Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0220/01/14
Վիճակագրական տողի համար : 11.3

Պատասխանող

Հայկ Բադալյան
Հայկ Բադալյան Սուրեն
Հայկ Բադալյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Լիլիթ Թադևոսյան

Արշակ Խաչատրյան

Արմեն Դանիելյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Լևոն Ավետիսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Լիլիթ Թադևոսյան

Արշակ Խաչատրյան

Արմեն Դանիելյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Լևոն Ավետիսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Հայկ Բադալյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ընկերոջ՝ Արամ Ղազարյանի օժանդակությամբ, 15000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2015-04-27 14:00 3 Կայացվել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2015-02-20 11:30 2 Կայացել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2015-01-22 11:30 2 Կայացել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԱՔԴ/0220/01/14

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ


մասնակցությամբ`
դատախազ` Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Հ.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ

2015 թվականի ապրիլի 27-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի պաշտպան Արմեն Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ. 14807814 քրեական գործը հարուցվել է 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին` Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի օգոստոսի 22-ին հարուցվել են հ.14808114 և հ.14808214 քրեական գործերը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. 2014 թվականի օգոստոսի 22-ին Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
4. 2014 թվականի օգոստոսի 23-ին հ.14808114 քրեական գործը միացվել է հ.14807814 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է հ.14107814 համարով:
5. 2014 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. 2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել հ.14807814 քրեական գործի նյութերից Հայկ Սուրենի Բադալյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ քրեական գործի մասը առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին, որին շնորհվել է 14833914 համարը:
7. 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Հ.Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
8. 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան):
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճռով`
Հայկ Սուրենի Բադալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ`մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույցներ հանդիսացող և քրեական գործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը (փաթեթավորված և կնիքված «ՀՀ ոստիականության ՓՔՎ փորձագետ N1» ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով) ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը:
11. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. ապրիլի 14-ին:



2. Գործի փաստական հանգամանքները.
12. Նախաքննության մարմնի կողմից Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին, ժամը 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Օրբելի փողոցի թիվ 33 հասցեի բազմաբնակարան շենքի հարևանությամբ առկա ավիատոմսերի վաճառք իրականացնող գրասենյակում, ընկերոջ Արամ Ղազարյանի, օժանդակությամբ, 15.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է:
13. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում նշել է հետևյալը.
«(...) Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որպիսի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
(…)
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Հայկ Բադալյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև կալանքի ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել կալանքի ձևով, որը նա պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
14. Բողոք բերած անձը` պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը, վկայակոչելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 20.02.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով ակնհայտ խիստ է, անհիմն` չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի նպատակներից և ենթակա է բեկանման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Պաշտպանը նշել է, որ իր պաշտպանյալ ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բաղալյանը անկեղծորեն, գործուն զղջացել է իր կողմից կատարած արարքի համար, նախաքննության ընթացքում կամովին ցանկություն է հայտնել աջակցելու վարույթն իրականացնող մարմնին, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել վարույթն իրականացնող մարմնին հանցագործության բացահայտման և հանցակիցների մերկացման նպատակով, ցուցմունքները պնդել է նաև առերես, նախկինում որևէ կերպ չի արատավորվել, պատժի և քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրականորեն, մնալով ազատության մեջ որևէ նոր հանրորեն վտանգավոր արարք չի կատարել, աշխատում է, վարում է հանրօգուտ կենցաղ, երբևէ չի խուսափել վարույթն իրականացնող մարմին կամ դատարան ներկայանալուց։
Ըստ բողոքաբերի, վերոգրյալից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձի ուղղվելը և սոցիալական արդարության վերականգնելու գործընթացը առանց պատիժը կրելու արդեն իսկ տեղի է ունեցել։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Հ.Բադալյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը որպես այդպիսին արդարացի չէ` խիստ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին և նրա անձին։ Կիրառված պատիժը, որպես պետական հարկադրանքի միջոց, որն արտահայտվում է Հայկ Բադալյանին իր իրավունքներից և ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ և սահմանափակմամբ չի ծառայում պատժի նպատակին, այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործության կանխմանը։
Պաշտպանը գտել է, որ դատավճիռը պատժի մասով հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջներին:
15. Վերոգրյալի հիման վրա, պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.02.2015թ. թիվ ԵԱՔԴ/0220/01/14 քրեակաև գործով կայացրած դատավճիռը` պատիժ նշանակելու մասով, բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` պատիժը պայմանականորեն չկիրառել»:
16. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Հ.Բադալյանն ու վերջինիս պաշտպան Ա.Սողոմոնյանն ամբողջությամբ պնդեցին պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:
Դատախազ Լ.Մանուկյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանի հիմնավորումները, ամբաստանյալին և մեղադրողի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
« 1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
(...)
4) մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ բեկանում և փոփոխում է ստորադաս դատարանի ակտը, եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին»:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով (…)»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի. «(...) [Օ]րենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու»:
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը» (տե´ս Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«(…) [Պ]ատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 որոշումը):
«(…)[Դ]ատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները» (տե´ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը):
Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի ՎԲ-50/07 որոշումը)։
«Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս։ Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը։
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ։ Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն)։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
(…) Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է։
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
«(…) Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (…):
(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե´ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ փաստում է, որ վերը վկայակոչված որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված նորմի վերլուծության հիման վրա արձանագրել է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վերը վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման համաձայն, «հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև՝ բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
Բացի այդ, դատական ակտի չպատճառաբանված կամ ոչ բավարար չափով պատճառաբանված լինելը հանգեցնում է նաև քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` արդար դատական քննության իրավունքի խախտման, քանի որ օբյեկտիվորեն սահմանափակվում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-19-րդ կետերը):
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները (...)» (տե´ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
20. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով ամբաստանյալին վերագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները` այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որի արդյունքում սահմանել է համաչափ պատիժ, որը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ևս, կարող է ծառայել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործմանը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Առաջին ատյանի դատարանը դիտել է այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել:
21. Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 360-րդ հոդվածի կարգով, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, վկայակոչելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և նրա անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի` չներկայացնելով իր այս եզրահանգումը հիմնավորող որևէ պատճառաբանություն կամ հիմնավորում, ու արդյունքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի ճանաչելու մասին որոշում կայացնելով, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է, որն էլ իր հերթին հանգեցրել է դատական սխալի և վիճարկվող դատական ակտը նշանակված պատժի մասով բեկանելու ու փոփոխելու հիմք է:
22. Սույն որոշման պատճառաբանական մասում մեջբերված` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության, իսկ արդյունքում նաև պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորն չպետք է կիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հ.Բադալյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանին վերագրվող հանցագործության կատարման հանգամանքները, հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այդ թվում` ամբաստանյալին մեղսագրված հանցագործության առարկան («մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց, որի քաշը կազմել է 1 գրամ), այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և այդպիսիք գնահատելով իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը թվարկված տվյալները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալի անձն ու նրան վերագրվող արարքը, վկայում են նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության ու դրա համար բավարար հիմքերի առկայության մասին:
23. Վերը նշված նկատառումներով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման պատճառաբանական մասում բերված հիմնավորումներով, ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Հ.Բադալյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճիռը` պատժի մասով պետք է բեկանել և փոփոխել, և նշված դատավճռով ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կալանքի ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
24. Ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
25. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանել և փոփոխել:
3. Ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
5. Հայկ Սուրենի Բադալյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան ստորաբաժանման վրա` ըստ բնակության վայրի:
6. Ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
8. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0220/01/14




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`

նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Լ. Մանուկյանի
պաշտպան` Ա. Սողոմոնյանի


2015 թվականի փետրվարի 20-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի, ծնված 1990 թվականի ապրիլի 02-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 3-րդ թաղամասի 24 շենքի թիվ 3ա բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14807814 քրեական •ործը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 22-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում Հայկ Բադալյանի կողմից զ•ալի չափիª 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14808214 քրեական •ործը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 22-ին կասկածյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 23-ի որոշմամբ թիվ 14808214 քրեական •ործը միացվել է թիվ 14807814 քրեական •ործին և նախաքննությունը շարունակվել է 14807814 համարով:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի օ•ոստոսի 27-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին թիվ 14807814 քրեական •ործի նյութերից Հայկ Սուրենի Բադալյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ մասն առանձնացվել է առանձին վարույթում և շնորհվել 14833914 համարը:
2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14833914 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանª ըստ էության քննելու համար:
2.Գործի փաստական հան•ամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ինª ժամը 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Օրբելի փողոցի թիվ 33 հասցեի բազմաբնակարան շենքի հարևանությամբ առկա ավիատոմսերի վաճառք իրականացնող •րասենյակում, ընկերոջª Արամ Ղազարյանի, օժանդակությամբ 15.000 ՀՀ դրամ •ումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժի աշխատակիցների կողմից կատարված Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առ•րավվել է:
3. Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արմեն Սողոմոնյանը:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զ•ալի չափիª 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որպիսի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով:
3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը դիտում է այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութա•րվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Հայկ Բադալյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև կալանքի ձևով, դատարանը •տնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել կալանքի ձևով, որը նա պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավա• քննիչի 2014թ. դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ պետք է ոչնչացնել:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել նրան ար•ելանքի վերցնելու օրվանից: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող և քրեական •ործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:

Դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
Դատավորª Լ. Ավետիսյան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0220/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 29-12-2014
Քրեական գործի համարը ԵԱՔԴ/0220/01/14
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14833914
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Հայկ Բադալյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ընկերոջ՝ Արամ Ղազարյանի օժանդակությամբ, 15000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Հայկ
Ազգանուն Բադալյան
Հայրանուն Սուրեն
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 11.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 29-12-2014
Նախագահող դատավոր
Անուն Լևոն
Ազգանուն Ավետիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 30-12-2014
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 30-12-2014
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 30-12-2014
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-01-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Բադալյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Սողոմոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Լ.
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-02-2015
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 20-02-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Հայկ
Ազգանուն Բադալյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 20-02-2015
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Կալանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0220/01/14




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`

նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Լ. Մանուկյանի
պաշտպան` Ա. Սողոմոնյանի


2015 թվականի փետրվարի 20-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի, ծնված 1990 թվականի ապրիլի 02-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 3-րդ թաղամասի 24 շենքի թիվ 3ա բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14807814 քրեական •ործը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 22-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում Հայկ Բադալյանի կողմից զ•ալի չափիª 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14808214 քրեական •ործը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 22-ին կասկածյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:
2014 թվականի օ•ոստոսի 23-ի որոշմամբ թիվ 14808214 քրեական •ործը միացվել է թիվ 14807814 քրեական •ործին և նախաքննությունը շարունակվել է 14807814 համարով:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի օ•ոստոսի 27-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին թիվ 14807814 քրեական •ործի նյութերից Հայկ Սուրենի Բադալյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ մասն առանձնացվել է առանձին վարույթում և շնորհվել 14833914 համարը:
2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով:
2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14833914 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանª ըստ էության քննելու համար:
2.Գործի փաստական հան•ամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ինª ժամը 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Օրբելի փողոցի թիվ 33 հասցեի բազմաբնակարան շենքի հարևանությամբ առկա ավիատոմսերի վաճառք իրականացնող •րասենյակում, ընկերոջª Արամ Ղազարյանի, օժանդակությամբ 15.000 ՀՀ դրամ •ումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժի աշխատակիցների կողմից կատարված Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առ•րավվել է:
3. Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արմեն Սողոմոնյանը:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զ•ալի չափիª 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որպիսի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով:
3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը դիտում է այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութա•րվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Հայկ Բադալյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև կալանքի ձևով, դատարանը •տնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել կալանքի ձևով, որը նա պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավա• քննիչի 2014թ. դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ պետք է ոչնչացնել:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել նրան ար•ելանքի վերցնելու օրվանից: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող և քրեական •ործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զ•ալի չափ հանդիսացող 1 •րամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:

Դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
Դատավորª Լ. Ավետիսյան
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-02-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 25-03-2015
Էջերի քանակ 200
Գործին կից նյութերը Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձագետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 25-03-2015
Էջերի քանակը 200
Գործին կից նյութերը Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձագետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/:
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 25-03-2015
Էջերի քանակը 200
Գործին կից նյութերը Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը /փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձագետ N 1՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/:
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-6532/15
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 27-03-2015
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
Ամսաթիվ 12-06-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 15-06-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 20-07-2015
Էջերի քանակ 200, 80
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 22-07-2015
Էջերի քանակը 200,80
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0220/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 19-03-2015
Ամսաթիվ 19-03-2015
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արմեն
Ազգանուն Սողոմոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հայկ Բադալյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Հայկ Սուրենի Բադալյանի /ՀՀ քր. օր 268 հոդ. 1-ին մասով - կալանք` 1 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 20.02.2015թ. կայացված դատավճիռը պատիժ նշանակելու մասով` ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածը պատիժը պայմանականորեն չկիրառել :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Մակագրել
Ամսաթիվ 25-03-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Լիլիթ
Ազգանուն Թադևոսյան
Դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Խաչատրյան
Դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Դանիելյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 27-03-2015
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց Հայկ Սուրենի Բադալյանի մոտից հայտնաբերված զանգվածը:
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 31-03-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-04-2015
Ուղարկվել է ծանուցագիր 31-03-2015
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 27-04-2015
Ուղարկվել է ծանուցագիր 14-04-2015
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
Ամսաթիվ 27-04-2015
Ամսաթիվ 27-04-2015
Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով մեղմացվել է
Ամբաստանյալ
Անուն Հայկ
Ազգանուն Բադալյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԱՔԴ/0220/01/14

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ


մասնակցությամբ`
դատախազ` Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Հ.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ

2015 թվականի ապրիլի 27-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի պաշտպան Արմեն Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ. 14807814 քրեական գործը հարուցվել է 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին` Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ռափյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի օգոստոսի 22-ին հարուցվել են հ.14808114 և հ.14808214 քրեական գործերը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. 2014 թվականի օգոստոսի 22-ին Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
4. 2014 թվականի օգոստոսի 23-ին հ.14808114 քրեական գործը միացվել է հ.14807814 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է հ.14107814 համարով:
5. 2014 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. 2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել հ.14807814 քրեական գործի նյութերից Հայկ Սուրենի Բադալյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ քրեական գործի մասը առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին, որին շնորհվել է 14833914 համարը:
7. 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Հ.Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
8. 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան):
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճռով`
Հայկ Սուրենի Բադալյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ`մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույցներ հանդիսացող և քրեական գործին կցված, Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը (փաթեթավորված և կնիքված «ՀՀ ոստիականության ՓՔՎ փորձագետ N1» ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով) ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը:
11. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. ապրիլի 14-ին:



2. Գործի փաստական հանգամանքները.
12. Նախաքննության մարմնի կողմից Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին, ժամը 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Օրբելի փողոցի թիվ 33 հասցեի բազմաբնակարան շենքի հարևանությամբ առկա ավիատոմսերի վաճառք իրականացնող գրասենյակում, ընկերոջ Արամ Ղազարյանի, օժանդակությամբ, 15.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց Գարի Մխիթարյանից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափ հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է:
13. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում նշել է հետևյալը.
«(...) Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որպիսի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
(…)
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Հայկ Բադալյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև կալանքի ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել կալանքի ձևով, որը նա պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
14. Բողոք բերած անձը` պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը, վկայակոչելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 20.02.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով ակնհայտ խիստ է, անհիմն` չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի նպատակներից և ենթակա է բեկանման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Պաշտպանը նշել է, որ իր պաշտպանյալ ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բաղալյանը անկեղծորեն, գործուն զղջացել է իր կողմից կատարած արարքի համար, նախաքննության ընթացքում կամովին ցանկություն է հայտնել աջակցելու վարույթն իրականացնող մարմնին, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, աջակցել վարույթն իրականացնող մարմնին հանցագործության բացահայտման և հանցակիցների մերկացման նպատակով, ցուցմունքները պնդել է նաև առերես, նախկինում որևէ կերպ չի արատավորվել, պատժի և քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրականորեն, մնալով ազատության մեջ որևէ նոր հանրորեն վտանգավոր արարք չի կատարել, աշխատում է, վարում է հանրօգուտ կենցաղ, երբևէ չի խուսափել վարույթն իրականացնող մարմին կամ դատարան ներկայանալուց։
Ըստ բողոքաբերի, վերոգրյալից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձի ուղղվելը և սոցիալական արդարության վերականգնելու գործընթացը առանց պատիժը կրելու արդեն իսկ տեղի է ունեցել։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Հ.Բադալյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը որպես այդպիսին արդարացի չէ` խիստ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին և նրա անձին։ Կիրառված պատիժը, որպես պետական հարկադրանքի միջոց, որն արտահայտվում է Հայկ Բադալյանին իր իրավունքներից և ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ և սահմանափակմամբ չի ծառայում պատժի նպատակին, այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործության կանխմանը։
Պաշտպանը գտել է, որ դատավճիռը պատժի մասով հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջներին:
15. Վերոգրյալի հիման վրա, պաշտպան Ա.Սողոմոնյանը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.02.2015թ. թիվ ԵԱՔԴ/0220/01/14 քրեակաև գործով կայացրած դատավճիռը` պատիժ նշանակելու մասով, բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` պատիժը պայմանականորեն չկիրառել»:
16. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Հ.Բադալյանն ու վերջինիս պաշտպան Ա.Սողոմոնյանն ամբողջությամբ պնդեցին պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:
Դատախազ Լ.Մանուկյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանի հիմնավորումները, ամբաստանյալին և մեղադրողի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
« 1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
(...)
4) մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ բեկանում և փոփոխում է ստորադաս դատարանի ակտը, եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին»:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով (…)»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի. «(...) [Օ]րենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու»:
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը» (տե´ս Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«(…) [Պ]ատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 որոշումը):
«(…)[Դ]ատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները» (տե´ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը):
Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի ՎԲ-50/07 որոշումը)։
«Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս։ Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը։
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ։ Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն)։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
(…) Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է։
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
«(…) Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (…):
(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե´ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ փաստում է, որ վերը վկայակոչված որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված նորմի վերլուծության հիման վրա արձանագրել է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վերը վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման համաձայն, «հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև՝ բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
Բացի այդ, դատական ակտի չպատճառաբանված կամ ոչ բավարար չափով պատճառաբանված լինելը հանգեցնում է նաև քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` արդար դատական քննության իրավունքի խախտման, քանի որ օբյեկտիվորեն սահմանափակվում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-19-րդ կետերը):
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները (...)» (տե´ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 25-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
20. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով ամբաստանյալին վերագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները` այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որի արդյունքում սահմանել է համաչափ պատիժ, որը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ևս, կարող է ծառայել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործմանը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Առաջին ատյանի դատարանը դիտել է այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար:
Պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել:
21. Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 360-րդ հոդվածի կարգով, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, վկայակոչելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և նրա անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի` չներկայացնելով իր այս եզրահանգումը հիմնավորող որևէ պատճառաբանություն կամ հիմնավորում, ու արդյունքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի ճանաչելու մասին որոշում կայացնելով, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է, որն էլ իր հերթին հանգեցրել է դատական սխալի և վիճարկվող դատական ակտը նշանակված պատժի մասով բեկանելու ու փոփոխելու հիմք է:
22. Սույն որոշման պատճառաբանական մասում մեջբերված` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության, իսկ արդյունքում նաև պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորն չպետք է կիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հ.Բադալյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանին վերագրվող հանցագործության կատարման հանգամանքները, հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այդ թվում` ամբաստանյալին մեղսագրված հանցագործության առարկան («մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց, որի քաշը կազմել է 1 գրամ), այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և այդպիսիք գնահատելով իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը թվարկված տվյալները, որոնք բնութագրում են ամբաստանյալի անձն ու նրան վերագրվող արարքը, վկայում են նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության ու դրա համար բավարար հիմքերի առկայության մասին:
23. Վերը նշված նկատառումներով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման պատճառաբանական մասում բերված հիմնավորումներով, ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Հ.Բադալյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 20-ի դատավճիռը` պատժի մասով պետք է բեկանել և փոփոխել, և նշված դատավճռով ամբաստանյալ Հայկ Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կալանքի ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
24. Ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
25. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Հ.Բադալյանի պաշտպան Ա.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հայկ Սուրենի Բադալյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանել և փոփոխել:
3. Ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքի մեկ (1) ամիս ժամկետով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
5. Հայկ Սուրենի Բադալյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան ստորաբաժանման վրա` ըստ բնակության վայրի:
6. Ամբաստանյալ Հայկ Սուրենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
8. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 27-04-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 04-06-2015
Էջերի քանակը 200, 72
Գործին կից նյութեր Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափով հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը` փաթեթավորված և կնիքված` ՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձագետ N1 ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով` կցված քրեական գործին:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 04-06-2015
Էջերի քանակը 200, 72
Գործին կից նյութերը Հ.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված զգալի չափով հանդիսացող 1 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը` փաթեթավորված և կնիքված` ՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձագետ N1 ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով` կցված քրեական գործին:
Ուր Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Գրության համարը Ե-11085/15