ԵԱՔԴ/0176/01/14




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`

նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ե. Կարապետյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Ս. Յուզբաշյանի
պաշտպան` Ս. Հարությունյանի

2015 թվականի մարտի 04-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանի, ծնված 1965 թվականի օ•ոստոսի 16-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, ծառայել է ՀՀ Պն 31549 զորամասի Ռ-414 կայանի պետ, կոչումով ավա• ենթասպա, ֆիզիկապես վատառողջ, նախկինում չդատված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Լալայանց փողոցի 47ա շենք 23 բնակարան հասցեում, բնակվում է Երևան քաղաքի Մ.Մելիքյան փողոցի 12/1 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հունիսի 23-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90207814 քրեական •ործը:
2014 թվականի հունիսի 26-ին թիվ 90207814 քրեական •ործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով:
Նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:
2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին թիվ 90207814 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
2.Գործի փաստական հան•ամանքները.
Նախնական քննության մարմինը Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 3-րդ կապի •ումարտակի 1-ին կապի վաշտի Ռ-414 կայանի պետ, կոչումով ավա• ենթասպա, 2014 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 13-ը զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, մեկ ամսից ավելի ժամանակով, առանց հար•ելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել:

3. Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ռոստոմ Հակոբյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Ս.Հարությունյանը:
Մեղադրող Ս.Յուզբաշյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն առարկել է, սակայն դատարանում փոխելով դիրքորոշումը, դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չառարկեց:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Հակոբյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 3-րդ կապի •ումարտակի 1-ին կապի վաշտի Ռ-414 կայանի պետ, կոչումով ավա• ենթասպա, 2014 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 13-ը զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, մեկ ամսից ավելի ժամանակով, առանց հար•ելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, որպիսի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասի հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայնª
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն`
1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով:
3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Ռոստոմ Հակոբյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, զորամասի հրամանատարության կողմից բնութա•րվում է դրական, զղջում է կատարած արարքի համար, նրա խնամքին են •տնվում երկու անչափահաս երեխաները (Ռաֆայել Ռոստոմի Հակոբյանª ծնված 29.02.2000թ. և Օֆելյա Ռոստոմի Հակոբյանª ծնված 01.02.2001թ.), վատառողջ էª տառապում է ՙՇաքարային դիաբետ, 2-րդ տիպ, միջին ծանրության, դիաբետիկ միկրո և մակրոան•իոպաթիա, լյարդի ճարպային հեպատոզ, դիաբետիկ պոլինեյրոպաթիա, էնցեֆալոպաթիա, արմնկային նյարդի հետտրավմատիկ նեյրոպաթիա, ՍԻՀ, լարվածության ստենոկարդիա 2-րդ ՖԴ: Զարկերակային Հիպերթենզիա 1-2-րդ աստիճանի, կրիզային ընթացք, ԱՇԱ 1-2-րդ ՖԴ/NUHA/ հիվանդություններով:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Ռոստոմ Հակոբյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև ազատազրկման ձևով, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70 հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կար•ապահական •ումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հան•ում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հան•ամանքները։
ՙՎճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։Դատարանը նման հետևության հան•ում է միայն օբյեկտիվ •ոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութա•րում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենս•իրքը ինչպես հանցա•ործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ •ործի հան•ամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ •նահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրա•ործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հան•ամանքները,
•) հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները, եղանակը, •ործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցա•ործության հանրորեն վտան•ավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է հաշվի առնի ինչպես անձին մեղսա•րվող հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցա•ործության կատարման հան•ամանքները։
Հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի •ործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ ՙԱրարքի հանրային վտան•ավորության բնույթը հանցա•ործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցա•ործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցա•ործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցա•ործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ինչ վերաբերում է հանցա•ործության կատարման հան•ամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական •ործով պետք է •նահատման ենթարկվեն հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում։ Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքա•ծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հան•ամանքները, հանցավոր վարքա•ծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՍԴ/0109/01/12 քրեական •ործով 01.11.2012 թվականին կայացրած որոշման 42-րդ կետում հայտնել է հետևյալ դիրքորոշումըª ՙՊատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ. Պետրոսյանի, Կ. Հարությունյանի, Գ. Ազատյանի, Ս. Անտոնյանի •ործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Հ. Պետրոսյանի •ործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(...) օրենսդիրը պատիժը պայամանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հան•ամանորեն քննության առնի ինչպես հանցա•ործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հան•ամանքները: Կարևորն այն է, որ դատարանը հան•ի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու՚ (տես Հասմիկ Արտաշեսի Պետրոսյանի •ործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 29-ի թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշումը):
Դատարանը հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութա•րող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, հան•ում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելը` սոցիալական արդարության վերական•նելը և ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, սակայն նրա վարքա•ծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու պայմաններում:
Ամբաստանյալ Ռոստոմ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչի 06.11.2014թ.-ի որոշմամբ այլ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչված քրեական •ործում առկա զեկուցա•րերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսա•րերը, տեղեկանքները, պետք է պահել քրեական •ործում:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 361 հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման մեկ (1) տարի ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70 հոդվածը և Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան մեկ (1) տարի ժամկետով:
Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ռոստոմ Հակոբյանի վարքա•ծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության նրա բնակության վայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնում Ռոստոմ Ռաֆիկի Հակոբյանին հաշվառման վերցնելու օրվանից:
Ապացույց ճանաչված քրեական •ործում առկա զեկուցա•րերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսա•րերը, տեղեկանքները, պահել քրեական •ործում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:

Դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
Դատավորª Լ. Ավետիսյան