Գործ Nօ ԵԱՔԴ/0192/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

29 հունվարի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը`

նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Լ.Մանուկյանի


Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հարություն Ռուբիկի Քլյանի / ծնված 10.08.1967 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, աշխատում է որպես վարորդ, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած խնամքին 1 մանկահասակ երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվողª ք. Երևան Անդրֆեդերացիայի 16-րդ շենք 32 բնակարան/:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. նոյեմբերի 2-ին տեղի է ունեցել դեպքը:
2014թ. նոյեմբերի 3-ին հարուցվել է թիվ 14825914 քրեական գործը:
2014թ. սեպտեմբերի 5-ին խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2014թ. նոյեմբերի 10-ին Հարություն Քլյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2014թ. դեկտեմբերի 4-ին թիվ 14825914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հարություն Քլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա, 2014թ. նոյեմբերի 02-ին ժամը 12:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան 11 շենքի մոտակայքում թմրամիջոցներ ապօրինի պահելու կասկածանքով ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ոստիկանության բաժին, որտեղ ենթարկվել է անձնական խուզարկության և հագին եղած բաճկոնի ձախ թևքիցª թղթի մեջ փաթեթավորված, հայտնաբերվել է ապօրինի պահվող զգալի չափերի 0,52 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Հարություն Քլյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար և ցուցմունք տվել, որ ընտանիքի հետ բնակվում է Երևան քաղաքի Անդրֆեդերացիայի 16-րդ շենքի 32 բնակարանում: Շուրջ 3 տարի աշխատում է որպես տաքսու վարորդ և վարում է իրեն պատկանող ՙՎԱԶ 21-07՚ մակնիշի ավտոմեքանան: 2014թ. օգոստոս ամսին Մասիսից Երևան վերադառնալու ժամանակ, ճանապարհինª Գեղանիստ գյուղից մոտ 3-5 կմ հեռավորության վրա, բնական կարիքները հոգալու նպատակով կայանել է ավտոմեքենան և այդ ժամանակ նկատել է կանեփանման թուփ, որից քաղել է տերևներ և պահել իր մոտ:
2014 թվականի նոյեմբերի 02-ին ժամը 12:00-ի սահմաններում գտնվել է Խանջյան 11 շենքի մոտակայքումª իր տաքսի ավտոմեքենայի մեջ, ընկերոջª Արարատ Թովմասյանի հետ, երբ իրենց են մոտեցել ոստկանության աշխատակիցներ և ապօրինի թմրամիջոցներ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ենթարկվել է անձնական խուզարկության և բաճկոնի ձախ թևքից, հայտնաբերվել է թղթի մեջ փաթեթավորված կանեփային զանգվածը:
Միաժամանակ նշել է, որ կանեփանման զանգվածը իր մոտ պահել է անձնական օգտագործման համար:


Մեղադրյալ Հարություն Քլյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.

Վկա Արարատ Վանիկի Թովմասյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014թ. օգոստոսի 02-ինª ժամը 11:30-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Հ.Քլյանի հետ, Երևան քաղաքի Խանջյան 11 հասեում, իրենց են մոտեցել երեք անձիք և ներկայացել են ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցներ ու բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Հ.Քլյանի մոտ հայտնաբերել են կանեփանման զանգված:


Անձին բերման ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն 02.11.2014թ-ինª ժամը 12:00-ին թմրանյութ ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Հարություն Ռուբիկի Քլյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին:

Գ.Թ. 4:

Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն Հարություն Ռուբիկի Քլյանի հագին եղած բաճկոնի ձախ թևքից, թղթի մեջ փաթեթավորված հայտնաբերվել և վերցվել է մոտ 0,50 գրամ քաշով կանաչ գույնի, կանեփանման, չորացված զանգված:

Գ.Թ.7:

Դատաքիմիական փորձագետի թիվ 690 Ք-14 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված 0,52 գրամ հաստատուն քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
Գ.Թ.28-30:

Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն Հարություն Քլյանը մատնացույց է արել այն վայրը, որտեղից 2014 թվականի ամռանը քաղել է հիշյալ կանեփանման զանգվածը:

Գ.Թ.87-90:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Քլյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջ ապօրինի պահելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Հարություն Քլյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, զբաղված է հանրօգուտ աշխատանքով, ընտանիքը բաղկացած է երեք անձից, խնամքին է գտնվում 2002 թվականի ծնված մանկահասակ երեխան, չաշխատող կինը և դուստրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրութները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Հարություն Ռուբիկի Քլյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Հարություն Քլյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած հանցանքի համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.52 գրամ հաստատուն գաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել:
Հարություն Քլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Հարություն Ռուբիկի Քլյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 2 /երկու/ ամիս ժամկետով :
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Հարություն Քլյանի նկատմամբ սահմանել պայմանական փորձաշրջան 1 /մեկ / տարի ժամկետով :
Հարություն Քլյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան բաժանմունքի վրա :
Հարություն Քլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.52 գրամ հաստատուն գաշով ՙմարիխուանա՚
տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:





ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ