Գործ No ԵԱՔԴ/0002/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ17՚ մարտի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շ.Վանոյանի
Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Դ.Կարապետյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մեխակ Գառնիկի Հակոբյանի /ծնված 25.07.1961թ. Գավառ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված Գեղարքունիքի մարզ, ք.Գավառ, Հացառատ թաղ. Աբրահամյանի 3-րդ նրբ. տուն 5/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի հունվարի 12-ին Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14100815 քրեական գործը:
2015 թվականի հունվարի 31-ին Մեխակ Գառնիկի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի փետրվարի 05-ին թիվ 14100815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙ2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, ժամը 22-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով փողոցի 21/9 հասցեում գտնվող նորակառույց շենքի հարակից հատվածում, բարեկարգման աշխատանքներ կատարելու ժամանակ նշված շենքի դիմաց գտնվող ընդհանուր բնօգտագործման տարածքում, սղոցի միջոցով մասամբ կտրել է հատումն արգելված 40 սմ տրամագծով թեղի ծառատեսակի բնի ստորադիր հատվածը, ապա նույն ժամանակահատվածում Մ.Հակոբյանը շարունակելով իր անօրինական գործողությունները կրկին սղոցի գործածմամաբ կտրել` վնասել է նաև հիշյալ ծառի անմիջապես կողքին առկա մեկ այլ` 60 սմ տրամագծով թեղի ծառատեսակի բնի ստորադիր հատվածը, սակայն նշված ծառը մնացել է կանգուն և կենսունակ, չի դադարել ծառի աճը:
Անուհետև Մ.Հակոբյանը կանգնեցրել է Գրիբոյեդով փողոցով երթևեկող ՙԿամազ՚ մակնիշի, 071 ՕT 61 համարանիշի բեռնատար ավտոմեքենան և վարորդ` Արայիկ Զոհրաբյանին խնդրել է մետաղական ամրալարի միջոցով, մեքենայի քարշման ուժի գործադրմամաբ արմատախիլ անել մասամբ կտրված 40 սմ տրամագծով թեղի ծառատեսակը, որի արդյունքում այն վնասվել է մինչև աճի դադարեցման աստիճան` Արաբկիր վարչական շրջանին պատճառվելով զգալի չափ չհանդիսացող 150.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որից հետո դեպքի վայր են ժամանել ոստիկանության աշխատակիցները, ինչի հետևանքով Մ. Հակոբյանը իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը: Տվյալ պարագայում 60 սմ տրամագծով թեղի ծառատեսակի աճման դադարի հետևանքով Արաբկիր վարչական շրջանին կպատճառվեր զգալի չափ հանդիսացող 250.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ինքը մասնագիտությամբ շինարար է և բանավոր պայմանավորվածության համաձայն 2014թ. դեկտեմբերի 22-ին Գրիբոյեդով փողոցի 21/9 հասցեի դիմաց բարեկարգման աշխատանքներ է կատարել: Աշխատանքը կատարելու ժամանակ Գրիբոյեդով փողոցի 21/9 շենքի դիմաց առկա 2 թեղի տեսակի ծառերը որոշել է կտրել սղոցով և հեռացնել նշված վայրից` գարնանը նոր ծառեր տնկելու նպատակով համար: Որոշակի հատված կտրելուց հետո հասկացել է, որ չի կարողանալու սղոցով կտրել և կանգնեցրել է Գրիբոյեդով փողոցով երթևեկող ՙԿԱՄԱԶ՚ մակնիշի, 071 ՕT 61 համարանիշի բեռնատար ավտոմեքենա և վարորդին խնդրել է մետաղական ամրալարի միջոցով, մեքենայի քարշման ուժի գործադրմամբ արմատախիլ անել նշված ծառերը: Սկզբից վարորդ` Արայիկ Զեհրաբյանը, չի համաձայնվել օգնել, սակայն ինքը կրկին խնդրել է և նա համաձայնվել է: Երբ առաջին ծառը բեռնատարով քաշելու միջոցով արմատախիլ են արել, այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և հրավիրել ոստիկանության բաժին:

Ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Վկա Արայիկ Աշխարհի Զոհրաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ինքը աշխատում է ՙԱթենք՚ մսամթերքի գործարանում և վարում է ՙԿԱՄԱԶ՚ մակնիշի, 071 ՕT 61 համարանիշի բեռնատար ավտոմեքենան: 2014թ. դեկտեմբերի 22-ի երեկոյան ինքը ավտոմեքենան բարձած վիճակում երթևեկել է Գրիբոյեդով փողոցով, երբ իրեն Գրիբոյեդով փողոցի 21/9 հասցեի դիմաց կանգնեցրել է Մեխակ Գառնիկի Հակոբյանը և խնդրել իրեն մետաղական ամրալարով ավտոմեքենայով քաշելու միջոցով արմատախիլ անել թվով երկու հատ ծառեր` հայտնելով, որ սղոցով փորձել է կտրել դրանք, սակայն իրեն չի հաջողվել: Ինքը սկզբում չի համաձայնել` հայտնելով, որ շտապում է, սակայն Մ. Հակոբյանը կրկին խնդրել է իրեն և ասել, որ այդ ծառերը չորացած են և ինքը զբաղվում է նշված տարածքի բարեկարգման աշխատանքներով: Չմերժելով նրա խնդրանքը` մետաղական ամրալարի միջոցով ավտոմեքենայով քաշել, արմատախիլ է արել առաջին ծառը և այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և հրավիրել Արաբկիրի ոստիկանության բաժին:

Վկա Աննա Սերյոժայի Գրիգորյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցում գտնվող ՙԱրեգ՚ համատիրությունում: 2014թ. դեկտեմբերի 22-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում ճանապարհին` Գրիբոյեդով 21/9 հասցեի դիմաց նկատել է, որ նշված վայրում կանգնած է բեռնատար ավտոմեքենա և ծառերից մեկը արմատախիլ է արված, իսկ մյուս ծառի վրա առկա է թարմ կտրված հետք: Ծառերի մոտ նկատել է մի տղամարդու, սակայն քանի որ մութ է եղել, չի տեսել նրա արտաքին տեսքը: Հասկանալով, որ ծառերը ապօրինի են կտրում` ինքը հասնելով Երևան քաղաքի Ադոնց 25 շենքի 21 բնակարան, անմիջապես բնակարանի 010-23-06-99 քաղաքային համարից զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել դեպքի մասին:
գ.թ. 42-43

Ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև.

ՀՀ Բնապահպանության նախարարության աշխատակազմի բնապահպանական պետական տեսչության Երևանի տարածքային բաժնից ստացված գրությունների համաձայն Գրիբոյեդով փողոցի 21/9 հասցեի դիմաց վնասված է թվով 2 հատ 40 սմ և 60 սմ տրամագծով ՙթեղի՚ տեսակի ծառեր, որոնք գտնվում են բնակավայրի ընդհանուր օգտագործման տարածքում: Նշված ծառերից մեկը` 40 սմ տրամագծով, վնասված է մինչև աճի դադարեցման աստիճանը և արմատախիլ է արված: Երկրորդ ծառը` 60 սմ տրամագծով, թեև վնասված է, սակայն կանգուն է և կենսունակ, անկենսունակ լինելու դեպքում վնասի չափը կկազմեր 250.000 ՀՀ դրամ: Վնասված 40 սմ տրամագծով ծառի վնասի հատուցման չափը կազմում է 150.000 ՀՀ դրամ:
գ.թ. 23, 25

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանի մեղավորությունը զգալի չափով ծառերի ապօրինի հատման փորձ կատարելու մեջ` որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվաի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Դատարանը վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Գուրգեն Ղուկասյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Մեխակ Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Մեխակ Հակոբյանը հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, ուստի քաղաքացիական հայցի հարցը համարում է լուծված:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Մեխակ Գառնիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով, առանց որոշակի պաշտոներ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավուքից զրկելու:
Մեխակ Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ