Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0182/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Գեղամ Համբարձումյան
Գեղամ Համբարձումյան Սուրիկի
Գեղամ Համբարձումյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Սերգեյ Չիչոյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Սերգեյ Չիչոյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-03-05 | 11:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-01-16 | 10:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-25 | 10:30 | 5 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/14
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ
նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
բողոք բերած անձ` ամբաստանյալ` Գ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
դատախազ` Ն.ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ
2015 թվականի մարտի 05-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14814114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 32/:
2. 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ին Գ.Համբարձումյանը ձերբակալվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 33-35/:
3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 68-70/:
4. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի միջնորդությունը` մերժվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 82-84/:
5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ` խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 85-86/:
6. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կ.Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով:
Կ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 195-201/:
7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը լրացվել, նոր մեղադրանք է առաջադրվել և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գերծ, հատոր 1, էջ 202-208/:
8. 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին թիվ 44117813 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 01-ին /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 1/:
9. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 2, 6/:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել՝ ազատազրկման` վեց ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կանոներով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցվել է ձերբակալման մեջ գտնվելու երեք օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` հինգ ամիս քսանյոթ օր ժամկետով:
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է ամփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցները, ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ընձյուղը` ոչնչացնել, իսկ <<Ղ տելեկոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը` պահել քրեական գործում /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/:
11. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
12. Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները
13. Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամբաստանյալ Արայիկ Գագիկի Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի թիվ 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող <<Օպել Աստրա Ջի>> մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0,37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևանի Ուլնեցու 3-րդ փակուղու թիվ 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկ, կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևանի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին:
Դրանից հետո, 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող <<Օպել Աստրա Ջիե>> մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ` վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում, ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 18-24/:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
14. Դիմող` ամբաստանյալ Գ.Համբարձունյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք էապես ազդել են գործի ելքի վրա, նման պայմաններում Դատարանը պետք է կիրառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները և վերջնական պատիժ նշանակեր՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` սահմանելով փորձաշրջան:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի դրույթների վրա` գտել է, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մատնանշելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման դրույթները` գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, թեև դատական ակտում շարադրել է անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, սակայն, հաշվի չի առել, որ ընտանիքի միակ տղամարդն է և ապրում է մոր և քրոջ հետ, իր աշխատանքով /շինարարությամբ է զբաղված և տաքսի վարում/ է կարողանում ընտանիքի առօրյա կենսական պայմանները հոգալ: Դատարանն իր նկատմամբ պետք է նշանակեր ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ:
Հանցանքը կատարել է առաջին անգամ՝ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, տվել է խոստովանական, ճիշտ ցուցմունքներ՝ դրանով օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելու, զղջում է կատարածի համար, գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր և հակումներ, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի խոչընդոտել մինչդատական վարույթում և դատարանում գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանը փաստել է, որ ինքը զղջացել է կատարած արարքի համար, չի դիմել փախուստի, դեպքից հետո աջակցել է նախաքննական մարմնին և Դատարանին, հանցագործության բացահայտմանը, դրսևորել է դրական վարքագիծ, նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդամենը 25 տարեկան է, ունի հարսնացու և ցանկանում է ընտանիք կազմել:
Իր նկատմամբ ազատազրկաման ձևով նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, իր ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Դիմողը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված հինգ ամիս 27 օր ժամկետով պատիժը՝ ազատազրկումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
15. Ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել:
Դատախազ Ն.Աշրաֆյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեց այն մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ելույթը, դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝ …
… 2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝ …
… 2) խոշոր չափերով`
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: …>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
17. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է.
<<… Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: …>> /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` վերջինիս նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության և նշանակել` համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը համապատասխանում է Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության համաձայն` փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
20. Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու նրա անձը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու հիմք չի կարող հանդիսանալ բողոք բերած անձի փաստարկներն ու պատճառաբանությունները: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակել է նրա կատարած արարքին և անձին համապատասխան պատիժ և նա այն պետք է կրի:
21. Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան` Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ նրա վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/14
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ
նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
բողոք բերած անձ` ամբաստանյալ` Գ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
դատախազ` Ն.ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ
2015 թվականի մարտի 05-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14814114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 32/:
2. 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ին Գ.Համբարձումյանը ձերբակալվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 33-35/:
3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 68-70/:
4. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի միջնորդությունը` մերժվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 82-84/:
5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ` խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 85-86/:
6. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կ.Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով:
Կ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 195-201/:
7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը լրացվել, նոր մեղադրանք է առաջադրվել և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գերծ, հատոր 1, էջ 202-208/:
8. 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին թիվ 44117813 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 01-ին /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 1/:
9. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 2, 6/:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել՝ ազատազրկման` վեց ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կանոներով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցվել է ձերբակալման մեջ գտնվելու երեք օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` հինգ ամիս քսանյոթ օր ժամկետով:
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է ամփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցները, ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ընձյուղը` ոչնչացնել, իսկ <<Ղ տելեկոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը` պահել քրեական գործում /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/:
11. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
12. Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները
13. Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամբաստանյալ Արայիկ Գագիկի Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի թիվ 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող <<Օպել Աստրա Ջի>> մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0,37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևանի Ուլնեցու 3-րդ փակուղու թիվ 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկ, կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևանի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին:
Դրանից հետո, 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող <<Օպել Աստրա Ջիե>> մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ` վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում, ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 18-24/:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
14. Դիմող` ամբաստանյալ Գ.Համբարձունյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք էապես ազդել են գործի ելքի վրա, նման պայմաններում Դատարանը պետք է կիրառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները և վերջնական պատիժ նշանակեր՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` սահմանելով փորձաշրջան:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի դրույթների վրա` գտել է, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մատնանշելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման դրույթները` գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, թեև դատական ակտում շարադրել է անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, սակայն, հաշվի չի առել, որ ընտանիքի միակ տղամարդն է և ապրում է մոր և քրոջ հետ, իր աշխատանքով /շինարարությամբ է զբաղված և տաքսի վարում/ է կարողանում ընտանիքի առօրյա կենսական պայմանները հոգալ: Դատարանն իր նկատմամբ պետք է նշանակեր ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ:
Հանցանքը կատարել է առաջին անգամ՝ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, տվել է խոստովանական, ճիշտ ցուցմունքներ՝ դրանով օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելու, զղջում է կատարածի համար, գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր և հակումներ, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի խոչընդոտել մինչդատական վարույթում և դատարանում գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանը փաստել է, որ ինքը զղջացել է կատարած արարքի համար, չի դիմել փախուստի, դեպքից հետո աջակցել է նախաքննական մարմնին և Դատարանին, հանցագործության բացահայտմանը, դրսևորել է դրական վարքագիծ, նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդամենը 25 տարեկան է, ունի հարսնացու և ցանկանում է ընտանիք կազմել:
Իր նկատմամբ ազատազրկաման ձևով նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, իր ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Դիմողը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված հինգ ամիս 27 օր ժամկետով պատիժը՝ ազատազրկումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
15. Ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել:
Դատախազ Ն.Աշրաֆյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեց այն մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ելույթը, դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝ …
… 2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝ …
… 2) խոշոր չափերով`
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: …>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
17. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է.
<<… Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: …>> /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` վերջինիս նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության և նշանակել` համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը համապատասխանում է Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության համաձայն` փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
20. Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու նրա անձը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու հիմք չի կարող հանդիսանալ բողոք բերած անձի փաստարկներն ու պատճառաբանությունները: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակել է նրա կատարած արարքին և անձին համապատասխան պատիժ և նա այն պետք է կրի:
21. Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան` Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ նրա վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Գործ Nօ ԵԱՔԴ/0182/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ16՚ հունվարի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի /ծնված 02.08.1990 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված ք. Երևան Կարապետ ՈՒլնեցի 3-րդ փակուղի 4-րդ շենքի 3-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հարուցվել է թիվ 14814114 քրեական գործը:
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգավելու մասին:
2014թ. սեպտեմբերի 12-ին Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. դեկտեմբերի 01-ին թիվ 14814114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պատրաստել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0, 37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևան քաղաք և Ուլնեցու 3-րդ փակուղու 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկում կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Դրանից հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող ՙՕպել Աստրա Ջիե՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ՚:
Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք տվել, որ օրավարձով վարել է ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենա: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում պատահական ուղևոր է տեղափոխել Աշտարակի գյուղերից մեկը և վերադառնալու ճանապարհին` Կոշ գյուղի մոտակայքում գտնվող ճանապարհի երկու կողային հատվածներում նկատել է կանեփի թփեր: Քանի որ նախկինում օգտագործել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի կողմից, կրկին ցանկացել է օգտագործել և մեքենան կայանել է ճանապարհի աջ հատվածում ու իջնելով մեքենայից` մի քանի թփերի ծայարամասերը պոկել է, որի մի մասը դրել է մեքենայի մեջ, իսկ մի մասն էլ` մեկ անգամյա օգտագործման համար առանձնացրել և դրել է մեքենայի շարժիչի վրա, որ շուտ չորանա: Այն չորացնելուց հետո լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ ծխելու միջոցով օգտագործել: Իսկ մեքենայի մեջ դրած թփերի ծայրերը բերել է տուն և բնակարանի նկուղային հարկում չորացնելուց հետո լցրել ապակյա տարայի մեջ և դրել մեքենայի մեջ: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին ժամը 10:30-ի սահմաններում, ավտոմեքենայով գնացել է Թբիլիսյան խճուղի 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որպեսզի մեքենան վերանորոգեն: Այդ ժամանակ մեքենայից վերցրել է նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել արդեն չորացված ՙմարիխուանան՚ և երբ ցանկացել է դրա մի մասը լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, որպեսզի օգտագործի, այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ընթերակաների ներկայությամբ իրենից առգրավվել են վերը նշված ապակյա տարան: Հայտնել է, որ ինքը որևէ մեկին թմրանյութ չի հյուրասիրել, ուղղակի այն քաղել է իր օգտագործման համար: Զղջացել է կատարած հանցանքի համար:
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, երբ բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ ոստիկանության աշխատակիցները հայտնաբերել և առգրավվել են 15,5 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրրամիջոց: Նույն օրը իրեն բերման ենթարկելիս ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են նաև բերել իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Անձնական խուզարկության ենթարկելուց հետո, ոստիկանության քրեական հետախուզության աշխատակիցները զննության են ենթարկել ավտոմեքենան, որտեղից ոչինչ չեն հայտնաբերել: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին, երբ Կոշ գյուղից քաղել է կանեփի թփերը և մի մասը նույն վայրում դրել մեքենայի շարժիչի վրա ու չորացրել և Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու վրա, ստուգելով ու տեսնելով, որ չորացել է` դրա մի մասը ծխել է, իսկ ավելացած մասը լցրել թղթի մեջ և դրել վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ:
գ/թ 15, 40-42, 75-76, 98, 99-100, 177, 214-215
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Վկա Կամո Մայիսի Սարգսյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մասնագիտությամբ թիթեղագործ-ներկարար է և մոտ 14 տարի է կատարում է այդ աշխատանքը: Մոտ մեկ ամիս է ինչ տեղափոխվել և աշխատել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան 35/1 շենքում գտնվող ավտովերանորոգման կետում: Ճանաչում է Գ.Համբարձումյանին մոտ 2 տարի, քանի որ վերջինս մեքենաները ինքն է վերանորոգում: 2014թ. սեպտեմբերի 5-ին Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր կարմիր գույնի ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենայով: Տեսել է, որ վնասված է մեքենային և Գ.Համբարձումյանը ասել է, որ վերանորոգի այն: Քանի որ, այդ ժամանակ զբաղված է եղել այլ ավտոմեքենա վերանորոգելով, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ չի կարող վերանորոգել: Գ.Համբարձումյանը իրեն խնդրել է, որ կարմիր գույնի ներկ քսի վնասված հատվածին, որպեսզի մեքենայի սեփականատերը չնակատի և երբ հարմար կլինի կբերի մեքենան, որ վերանորոգի: Դրանից հետո, ինքը Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ կարող է մեքենան բերել վերանորոգելու: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին առավոտյան ժամը 11:30-ի սահմաններում Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր, քանի որ այդ ժամանակ գտնվել է չորանոցում, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ սպասի` մինչև կվերջացնի: Մոտ 10 րոպե հետո, երբ նորից չորանոցում է եղել, իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և ասել, թե արհեստանոցի պատասխանատուն ով է, ինքն էլ պատասխանել է, որ ինքն է, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցը հարցրել է, թե արհեստանոցի դիմաց կանգնած կարմիր ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենան ում է պատկանում: Այդ ժամանակ ինքը ձայն է տվել Գ.Համբարձումյանին: Գ.Համբարձումյանը դրսից մտել է արհեստանոց և այդ ժամանակ ոստիկանության աշխատակիցը մոտեցել է Գ.Համբարձումյանին և նրա պահանջով և ուղեկցությամբ Գ.Համբարձումյանը գնացել է դեպի ոստիկանի մեքենան, այդ ժամանակ տեսել է, որ Գ.Համբարձումյանի ձեռքին ինչ-որ ապակյա տարա կա: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցը Գ.Համբարձումյանին նստեցրել է իր մեքենան և վերադառնալով` իրեն նույնպես հրավիրել է ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում իմացել է, որ Գ.Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է վերը նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
գ/թ 6, 45-47
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության, որի ժամանակ Գ.Համբարձումյանը մատնացույց է արել Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից հատվածը և հայտարարել, որ նշված վայրից 07.09.2014թ. քաղել է կանեփի թփեր: Գ.Համբարձումյանի մատնացույց արված վայրից հայտնաբերվել, և առգրավվել են կանեփի բույսի 3 թփեր:
գ/թ-65-67
09.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության համաձայն Գ.Համբարձումյանի ձախ ձեռքի մեջ հայտնաբերվել է ապակյա տարա, որի մեջ լցված է եղել մոտ 17 գրամ քաշով չորացված, մանրացված կանեփանման կանաչ զանգված և ըստ Գ.Համբարձումյանի հայտարարության նշված կանեփանման զանգվածը հանդիսանում է թմրամիջոց, որը քաղել է Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի ճամփեզրից իր անձնական օգտագործման համար:
գ/թ-14
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 559Ք-14 եզրակացության համաձայն որի` Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա տարայի մեջ առկա կանաչավուն չորացված և մանրացված բուսական զանգվածը հանդիասնում է 15,5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
գ/թ-21-23
12.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության, համաձայն Գ.Համբարձումյանի սև գույնի ջինսե տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է վարորդական իրավունքի վկայականի սև գույնի կաշվե պատյան, որի միջից հայտնաբերված, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում կշռված կանաչ գույնի, կանեփանման չորացված, մանրացված զանգվածը` 0,6 գրամ է, իսկ դատակենսաբանական և դատանյութագիտական համալիր փորձաննության եզրակացությամբ ` հայտնաբերված թմրամիջոցի ճշգրիտ քաշը սահմանվել է 0,37 գրամ:
գ/թ-95
Դատակենսաբանական և դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 45211405 եզրակացության, համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բուսական զանգվածը բաղկացած է վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերի իգական անհատների կամ անհատների գագաթային սեգմենտներից առանձնացված տերևների, ցողունների, պտուղների, ծաղիկների ինտենսիվ մանրեցված հատվածներից և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտներից:
Փորձաքննությանը ներկայացված բույսերը և բույսի կողմնային ընձյուղը հանդիսանում են վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերին պատկանող թվով երկու հատ իգական անհատից և նույն ցեղի խոտաբույսերին պատկանող իգական անհատից առանձնացված կողմնային ընձյուղ: Կանեփի ցեղի խոտաբույսը ներառված է ՀՀ-ում «մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ նյութեր պարունակող բույսերե ցանկում` ՙԿանեփ՚ եզրույթով:
Փորձաքննությանը ներկայացված կանեփի ցեղի խոտաբույսերը` նույն ցեղի խոտաբույսից առանձնացված կողմնային ընձյուղի հետ մեկտեղ և կանեփ ցեղի խոտաբույսերի սեգմենտներ կրող բոլոր բուսական զանգվածները միմյանց հետ ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն և հնարավոր է ունենան միևնյուն ծագման աղբյուր:
Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 7.3 գրամ քաշով բույսերը և ընձյուղը հանդիսանում է ՙկանեփ՚ տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված 0.43 գրամ քաշով, յուրահատուկ հոտով, բուսական զանգվածը հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտների խառնուրդ: Խառնուրդի բաղադրության մեջ տետրահիդրոկանաբինոլի պարունակությունը կազմում է 0,000518 գրամ:
Փորձաքննությանը ներկայացված ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի խառնուրդը և հետազոտելի կանեփ ցեղի խոտաբույսերը համասեռ են իրենց քիմիական բաղադրությամբ և ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն:
գ/թ-147-156
Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0689 եզրակացության, համաձայն Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր:
գ/թ-132
Գ.Համբարձումյանի 098-43-88-18 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննությամբ, համաձայն Գ.Համբարձումյանի հեռախոսահամրի զանգերը Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղում տեղակայված ալեհավաքի կողմից սպասարկվել են 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին: Արուճ գյուղը գտնվում է Կոշ գյուղից մոտ 6 կիլոմետր հեռավորության վրա:
գ/թ-170-173
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև.
21.11.2014թ-ի որոշմամբ ապացույց ճանաչված` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչներով:
գ/թ-168-169
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկություններով 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հայտնաբերված և առգրաված 15,5 գրամ հաստատուն քաշով, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին հայտնաբերված և առգրաված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով չարացված ՙմ0արիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցներով և վերջինիս մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված ընդհանուր 7,3 գրամ քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերով և բույսի ընձյուղով:
գ/թ-160-161
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը պետք է ոչնչացնել, իսկ ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պետք է պահել քրեական գործում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5/հինգ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր:
Գեղամ Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը ոչնչացնել, իսկ ՙՂ Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պահել քրեական գործում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ16՚ հունվարի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լ.Մանուկյանի
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի /ծնված 02.08.1990 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված ք. Երևան Կարապետ ՈՒլնեցի 3-րդ փակուղի 4-րդ շենքի 3-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հարուցվել է թիվ 14814114 քրեական գործը:
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգավելու մասին:
2014թ. սեպտեմբերի 12-ին Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. դեկտեմբերի 01-ին թիվ 14814114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պատրաստել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0, 37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևան քաղաք և Ուլնեցու 3-րդ փակուղու 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկում կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Դրանից հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող ՙՕպել Աստրա Ջիե՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ՚:
Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք տվել, որ օրավարձով վարել է ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենա: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում պատահական ուղևոր է տեղափոխել Աշտարակի գյուղերից մեկը և վերադառնալու ճանապարհին` Կոշ գյուղի մոտակայքում գտնվող ճանապարհի երկու կողային հատվածներում նկատել է կանեփի թփեր: Քանի որ նախկինում օգտագործել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի կողմից, կրկին ցանկացել է օգտագործել և մեքենան կայանել է ճանապարհի աջ հատվածում ու իջնելով մեքենայից` մի քանի թփերի ծայարամասերը պոկել է, որի մի մասը դրել է մեքենայի մեջ, իսկ մի մասն էլ` մեկ անգամյա օգտագործման համար առանձնացրել և դրել է մեքենայի շարժիչի վրա, որ շուտ չորանա: Այն չորացնելուց հետո լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ ծխելու միջոցով օգտագործել: Իսկ մեքենայի մեջ դրած թփերի ծայրերը բերել է տուն և բնակարանի նկուղային հարկում չորացնելուց հետո լցրել ապակյա տարայի մեջ և դրել մեքենայի մեջ: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին ժամը 10:30-ի սահմաններում, ավտոմեքենայով գնացել է Թբիլիսյան խճուղի 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որպեսզի մեքենան վերանորոգեն: Այդ ժամանակ մեքենայից վերցրել է նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել արդեն չորացված ՙմարիխուանան՚ և երբ ցանկացել է դրա մի մասը լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, որպեսզի օգտագործի, այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ընթերակաների ներկայությամբ իրենից առգրավվել են վերը նշված ապակյա տարան: Հայտնել է, որ ինքը որևէ մեկին թմրանյութ չի հյուրասիրել, ուղղակի այն քաղել է իր օգտագործման համար: Զղջացել է կատարած հանցանքի համար:
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, երբ բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ ոստիկանության աշխատակիցները հայտնաբերել և առգրավվել են 15,5 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրրամիջոց: Նույն օրը իրեն բերման ենթարկելիս ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են նաև բերել իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Անձնական խուզարկության ենթարկելուց հետո, ոստիկանության քրեական հետախուզության աշխատակիցները զննության են ենթարկել ավտոմեքենան, որտեղից ոչինչ չեն հայտնաբերել: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին, երբ Կոշ գյուղից քաղել է կանեփի թփերը և մի մասը նույն վայրում դրել մեքենայի շարժիչի վրա ու չորացրել և Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու վրա, ստուգելով ու տեսնելով, որ չորացել է` դրա մի մասը ծխել է, իսկ ավելացած մասը լցրել թղթի մեջ և դրել վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ:
գ/թ 15, 40-42, 75-76, 98, 99-100, 177, 214-215
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Վկա Կամո Մայիսի Սարգսյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մասնագիտությամբ թիթեղագործ-ներկարար է և մոտ 14 տարի է կատարում է այդ աշխատանքը: Մոտ մեկ ամիս է ինչ տեղափոխվել և աշխատել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան 35/1 շենքում գտնվող ավտովերանորոգման կետում: Ճանաչում է Գ.Համբարձումյանին մոտ 2 տարի, քանի որ վերջինս մեքենաները ինքն է վերանորոգում: 2014թ. սեպտեմբերի 5-ին Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր կարմիր գույնի ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենայով: Տեսել է, որ վնասված է մեքենային և Գ.Համբարձումյանը ասել է, որ վերանորոգի այն: Քանի որ, այդ ժամանակ զբաղված է եղել այլ ավտոմեքենա վերանորոգելով, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ չի կարող վերանորոգել: Գ.Համբարձումյանը իրեն խնդրել է, որ կարմիր գույնի ներկ քսի վնասված հատվածին, որպեսզի մեքենայի սեփականատերը չնակատի և երբ հարմար կլինի կբերի մեքենան, որ վերանորոգի: Դրանից հետո, ինքը Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ կարող է մեքենան բերել վերանորոգելու: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին առավոտյան ժամը 11:30-ի սահմաններում Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր, քանի որ այդ ժամանակ գտնվել է չորանոցում, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ սպասի` մինչև կվերջացնի: Մոտ 10 րոպե հետո, երբ նորից չորանոցում է եղել, իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և ասել, թե արհեստանոցի պատասխանատուն ով է, ինքն էլ պատասխանել է, որ ինքն է, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցը հարցրել է, թե արհեստանոցի դիմաց կանգնած կարմիր ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենան ում է պատկանում: Այդ ժամանակ ինքը ձայն է տվել Գ.Համբարձումյանին: Գ.Համբարձումյանը դրսից մտել է արհեստանոց և այդ ժամանակ ոստիկանության աշխատակիցը մոտեցել է Գ.Համբարձումյանին և նրա պահանջով և ուղեկցությամբ Գ.Համբարձումյանը գնացել է դեպի ոստիկանի մեքենան, այդ ժամանակ տեսել է, որ Գ.Համբարձումյանի ձեռքին ինչ-որ ապակյա տարա կա: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցը Գ.Համբարձումյանին նստեցրել է իր մեքենան և վերադառնալով` իրեն նույնպես հրավիրել է ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում իմացել է, որ Գ.Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է վերը նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
գ/թ 6, 45-47
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության, որի ժամանակ Գ.Համբարձումյանը մատնացույց է արել Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից հատվածը և հայտարարել, որ նշված վայրից 07.09.2014թ. քաղել է կանեփի թփեր: Գ.Համբարձումյանի մատնացույց արված վայրից հայտնաբերվել, և առգրավվել են կանեփի բույսի 3 թփեր:
գ/թ-65-67
09.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության համաձայն Գ.Համբարձումյանի ձախ ձեռքի մեջ հայտնաբերվել է ապակյա տարա, որի մեջ լցված է եղել մոտ 17 գրամ քաշով չորացված, մանրացված կանեփանման կանաչ զանգված և ըստ Գ.Համբարձումյանի հայտարարության նշված կանեփանման զանգվածը հանդիսանում է թմրամիջոց, որը քաղել է Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի ճամփեզրից իր անձնական օգտագործման համար:
գ/թ-14
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 559Ք-14 եզրակացության համաձայն որի` Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա տարայի մեջ առկա կանաչավուն չորացված և մանրացված բուսական զանգվածը հանդիասնում է 15,5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
գ/թ-21-23
12.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության, համաձայն Գ.Համբարձումյանի սև գույնի ջինսե տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է վարորդական իրավունքի վկայականի սև գույնի կաշվե պատյան, որի միջից հայտնաբերված, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում կշռված կանաչ գույնի, կանեփանման չորացված, մանրացված զանգվածը` 0,6 գրամ է, իսկ դատակենսաբանական և դատանյութագիտական համալիր փորձաննության եզրակացությամբ ` հայտնաբերված թմրամիջոցի ճշգրիտ քաշը սահմանվել է 0,37 գրամ:
գ/թ-95
Դատակենսաբանական և դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 45211405 եզրակացության, համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բուսական զանգվածը բաղկացած է վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերի իգական անհատների կամ անհատների գագաթային սեգմենտներից առանձնացված տերևների, ցողունների, պտուղների, ծաղիկների ինտենսիվ մանրեցված հատվածներից և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտներից:
Փորձաքննությանը ներկայացված բույսերը և բույսի կողմնային ընձյուղը հանդիսանում են վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերին պատկանող թվով երկու հատ իգական անհատից և նույն ցեղի խոտաբույսերին պատկանող իգական անհատից առանձնացված կողմնային ընձյուղ: Կանեփի ցեղի խոտաբույսը ներառված է ՀՀ-ում «մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ նյութեր պարունակող բույսերե ցանկում` ՙԿանեփ՚ եզրույթով:
Փորձաքննությանը ներկայացված կանեփի ցեղի խոտաբույսերը` նույն ցեղի խոտաբույսից առանձնացված կողմնային ընձյուղի հետ մեկտեղ և կանեփ ցեղի խոտաբույսերի սեգմենտներ կրող բոլոր բուսական զանգվածները միմյանց հետ ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն և հնարավոր է ունենան միևնյուն ծագման աղբյուր:
Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 7.3 գրամ քաշով բույսերը և ընձյուղը հանդիսանում է ՙկանեփ՚ տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված 0.43 գրամ քաշով, յուրահատուկ հոտով, բուսական զանգվածը հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտների խառնուրդ: Խառնուրդի բաղադրության մեջ տետրահիդրոկանաբինոլի պարունակությունը կազմում է 0,000518 գրամ:
Փորձաքննությանը ներկայացված ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի խառնուրդը և հետազոտելի կանեփ ցեղի խոտաբույսերը համասեռ են իրենց քիմիական բաղադրությամբ և ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն:
գ/թ-147-156
Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0689 եզրակացության, համաձայն Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր:
գ/թ-132
Գ.Համբարձումյանի 098-43-88-18 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննությամբ, համաձայն Գ.Համբարձումյանի հեռախոսահամրի զանգերը Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղում տեղակայված ալեհավաքի կողմից սպասարկվել են 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին: Արուճ գյուղը գտնվում է Կոշ գյուղից մոտ 6 կիլոմետր հեռավորության վրա:
գ/թ-170-173
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև.
21.11.2014թ-ի որոշմամբ ապացույց ճանաչված` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչներով:
գ/թ-168-169
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկություններով 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հայտնաբերված և առգրաված 15,5 գրամ հաստատուն քաշով, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին հայտնաբերված և առգրաված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով չարացված ՙմ0արիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցներով և վերջինիս մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված ընդհանուր 7,3 գրամ քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերով և բույսի ընձյուղով:
գ/թ-160-161
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը պետք է ոչնչացնել, իսկ ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պետք է պահել քրեական գործում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5/հինգ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր:
Գեղամ Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը ոչնչացնել, իսկ ՙՂ Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պահել քրեական գործում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0182/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 01-12-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0182/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14814114 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գեղամ Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կանեփի բույսի թփերը քաղելու և մի մասը չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ մնացած մասը՝ 0,37գրամը՝ քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար պահել է իր մոտ։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Սուրիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-12-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 03-12-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 03-12-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 03-12-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-12-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 16-01-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 16-01-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ Nօ ԵԱՔԴ/0182/01/14 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ16՚ հունվարի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ Օ.Կիրակոսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Լ.Մանուկյանի Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի /ծնված 02.08.1990 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված ք. Երևան Կարապետ ՈՒլնեցի 3-րդ փակուղի 4-րդ շենքի 3-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հարուցվել է թիվ 14814114 քրեական գործը: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգավելու մասին: 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014թ. դեկտեմբերի 01-ին թիվ 14814114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պատրաստել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0, 37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևան քաղաք և Ուլնեցու 3-րդ փակուղու 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկում կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Դրանից հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող ՙՕպել Աստրա Ջիե՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ՚: Ապացույցների հետազոտում Առաջադրված մեղադրանքում Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք տվել, որ օրավարձով վարել է ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենա: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում պատահական ուղևոր է տեղափոխել Աշտարակի գյուղերից մեկը և վերադառնալու ճանապարհին` Կոշ գյուղի մոտակայքում գտնվող ճանապարհի երկու կողային հատվածներում նկատել է կանեփի թփեր: Քանի որ նախկինում օգտագործել է ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց, որի համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի կողմից, կրկին ցանկացել է օգտագործել և մեքենան կայանել է ճանապարհի աջ հատվածում ու իջնելով մեքենայից` մի քանի թփերի ծայարամասերը պոկել է, որի մի մասը դրել է մեքենայի մեջ, իսկ մի մասն էլ` մեկ անգամյա օգտագործման համար առանձնացրել և դրել է մեքենայի շարժիչի վրա, որ շուտ չորանա: Այն չորացնելուց հետո լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ ծխելու միջոցով օգտագործել: Իսկ մեքենայի մեջ դրած թփերի ծայրերը բերել է տուն և բնակարանի նկուղային հարկում չորացնելուց հետո լցրել ապակյա տարայի մեջ և դրել մեքենայի մեջ: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին ժամը 10:30-ի սահմաններում, ավտոմեքենայով գնացել է Թբիլիսյան խճուղի 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որպեսզի մեքենան վերանորոգեն: Այդ ժամանակ մեքենայից վերցրել է նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել արդեն չորացված ՙմարիխուանան՚ և երբ ցանկացել է դրա մի մասը լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, որպեսզի օգտագործի, այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ընթերակաների ներկայությամբ իրենից առգրավվել են վերը նշված ապակյա տարան: Հայտնել է, որ ինքը որևէ մեկին թմրանյութ չի հյուրասիրել, ուղղակի այն քաղել է իր օգտագործման համար: Զղջացել է կատարած հանցանքի համար: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, երբ բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ ոստիկանության աշխատակիցները հայտնաբերել և առգրավվել են 15,5 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրրամիջոց: Նույն օրը իրեն բերման ենթարկելիս ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են նաև բերել իր կողմից շահագործվող ՙՕպել Աստրա Ջի՚ մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Անձնական խուզարկության ենթարկելուց հետո, ոստիկանության քրեական հետախուզության աշխատակիցները զննության են ենթարկել ավտոմեքենան, որտեղից ոչինչ չեն հայտնաբերել: 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին, երբ Կոշ գյուղից քաղել է կանեփի թփերը և մի մասը նույն վայրում դրել մեքենայի շարժիչի վրա ու չորացրել և Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու վրա, ստուգելով ու տեսնելով, որ չորացել է` դրա մի մասը ծխել է, իսկ ավելացած մասը լցրել թղթի մեջ և դրել վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ: գ/թ 15, 40-42, 75-76, 98, 99-100, 177, 214-215 Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. Վկա Կամո Մայիսի Սարգսյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մասնագիտությամբ թիթեղագործ-ներկարար է և մոտ 14 տարի է կատարում է այդ աշխատանքը: Մոտ մեկ ամիս է ինչ տեղափոխվել և աշխատել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան 35/1 շենքում գտնվող ավտովերանորոգման կետում: Ճանաչում է Գ.Համբարձումյանին մոտ 2 տարի, քանի որ վերջինս մեքենաները ինքն է վերանորոգում: 2014թ. սեպտեմբերի 5-ին Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր կարմիր գույնի ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենայով: Տեսել է, որ վնասված է մեքենային և Գ.Համբարձումյանը ասել է, որ վերանորոգի այն: Քանի որ, այդ ժամանակ զբաղված է եղել այլ ավտոմեքենա վերանորոգելով, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ չի կարող վերանորոգել: Գ.Համբարձումյանը իրեն խնդրել է, որ կարմիր գույնի ներկ քսի վնասված հատվածին, որպեսզի մեքենայի սեփականատերը չնակատի և երբ հարմար կլինի կբերի մեքենան, որ վերանորոգի: Դրանից հետո, ինքը Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ կարող է մեքենան բերել վերանորոգելու: 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին առավոտյան ժամը 11:30-ի սահմաններում Գ.Համբարձումյանը եկել է իր աշխատանքի վայր, քանի որ այդ ժամանակ գտնվել է չորանոցում, Գ.Համբարձումյանին ասել է, որ սպասի` մինչև կվերջացնի: Մոտ 10 րոպե հետո, երբ նորից չորանոցում է եղել, իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և ասել, թե արհեստանոցի պատասխանատուն ով է, ինքն էլ պատասխանել է, որ ինքն է, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցը հարցրել է, թե արհեստանոցի դիմաց կանգնած կարմիր ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենան ում է պատկանում: Այդ ժամանակ ինքը ձայն է տվել Գ.Համբարձումյանին: Գ.Համբարձումյանը դրսից մտել է արհեստանոց և այդ ժամանակ ոստիկանության աշխատակիցը մոտեցել է Գ.Համբարձումյանին և նրա պահանջով և ուղեկցությամբ Գ.Համբարձումյանը գնացել է դեպի ոստիկանի մեքենան, այդ ժամանակ տեսել է, որ Գ.Համբարձումյանի ձեռքին ինչ-որ ապակյա տարա կա: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցը Գ.Համբարձումյանին նստեցրել է իր մեքենան և վերադառնալով` իրեն նույնպես հրավիրել է ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում իմացել է, որ Գ.Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է վերը նշված ապակյա տարան, որի մեջ լցված է եղել ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց: գ/թ 6, 45-47 Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության, որի ժամանակ Գ.Համբարձումյանը մատնացույց է արել Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի 39 հասցեի հարակից հատվածը և հայտարարել, որ նշված վայրից 07.09.2014թ. քաղել է կանեփի թփեր: Գ.Համբարձումյանի մատնացույց արված վայրից հայտնաբերվել, և առգրավվել են կանեփի բույսի 3 թփեր: գ/թ-65-67 09.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության համաձայն Գ.Համբարձումյանի ձախ ձեռքի մեջ հայտնաբերվել է ապակյա տարա, որի մեջ լցված է եղել մոտ 17 գրամ քաշով չորացված, մանրացված կանեփանման կանաչ զանգված և ըստ Գ.Համբարձումյանի հայտարարության նշված կանեփանման զանգվածը հանդիսանում է թմրամիջոց, որը քաղել է Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի ճամփեզրից իր անձնական օգտագործման համար: գ/թ-14 Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 559Ք-14 եզրակացության համաձայն որի` Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա տարայի մեջ առկա կանաչավուն չորացված և մանրացված բուսական զանգվածը հանդիասնում է 15,5 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց: գ/թ-21-23 12.09.2014թ.-ին Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության, համաձայն Գ.Համբարձումյանի սև գույնի ջինսե տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է վարորդական իրավունքի վկայականի սև գույնի կաշվե պատյան, որի միջից հայտնաբերված, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում կշռված կանաչ գույնի, կանեփանման չորացված, մանրացված զանգվածը` 0,6 գրամ է, իսկ դատակենսաբանական և դատանյութագիտական համալիր փորձաննության եզրակացությամբ ` հայտնաբերված թմրամիջոցի ճշգրիտ քաշը սահմանվել է 0,37 գրամ: գ/թ-95 Դատակենսաբանական և դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 45211405 եզրակացության, համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բուսական զանգվածը բաղկացած է վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերի իգական անհատների կամ անհատների գագաթային սեգմենտներից առանձնացված տերևների, ցողունների, պտուղների, ծաղիկների ինտենսիվ մանրեցված հատվածներից և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտներից: Փորձաքննությանը ներկայացված բույսերը և բույսի կողմնային ընձյուղը հանդիսանում են վեգետացիոն շրջանի պտղակալման փուլում գտնվող կանեփ ցեղի խոտաբույսերին պատկանող թվով երկու հատ իգական անհատից և նույն ցեղի խոտաբույսերին պատկանող իգական անհատից առանձնացված կողմնային ընձյուղ: Կանեփի ցեղի խոտաբույսը ներառված է ՀՀ-ում «մշակումն արգելված թմրանյութեր, հոգեմետ նյութեր պարունակող բույսերե ցանկում` ՙԿանեփ՚ եզրույթով: Փորձաքննությանը ներկայացված կանեփի ցեղի խոտաբույսերը` նույն ցեղի խոտաբույսից առանձնացված կողմնային ընձյուղի հետ մեկտեղ և կանեփ ցեղի խոտաբույսերի սեգմենտներ կրող բոլոր բուսական զանգվածները միմյանց հետ ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն և հնարավոր է ունենան միևնյուն ծագման աղբյուր: Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 7.3 գրամ քաշով բույսերը և ընձյուղը հանդիսանում է ՙկանեփ՚ տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0.43 գրամ քաշով, յուրահատուկ հոտով, բուսական զանգվածը հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի գործարանային վերամշակման ենթարկված սեգմենտների խառնուրդ: Խառնուրդի բաղադրության մեջ տետրահիդրոկանաբինոլի պարունակությունը կազմում է 0,000518 գրամ: Փորձաքննությանը ներկայացված ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի և ծխախոտ ցեղի խոտաբույսերի խառնուրդը և հետազոտելի կանեփ ցեղի խոտաբույսերը համասեռ են իրենց քիմիական բաղադրությամբ և ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն: գ/թ-147-156 Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0689 եզրակացության, համաձայն Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր: գ/թ-132 Գ.Համբարձումյանի 098-43-88-18 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննությամբ, համաձայն Գ.Համբարձումյանի հեռախոսահամրի զանգերը Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղում տեղակայված ալեհավաքի կողմից սպասարկվել են 2014թ. սեպտեմբերի 7-ին: Արուճ գյուղը գտնվում է Կոշ գյուղից մոտ 6 կիլոմետր հեռավորության վրա: գ/թ-170-173 Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև. 21.11.2014թ-ի որոշմամբ ապացույց ճանաչված` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչներով: գ/թ-168-169 Իրեղեն ապացույց ճանաչված Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի անձնական խուզարկություններով 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին հայտնաբերված և առգրաված 15,5 գրամ հաստատուն քաշով, 2014թ. սեպտեմբերի 12-ին հայտնաբերված և առգրաված 0,37 գրամ հաստատուն քաշով չարացված ՙմ0արիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցներով և վերջինիս մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված ընդհանուր 7,3 գրամ քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերով և բույսի ընձյուղով: գ/թ-160-161 Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը պետք է ոչնչացնել, իսկ ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պետք է պահել քրեական գործում: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5/հինգ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր: Գեղամ Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցները ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ըձյուղը ոչնչացնել, իսկ ՙՂ Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը պահել քրեական գործում: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-01-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր` 232թ., 32թ. |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 232, 32 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 232, 32 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-3175/15 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 20-02-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 18-04-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-04-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 06-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 232թ., 81թ. |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 06-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 232թ., 81թ. |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0182/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 16-02-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-02-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գեղամ Համբարձումյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ , բողոքը բավարարել ամբողջությամբ : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի /ՀՀ քր. օր. 268 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 69 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 5 ամիս 27 օր ժամկետով/ վերաբերյալ 16.01.2015թ. դատավճիռը , Գեղամ Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ազատազրկումը , ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-02-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 20-02-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-02-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-03-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/14 նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ դատավորներ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ քարտուղարությամբ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ մասնակցությամբ` բողոք բերած անձ` ամբաստանյալ` Գ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ դատախազ` Ն.ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ 2015 թվականի մարտի 05-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14814114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 32/: 2. 2014 թվականի սեպտեմբերի 09-ին Գ.Համբարձումյանը ձերբակալվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 33-35/: 3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 68-70/: 4. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի միջնորդությունը` մերժվել է /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 82-84/: 5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ` խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 85-86/: 6. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Կ.Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով: Կ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 195-201/: 7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Գ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը լրացվել, նոր մեղադրանք է առաջադրվել և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /քրեական գերծ, հատոր 1, էջ 202-208/: 8. 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին թիվ 44117813 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 01-ին /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 1/: 9. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 2, 6/: 10. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճռով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել՝ ազատազրկման` վեց ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կանոներով Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանին նշանակված պատժին հաշվակցվել է ձերբակալման մեջ գտնվելու երեք օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` հինգ ամիս քսանյոթ օր ժամկետով: Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է ամփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վճռվել է` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 15.5 գրամ և 0.37 <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցները, ինչպես նաև 7.3 քաշով կենտրոնական ցողունով բույսերը և բույսի ընձյուղը` ոչնչացնել, իսկ <<Ղ տելեկոմ>> ՓԲ ընկերությունից ստացված 098-43-88-18 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչը` պահել քրեական գործում /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/: 11. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով: 12. Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել: Գործի փաստական հանգամանքները 13. Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամբաստանյալ Արայիկ Գագիկի Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղի 5-րդ փողոցի թիվ 39 հասցեի հարակից տարածքում` փողոցի եզրային հատվածում աճած կանեփի թփերից քաղելու եղանակով ձեռք է բերել կանեփի թփեր, որի մի մասը նույն վայրում իր կողմից շահագործվող <<Օպել Աստրա Ջի>> մակնիշի կարմիր գույնի 34 LM 309 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայի շարժիչի վրա չորացնելու եղանակով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը` Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու Կոշ գյուղի ճանապարհահատվածում լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և ծխելու միջոցով օգտագործել, իսկ թմրամիջոցի մնացած մասը` 0,37 գրամը` քաղված կանեփի բույսի թփերի մյուս մասի հետ միասին, առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի փոխադրել է Երևանի Ուլնեցու 3-րդ փակուղու թիվ 4-րդ շենքի 3-րդ բանակարանի նկուղային հարկ, կանեփի բույսի տերևները չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել է խոշոր չափերի` 15.5 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել իր մոտ, իսկ 0, 37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը դրել է վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանի մեջ և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել վերը նշված մեքենայի արևիկի տակ: Հաջորդ օրը` 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, 15.5 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար փոխադրել է Երևանի Թբիլիսյան Խճուղու 35/1 շենքի ետնամասում գտնվող ավտովերանորոգման կետ, որտեղ ծխելու միջոցով օգտագործման նպատակով դրա մի մասը փորձել է լցնել ծխախոտի գլանակի մեջ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Դրանից հետո, 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ժամը 18:00-ին իր կողմից վարվող <<Օպել Աստրա Ջիե>> մակնիշի 34 LM 309 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի մեջ` վարորդական իրավունքի վկայականի պատյանում, ապօրինի պահվող 0.37 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը` վերցրել է և առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է նույն օրը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից` վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 18-24/: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում. 14. Դիմող` ամբաստանյալ Գ.Համբարձունյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք էապես ազդել են գործի ելքի վրա, նման պայմաններում Դատարանը պետք է կիրառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները և վերջնական պատիժ նշանակեր՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` սահմանելով փորձաշրջան: Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի դրույթների վրա` գտել է, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Մատնանշելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման դրույթները` գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, թեև դատական ակտում շարադրել է անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, սակայն, հաշվի չի առել, որ ընտանիքի միակ տղամարդն է և ապրում է մոր և քրոջ հետ, իր աշխատանքով /շինարարությամբ է զբաղված և տաքսի վարում/ է կարողանում ընտանիքի առօրյա կենսական պայմանները հոգալ: Դատարանն իր նկատմամբ պետք է նշանակեր ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ: Հանցանքը կատարել է առաջին անգամ՝ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, տվել է խոստովանական, ճիշտ ցուցմունքներ՝ դրանով օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելու, զղջում է կատարածի համար, գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր և հակումներ, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի խոչընդոտել մինչդատական վարույթում և դատարանում գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Դատարանը փաստել է, որ ինքը զղջացել է կատարած արարքի համար, չի դիմել փախուստի, դեպքից հետո աջակցել է նախաքննական մարմնին և Դատարանին, հանցագործության բացահայտմանը, դրսևորել է դրական վարքագիծ, նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդամենը 25 տարեկան է, ունի հարսնացու և ցանկանում է ընտանիք կազմել: Իր նկատմամբ ազատազրկաման ձևով նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, իր ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Դիմողը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված հինգ ամիս 27 օր ժամկետով պատիժը՝ ազատազրկումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: 15. Ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել: Դատախազ Ն.Աշրաֆյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեց այն մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ելույթը, դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ. 16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի համաձայն. <<Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝ … … 2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝ … … 2) խոշոր չափերով` պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: …>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>: 17. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է. <<… Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի մեղավորությունը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>: Ամբաստանյալ Գեղամ Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: …>> /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 18-24/: 18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրում է դրական, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` վերջինիս նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության և նշանակել` համաչափ պատիժ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը համապատասխանում է Գ.Համբարձումյանի կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: 19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության համաձայն` փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է քննարկվի նաև պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: 20. Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու նրա անձը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի ուղղվելը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու հիմք չի կարող հանդիսանալ բողոք բերած անձի փաստարկներն ու պատճառաբանությունները: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակել է նրա կատարած արարքին և անձին համապատասխան պատիժ և նա այն պետք է կրի: 21. Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան` Գ.Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ նրա վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ 1. Ամբաստանյալ Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: 2. Գեղամ Սուրիկի Համբարձումյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունվարի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 05-03-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-04-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 232, 76 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-04-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 232, 76 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-7519/15 |