Գործ No ԵԱՔԴ/0003/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ10՚ մարտի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Դ.Կարապետյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Առաքելի Ղուկասյանի /ծնված 09.04.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին չորս անձ, նախկինում չդատված, բնակվող ք.Երևան, Պուշկինի 51 շենք, բնակարան 8բ/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14815714 քրեական գործը:
2015 թվականի հունվարի 30-ին Գուրգեն Ղուկասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի փետրվարի 05-ին թիվ 14815714 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել որ ՙնա ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության հետ 17.04.2014թ. կնքած աշխատանքային պայմանագրի համաձայն` աշխատելով նշված ՍՊ ընկերության կողմից Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 1 հասցեում կառուցվող բազմաբնակարան շենքի շինարարությունում որպես աշխղեկ և լինելով աշխատանքի պաշտպանության` անվտանգության տեխնիկայի կանոնների պահպանման պատասխանատու անձ, խախտել է հծՌկ III-4-80 «ՁպւվՌՍՈ ոպջՏտՏրվՏրՑՌ Չ րՑՐՏՌՑպսՖրՑՉպե նորմատիվ ակտի 2.26 և 2.30 կետերի պահանջները, որի արդյունքում վրա է հասել տուժողի մահը. մասնավորապես, վերջինս չի ապահովել 1,3 մետր և ավելի բարձրության վրա գտնվող աշխատանքային տեղերի ժամանակավոր փակոցներով ցանկապատումը և դեպի դրանց մոտ անցումները` ըստ բարձրության անկման սահմանից 2,0 մետրից պակաս հեռավորություն լինելու պայմաններում և պատշաճ չի կազմակերպվել նյութերի, շինարարական կոնստրուկցիայների և սարքավորումների հանգույցների մատակարարումը այն տեխնոլոգիական հաջորդականությամբ, որը կապահովեր աշխատանքների անվտանգությունը, բացի այդ նյութերի և սարքավորումների պահեստավորումը աշխատանքային տեղերում չի կազմակերպվել այնպես, որ դրանք վտանգ չստեղծեն աշխատանքների իրականացման ժամանակ և չնեղացնեն անցնելու տեղերը, որի արդյունքում պատշգամբի անցման տվյալ վայրում առկա է եղել ավազի կույտեր, ինչպես նաև գաջվող սենյակում բացակայել է հետագա աշխատանքների համար անհրաժեշտ գաջի քանակությունը, որի հետևանքով ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության բանվոր Վաղինակ Զորիկի Միքայելյանը եղբոր Հայկ Զորիկի Միքայելյանի հետ կառուցվող բազմաբնակարան բարձրահարկ շենքի բնակելի 6-րդ հարկում 17.09.2014թ.-ին ժամը 08:30-ի սահմաններում մեկ բնակարանից մյուսը բաց պատշգամբով գաջի պարկեր տեղափոխելու ժամանակ, արգելափակոցների բացակայության պատճառով բաց պատշգամբից վայր է ընկել շենքի ոչ բնակելի երկրորդ հարկ և ստացած մարմնական վնասվածքներից Երևանի ՙՄ.Հերացու՚ անվան թիվ 1 հիվանդանոցում նույն օրը ժամը 12.40-ին գիտակցության չգալով մահացել է՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙՔարշին՚ ՍՊԸ-ում` որպես աշխղեկ: Ընկերության բանվոր Վաղինակ Զորիկի Միքայելյանը եղբոր` Հայկ Զորիկի Միքայելյանի հետ կառուցվող բազմաբնակարան բարձրահարկ շենքի բնակելի 6-րդ հարկում 17.09.2014թ.-ին ժամը 08:30-ի սահմաններում մեկ բնակարանից մյուսը բաց պատշգամբով գաջի պարկեր տեղափոխելու ժամանակ, արգելափակոցների բացակայության պատճառով բաց պատշգամբից վայր է ընկել շենքի ոչ բնակելի երկրորդ հարկ և ստացած մարմնական վնասվածքներից Երևանի ՙՄ.Հերացու՚ անվան թիվ 1 հիվանդանոցում նույն օրը ժամը 12.40-ին գիտակցության չգալով մահացել է:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ինչպես իր, այնպես էլ կազմակերպության կողմից նյութական օգնություն է ցուցաբերվել Վ.Միքայելյանի ընտանիքին:

Ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Վկա Հայկ Զորիկի Միքայելյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ եղբոր հետ աշխատել են ՙՔարշին՚ ՍՊԸ-ում` որպես բանվոր: Ընկերությունը Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 1 հասցեում իրականացնում է բազմաբնակարան բնակելի շինության կառուցապատում և ինքն ու եղբայրը` Վաղինակը, այնտեղ իրականացրել են շինարարական աշխատանքներ: 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին, առավոտյան ժամը 08:20-ի սահմաններում ինքն ու եղբայրը գնացել են աշխատանքի, բարձրացել բնակելի 5-րդ հարկ և այնտեղ իրականացրել պատերի գաջման աշխատանքներ: Սկզբում ջուր լցրել տարաների մեջ, որից հետո սկսել են կողքի բնակարանից բաց պատշգամբով միասին գաջի պարկեր տեղափոխել այն բնակարան, որտեղ իրականացնում էին գաջման աշխատանքներ: Ինքն ու Վաղինակը միասին բռնել են պարկի երկու կողմերից, բերել մյուս բնակարան` դրել են բաց պատշգամբում, որպեսզի հետո սկսեն գաջի շաղախման աշխատանքները: Հաջորդ պարկը բերելու ժամանակ, հասնելով բաց պատշգամբի մյուս բնակարանի հատվածին, որտեղ արդեն պետք է գցեին գաջի պարկը, Վաղինակը պարկը ձեռքից գցել է: Նույն պահին պարկը բաց է թողել նաև ինքը և շրջվել դեպի Վաղինակի կողմ և տեսել, որ եղբայրն իր աջ կողմով արդեն թեքված է դեպի ներքև ու ընկնում է, սակայն ինքը ոչինչ անել չի կարողացել: Վաղինակն ընկել է ոչ բնակելի 2-րդ հարկի շինհրապարակ, շինհրապարակում գտնվող քարե սալիկների կտորների վրա: Վաղինակի դեմքի ձախ կողմից արնահոսել է: Անմիջապես շտապօգնություն են կանչել, կարճ ժամանակ անց ժամանել են շտապօգնության աշխատակիցները և եղբորը տեղափոխել հիվանդանոց: Աշխղեկ Գուրգեն Ղուկասյանին հայտնի եղել է, որ նման եղանակով իրենց կողմից իրականացվում են գաջի պարկերի տեղափոխում: Իրենք նրան երբևէ չեն դիմել գաջի պարկերի ավելի անվտանգ եղանակով տեղափոխման հարցով: Սակայն վերջինս մշտապես ասել է, որ լինեն զգույշ: Հայտնել է, որ աշխատանքի անվտանգության ապահովման վերաբերյալ հրահանգավորում անցնում են յուրաքանչյուր երեք ամիսը մեկ անգամ, ինչի համար ստորագրում են համապատասխան մատյանում: Հրահանգավորումն անցկացրել է աշխղեկ Գուրգեն Ղուկասյանը:
Վկան միաժամանակ նշել է, որ իր հարազատ եղբոր մահվան դեպքի կապակցությամբ որևէ բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունեն, քանի որ ինչպես Գ.Ղուկասյանի, այնպես էլ ՍՊ ընկերության կողմից կատարվել են եղբոր հուղարկավորության հետ կապված բոլոր ծախսերը և ներկայումս գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունեն:

Վկա Մանվել Հակոբի Հակոբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության տնօրենն է, ընկերությունը Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 1 հասցեում իրականացնում է բազմաֆունկցիոնալ շենքի կառուցման աշխատանքներ: Ընկերությունում 2014թ. մայիս ամսից որպես բանվոր աշխատել է նաև Վաղինակ Միքայելյանը: 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին, ժամը 09:15-ի սահմաններում աշխղեկ Գուրգեն Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն ու հայտնել, որ տեղի է ունեցել դժբախտ դեպք և աշխատողներից մեկն ընկել է 6-րդ հարկից ու նրան տեղափոխել են հիվանդանոց: Դրանից հետո գնացել է շինություն, որտեղ անձամբ տեսել է, թե որտեղ են աշխատանքներ կատարել և որտեղ է վայր ընկել Վաղինակ Միքայելյանը: Այդ ժամանակ տեղեկացել է, որ բանվորներն աշխատել են բնակելի 5-րդ հարկում և Գուրգենն ասել է, որ ըստ մահացող բանվոր Վաղինակի եղբոր պատմածի, իրենք 5-րդ հարկի մի բնակարանից դեպի մեկ այլ բնակարան պարկեր են տեղափոխել բաց պատշգամբով, որի ընթացքում էլ Վաղինակը վայր է ընկել: Աշխատակիցների անվտանգության համար աշխատանքի ընթացքում անմիջական պատասխանատվություն է կրում աշխղեկ Գուրգեն Ղուկասյանը, սակայն ամբողջ հիմնարկի պատասխանատվությունը կրում է տնօրենը: Աշխղեկի կողմից հրահանգավորում է անցկացվել աշխատակիցների հետ անվտանգության կանոնների ապահովման վերաբերյալ: Անվտանգության ապահովման անմիջական պատասխանատուն հանդիսացել է Գ.Ղուկասյանը: Ինչ վերաբերում է պատշգամբի փակ չլինելու հարցին, ապա այդ կողմից կռունկով անհրաժեշտ շինարարական ապրանքների մատակարարում է իրականացվել:

Վկա Արեգ Հայկի Հակոբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ իրենց տան դիմացի հատվածում իրականացվում է բազմաբնակարան բնակելի շենքի կառուցապատում: 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին, ժամը 08:15-ի սահմաններում, երբ ինքը գտնվել է Դեմիրճյան փողոցում` շինությունից քիչ հեռու, հանկարծ ուժեղ ձայն է լսել շինությունից ու վազել է դեպի այդ կողմ: Անցորդներից հարցրել է, թե ինչ է տեղի ունեցել և տեղեկացել, որ մարդ է ընկել վերևի հարկից: Կարճ ժամանակ անց, երբ դեռ ամբողջությամբ չի հասկացել, թե ինչ է տեղի ունեցել, շինությունից դուրս է եկել միջին տարիքի մի տղամարդ ու խառնված խնդրել, որ ինքը շտապօգնություն զանգահարի: Անմիջապես զանգահարել է շտապօգնություն, որից հետո բարձրացել է շինություն և տեսել 2-րդ հարկում` շինարարական թափոնների մեջ ընկած մի տղամարդու, ով դեռ կենդանի էր: Քիչ անց ժամանել են շտապօգնության աշխատակիցները և տուժողին տեղափոխել հիվանդանոց, իսկ արդեն օրվա 2-րդ կեսին բակում պատահական խոսակցություններից տեղեկացել է, որ վայր ընկած անձն արդեն մահացել է:

Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 912 եզրակացության համաձայն` Վ.Միքայելյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` համակցված գանգուղեղային, կրծքավանդակի, որովայնի, կոնքի, ձախ վերին, ձախ ստորին վերջույթների փակ, աջ ստորին վերջույթի բաց բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայությամբ` 1. պատռված վերքեր` ձախից վերհոնքային, ձախից այտային, կզակային, ձախ արմնկափոսի, ձախ նախաբազուկ-դաստակային հոդի, ձախ դաստակի, ձախ ծնկահոդի, աջ սրունքի շրջաններում, 2. քերծվածքներ` ձախից ճակատային թմբկության, ձախից այտային, ձախից ստորին շրթունքի, կզակային, ձախ բազկի, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի, ձախից որովայնի կողմնային պատի, աջ և ձախ ազդրերի շրջաններում, 3. արյունազեղումներ` ձախ աչքի վերին և ստորին կոպերի, գլխամաշկի տակ ձախից ճակատային, գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում, գլխուղեղի ուղեղանյութի արյունազեղում, կրծոսկրի, կողոսկրերի` աջից ու ձախից տարբեր անատոմիական գծերով ուղեղի, բոլոր կողաճառների, սրբոսկրի, աջ զստոսկրի, ցայլոսկրի, զույգ քացախափոսերը կազմող ոսկրերի, ձախ բազուկոսկրի, աջ և ձախ ազդոսկրի, հեմոպերիտոներում, թոքերի, լյարդի պատռվածքներ, թոքերի, լյարդի, երիկամների դրունքների արյունազեղումներ: Ներքին օրգանների արտահայտված սակավարյունություն: Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, կարճ ժամանակահատվածում, բութ առարկաների ներգործությամբ, մահվանից առաջ և այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակավա ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ, որոնք էլ մահվան հետ գտնվելով պատճառական կապի մեջ բերել են մահվան: Համաձայն բժշկական փաստաթղթերի տվյալների` Վ.Միքայելյանի մահը վրա է հասել 17.09.2014թ.-ին ժամը 12:40-ին, ինչը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին: Ցանկացած բոլոր հնարավոր դիրքերում, որոնք չէին խոչնդոտի վերջիններիս պատճառմանը, այսինքն վնասվածքներ ստացած մարմնի մակերեսով ուղղված է եղել դեպի վնասվածք պատճառող գործիք/ առարկա/: Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթն ու նրանց տեղակայությունները, կարելի է ենթադրել, որ այդպիսիք ստանալուց հետո տուժողը կարող էր կարճ ժամանակամիջոցում կատարել որևէ ինքնուրույն գործողություններ: Ելնելով վնասվածքների բնույթներից և տեղակայումներից, հաշվի առնելով ներքին օրգանների ընդհանուր ցնցման պատկերը չի բացառվում Վ.Միքայելյանի վնասվածքների առաջանալը բարձրությունից /7-րդ հարկից/ վայր ընկնելու հետևանքով:
Վ.Միքայելյանի դիակից վերցված արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Վ.Միքայելյանի դիակից վերցված արյան, ներքին օրգանների կտորների դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ թմրանյութերի շարքի ալկալոիդների հանդեպ ռեակցիաները եղել են բացասական:
Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների` Վ.Միքայելյանը կենդանության օրոք տառապել է չափավոր արտահայտված ընդհանուր աթրոսկլերոզով, որը մահվան պատճառի հետ չի գտնվում պատճառական կապի մեջ:
գ/թ-92-100

Դատատեխնիկական փորձագետի թիվ 14-3069 եզրակացության համաձայն` վերը նկարագրված դեպքի անմիջական պատճառներն են` տուժող Վաղինակ Միքայելյանի և Հայկ Միքայելյանի կողմից անվտանգության տեխնիկայի պահանջների խախտմամբ` ինքնակամ կատարված գործողությունները` նրանց կողմից խախտվել է հծՌկ III-4-80 «ՁպւվՌՍՈ ոպջՏտՏրվՏրՑՌ Չ րՑՐՏՌՑպսՖրՑՉպե նորմատիվ ակտի` թիվ 1 հավելվածի ՙ15՚ կետի պահանջը: Տուժող Վաղինակ Միքայելյանի կողմից նշված խախտումները գտնվում են անմիջական պատճառական կապի մեջ տեղի ունեցած սույն դեպքի առաջացման հետ:
Նշված շինարարությունն իրականացնող ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության ղեկավարության, մասնավորապես շինարարության աշխղեկի կողմից հծՌկ III-4-80 «ՁպւվՌՍՈ ոպջՏտՏրվՏրՑՌ Չ րՑՐՏՌՑպսՖրՑՉպե նորմատիվ ակտի 2.26. և 2.30 կետերի պահանջների չկատարումը, այն նույնպես գտնվում է պատճառական կապի մեջ սույն դեպքի հետ:
Փաստորեն սույն դեպքի վերաբերյալ անվտանգության տեխնիկայի կանոնների խախտումները թույլ են տրվել և տուժողի և ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության ղեկավարության` ՙԳործատու՚-ի կողմից:
Դեպքի վայրի պատշգամբի և դեպի պատշգամբ տանող բացվածքների փաստացի վիճակի և նշված նորմերի և կանոնների համեմատության արդյունքում պարզվել է, որ այդ նորմերից որևէ մեկը չի պահպանվելՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության ղեկավարության կողմից` նշված օբյեկտում շինարարական աշխատանքների կատարման ընթացքում (փաստացի բացակայում են պատշգամբի եզրային հատվածի արգելափակոցները և սենյակից դեպի պատշգամբ տանող բացվածքներում պահանջվող ժամանակավոր ցանկապատը): Նման պայմաններում բանվորները, մասնավորապես Վաղինակ և Հայկ Միքայելյանները, թեկուզև ինքնակամ, կատարել են գաջի պարկերի տեղափոխում մի սենյակից մյուսը` անցնելով բաց պատշգամբով: Պատշգամբի անցման տվյալ վայրում առկա է եղել ավազի կույտեր, ինչպես նաև գաջվող սենյակում բացակայել է հետագա աշխատանքների համար անհրաժեշտ գաջի քանակությունը:
Շինարարական նորմերի և կանոնների վերը նշված պահանջների կատարման պարագայում` սույն դժբախտ դեպքի կայացման հավանականությունը կտրուկ կնվազեր կամ կբացառվեր:
Ըստ հծՌկ III-4-80 «ՁպւվՌՍՈ ոպջՏտՏրվՏրՑՌ Չ րՑՐՏՌՑպսՖրՑՉպե նորմատիվ ակտի` ՙՇինարարական կազմակերպություններում ղեկավարների, մասնագետների, բրիգադիրների և բանվորների վերաբերյալ օրինակելի դրույթներ՚ թիվ 1 հավելվածի ՙ2՚ կետի` ՙՇինարարական աշխատանքների կատարման ժամանակ աշխատանքի պաշտպանության և անվտանգության տեխնիկայի ապահովման վերաբերյալ բոլոր ենթակառուցվածքների աշխատանքների ընդհանուր ղեկավարությունը դրվում է գլխավոր ղեկավարի վրա՚ և նույն հավելվածի ՙ11՚ և ՙ12՚ կետերի համաձայն` շինարարության տեղամասի պետերի, ավագ աշխղեկների և աշխղեկների վրա է դրված շինարարական օբյեկտում աշխատանքի պաշտպանության և անվտանգության տեխնիկայի պահանջների ապահովման ընդհանուր ղեկավարումը, բանվորների կողմից դրանց պահպանման հսկողությունը և աշխատատեղում հրահանգավորումը:
Համաձայն հծՌկ III-4-80 «ՁպւվՌՍՈ ոպջՏտՏրվՏրՑՌ Չ րՑՐՏՌՑպսՖրՑՉպե նորմատիվ ակտի` ՙԸնդհանուր դրույթների՚ 1-ին գլխի 1.2 կետի` ՙԿազմակերպությունների կամ ձեռնարկությունների ղեկավարումը, որոնք իրականացնում են օբյեկտների շինարարություն, անկախ իրենց սեփականության ձևից, պարտավոր են ապահովել սույն նորմերի և կանոնների կատարումը այդ կազմակերպության աշխատակիցների և շինարարության մեջ ընդգրկված այլ անձանց կողմից, ինչպես նաև համաձայնեցված արհմիությունների կոմիտեների հետ հաստատել նրանց ֆունկցիոնալ պարտավորությունները՚ ՙօրինակելի դրույթներ՚ թիվ 1 հավելվածի համաձայն:
Տրամադրված քրեական գործի նյութերում բացակայում է ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության տնօրենի կողմից ընկերության յուրաքանչյուր աշխատակցի ֆունկցիոնալ պարտականությունների հաստատման վերաբերյալ փաստաթուղթը, նրանց պաշտոնեական հրահանգները, մասնավորապես բացակայում է տվյալ օբյեկտում աշխատանքի պաշտպանության և անվտանգության տեխնիկայի կանոնների պահպանման համար պատասխանատու անձ նշանակելու վերաբերյալ փաստաթուղթը: Նշված հանգամանքը ենթակա է քննությամբ պարզաբանման` հիմնավորելու համար, թե ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության ղեկավարությունից կոնկրետ որ աշխատակցի կամ աշխատակիցների կողմից է թույլ տրվել ՙԳործատուին՚ վերագրված վերը նշված խախտումները:
Նշված աշխատանքները կարելի էր կազմակերպել միանգամայն անվտանգ եղանակով` անհրաժեշտ գաջի քանակությունը գաջվող սենյակ պետք էր մատակարարվեր կռունկի միջոցով դրսի կողմից, որը պետք է կազմակերպվեր շինարարության ղեկավարության, մասնավորապես աշխղեկ` Գ.Ղուկասյանի կողմից:
գ/թ 104-117

Ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև.
ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերությունից առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ, որ ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մանվել Հակոբի Հակոբյանը ներկայացրել է ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության իրավաբանական անձի պետական գրանցման թիվ 03Ա 95 2603 վկայականի և թիվ 003 ներդիրների, ՍՊ ընկերության կանոնադրության, ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության կողմից տրված քաղաքաշինության բնագավառում շինարարության իրականացման վերաբերյալ անժամկետ տրված թիվ 15866 լիցենզիայի, Հ.Միքայելյանի և Գ.Ղուկասյանի աշխատանքային պայմանագրերի պատճեները:
գ/թ 36-51

Վաղինակ Միքայելյանի հիվանդության պատմագիրը, Վաղինակ Միքայելյանի և Գուրգեն Ղուկասյանի ՙՔարշին՚ ՍՊ ընկերության հետ կնքած աշխատանքային պայմանագրերեը և ՀՀ Ֆինանսների նախարարությունից 03.10.2014թ. ստացված թիվ 2821/39-6 գրությունն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ:
գ/թ-156-157

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանի մեղավորությունը` պատասխանատու անձ համարվելով տեխնիկայի անվտանգության կանոնները խախտելու և տուժող Վաղինակ Միքայելյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ատոմ Մանուկյանի վերաբերյալ 28.11.2013թ. ԿԴ/0032/01/12 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ.
ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունն օբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է ինչպես գործողությամբ, այնպես էլ անգործությամբ, որը դրսևորվում է տեխնիկայի անվտանգության կամ աշխատանքի պաշտպանության կանոնները խախտելով։
Անձի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ՝
1) խախտվել են ՀՀ կառավարության, տարբեր նախարարությունների, գերատեսչությունների, հիմնարկների և առանձին գործատուների կողմից սահմանված՝ տեխնիկայի անվտանգության կամ աշխատանքի պաշտպանության հատուկ կանոնները,
2) առաջացել են հանրորեն վտանգավոր այնպիսի հետևանքներ, ինչպիսիք են տուժողի առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնասի կամ մասնագիտական հիվանդության պատճառումը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 1-ին մաս) կամ մահվան առաջացումը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
3) առկա է պատճառական կապ արարքի (գործողության կամ անգործության) և վրա հասած հետևանքների միջև։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է մեղքի անզգույշ ձևով՝ ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ։ Հանցավոր ինքնավստահության դեպքում տեխնիկայի անվտանգության կամ աշխատանքի պաշտպանության կանոնները խախտվում են գիտակցաբար, որի դեպքում հանցավորը նախատեսում է իր արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, սակայն առանց բավարար հիմքերի, ինքնավստահորեն հույս է ունենում, որ դրանք կկանխվեն։ Մինչդեռ, անփութության դեպքում հանցավորը նշված կանոնները կարող է խախտել նաև` չնախատեսելով վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև տվյալ իրադրությունում ոչ միայն պարտավոր էր, այլև կարող էր նախատեսել դա։
Հանցագործության սուբյեկտը հատուկ է` մեղսունակ ֆիզիկական այն անձը, ով պատասխանատու է տեխնիկայի անվտանգության կամ աշխատանքի պաշտպանության կանոնների պահպանման համար՚:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Գուրգեն Ղուկասյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Գուրգեն Ղուկասյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից, խնամքին են գտնվում 2008թ. ծնված մանկահասակ երեխան, կենսաթոշակառու հայրը և մայրը, չաշխատող կինը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ տուժողի հարազատների կողմից որևէ բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Անդրադառնալով դատական ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Ղուկասյանից հօգուտ պետական բյուջեի` որպես դատական ծախսեր, պետք է բռնագանձել 68.700 /վաթսունութ հազար յոթ հարյուր/ ՀՀ դրամ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Գուրգեն Առաքելի Ղուկասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Գուրգեն Ղուկասյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Գուրգեն Ղուկասյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան բաժանմունքի վրա:
Գուրգեն Ղուկասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գուրգեն Առաքելի Ղուկասյանից հօգուտ պետական բյուջեի` որպես դատական ծախսեր, բռնագանձել 68.700 /վաթսունութ հազար յոթ հարյուր/ ՀՀ դրամ:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ