ Արմանը և ոչ էլ Վարդանը դեռևս չեն պահանջել գումարները վերադարձնելու, այդ ժամանակ պարտավորագիր գրելու և որպես գումարի վերադարձման երաշխիք անձնագիրը վերցնելու խոսակցություն չի եղել։ Նման պայմանավորվածություն ձեռք է բերվել Դանիելի եղբոր Հրաչյայի հետ հեռախոսային խոսակցությունից հետո միայն, պարտավորագիր գրելու և որպես գումարի վերադարձման երաշխիք անձնագիրը վերցնելու առաջարկ արվել է հենց Հրաչյայի առաջարկով։
Դատական ակտում մատնանշված ապացույցների շարքում ներառված չի գործում առկա Հրաչյա Ոսկանյանի հետ հեռախոսազրույցի արդյունքում 28.11.2014թ. կազմված տեղեկանքը, որը որպես ապացույց հետազոտվել է դատաքննության ընթացքում։
Նշված տեղեկանքի բովանդակությունը հետևյալն է. <<ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավազ քննիչ, արդարադատության կապիտան Ն.Հովհաննիսյանս կազմեցի սույն տեղեկանքն այն մասին, որ վարույթիս թիվ 14829614 քրեական զործով 28.11.2014թ-ին, ժամը 15:55-ին իմ 093191314 հեռախոսահամարով զանգահարեցի ՌԴ-ում գտնվող Հրաչյա Ռոբերտի Ոսկանյանի 0079881809187 հեռախոսահամարին վերջինից պարզելու, թե 07.11.2014թ-ին Վարդան Սարգսյանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ ինչ պայմանավորվածության են եկել։ Հրաչյա Ոսկանյանը հայտնեց, որ տեղեկանալով եղբոր Դանիել Ոսկանյանի և նրա ընկեր Կարոյի կողմից ավտոլվացման կետին պատճառված 100.000 ՀՀ դրամ գումար վնասի մասին, Վ.Սարգսյանին առաջարկել է, որ Դանիելը գրի պարտավորագիր, ինչպես նաև նրան տա անձնագիրը, մինչև որ ինքը կուղարկի այդ գումարը։ Նշվածի մասին ինքը հայտնել է նաև եղբորը Դանիել Ոսկանյանին։ Հաջորդ օրը տեղեկանալով, որ եղբայրը` Սամվել Ռոբերտի Ոսկանյանը դիմել է ոստիկանություն, նշված գումարը չի ուղարկել>>։
Այն հանգամանքը, որ պարտավորագիր գրելու և անձնագիրն իրենց ժամանակավոր հանձնելու պայմանավորվածություն ձեռք է բերվել հենց Հրաչյա Ոսկանյանի առաջարկով, հաստատվել է տուժող Դանիել Ոսկանյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, վկաներ Ժանետա և Սուսաննա Ոսկանյանների, Արման Մկրտչյանի, Վարդան Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, Հրաչյա Ոսկանյանի հետ հեռախոսազրույցի արդյունքում 28.11.2014թ. կազմված տեղեկանքով։ Այսինքն՝ իր պաշտպանյալների կողմից հակաօրինական գործողություն չի կատարվել, պարտավորագիրը գրվել և անձնագիրը տրվել է ձեռք բերված փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն։ Ընդ որում, այդ պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել Ա.Մկրտչյանի կողմից ենթադրյալ ապտակներ հասցնելուց բավականին ժամանակ հետո, իսկ Արմանի կողմից Դանիելին ապտակներ հասցնելը, եթե նույնիսկ Աման բան եղած լինի, չի կատարվել նրան պարտավորագիր գրելու և անձնագիրը տալուն ստիպելու նպատակով, այն կատարվել է Դանիելի կողմից իրենց խաբելու համար առաջացած վրդովմունքի պատճառով, հետևաբար, բացակայում է իրավունքն իրականացնելու և ենթադրյալ բռնության միջև եղած անմիջական կապը, ինչպես նաև իրավունքն իրացնելու ժամանակ որևէ հակաօրինական գործողություն կատարելու փաստը։
Տուժողի օրինական ներկայացուցիչ Ժանետա Ոսկանյանի նախաքննական ցուցմունքի մասնակի` դատաքննական ցուցմունքին հակասող մասի, հրապարակումից և դրան հաջորդած հարցադրումներից ու տրված պատասխաններից ավելի քան ակնհայտ պարզ դարձավ, որ Ժ.Ոսկանյանը գործի հանգամանքների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տեղեկություններ էր հայտնում։
Թե Ժանետա Ոսկանյանը, թե Սուսաննա Ոսկանյանը, ի հակասություն իրենց նախաքննական ցուցմունքների, որոնցում նշել են, որ պարտավորագիր գրելու և անձնագիրը տալու համաձայնությունը ձեռք է բերվել Հրաչյա Ոսկանյանի նախաձեռնությամբ, դատաքննության ընթացքում խուսափում էին հայտնել գործով հիմնավորված այդ փաստը։
Ըստ մեղադրանքի, որպես էական վնաս համարվել է այն, որ անձնագիրը տալով Վ.Սարգսյանին, Դ.Ոսկանյանը զրկվել է քաղաքացիաիրավական պայմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից։ Վնասը պետք է ռեալ լինի, կոնկրետ, այլ ոչ թե վերածական, ընդ որում, վնասի առկայության հանգամանքը նույնպես ենթակա է ապացուցման գործով ձեռք բերված հավաստի տվյալներով, ինչպես հանցակազմի մյուս հատկանիշները։ Թե ինչ պայմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից է զրկվել Դ.Ոսկանյանն անհայտ է, այդ մասին Դ.Ոսկանյանի հարցաքննությունների արձանագրություններում քննիչի կողմից որևէ հարցադրում չի կատարվել։
Դատաքննության ընթացքում հաստատվեց, որ Դ.Ոսկանյանը քաղաքացիաիրավական պայմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու մտադրություն չի ունեցել։ Դ.Ոսկանյանին սեփականությամբ պատկանող որևէ անշարժ կամ շարժական գույք չկա, որևէ գործարք կամ պայմանագիր կնքելու մտադրություն չի ունեցել։
Այսպիսով, իր պաշտպանյալներին առաջադրված մեղադրանքների ծավալի մեջ որպես էական վնաս դիտվել է այն, որ անձնագիրը տալով Վ.Սարգսյանին, Դ.Ոսկանյանը զրկվել է քաղաքացիաիրավական պայմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից։ Նախաքննության ընթացքում նշված էական վնասը հիմնավորող որևէ փաստ ձեռք չի բերվել։ Դատաքննության ընթացքում տուժողի ցուցմունքներից էլ ակնհայտ դարձավ, որ մեղսագրված նման էական վնաս ամբաստանյալների գործողությունների հետևանքով տուժողին քաղաքացիաիրավական պայմանագրեր կնքելու և գործարքներ կատարելու հնարավորությունից զրկելու փաստ գոյություն չունի։
Նույնիսկ անձնագիրն իր մոտ գտնվելու դեպքում Դ.Ոսկանյանը չէր կարող ինքնուրույն կնքել պայմանագրեր և կատարելու այնպիսի գործարքներ, որոնց համար անձնագրի առկայությունը պարտադիր է, այն պատճառով, որ նա անչափահաս է:
Տվյալ դեպքում, մեղադրանքի նշված ձևակերպումը, վերոհիշյալ փաստարկներից ելնելով, չի համապատասխանում գործով պարզված հանգամանքներին։ Ավելին, Դ.Ոսկաևյանին իբր պատճառված մեղադրանքներում նշված էական վնասի առկայությունը հաստատող որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ և ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքներում չի նկարագրվել։ Մինչդեռ նրանց արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու համար տվյալ հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող <<էական վնասը>> պետք է հաստատվեր արարքի քրեաիրավական հիմքում ընկած որոշակի փաստերով։ Դատավճռում նույնպես որևէ հիմնավորում, պատճառաբանություն չկա այն մասին, թե ինչում է արտահայտվել Դանիել Ոսկանյանին պատճառված էական վնասը, և գործի կոնկրետ որ ապացույցներով է այն հիմնավորվել:
Քաղաքացիական հայցին վերաբերող մասով բողոքարկվող դատավճիռը նույնպես անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ ամբաստանյալի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցը դատարանը կարող է բավարարել այն դեպքում, երբ վերջինս դատավճռով ճանաչվում է մեղավոր իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքում, այսինքն պատճառված գույքային վնասը հենց նրա հանցավոր գործողությունների արդյունք է։
Տվյալ դեպքում, դատաքննությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքները, հետևաբար, դատարանն արդարացման դատավճիռ կայացնելու հետ մեկտեղ պետք է մերժեր ներկայացված քաղաքացիական հայցը։
Այսպիսով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ վերլուծության ենթարկելով հիմնավորվել է, որ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի արարքներում բացակայում է ինքնիրավչության հանցակազմը։ Դատարանը մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման չի ենթարկել, որպիսով թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 107-րդ, 127-րդ, 360-րդ, 365-րդ հոդվածների խախտում, անտեսել է ապացույցների գնահատման, դատական ակտի պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտ կայացնելուն և ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Նշված դատավարական նորմերի խախտումը հանգեցրել է նաև նյութական իրավունքի նորմերի խախտման` կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառվեր:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ավետիս Քալաշյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.12.2016թ. դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և Վարդան Սարգսյանի ու Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Մեղադրող` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարար տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, այն է՝ ինքնիրավչությունը՝ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ /ինքնագլուխ/ իրականացնելը, որն էական վնաս է պատճառել անձի իրավունքներին և օրինական շահերին և կատարվել է բռնություն գործադրելով։
Ինչ վերաբերում է Վարդան Սարգսյանին մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքին, ապա դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալների, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալների մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը հանգել է հետևության, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը և Վարդան Սարգսյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը չի հիմնավորվել։
Վերլուծելով սույն քրեական գեործով ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը վերոգրյալ նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրել է, որ այն չի բխել ինչպես նշված իրավանորմերից, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից։ Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը չի բովանդակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ։
Մասնավորապես, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը չի բովանդակել որևէ փաստական տվյալ այն մասին, թե արդյոք վերջինս իր ենթադրյալ իրավունքներն իրականացնելիս բռնություն է գործադրել կամ դա գործադրելու սպառնալիք տվել է, թե ոչ։
Վերոգրյալից ելնելով` դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը չի ներառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ, առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից հնարավոր չէ եզրահանգում կատարել ամբաստանյալին վերագրվող արարքում բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքի հանգամանքը հնարավոր համարելու վերաբերյալ։
Դատարանն ապացուցված է համարել Վարդան Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ։
Որպես ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տրված տեղեկանքի՝ նախկինում դատված չեն։
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել, որ նրանք առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել են միջին ծանրության հանցանք, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ըստ էության տվել են խոստովանական ցուցմունքներ։
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանն անչափահաս, տուժող Դանիել Ոսկանյանի նկատմամբ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի կողմից ինքնիրավչություն դրսևորելու հանգամանքը հաստատված համարելով՝ Վարդան Սարգսյանի արարքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն պատճառաբանությամբ, որ վերջինս տուժողի նկատմամբ բռնություն չի գործադրել, այլ նման բռնություն գործադրվել է միայն Արման Մկրտչյանի կողմից։
Դատարանի նման եզրահանգումը հիմնավոր չէ, մեղսագրված արարքի վերլուծությունը չի կատարվել իր ամբողջության մեջ, յուրաքանչյուր գործողությունը աղճատվել է միմյանցից և հաշվի չի առնվել նրանց երկուսի կողմից նպատակին միտված հանցավոր արարքի միասնաբար հանդես գալը։
Գործով հաստատվել է, որ ամբաստանյալներից Վարդան Սարգսյանն է հանդիսացել ավտոլվացման կետի տնօրենը, միայն նա է հանդիսացել նյութական պահանջ ունեցող անձ և իր հաշվարկներով տուժող Դանիել Ոսկանյանի նկատմամբ իր պահանջատիրական ներգործության նպատակով է ընդգրկել նաև գործով մյուս ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, որը տվյալ հարաբերություններում տուժողի հետ կապված որևէ առնչություն չի ունեցել։ Այսինքն՝ Արման Մկրտչյանն ընդամենը հանդես է եկել որպես Վարդան Սարգսյանի ընկեր և տվյալ հարաբերությունում իրականացրել է բռնություն, որը եղել է Վարդան Սարգսյանի կամքի արտահայտություն։
Այսինքն՝ ստեղծված իրադրութան պայմաններում Արման Մկրտչյանը հօգուտ իրեն որևէ նյութական հետապնդման նպատակ չի ունեցել, նա ու Վարդան Սարգսյանը գործել են միասնաբար՝ տուժողի նկատմամբ ծեծի ու մարմնական վնասվածքի ձևով ներգործություն դրսևորելու։
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Վարդան Սարգսյանին մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելն անհիմն է։
Միաժամանակ, ամբաստանյալների նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժներն ակնհայտ մեղմ են։
Ելնելով վերոգրյալից և նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը, մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2016 թվականի դեկտեմբերի 07-ին կայացված դատավճիռը բեկանել, ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի արարքը որակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` կալանք` յուրաքանչյուրին 3-ական ամիս ժամկետով։

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով կողմերի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, նրանց պատասխանները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: (…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն .
(...)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(...)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Ինքնիրավչությունը՝ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ իր իրական կամ ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրականացնելը, որն էական վնաս է պատճառել անձանց իրավունքներին կամ օրինական շահերին կամ խոշոր վնաս՝ պետական կամ հասարակական շահերին՝
(...)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով՝
(...)>>:
Վարդան Պետրոսյանի վերաբերյալ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. <<(...) Ինքնիրավչությունը դասվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին և բնութագրվում որպես կառավարման սուբյեկտ չհանդիսացող անձի կողմից պետական կառավարման նորմալ գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ ոտնձգող հանցագործություն: Կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում՝ ինքնիրավչության տեսակային օբյեկտ են պետական կառավարման նորմալ գործունեության ապահովմանն ուղղված այն հասարակական հարաբերությունները, որոնք ծավալվում են իշխանության մարմինների և ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց միջև:
Ինքնիրավչության հիմնական անմիջական օբյեկտն անձանց կողմից իրենց իրավունքների ու ազատությունների իրականացման՝ նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված կարգն է, ինչպես նաև ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով` գործողությամբ: Ընդ որում, անհրաժեշտ է, որ այդ գործողության իրավաչափությունը վիճարկվի անձի (կազմակերպության) կողմից: Տվյալ դեպքում որպես վիճարկում հարկ է հասկանալ շահագրգիռ անձի կողմից իրավապահ մարմիններին համապատասխան հայտարարություն (դիմում, բողոք) ներկայացնելը` ինքնիրավ գործողությունների արդյունքում իրավունքների և օրինական շահերի խախտման վերաբերյալ:
Ինքնիրավչության օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է գործողության կատարման եղանակը. հանցավորը գործում է ինքնակամ, ինքնագլուխ կերպով, իրավունքի իրականացման՝ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ: Ընդ որում, արարքը որպես ինքնիրավչություն որակելու համար որևէ նշանակություն չունի, թե հանցավորի գործողություններն ուղղված են եղել իրական, թե ենթադրյալ իրավունքի իրականացմանը:
Ինքնիրավչության հանցակազմը նյութական է, այսինքն` հանցագործությունն ավարտված է համարվում այլ անձանց իրավունքներին և օրինական շահերին էական, իսկ պետության ու հասարակության շահերին` խոշոր վնաս պատճառելու դեպքում: Ինքնիրավչությունը, որի արդյունքում էական վնաս չի պատճառվել, քրեորեն հետապնդելի արարք չէ:
Վնասը կարող է դրսևորվել ինչպես նյութական, այնպես էլ անձի սահմանադրական և այլ իրավունքների խախտման տեսքով, կարևորն այն է, որ ինքնիրավ գործողության և առաջացած վնասի միջև լինի պատճառահետևանքային կապ: Պատճառված վնասի էական լինելը պետք է որոշվի յուրաքանչյուր դեպքում՝ ելնելով գործի կոնկրետ հանգամանքներից:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ. հանցավորը կարծում է, որ ինքն ունի որոշակի իրավունք, գիտակցում է, որ այդ իրավունքը վիճարկվում է այլ անձի կամ կազմակերպության կողմից, և ինքն իրականացնում է այդ իրավունքը օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ: Հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի վերաբերմունքը կարող է դրսևորվել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի դիտավորությամբ:
Ինքնիրավչության սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած մեղսունակ ֆիզիկական անձը>> (տե՛ս, Վարդան Պետրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԱՎԴ1/0063/01/09 որոշման 12-14-րդ կետերը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով:
Նշված պահանջների պահպանման հետ է անմիջականորեն կապված ապացույցների թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցի լուծումը, որն իր հերթին կազմում է ապացույցների գնահատման բաղկացուցիչ մասը:
(...) Ապացույցների գնահատումը` որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին>> (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ս.Սաքանյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, (…) [ն]շված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել` հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները:
(...) [Ա]պացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշում, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
(...) Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…)
[Ն]երքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար:
[Ա]պացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀքրեադատավարական օրենքն օգտագործում է <<ապացույցների համակցություն>> հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում>> (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ և 17-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...)>>:
ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և բացահայտված փաստական հանգամանքների նկատմամբ քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի խախտումների հարցը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանը և Արման Մկրտչյանն առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել:
Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, Վարդան Սարգսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել, արարքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջին ատյանի դատարանն Արման Մկրտչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և Վարդան Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ կատարելը հաստատված է համարել քրեական գործով ձեռք բերված, դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Դանիել Ոսկանյանի, վկաներ Սուսաննա Ոսկանյանի, Սամվել Ոսկանյանի, Արամ Զուրաբյանի, Զենֆիրա Սարգսյանի, Ժանետա Ոսկանյանի, Էդգար Եդիգարյանի, Ժորա Առաքելյանի ցուցմունքներով, Դանիել Ոսկանյանի կողմից տրված հաղորդմամբ, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3307 եզրակացությամբ, 02.12.2014թ. <<Պռոշյան 20>> ավտոլվացման կետից առգրավված կոշտ սկավառակի զննության արձանագրություններով, 26.12.2014թ. <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումների ուսումնասիրության վերաբերյալ կազմված տեղեկանքով:
Առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, արձանագրել է հետևյալը.
<<(…) Դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, այն է` ինքնիրավչությունը՝ օրենքով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված կարգի խախտմամբ իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրականացնելը, որն էական վնաս է պատճառել անձի իրավունքներին և օրինական շահերին և կատարվել է բռնություն գործադրելով:
Ինչ վերաբերում է Վարդան Սարգսյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքին, ապա դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալների, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալների մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը հանգում է հետևության, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը, և Վարդան Սարգսյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…) Քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազտված ապացույցներով Վարդան Սարգսյանի կողմից բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքով ինքնիրավչություն կատարելու հանգամանքը չի հիմնավորվել:
(…) Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը չի բովանդակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ։ Մասնավորապես, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը չի բովանդակում որևէ փաստական տվյալ այն մասին, թե արդյոք վերջինս իր ենթադրյալ իրավունքներն իրականացնելիս բռնություն է գործադրել կամ դա գործադրելու սպառնալիք տվել է, թե ոչ։
Վերոգրյալից ելնելով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը չի ներառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ, առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից հնարավոր չէ եզրահանգում կատարել ամբաստանյալին վերագրվող արարքում բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքի հանգամանքը հիմնավոր համարելու վերաբերյալ:
Դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Վարդան Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ: (…)>>:
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, ապացույցների ուժի, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության` Արման Մկրտչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք, Վարդան Սարգսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր կերպով վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ գնահատման վրա:
Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվել է, որ Վարդան Սարգսյանը կասկածելով, որ Դանիել Ոսկանյանը յուրացրել է ավտոմեքենաների լվացման դիմաց գանձված գումարները, օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ իրականացնելով և էական վնաս պատճառելով տուժող Դանիել Ոսկանյանի իրավունքներին ու օրինական շահերին` ստիպել է վերջինիս 100.000 ՀՀ դրամ գումարի պարտավորագիր գրել և տալ անձնագիրը:
Արման Մկրտչյանը Վարդան Սարգսյանից տեղեկանալով, որ նա կասկածում է, որ Դանիել Ոսկանյանը յուրացրել է ավտոմեքենաների լվացման դիմաց գանձված գումարները, ֆիզիկական բռնություն գործադրելով վերջինիս նկատմամբ` մի քանի անգամ ապտակել է նրան, օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ իր ենթադրյալ իրավունքներն ինքնակամ իրականացնելով և էական վնաս պատճառելով տուժող Դանիել Ոսկանյանի իրավունքներին ու օրինական շահերին` ստիպել է նրան 100.000 ՀՀ դրամ գումարի պարտավորագիր գրել և տալ անձնագիրը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի հանցավոր ոտնձգությունն ուղղված է եղել տուժող Դանիել Ոսկանյանի` որպես քաղաքացու` օրենքով պաշտպանվող իրավունքների դեմ, նրանց գործողությունների արդյունքում Դանիել Ոսկանյանի իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս:
Վերոգրյալի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալների կողմից կատարված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները ճիշտ գնահատելով, հաստատված է համարել Արման Մկրտչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Վարդան Սարգսյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու փաստը:
Այս կապակցությամբ վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի արարքներում բացակայում է ինքնիրավչության հանցակազմը, ինչպես նաև մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ Վարդան Սարգսյանին մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելն անհիմն է:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի արարքների որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ:
Հիմնավոր չեն պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն այն մասին, որ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի կողմից հակաօրինական գործողություն չի կատարվել, պարտավորագիրը գրվել և անձնագիրը տրվել է ձեռք բերված փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն: Գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Դանիել Ոսկանյանի կողմից պարտավորագիր գրելն ու անձնագիր տալը եղել է ստիպողաբար, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի մեղավորության մասին հետևությունը հաստատել է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Այս կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքների փաստարկներն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալների մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման չի ենթարկել, Վարդան Սարգսյանին մեղսագրված արարքի վերլուծությունը չի կատարվել իր ամբողջության մեջ, հիմնավոր չեն:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին այն մասին, որ դատավճիռն անհիմն է նաև քաղաքացիական հայցի մասով, ապա վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, տուժող Դ.Ոսկանյանի և նրա ներկայացուցիչ Կ.Գալստյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնելով առանց քննության, դատական սխալ թույլ չի տվել:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի արարքների որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ, ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրված արարքները կատարելը և նրանց մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Այս առումով վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները չեն կարող հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում դատավճիռը բեկանելու, արդարացման դատական ակտ կայացնելու, ինչպես նաև Վարդան Սարգսյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու համար:
Քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջը` Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կալանքի ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս (…)>>:
Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 13-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա>>:
Վերոնշյալ որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերում Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ հարցերին և ամրագրել, որ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատված չլինելը, Վարդան Սարգսյանի կողմից առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելը, Արման Մկրտչյանի կողմից առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ըստ էության խոստովանական ցուցմունքներ տալը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատժատեսակի և պատժաչափի հարցում հանգել է ճիշտ հետևության: Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալների նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժներն ակնհայտ մեղմ են:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահպանմամբ, հետևաբար, այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքները` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալներ Վարդան Սարգսյանի և Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Ավետիս Քալաշյանի և մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Վարդան Սուրենի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արման Հովհաննեսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ