ԵԱՔԴ/0168/01/14


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


նախագահող դատավոր`
դատավորներ` Ն.Հովակիմյան
Ա.Մնացականյան
քարտուղարությամբ` Կ.Մարդանյան
մասնակցությամբ Մ.Մահտեսյանի

դատախազ`
տուժողի իրավահաջորդ` Ա.Ամիրյանի
տուժողի իրավահաջորդի Օ.Մանուչարյանի
ներկայացուցիչ`
ամբաստանյալներ` Մ.Շուշանյանի
Բ.Գաբոյանի

պաշտպան` Հ.Անանյանի



2018թ. փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով տուժողի իրավահաջորդ Օ.Մանուչարյանի, տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Մ.Շուշանյանի, ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպան Հ.Անանյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և Արման Արթուրի Ստեփանյանի ª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2013թ. հուլիսի 31-ին ՀՀ ՊՆ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 90259213 քրեական գործը:
2013թ. սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՊՆ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում 90259213 քրեական գործի նյութերով հարուցվել է նոր քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, դրան շնորհվել է թիվ 90260413 համարը և այն միացվել է թիվ 90259213 քրեական գործին:
2013թ. սեպտեմբերի 28-ին Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
2013թ. հոկտեմբերի 04-ին Բաբկեն Գաբոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով:
2013թ. հոկտեմբերի 22-ին Արման Ստեփանյանը ձերբակալվել է:
2013թ. հոկտեմբեր 25-ին Արման Ստեփանյանն ազատվել է արգելանքից և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
2013թ. հոկտեմբերի 29-ին Արման Ստեփանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով:
2014թ. հուլիսի 14-ին թիվ 90259213 քրեական գործի նյութերով հարուցվել է նոր քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով, դրան շնորհվել է թիվ 90257514 համարը և այն միացվել է թիվ 90259213 քրեական գործին:
2014թ. հուլիսի 15-ին Բաբկեն Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և 2 դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով, նույն օրը նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. հուլիսի 16-ին Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2014թ. հուլիսի 18-ին Արման Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, նույն օրը նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. հուլիսի 18-ին Արման Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2014թ. օգոստոսի 23-ին Բաբկեն Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով` 2 դրվագով և 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. օգոստոսի 23-ին Արման Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. սեպտեմբերի 22-ին Բաբկեն Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով` 2 դրվագով և 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. հոկտեմբերի 31-ին թիվ 90259213 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով, 360 հոդվածի 2-րդ մասով, 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և Արման Արթուրի Ստեփանյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև Առաջին ատյանի դատարան):
2017թ. օգոստոսի 30-ին դատարանի որոշմամբ Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ 2 դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
2017թ. օգոստոսի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է`
ՙԲաբկեն Գրիգորի Գաբոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2014թ. հուլիսի 16-ից:
Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արման Արթուրիկի Ստեփանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, նշանակված պատժին հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու 3 /երեք/ օրը և Արման Արթուրիկի Ստեփանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ` պատժին հաշվակցել Արման Ստեփանյանի կալանքի տակ գտնվելու 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օրը, և նրան ազատել պատիժը կրելուց:
Արման Ստեփանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատարանի դահլիճից:
(…)
Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանից և Արման Արթուրիկի Ստեփանյանից, համապարտության կարգով, որպես դատական ծախսեր` հօգուտ պետական բյուջեի, բռնագանձել 650.270 /վեց հարյուր հիսուն հազար երկու հարյուր յոթանասուն/ ՀՀ դրամ:
(…) ՚:
2017թ. հոկտեմբերի 03-ին Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. օգոստոսի 30-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ստացվել տուժողի իրավահաջորդ Օ.Մանուչարյանից և վերջինիս ներկայացուցիչ Մ.Շուշանյանից, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 04-ին ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպան Հ.Անանյանից:
2017թ. հոկտեմբերի 09-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով և Արման Արթուրի Ստեփանյանի ª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով:
2017թ. հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում քննվող գործերի բաժնի դատախազ Ա.Ամիրյանը ներկայացրել բողոքի պատասխան:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
Նախաքննության մարմինը Բաբկեն Գաբոյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, այն բանի համար, որ. ՙնա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի առաջին հատուկ նշանակության ջոկատի երրորդ վաշտի ավագ հետախույզ, կոչումով` կրտսեր սերժանտ, ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն զինվորական կոչման բերումով հանդիսանալով պետ նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի նկատմամբ, որպես հեղինակություն վայելող զինծառայող առանձնանալու և անառարկելի հեղինակությունն ամրապնդելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 16-րդ, 158-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ ԶՈՒ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածի պահանջները, սեփական անձի վարկանիշը բարձրացնելու, համածառայողների շրջանում իր ենթադրյալ առավելությունը ցույց տալու, գերակայությունն ամրապնդելու նպատակով կատարել է իր լիազորությունների և իրավունքների սահմաններից դուրս դիտավորյալ գործողություններ, այն է` 2013թ. հունիս ամսից սկսած զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթներով, զորամասի տարածքում պարբերաբար այլ բռնություններ է գործադրել իր նկատմամբ ստորադաս` ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ, մասնավորապես` 2013թ. հունիս ամսվա սկզբից շորերը լվանալու կամ իր համար որևէ բան բերելու պահանջը չկատարելու պատճառներով վերջինիս հայհոյել, ձեռքերով և ոտքերով հարվածել ու ապտակել է, այնուհետև 2013թ. հուլիսի 10-ին Մանուչար Մանուչարյանի` արձակուրդից վերադառնալու ժամանակ տանից բերած հանձնուքի` ուտելիքի մի մասն իրեն տալու փոխարեն սպաներին տալու համար մեկ օր անց` հուլիսի 11-ին, հայհոյել ու հրել է նրան, ապա նույն օրը գիշերը` երեկոյան անվանականչից հետո, ժամը 23:00-ի սահամններում պարտադրել վարտիքով կանգնել զորանոցի մուտքի դռան մոտ ու կատարել անվանականչ` դառնալով համածառայողների ծաղրանքի, ծիծաղի առարկա, իսկ 2013թ. հուլիսի 31-ի առավոտյան` ժամը 08:10-ի սահմաններում զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտի զորանոցում իր շապիկը լվանալու պահանջը մերժելուց հետո մեկ անգամ ապտակել է շարքային Մանուչար Մանուչարյանին, ապա նրան դուրս է հանել ննջարանից ու տարել զուգարան, որից մի քանի րոպե անց, Մանուչար Մանուչարյանը գլխիկոր և անտրամադիր դուրս է եկել այնտեղից ու անցել ծառայողական պարտականությունների կատարմանը` ստանձնելով պահակային ծառայության վերակարգի պարտականությունները:
Բաբկեն Գաբոյանի, ինչպես նաև նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, սերժանտ Արման Արթուրիկի Ստեփանյանի կողմից 2013թ. հուլիսի 29-ի երեկոյան` ՙքուն՚ հրամանից հետո, 3-րդ վաշտի զորանոցում զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթով` իր քաղաքացիական հագուստը լվանալու պահանջը չկատարելու համար Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու` երկու ձեռքերով կոկորդից բռնելու, վերջինիս պատին հենելու և կոկորդը սեղմելու, ինչպես նաև դրանից քիչ անց անկողնում պառկած Մանուչար Մանուչարյանին ոտքերով հարվածներ հասցնելու պատճառով, նրանց երկուսի հակաօրինական գործողությունների արդյունքում անզգուշությամբ վրա է հասել ծանր հետևանք, այն է` վերը նկարագրված պարբերաբար բնույթ կրող ծեծի, ստորացումների, անձնական արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների ու ծաղրի հետևանքով շարքային Մանուչար Մանուչարյանի մոտ զարգացել է ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատվածությամբ, ստեղծված իրավիճակից որպես անելանելի ընկալման զգացողությունով, արդյունքում վերջինս 2013թ. հուլիսի 31-ին ժամը 13:40-ի սահմաններում իրեն ամրակցված ՙԱԿՍ-74՚ տեսակի 1119879-80 համարի ինքնաձիգով ենթակզակային շրջանում կրակոց արձակելով գործել է ինքնասպանություն, այսինքն անզգուշությամբ պատճառվել է այլ ծանր հետևանք:՚:
Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Արման Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ ՙնա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի առաջին հատուկ նշանակության ջոկատի երրորդ վաշտի երրորդ խմբի 1-ին ջոկի հրամանատար, կոչումով` սերժանտ, ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն զինվորական կոչման բերումով հանդիսանալով պետ նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի նկատմամբ, որպես հեղինակություն վայելող զինծառայող առանձնանալու և անառարկելի հեղինակությունն ամրապնդելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 16-րդ, 158-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ ԶՈՒ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածի պահանջները, սեփական անձի վարկանիշը բարձրացնելու, համածառայողների շրջանում իր ենթադրյալ առավելությունը ցույց տալու, գերակայությունն ամրապնդելու նպատակով կատարել է իր լիազորությունների և իրավունքների սահմաններից դուրս դիտավորյալ գործողություններ, այն է` 2013թ. հուլիսի 29-ի երեկոյան` ՙքուն՚ հրամանից հետո, 3-րդ վաշտի զորանոցում զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթով` իր քաղաքացիական հագուստը լվանալու պահանջը չկատարելու համար բռնություն է գործադրել Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ` երկու ձեռքերով բռնել է վերջինիս կոկորդից, հենել պատին և սեղմել, որից քիչ անց անկողնում պառկած Մանուչար Մանուչարյանին ոտքերով հարվածներ է հասցրել, որի արդյունքում Արման Ստեփանյանի, ինչպես նաև նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Գաբոյանի կողմից Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ պարբերաբար այլ բռնություններ գործադրելու, մասնավորապես` 2013թ. հունիս ամսվա սկզբից շորերը լվանալու կամ իր համար որևէ բան բերելու պահանջը չկատարելու պատճառներով հայհոյելու, ձեռքերով և ոտքերով հարվածելու և ապտակելու, այնուհետև 2013թ. հուլիսի 10-ին Մանուչար Մանուչարյանի` արձակուրդից վերադառնալու ժամանակ տանից բերած հանձնուքի` ուտելիքի մի մասն իրեն տալու փոխարեն սպաներին տալու համար հուլիսի 11-ին հայհոյելու նրան հրելու, ապա նույն օրը երեկոյան անվանականչից հետո, ժամը 23:00-ի սահմաններում վարտիքով զորանոցի մուտքի դռան մոտ կանգնելուն պարտադրելու, այդ կերպ անվանականչ կատարելով համածառայողների ծաղրանքի, ծիծաղի առարկա դառնալու, իսկ 2013թ. հուլիսի 31-ի առավոտյան` ժամը 08.10-ի սահմաններում զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտի զորանոցում իր շապիկը լվանալու պահանջը մերժելուց հետո մեկ անգամ ապտակելու, ապա ննջարանից զուգարան տանելու, հարաբերություններ պարզելու նրանց երկուսի հակաօրինական գործողությունների արդյունքում անզգուշությամբ վրա է հասել ծանր հետևանք, այն է` վերը նկարագրված պարբերաբար բնույթ կրող ծեծի, ստորացումների, անձնական արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների ու ծաղրի հետևանքով շարքային Մանուչար Մանուչարյանի մոտ զարգացել է ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատվածությամբ, ստեղծված իրավիճակից որպես անելանելի ընկալման զգացողությունով, որի արդյունքում վերջինս 2013թ. հուլիսի 31-ին ժամը 13:40-ի սահմաններում իրեն ամրակցված ՙԱԿՍ-74՚ տեսակի 1119879-80 համարի ինքնաձիգով ենթակզակային շրջանում կրակոց արձակելով գործել է ինքնասպանություն, այսինքն` անզգուշությամբ պատճառվել է այլ ծանր հետևանք:՚:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի ՙԱպացույցների գնահատում և հետազոտում՚ բաժնում նշել է հետևյալը.
ՙ (…)
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հայտնել է, որ (…) ինքը չի ապտակել Մանուչար Մանուչարյանին, վիրավորական արտահայտություններ չի արել նրա հասցեին, չի պահանջել կատարելու իր պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնող գործողություններ:
Նշել է նաև, որ զորամասի հենց առջևի շենքում են բնակվում իր բարեկամներ, ամուսիններ Զոյան և Ռուբենը, որոնց միշտ փոխանցել է հագուստները` լվանալու և արդուկելու համար, ուստի երբևէ խնդիր չի ունեցել իր հագուստները լվանալու առավել ևս մեկ զինծառայողի այդ մասին խնդրելու համար:
31.07.2013 թվականին 07:50-ից մինչև 08:30 գտնվել են զորամասի ճաշարանում Արման Ստեփանյանի և մյուս զինվորների հետ: Մանուչար Մանուչարյանին բնութագրել է որպես աշխատասեր, ինքնամփոփ և համեստ անձնավորություն, ինքը նրա հետ երբևէ որևէ տարաձայնություն չի ունեցել:
Իր համար անհասկանալի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը, քանի որ եթե անգամ նախաքննության ընթացքում ձևակերպված իր դեմ օգտագործվող բոլոր ցուցմունքները տեսականորեն ընդունվեն որպես բացարձակ ճշմարտություն, ապա պարզ չէ, թե ինչու պետք է Լիբիկ Մկրտչյանին ապտակելը դիտարկվի որպես վիրավորանք, իսկ Մանուչար Մանուչարյանին նույն կերպ ապտակելը դիտարկվի նրա նկատմամբ գործադրած բռնություն: Քրեական գործի նյութերում չկա որևէ ապացույց, որ ինքը ձեռքերով կամ ոտքերով երբևէ հարվածել է Մանուչար Մանուչարյանին:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արման Ստեփանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Մանուչար Մանուչարյանի հետ ծառայել է շուրջ տասն ամիս: Այդ ընթացքում իրենց հարաբերությունները եղել են բարիդրացիական, նորմալ ու ընկերական: Մանուչարը համեստ ու լուրջ տղա էր, ինքնամփոփ էր, կոնֆլիկտային չէր, ծառայության բերումով կատարում էր իր առջև դրված պարտականությունները, աշխատասեր էր:
Իր և նրա միջև երբեք կոնֆլիկտային իրավիճակներ չեն եղել, նա, որպես այդպիսին, կոնֆլիկտներ չի ստեղծել, քանի որ այդպիսի առիթներ պարզապես չեն եղել:
Ինքը երբեք Մանուչարին չի ստիպել ու ծեծել, որպեսզի նա լվանա իր շորերը: Ավելին, ինքը երբեք չի տեսել, որ Մանուչարը որևէ մեկի շորը լվանար:
Ծառայության ընթացքում բոլորն էլ կատարել են աշխատանքներ, և իրենց զորամասում աշխատանքներ կատարելը, խանութ գնալը, զորանոց մաքրելը անպատվաբեր չի եղել, ինքն էլ է շատ հաճախ գնացել խանութ, և որևէ նվաստացնող զգացողություն չի ունեցել:
(…) Բայց երբեք որևէ զինծառայողի չի ասել, որ իր շորերը լվանան կամ մաքրեն:
Հուլիսի 29-ի երեկոյան ինքը Մանուչարին չի ծեծել ու ստիպել, որ լվանա իր շորերը:
Ինչ վերաբերում է դեպքի օրվան, ապա այդ օրը, մինչև ժամը 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածը, շարժվել է ըստ օրվա կարգացուցակի: Դրանից հետո մինչև ժամը 21:00-ը մարզվել է իրենց ջոկատի մոտ գտնվող մարզասարքերի վրա, որից հետո պատրաստվել է 21:30-ի անվանականչին, որն ավարտվել է ժամը 22:10-ին, որից հետո տրվել է քուն հրամանը: Հուլիսի 31-ին առավոտյան արթնացել է ժամը 06.30-ին, մասնակցել է առավոտյան մարմնամարզությանը, ապա լվացվել է, որպեսզի գնան ճաշարան նախաճաշի: Ժամը 08.00-ից մինչև 08.20-ն իրենց ստորաբաժանման զինվորների հետ եղել է ճաշարանում: Նշել է, որ իրենց հետ ճաշարանում է եղել նաև Բաբկեն Գաբոյանը: Ճաշարանից հետո վերադարձել է ջոկատ ու պատրաստվել շարային ստուգատեսի, որը տևել է մինչև ժամը 11.00-ը: Դրանից հետո զինծառայողների հետ եղել է ջոկատի լսարանում, որի ընթացքում էլ լսվել են կրակոցներ: Դուրս են եկել լսարանից, հետո իմացել են, որ Մանուչարն ինքնասպան է եղել:
(…)
Տուժողի իրավահաջորդ Օնիկ Մանուչարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Մանուչար Մանուչարյանն իր կրտսեր եղբայրն է: (…) Դիահերձմանը ցանկացել է մասնակցել, սակայն հոգեբանորեն պատրաստ չի եղել դրան: Տեսել է միայն գլխի վնասվածքը: Իր կարծիքով իր եղբորը սպանել են, սակայն շարժառիթներ, որպես այդպիսիք` ինքը չի կարող մատնանշել: Եթե իր եղբայրն ինչ-որ խնդիր կամ ինչ-որ անհանգստություն ունենար, ինքը տեղյակ կլիներ: Իր ունեցած տեղեկությունների համաձայն եղբայրն այդ օրը պահակակետը մի քանի անգամ լքել է, ինչը տարօրինակ է, քանի որ Մ.Մանուչարյանը շատ պատասխանատու էր: Իր եղբայրը խեղճ և ինքնամփոփ բնավորություն չի ունեցել:
Տուժող Լիբիկ Մկրտչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել (…) Բաբկեն Գաբոյանի և Արման Ստեփանյանի հետ ծառայել են նույն վաշտում, գտնվել են լավ հարաբերությունների մեջ:
Տուժողը նշել է, որ դեպքի կոնկրետ հանգամանքները չի հիշում, սակայն հիշում է, որ Բ.Գաբոյանի հետ վիճել են այն հարցի շուրջ, որ Գաբոյանն իրեն տեղ է ուղարկել, իսկ ինքը հրաժարվել է գնալ: Վիճաբանության ընթացքում Բաբկեն Գաբոյանն իրեն հրել է, սակայն հետագայում հաշտվել են իրար հետ:
Իսկ Մանուչար Մանուչարյանի հետ կապված հիշում է, որ որպես իրենց ջոկի սերժանտ` Արման Ստեփանյանը հրել է Մանուչար Մանուչարյանին, իսկ Բաբկեն Գաբոյանը Մանուչար Մանուչարյանին ասել է, որ երեկոյան անվանականչի գիրքը բերի և անցկացնի երեկոյան անվանականչը, վերջինս էլ կատարել է: Դրանից հետո, քանի որ նա մի քիչ ՙթլիկ՚ էր խոսում, զինվորները ծիծաղել են նրա վրա, նա էլ պառկել է քնելու: Տուժողը միաժամանակ Մանուչար Մանուչարյանին բնութագրել է որպես հանգիստ զինծառայող, իսկ Արման Ստեփանյանն ու Բաբկեն Գաբոյանը` որպես վաշտի սերժանտներ, մյուս զինծառայողների նկատմամբ ունեցել են առավելություններ: Կոնկրետ օրը չի հիշում, սակայն երբ գտնվել է զորանոցում, մի քանի կրակոց է լսվել, իմացել են, որ Մանուչար Մանուչարյանն է ինքն իրեն կրակել և ինքնասպան եղել, ինքնասպանության պատճառների մասին տեղյակ չէ: Մինչ այդ, ինքը տեսել է, թե ինչպես է գիշերը Արման Ստեփանյանը մահճակալների վրայով վազելով գնացել Մանուչար Մանուչարյանի մահճակալի մեկ անգամ ոտքով հարվածել կամ հրել նրան: Ծառայության ընթացքում մեկ անգամ լսել է, ինչպես է Բաբկեն Գաբոյանը Մանուչար Մանուչարյանին ասել, որ իր հագուստը լվանա, սակայն չգիտի, վերջինս լվացել է, թե ոչ:
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո տուժող Լ.Մկրտչյանը հայտնել է, որ դրանք ճիշտ են, միայն տարբերությունն այն է, որ նշում է, որ Ա.Ստեփանյանը Մ.Մանուչարյանին 2013թ. հունիսի 29-ից բացի այլ օրեր չի ճնշել, չի ստորացրել վերջինիս պատիվն ու արժանապատվությունը, բռնություն չի գործադրել: Իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքներում Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ իրականացված գործողությունների ժամանակահատվածը մոտավոր է 40 օր նշել, որի համար հիմք է հանդիսացել այն, որ այդ ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանն իրեն ասել է, որ նեղսրտած է, Բ.Գաբոյանն իրեն նեղացրել է:
Նախաքննության փուլում տուժող Լիբիկ Մկրտչյանը 16.08.2013թ. ցուցմունք է տվել, որ Մ.Մանուչարյանին ճանաչել է համատեղ ծառայությունից, նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: 2013թ. հուլիսի 31-ին` ժամը 13:30-ից 14:00-ի սահմաններում գտնվել է առաջին ջոկատի զորանոցում, երբ օրապահից տեղեկացել է, որ Մ.Մանուչարյանը 5-րդ պահակակետում զենքով ինքն իրեն կրակել է: Մ.Մանուչարյանը սպաների հետ խնդիրներ չի ունեցել, սակայն ժամկետային զինծառայողներ սերժանտ Արման Ստեփանյանը և կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Գաբոյանը մոտ 40 օր առաջ սկսել են Մ.Մանուչարյանին պարտադրել լվանալ իրենց քաղաքացիական հագուստները, որոնցով Ա.Ստեփանյանը և Բ.Գաբոյանն ինքնակամ լքել են զորամասը և գնացել են քաղաք: Նրանք Մ.Մանուչարյանին ուղարկել են թեյարան իրենց համար սնունդ բերելու, ՀՏԿ-ի դարպասների առջև սննդամթերք վաճառող տատիկից ուտելիք գնելու, իրենց կարիքների համար ուղարկել են նաև այլ վայրեր, իսկ երբ Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է կատարել նրանց պահանջները, Բ.Գաբոյանը կամ Ա.Ստեփանյանը հայհոյել, որոշ դեպքերում նաև ձեռքերով, ոտքերով հարվածել կամ ապտակել են Մ.Մանուչարյանին: Բ.Գաբոյանը հավաքել է իրենց վաշտի գրեթե բոլոր զինվորների` այդ թվում իր, Մ.Մանուչարյանի, Արման Սահակյանի ամսական դրամական բավարարումները: 2013թ. հուլիսի 12-ին Մ.Մանուչարյանը վերադարձել է արձակուրդից` իր հետ բերելով բավական մեծ չափսի տոպրակ` լցված մթերքներով: Մ.Մանուչարյանը թեյարանում հյուրասիրել է իրեն, իսկ մնացած ուտելքիները տվել է սպաներին: Նույն օրը Բ.Գաբոյանը տեղեկացել է, որ Մ.Մանուչարյանը ուտելիքը տվել է սպաներին և 3-րդ վաշտի զորանոցում իր, Ա.Ստեփանյանի ներկայությամբ Մ.Մանուչարյանին ասել է. ՙայ ֆուցն՚ լավ տղերքին տուլիկ չես տալիս բոզերին ես տալիս՚: Այդ ասելով Բ.Գաբոյանը նկատի է ունեցել, որ Մ.Մանուչարյանը արձակուրդից բերած սնունդը տվել է սպաներին, այլ ոչ թե իրեն կամ Արման Ստեփանյանին: Մ.Մանուչարյանը գլուխը կախ լսել է այդ ամենը և ոչինչ չի պատասխանել: Այդ խոսքերը ասելու ընթացքում Բ.Գաբոյանը մեկ անգամ ձեռքով հրել է Մ.Մանուչարյանի կրծքավանդակից, որից հետո ինքը և Մ.Մանուչարյանը դուրս են եկել զորանոցից: Նույն օրը քուն հրամանից հետո Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին ասել է, որ օրապահի կողապահարանից վերցնի երեկոյան անվանականչի մատյանը և զորանոցում անցկացնի անվանականչ: Երբ Մ.Մանուչարյանը բերել է մատյանը, Բ.Գաբոյանը նրան ասել է, որ բարձրանա մահճակալի երկրորդ հարկ և բարձրաձայն կարդա ցուցակը: Մ.Մանուչարյանը խոսելիս ժամանակ առ ժամանակ ՙթլիկացել՚ է, և սկսել է ոչ ճիշտ, ՙթլոշ՚ ձևով արտասանել ազգանունները, որի պատճառով բոլորի ծիծաղի առարկան է դարձել: Վաշտի բոլոր զինծառայողները ծիծաղել են Մ.Մանուչարյանի վրա և վերջինս դրանից ընկճված ցուցակը կարդալուց հետո պառկել է քնելու: Նմանատիպ դեպք եղել է ևս մեկ անգամ` Մ.Մանուչարյանի արձակուրդից վերադառնալուց հետո` մինչև հուլիսի 20-ը: Երեկոյան անվանականչից հետո Մ.Մանուչարյանն իրեն գանգատվել է, որ կրկին ՙեկավ ընկավ սրանց ձեռքը՚` նկատի ունենալով Բ.Գաբոյանին և Ա.Ստեփանյանին: 2013թ. հուլիսի 29-ի երեկոյան քուն հրամանից հետո, ինքը գտնվել է զորանոցում, երբ ականատես է եղել, որ Արման Ստեփանյանը Մ.Մանուչարյանին ասել է. ՙայ ֆուցն շոր կա արի լվա՚, նկատի ունենալով քաղաքացիական հագուստները: Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է լվանալ հագուստները, որից Ա.Ստեփանյանը բարկացել է, ձեռքերով բռնել է Մ.Մանուչարյանի կոկորդից, նրան մտցրել է մահճակալի և պատի մեջտեղի հատվածը, սկսել է սեղմել կոկորդից և ասել. ՙԲաբոյի շորերը լվանումես իմը չես լվում, կխեղդեմ արա՚: Դրանից հետո Ա.Ստեփանյանը Մ.Մանուչարյանին բաց է թողել, Մ.Մանուչարյանը չի լվացել նրա հագուստները, պառկել է քնելու, չնայած դրան Ա.Ստեփանյանը կրկին Մ.Մանուչարյանին ասել է, որ լվանա իր հագուստները, իսկ երբ Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է դրանք լվանալ, ասել է, որ ցանկանում է քնել, Ա.Ստեփանյանը բարձրացել է մահճակալի վրա և երկրորդ հարկի մահճակալի վրայով վազելով հասել է Մ.Մանուչարյանի մահճակալին, սկսել է ոտքերով հարվածներ հասցնել վերջինիս մարմնին: Ա.Ստեփանյանը շուրջ հինգ րոպե հարվածել է Մ.Մանուչարյանին, ապա դադարել է հարվածել` ասելով. ՙլվալու ես արա՚, իսկ Մ.Մանուչարյանն ասել է, որ չի լվանալու: 2013թ. հուլիսի 31-ին առավոտյան` ժամը 08:10-ի սահմաններում, իրենց ջոկատի բազմաթիվ զինվորների հետ ինքը գտնվել է 1-ին ջոկատի ծխարանում, երբ երկրորդ հարկի պատուհանից լսվել է Բ.Գաբոյանի ձայնը, վերջինս իրեն ասել է, որ գնա և մաքրի զորանոցը: Լսելով Բ.Գաբոյանի ձայնը` ինքը բարձրացել է 3-րդ վաշտի զորանոց, որտեղ գտնվել են Բ.Գաբոյանը և օրապահը: Ցույց տալով պատի տակ դրված ավելը` Բ.Գաբոյանն ասել է, որ մաքրի զորանոցը, որից հետո իջնի և շարք կանգնի: Ինքն սկսել է մաքրել, Բ.Գաբոյանն այդ ընթացքում նստել է մահճակալի վրա և զբաղվել է իր բջջային հեռախոսով: Երկու-երեք րոպե անց զորանոց է գնացել Մ.Մանուչարյանը, վերջինիս Բ.Գաբոյանն ասել է, որ լվանա իր հագուստները` ցույց տալով իր մահճակալի կողքին դրված կիսաթև վերնաշապիկը: Մ.Մանուչարյանն ասել է, որ վերակարգի մեջ է և չի կարող լվանալ հագուստները, Բ.Գաբոյանն ասել է. ՙաֆիցերը որ ասումա վռազ անում ես՚ և Մ.Մանուչարյանին ուժգին ապտակել է, որից հետո Մ.Մանուչարյանը բարձր ձայնով ասել է, որ Բ.Գաբոյանն իրեն չհարվածի: Բ.Գաբոյանն ասել է. ՙդայաղ ես անում՚` նկատի ունենալով, որ Մ.Մանուչարյանը բարձր բղավելով ցանկանում է սպաների ուշադրությունը գրավել, որից հետո Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին ասել է. ՙարի ընգի առաջ կասեմ՚ և Մ.Մանուչարյանին ՙիր առջև գցած՚, դուրս է եկել զորանոցից և թեքվել աջ կողմ: Միջանցքի այդ հատվածում է գտնվել զուգարանը և երկու զորանոց: Ըստ իր ենթադրության` նրանք մտել են զուգարան: Իրենից հետո զորանոց է բարձրացել Ա.Ստեփանյանը, ով ներկա է գտնվել Մ.Մանուչարյանի և Բ.Գաբոյանի խոսակցությանը, սակայն դրան չի միջամտել, իսկ երբ Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին տարել է զորանոցից, Ա.Ստեփանյանը հետևել է նրանց: Նրանց գնալուց 3-5 րոպե անց ինքն ավարտել է մաքրությունը և իջել է շարվելու: Ինքն այդ օրը Մ.Մանուչարյանին տեսել է ժամը 09:30-ից 10:00-ի սահմաններում, ջոկատի մուտքի մոտ, գլուխը կախ, անտրամադիր, ձեռքին էլէկտրական թեյնիկ բռնած: Մ.Մանուչարյանը շատ անտրամադիր ասել է, որ գնացել է թեյնիկը տանի պահակատուն, որից հետո այլևս ոչինչ չի ասել և հեռացել է: Տուժողը նշել է, որ նման դեպքերը վերջին 40 օրերի ընթացքում կրել են պարբերական բնույթ և քանի որ Բ.Գաբոյանը և Ա.Ստեփանյանը 1-ին ՀՆՋ-ում անհերքելի հեղինակություն են եղել, իսկ Մ.Մանուչարյանն իր բնավորությամբ համեստ և խելոք անձնավորություն է եղել, Բ.Գաբոյանը և Ա.Ստեփանյանը տեղին և անտեղի նեղացրել են Մ.Մանուչարյանին, հայհոյել, ծաղրել են, իսկ երբեմն էլ` հարվածել են կամ բռնություն են գործադրել նրա նկատմամբ: Ինքը չգիտի, թե ինչով է պայմանավորված եղել Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի այդպիսի վարքագիծը, այդ վարքագիծն ավելի է ՙսրվել՚, երբ հուլիսի 12-ին Մ.Մանուչարյանը վերադարձել է արձակուրդից, այդ ամենը կատարվել է վաշտի տարբեր զինվորների ներկայությամբ: 2013թ. մարտին Բ.Գաբոյանն իրեն ինչ-որ տեղ գնալու հանձնարարություն է տվել, ինքը հրաժարվել է կատարել նրա պահանջը, որից հետո Բ.Գաբոյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն: Երկրորդ անգամ Բ.Գաբոյանն իրեն ապտակել է 2013թ. հունիսին` կիսաճտքավոր կոշիկներով զորանոց մտնելու համար: Բ.Գաբոյանն իրենից բացի կիսաճտքավոր կոշիկներով զորանոց մտնելու համար ապտակել է Արման Սահակյանին, իսկ իր կիսաճտքավոր կոշիկները պատուհանագոգին չդնելու համար` Արման Ղամոյանին:
30.09.2013թ. Լ.Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել, որ քանի որ Բ.Գաբոյանը համարվել է հեղինակություն ունեցող զինվոր, մյուս համածառայողները վախեցել են, այդ պատճառով իրենց ցուցմունքներում հերքել են Բ.Գաբոյանի կողմից իրենցից գումար հավաքելու, ինչպես նաև Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի մահճակալի վրա բարձրանալու և միայն վարտիքով երեկոյան անվանականչ կատարել պարտադրելու հանգամանքը: Նշել է, որ եթե չլիներ Մ.Մանուչարյանի մահվան հանգամանքը, ինքն էլ ոչինչ չէր հայտնի Բ.Գաբոյանի գործողությունների վերաբերյալ: Բ.Գաբոյանն իրենից և մյուս զինվորներից սպառնալիքով գումարներ չի վերցրել, միայն ասել է, որ գումարը ստանալու դեպքում իրեն տան և քանի որ մյուս զինծառայողները չեն ցանկացել Բ.Գաբոյանի հետ խնդիրներ ունենալ, առանց հարցեր տալու վերջինիս են տվել գումարները: Առաջին անգամ Բ.Գաբոյանն իրեն ապտակել է 2013թ. մարտ ամսին` կեսօրին, իրենց ջոկատի լսարանում, այլ զինծառայողների ներկայությամբ: Ինքը շատ չի նեղսրտել Բ.Գաբոյանի վարքագծից, սակայն վերջինիս ասել է, որ մորեղբորն է դիմելու, սակայն հետագայում մտափոխվել է և մորեղբորը ոչինչ չի պատմել: Բ.Գաբոյանն իրեն երկրորդ անգամ ապտակել է 2013թ. հունիսին վաշտի զորանոցում այլ զինծառայողների ներկայությամբ` պահանջը չկատարելու` վերջինիս կիսաճտքավոր կոշիկները մակճակալից պատուհանի վրա չդնելու համար: Բ.Գաբոյանն իրեն կիսաճտքավոր կոշիկներով զորանոց մտնելու համար չի ապտակել, ինքը նախորդ ցուցմունքում իր միտքը ճիշտ չի ձևակերպել, Բ.Գաբոյանն իրեն ապտակել է ոչ թե կոշիկներով զորանոց մտնելու, այլ նրա կոշիկները պատուհանին չդնելու համար:
13.02.2014թ. կատարված քննչական փորձարարության մասին արձանագրության համաձայն` Լիբիկ Մկրտչյանը մատնացույց է արել զորանոցը, մահճակալը, կենցաղային սենյակը և զուգարանը ու պնդել Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի կողմից Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ ցուցաբերած վերաբերմունքի և գործողությունների վերաբերյալ նախկինում հայտնած տեղեկությունները:
07.08.2014թ. Լ.Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 11-ին `ժամը 23:00-ի սահմաններում Մ.Մանուչարյանը չի ցանկացել կատարել Բ.Գաբոյանի պահանջը, սակայն Բ.Գաբոյանը զայրացել է, հայհոյել է Մ.Մանուչարյանին, որից հետո Մ.Մանուչարյանը սկսել է անվանականչը և քանի որ բառերի արտասանման հետ կապված խնդիրներ է ունեցել, դարձել է բոլորի ծաղրի և ծիծաղի առարկան: Տուժողը պնդել է նախկինում իր կողմից հայտնած իր և Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ Բ.Գաբոյանի կողմից իրականցված բռնությունների, նվաստացուցիչ գործողությունների, ծաղրելու հանգամանքը: Միաժամանակ ավելացրել է, որ 2013թ. հուլիսի 27-ին կամ 28-ին Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին վաշտի զորանոցում կանչել է իր մոտ, ասել է, որ լվանա իր քաղաքացիական հագուստները, որից հետո Մ.Մանուչարյանը դուրս է եկել զորանոցից: Չնայած նրան, որ Մ.Մանուչարյանի կողմից Բ.Գաբոյանի հագուստները լվանալու հանգամանքը չի տեսել, սակայն հասկացել է, որ Մ.Մանուչարյանը դրանք ընկճված տրամարդությամբ է տարել լվանալու: Քանի որ Ա.Ստեփանյանը Բ.Գաբոյանի ընկերն է եղել, ինքը ենթադրում է, որ Բ.Գաբոյանն է Ա.Ստեփանյանին պատմել, որ Մ.Մանուչարյանը լվացել է իր հագուստները, այդ պատճառով էլ Ա.Ստեփանյանը 2013թ. հուլիսի 29-ին Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով վերջինիս ասել է. ՙարա Բաբոյի շորերը լվում ես իմը չես լվում՚:
24.09.2014թ. հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրությամբ Լ.Մկրտչյանը պնդել է իր կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին նախկինում հայտնած տեղեկությունները: (…)
Վկա Արման Սահակյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, (…) 2015 թվականի հուլիսի 26-ին գտնվել է արձակուրդում, վերադարձել է 2015 թվականի հուլիսի 31-ին` երեկոյան, այդ ժամանակ իմացել է Մանուչար Մանուչարյանի կողմից պահակակետում ինքնաձիգով ինքնասպան լինելու մասին:
Վկան նշել է, որ նախաքննության փուլում իր կողմից հայտնած տեղեկություններն իրականությանը չեն համապատասխանում, ցուցմունք տալիս ինքը պապիկի և տատիկի մահվան պատճառով եղել է հոգեպես ընկճված վիճակում, քննիչի կողմից իրեն ինչ թելադրվել է, այն էլ գրել է, վերջինս իրեն չի սպառնացել: (…)
Նախաքննության փուլում` 16.08.2013թ. վկա Արման Սահակյանը ցուցմունք է տվել, որ (…) Արձակուրդում գտնվելու ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանի հետ չի խոսել, նրանից տեղեկություն չի ունեցել, քանի որ Մ.Մանուչարյանը բջջային հեռախոս չի ունեցել: 2013թ. հուլիսի 10-ին կամ 11-ին երեկոյան անվանականչից հետո` ժամը 23:00-ի սահմաններում, երբ բոլորը պառկել են քնելու, Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին ասել է, որ գնա, բերի երեկոյան անվանականչի մատյանը և ննջարանում երեկոյան անվանականչ կատարի: Մ.Մանուչարյանը բերել է անվանականչի մատյանը, Բ.Գաբոյանին խնդրել է չկարդալ, նշելով. ՙԲաբո խնդրում եմ թարգը տուր՚, որից հետո Բ.Գաբոյանը բարկացել է Մ.Մանուչարյանի վրա: Մ.Մանուչարյանը ներքնաշորերով կանգնել է ննջարանում և սկսել է երեկոյան անվանականչ կատարել, այդ պահին բոլորը ծիծաղել են նրա վրա, որից Մ.Մանուչարյանն իրեն վատ է զգացել: Մ.Մանուչարյանը բառերի արտասանման խնդիր է ունեցել, որի պատճառով էլ Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին հրամայել է կարդալ մատյանը, որպեսզի Մ.Մանուչարյանի խոսքի արտաբերման խնդիրը դառնա բոլորի ծաղրի առարկա: Երբ Մ.Մանուչարյանը վերջացրել է կարդալը, գիրքը դրել է դրա համար նախատեսված վայրում և ամոթալի վիճակում պառկել է քնելու: Այլ նմամատիպ դեպքերի ինքն ականատես չի եղել, սակայն արձակուրդից հետո վաշտում շրջանառվող խոսակցություններից տեղեկացել է, որ վերջին ժամանակներում Բ.Գաբոյանը մի քանի անգամ նմանատիպ արարք է կատարել Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ, նվաստացրել է նրան: Լսել է, որ Բ.Գաբոյանը տեղեկանալով, որ Մ.Մանուչարյանին տնից մթերք պետք է ուղարկեն, ասել է, որ դրանք ստանալուն պես իրեն հանձնի, սակայն Մ.Մանուչարյանը սնունդը չի տվել Բ.Գաբոյանին, որից հետո վերջինս իր մոտ է կանչել Մ.Մանուչարյանին, հայհոյել է, ասել. ՙտուլիկը բերում ես լավ տղեքին չես տալիս բոզերին ես տալիս՚: Ինքը դեպքի օրվա մասին տեղեկացել է, որ Մ.Մանուչարյանն ինքնասպանություն կատարելուց առաջ դիտաշտարակից գնացել է ջոկատ, մտել է ննջարան, որտեղ հանդիպել է Բ.Գաբոյանին և Ա.Ստեփանյանին, մոտ 20 րոպե մնացել է այնտեղ, վերադարձել է հենակետ և ինքնասպան եղել, սակայն տեղյակ չէ, թե նրանք ինչ են խոսել, չգիտի, թե ինչու է Մ.Մանուչարյանը դիտաշտարակից հեռացել և գնացել ջոկատ: Վկան նշել է, որ ՙԳաբոյանն իր բնավորությամբ հաճախակի նմանատիպ նեղություն է պատճառել Մանուչարին՚, իսկ մոտ 3 ամիս Բ.Գաբոյանը բոլորից հավաքել է դրամական բավարարումները` ասելով. ՙլավ տղերքի համարա՚, Բ.Գաբոյանը չի սպառնացել, սակայն եթե որևէ անձ հրաժարվեր իր դրամական բավարարումը տրամադրելուց, ապա Բ.Գաբոյանն իր վերաբերմունքը կփոխեր տվյալ անձի նկատմամբ, հետագայում անընդհատ կբարկանար նրա վրա, կծաղրեր, կհայհոյեր բոլորի ներկայությամբ: Ա.Սահակյանը նշել է. ՙավելի լավ է տվյալ պահին Գաբոյանը ծեծի քեզ քանց հետագայում վերաբերմունքը փոխի դրամական բավարարում չտալու համար՚, բոլորը, բացառությամբ Ա.Ստեփանյանի, տվել են իրենց դրամական բավարարումները, քանի որ հասկացել են, որ չտալու դեպքում խնդիրներ կունենան Բ.Գաբոյանի հետ: Բ.Գաբոյանը նմանատիպ վերաբերմունք է ցուցաբերել գրեթե բոլոր զինծառայողների հանդեպ, նա իր բնավորությամբ այնպիսին է եղել, որ նրա ասած ցանկացած խոսք վերջնական է եղել, չի սիրել, որ իրեն հակաճառել են, հակառակ դեպքում բարկացել է, անպատվել և հայհոյել:
30.09.2013թ. Ա.Սահակյանը ցուցմունք է տվել, որ ականատես է եղել, որ Բ.Գաբոյանը ստիպել է Մ.Մանուչարյանին միայն վարտիքով բարձրանալ մահճակալի վրա և երեկոյան անվանականչ կատարել, իր ցուցմունքում նշած մյուս տեղեկությունները իրեն պատմել է Լ.Մկրտչյանը: Դեպքից մոտ 1-2 ամիս առաջ Բ.Գաբոյանը պարտքով գումար է ուզել, խոստացել է վերադարձնել, ինքը նրան է տվել 3.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն Բ.Գաբոյանը նրան չի վերադարձրել, ինքը մեկ անգամ հետ է ուզել, սակայն Բ.Գաբոյանը պատասխանել է. ՙՀա դե կտամ գժվցրիր էլի՚, սակայն գումարը չի վերադարձրել, իսկ ինքն այլևս այն հետ չի պահանջել: Բ.Գաբոյանը զորամասում համարվել է հեղինակություն, ըստ իր ենթադրության` այլ զինծառայողները չեն ցանկացել խնդիրներ ունենալ Բ.Գաբոյանի հետ, այդ պատճառով Բ.Գաբոյանի կողմից գումար պահանջելու և միայն վարտիքով Մ.Մանուչարյանի կողմից անվականչ կատարել պարտադրելու վերաբերյալ տեղեկությունները չեն հայտնել իրենց կողմից տրված ցուցմունքներում:
22.07.2014թ. Ա.Սահակյանը ցուցմունք է տվել, որ բացի Բ.Գաբոյանից այլ զինծառայողներ Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ նվաստացնող գործողություններ չեն կատարել, չեն հայհոյել, բռնություն չեն գործադրել: Ընդհանուր խոսակցություններից տեղեկացել է, որ Մ.Մանուչարյանը արձակուրդից վերադառանալիս` 2013թ. հուլիսի 10-ին, իր հետ հանձնուք է բերել, որի մի մասը զինվորների հետ է կերել, իսկ մյուս մասը սպաներին է տվել, այդ մասին տեղեկացել է Բ.Գաբոյանը և Մ.Մանուչարյանին ասել է. ՙլավ տղեքին չես տալիս բոզերին ես տալիս՚: Դեպքի օրվա Մ.Մանուչարյանի գործողությունների մասին տեղեկացել է Լ.Մկրտչյանից, իսկ մյուս մասը տեղեկացել է ընդհանուր խոսակցություններից, տեղյակ է, որ Մ.Մանուչարյանը զենքը թողել է դիտաշտարակում և գնացել է ջոկատ, հանդիպել է Բ.Գաբոյանին և Ա.Ստեփանյանին, մինչ նրանց տեսնելը հեռախոսով է խոսել, սակայն Ա.Սահակյանը տեղյակ չէ, թե ում հետ և ինչ բովանդակությամբ, դրանից հետո Մ.Մանուչարյանի տրամադրության վերաբերյալ տեղեկություններ չունի, սովորաբար վերջինս ընկճված տրամադրություն է ունեցել, սակայն դա տևել է մոտ 2-3 ժամ: Ինքը լսել է, որ Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին ասել է, որ իր հագուստները լվանա, սակայն կոնկրետ այդ պահը չի տեսել: Ա.Սահակյանը նշել է, որ ճիշտ չի լինի ասել, որ Բ.Գաբոյանը վաշտի զինծառայողներից դրամական բավարարումները պարբերաբար հավաքել է, ինքը տեղյակ է, որ Բ.Գաբոյանը պարտքով գումարներ է խնդրել, դա ստիպողական բնույթ չի կրել: Ինքն ականտես չի եղել, որ Ա.Ստեփանյանը նույնպես բռնություն գործադրի կամ ծաղրի Մ.Մանուչարյանին: Իր ներկայիս և նախկինում նման բովանդակությամբ ցուցմունքները տալուն որևէ անձ չի նպաստել, չի հարկադրել, չի սպառանացել, պատրաստ է Բ.Գաբոյանի հետ առերես հարցաքննության և ճշմարտացի ցուցմունք տալ նաև նրա ներկայությամբ: Մեկ անգամ, երբ ինքը կիսաճտքավոր կոշիկներով մտել է զորանոց, Բ.Գաբոյանն իր աջ ուսի շրջանում հրել է, իսկ հետագայում բացատրել է, որ չի ցանկացել իր նկատմամբ բռնություն գործադրել, բացատրել է, որ կեղտոտ կիսաճտքավոր կոշիկներով չի կարելի զորանոց մտնել, իսկ ինքն էլ դա որպես իր նկատմամբ բռնություն չի ընկալել:
(…)
Դատարանի համոզմամբ վկա Արման Սահակյանի նախաքննության փուլի բոլոր ցուցմունքներն արժանահավատ են, քանի որ բխում են գործի մյուս փաստական տվյալներից և ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ: Դատարանի ներքին համոզմունքը բխում է նաև այն էական հանգամանքից, որ վկայի ցուցմունքների բովանդակությունը համընկնում է գործում առկա և դատարանում հետազոտված մյուս ապացույցների բովանդակությանը: Բացի այդ, վկան որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չներկայացրեց իր կողմից նախաքննության փուլի ցուցմունքներից հրաժարվելու պատճառների վերաբերյալ:
Վկա Արթուր Ժորայի Աբրահամյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ հատուկ նշանակության ջոկատի պարտադիր ժամկետային զինծառայող: Բաբկեն Գաբոյանին և Արման Ստեփանյանին ճանաչում է որպես համածառայակիցներ: 2013 թվականի հուլիսի 30-ին եղել է վերակարգում` որպես 1-ին ջոկատի վաշտի օրապահ, Մանուչար Մանուչարյանին չի ճանաչել: Ինքն 1-ին ջոկատ տեղափոխվել է 2013 թվականի հուլիսի 27-ին: Բաբկեն Գաբոյանը և Արման Ստեփանյանը եղել են սովորական զինծառայողներ, բոլորի նման ծառայել են: 2013 թվականի հուլիսի 30-ին Բաբկեն Գաբոյանին տեսել է ճաշարանում: 2013 թվականի հուլիսի 31-ին համածառայակիցներից լսել է, որ Մանուչար Մանուչարյանը զենքով ինքնասպան է եղել: Ինքը դեպքի վայրում չի եղել, կրակոցներ չի լսել: Այդ օրն ինքը Գաբոյանին չի տեսել: Մանուչար Մանուչարյանին անձամբ չի ճանաչել:
Ինչ վերաբերվում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքներին, ապա վկան նշել է, որ նախ ռազմական ոստիկանության երկու աշխատակիցներ, հետագայում` քննչականում, իրեն ճնշել են, ծեծել և փայտով վախեցրել, այդ պատճառով տվել է իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ, ցուցմունքներն իրեն թելադրել են: Հետագայում ինքը հրաժարվել է իր ցուցմունքներից: Վկան միաժամանակ նշեց, որ նախաքննության փուլի ցուցմունքներն ինքն է գրել, սակայն դրանք չի պնդում, քանի որ այդ ցուցմունքները տվել է ճնշման և վախի ազդեցության տակ:
Նախաքննության փուլում` 16.08.2013թ. վկա Արթուր Ժորայի Աբրահամյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 31-ին` ժամը 19:00-ին, ընդգրկվել է զորամասի օրվա վերակարգում որպես 1-ին ջոկատի օրապահ: Նույն օրը` ժամը 08:00-ի սահմաններում, կատարել է օրապահի պարտականությունները, երբ դրսից ներս է եկել Մ.Մանուչարյանը և մտել է կապիտան Վ.Մուրադյանի սենյակ, վերջինիս Մ.Մանուչարյանն ասել է, որ գնացել է թուղթ վերցնելու, ինչից ինքը ենթադրել է, որ խոսքը զուգարանի թղթի մասին է եղել: Մ.Մանուչարյանը դուրս է եկել Վ.Մուրադյանի սենյակից, մտել է կենցաղային սենյակ, այդ ընթացքում Վ.Մուրադյանը դուրս է եկել զորքը ճաշարան տանելու: Քիչ անց Մ.Մանուչարյանն առանց գլխարկի և գոտու դուրս է եկել կենցաղային սպասարկման սենյակից, և որքանով մտաբերում է, Բ.Գաբոյանի հետ մտել է զուգարան, մոտ 2-3 րոպե հետո երկուսով դուրս են եկել զուգարանից և կրկին մտել են կենցաղային սենյակ: Այդ պահին Մ.Մանուչարյանի վարքագծից զգացել է, որ նա ընկճված և տխուր է, գլուխը կախ է քայլել: Մ.Մանուչարյանը և Բ.Գաբոյանը կենցաղային սենյակում մնացել են մոտ 10-15 րոպե, այնուհետև դուրս են եկել և հեռացել: Ժամը 08:30-ի սահմաններում ինքը գնացել է ճաշարան և Մ.Մանուչարյանին չի տեսել: Ժամը 14:00-ին սահմաններում Բ.Գաբոյանն իրեն հայտնել է Մ.Մանուչարյանի ինքասպանության դիմելու փաստի մասին:
23.08.2013թ. Արթուր Ժորայի Աբրահամյանը ցուցմունք է տվել, որ առաջին ցուցմունքի մեջ շփոթվել է, 2013թ. հուլիսի 31-ին` ժամը 08:00-ի սահմաններում Մ.Մանուչարյանը ոչ թե մտել է կենցաղային սենյակ, այլ մտել է 3-րդ վաշտի զորանոց, ապա մի քանի րոպե անց Բ.Գաբոյանի հետ դուրս է եկել այնտեղից, գնացել է զուգարան, 3-5 րոպե անց երկուսով դուրս են եկել զուգարանից, առջևից գնացել է Մ.Մանուչարյանը գլուխը կախ, ընկճված, իսկ նրա հետևից գնացել է Բ.Գաբոյանը, երկուսով մտել են 3-րդ վաշտի զորանոց: 10-15 րոպե անց զորանոցից դուրս է եկել Մ.Մանուչարյանը, վերջինս կրկին ընկճված տեսք է ունեցել, հեռացել է, իսկ դրանից 1-2 րոպե անց դուրս է եկել Բ.Գաբոյանը և հեռացել է: Ա.Ստեփանյանին այդ ժամանակ չի տեսել, սակայն չի բացառում, որ նա ջոկատում եղած լինի և մտած լինի զուգարան, իսկ ինքը նրան չնկատի, ինքը երրորդ վաշտի զորանոցից հայհոյանքներ, վիճաբանությունների ձայներ չի լսել: Բ.Գաբոյանը համարվել է հեղինակություն, մյուս զինծառայողները ենթարկվել են նրան, զգացվել է, որ ոչ ոք չի ցանկանում նրա հետ խնդիր ունենալ: Երբ ինքն ու այլ նորակոչիկներ անցել են ծառայության, Բ.Գաբոյանն իրենց կանչել է իր մոտ, բացատրել է ջոկատի կարգ ու կանոնը, այդ խոսակցությանը ներկա է գտնվել նաև Լ.Հարությունյանը: Ինքը երբևէ չի տեսել, որ Բ.Գաբոյանն անձամբ մաքրություն կատարի, վերջինս հետևել է այդ գործընթացին, իսկ ճաշարանի կամ մարմնամարզության ժամանակ ուղեկցել է իրենց: Ինքն այնպիսի դեպքի ականատես չի եղել, որ Բ.Գաբոյանն իր պահանջները չկատարելու դեպքում անպատվի, հայհոյի կամ բռնություն գործադրի այլ զինծառայողի նկատմամբ:
13.02.2014թ. կատարված քննչական փորձարարության մասին արձանագրության համաձայն` Արթուր Ժորայի Աբրահամյանը պնդել է 23.08.2013թ. հայտնած տեղեկությունները, ավելացնելով որ ինքը աղմուկ, վիճաբանության ձայներ չի լսել թե՛ 3-րդ վաշտի ննջարանում, թե՛ զորանոցի զուգարանում Մ.Մանուչարյանի և Բ.Գաբոյանի գտնվելու ժամանակ:
(…):
Համադրելով վկա Արթուր Ժորայի Աբրահամյանի նախաքննության և դատաքննության փուլերի ցուցմունքները, դատարանն արժանահավատ է համարում վկա Արթուր Աբրահամյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքները, քանի որ վկայի նախաքննության փուլի ցուցմունքները ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ, չեն հակասում քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներին: Բացի այդ, ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում նախապատրաստված նյութերով Արթուր Աբրահամյանի նկատմամբ ենթադրյալ ճնշումներ գործադրելու և բռնություն գործադրելու սպառնալիք տալու հանգամանքները չեն հիմնավորվել և 18.06.2015թ. որոշմամբ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է:
Վկա Հովիկ Դերենիկի Թադևոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014թթ ծառայել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում, Բաբկեն Գաբոյանին, Արման Ստեփանյանին և Մանուչար Մանուչարյանին ճանաչում է որպես համածառայակիցների: 2013 թվականի հունիս ամսին, դեպքի օրը գտնվել է պահակային ծառայության մեջ, մյուս երկու պահակային ծառայակիցները եղել են Լավրենտ Դավթյանը և Մանուչար Մանուչարյանը: Ժամը 13:00-ի սահմաններում լսել է 3 կրակոց /կրակահերթ/, այդ ժամանակ գտնվել է 3-րդ պահակակետում: Սակայն ինքը պահակակետը չի լքել: Դրանից հետո դեպքի վայր` 5-րդ պահակակետ է ներկայացել պահակապետ Արթուր Աբրահամյանը, հետագայում նաև` զորամասի հրամանատարությունը: Պարզվել է, որ Մանուչար Մանուչարյանն ինքն իրեն կրակել է, սակայն պատճառների մասին տեղյակ չէ:
Մանուչար Մանուչարյանին բնութագրում է բնավորությամբ հանգիստ, համեստ, շփվող անձի, կռվարար չէր: Արման Ստեփանյանը ևս շատ հանգիստ բնավորություն ուներ: Իրեն հայտնի չեն Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն կամ ճնշում գործադրելու դեպքերի մասին:
Նախաքննության փուլում վկա, ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 1-ին ջոկատի հատուկ ռադիոկապի դասակի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Հովիկ Դերենիկի Թադևոսյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 30-ին համածառայողների հետ միասին ընդգրկվել է զորամասի պահակային ծառայության վերակարգում` որպես 3-րդ պահակակետի 1-ին հերթափոխի ժամապահ:
Իր հետ միասին նույն հերթափոխում 5-րդ պահակակետի ժամապահ է հանդիսացել համածառայող, շարքային Մանուչար Մանուչարյանը: Հուլիսի 31-ին` ժամը 12.45-ի սահմաններում, պահակապետի օգնական, պարտադիր ժամկետային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Արթուր Գրիգորյանը հերթափոխի անձնակազմին ուղեկցել է դեպի պահակակետեր և կատարել է հերթափոխ, որի արդյունքում ստանձնել է 3-րդ, իսկ Մանուչար Մանուչարյանը` 5-րդ պահակակետի ժամապահի պարտականությունները: Քանի որ իր պահպանությանը վստահված պահակակետը չի ունեցել դիտաշտարակ, ուստի ծառայությունը կատարել է` շրջելով իր պահպանության տարածքում, որի ժամանակ` ժամը 13.30-ի սահմաններում նկատել է, որ Մանուչար Մանուչարյանը բարձրացել է թիվ 5 պահակակետի դիտաշտարակի վրա: Ժամը 13.45-ի սահմաններում լսել է թիվ 5 դիտաշտարակի կողմից հնչող կրակոցների 3 ձայներ և սկզբում կարծել է, թե Մանուչար Մանուչարյանը պատահմամբ է կրակոցներ արձակել: Պարզելու համար թե ինչ է կատարվել, ձայն է տվել Մանուչար Մանուչարյանին, սակայն վերջինս իրեն չի պատասխանել: Այնուհետև, քանի որ 4-րդ պահակակետի ժամապահ, պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Լավրենտ Դավթյանն ավելի մոտ է գտնվել պահակակետի հեռախոսին, նրան ասել է, որ զանգի պահակատուն և տեղեկացնի կրակոցների մասին: Քիչ անց նկատել է, որ վազքով եկել են պահակապետ, կապիտան Արթուր Աբրահամյանը և պահակապետի օգնական, կրտսեր սերժանտ Արթուր Գրիգորյանը: Վերջինս տեղ հասելուն պես, բարձրացել է դիտաշտարակի վրա ու բղավել, որ ՙՄանուչարն իրեն գլխից խփել է՚: Քիչ անց զորամասի բուժկետի կողմից վազքով եկել են երկու բժիշկներ, որոնք էլ բարձրանալով թիվ 5 դիտաշտարակի վրա, արձանագրել են Մանուչար Մանուչարյանի մահը: Հետագայում պարզվել է, որ վերջինս իր մոտ եղած ինքնաձիգով կրակոցներ արձակելով իր ծնոտի ստորին շրջանում, տեղում մահացել է: Նշել է նաև, որ Մանուչար Մանուչարյանի` կյանքին վերջ տալու` ինքնասպանություն գործելու պատճառների մասին կոնկրետ ոչինչ չգիտի, միայն դեպքից հետո համածառայողներ Լիբիկ Մկրտչյանից և Արման Ղամոյանից տեղեկացել է, որ 2013թ. հուլիս ամսին, կոնկրետ օրը չգիտի, Բաբկեն Գաբոյանը ստիպել է կարգացուցակով նախատեսված անվանականչն անցկացնելուց հետո վերցնել վաշտի զինծառայողների երեկոյան անվանականչի մատյանն ու կատարել անվանականչ, որի ժամանակ Մանուչար Մանուչարյանը դարձել է համածառայողների ծաղրի առարկան:
(…)
Վկա Արման Բաղդասարի Ղամոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Բաբկեն Գաբոյանին և Արման Ստեփանյանին ճանաչում է որպես համածառայակիցների: 2012-2014 թվականներին ծառայել է 24923 զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտում, որպես համածառայակցի ճանաչել է նաև Մանուչար Մանուչարյանին, նրան բնութագրում է որպես հանգիստ, բայց ոչ խեղճ զինծառայողի, բոլորի նման ծառայող էր, աշխատասեր, ոչ կռվարար: 2013 թվականի հուլիսի 31-ին ժամը 11:00-ի սահմաններում քնած է եղել, ձայներ են լսվել, արթնացել է պահակադրի` Արթուրի ձայնից, ով հայտնել է, որ Մանուչար Մանուչարյանն իր վրա է կրակել և ինքնասպան է եղել: Վկան նշել է, որ տեղյակ չէ, թե Մանուչար Մանուչարյանը պահակակետը լքել է, թե ոչ: Ականատես չի եղել Արման Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքի, այլ անձանցից նույնպես այդ մասին չի լսել:
Միաժամանակ վկան պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքները:
Նախաքննության փուլում վկա, ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Արման Բաղդասարի Ղամոյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 30-ին համածառայողների հետ միասին ընդգրկվել է զորամասի պահակային ծառայության վերակարգում` որպես 2-րդ պահակակետի 2-րդ հերթափոխի ժամապահ: 5-րդ պահակակետի 1-ին հերթափոխի ժամապահ է հանդիսացել համածառայող, շարքային Մանուչար Մանուչարյանը: Հուլիսի 31-ին` ժամը 11.00-ին կատարվել է հերթափոխ, որի ժամանակ 2-րդ պահակակետում ժամապահի պարտականությունների կատարումը իր փոխարեն ստանձնել է Վարդևան Ալեքսանյանը, իսկ ժամը 13:00-ին հանգստի սենյակում պառկել է քնելու: Ժամը 13.40-ի սահմաններում հանգստի սենյակ է մտել համածառայող, շարքային Հայկ Բոյաջյանն ու ասել, որ կրակոցներ են լսվել: Իրենք դուրս են եկել պահակատնից և տեսել, որ զորամասի 3-5-րդ պահակակետերի կողմից վազքով եկել է պահակապետի օգնական, պարտադիր ժամկետային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Արթուր Գրիգորյանը և ասել, որ Մանուչար Մանուչարյանը ինքնասպանություն է գործել: Ինքն անձամբ չի տեսել վերջինիս մարմինը, սակայն ականատեսներն իրեն պատմել են, որ Մանուչար Մանուչարյանը կրակոցներ արձակել և իրեն մահացու հրազենային վնասվածք է հասցրել ծնոտի տակից: Նշել է նաև, որ անձամբ ականատես չի եղել համածառայողների կողմից Մանուչար Մանուչարյանին ծաղրելու դեպքերին, սակայն վերջինիս մահվանից հետո զորամասում ծավալված ընդհանուր խոսակցություններից տեղեկացել է, որ դեպքից որոշ ժամանակ առաջ, համածառայող, կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Գաբոյանը ՙքուն՚ հրամանից հետո հանձնարարել է Մանուչար Մանուչարյանին բերել վաշտի անձնակազմի երեկոյան անվանականչի մատյանը և կատարել անվանականչ: Չնայած, քնել է նույն զորանոցում, սակայն այդ ամենին ներկա չի գտնվել` պատճառաբանելով, որ ամենայն հավանականության գտնվել է վերակարգում:
(…)
Ինչ վերաբերվում է վկաներ Արման Սահակյանի և Արման Ղամոյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու մասին պաշտպան Հ.Անանյանի միջնորդությանը, ապա դատարանը գտնում է, նշված ապացույցները ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ, և չեն հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին: Դատարանը գտնում է, որ վկաների կողմից տրված ցուցմունքները թույլատրելի և դեպքին վերաբերելի ապացույցներ են:
Վկա Լավրենտ Անդրանիկի Դավթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ծառայել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում` 1-ին ջոկատի կապի դասակում` որպես հետախույզ-ռադիոհեռագրավար: Բաբկեն Գաբոյանին, Արման Ստեփանյանին և Մանուչար Մանուչարյանին ճանաչել է որպես համածառայակիցների, նրանց հետ գտնվել է նորմալ հարաբերությունների մեջ: 2013 թվականի հուլիսի 31-ին ինքն ու Մանուչար Մանուչարյանն ընդգրկված են եղել պահակակետում` ինքը եղել է 4-րդ, իսկ Մանուչարը` 5-րդ պահակակետում: Լսել է ինքնաձիգի 3 կրակոց` կրակահերթ, զանգահարել է պահակատուն, եկել են պահակապետը` կապիտան Աբրահամյանը և նրա օգնականը, բարձրացել են վերև: Խոսակցություններից պարզվել է, որ Մանուչարը վիրավորվել է, սակայն չգիտի, թե կոնկրետ ինչ է եղել: 4-րդ պահակակետից 5-րդ պահակակետն իրեն տեսանելի է, եթե որևէ մեկը բարձրանար կամ իջներ պահակակետ, ապա կնկատեր: Դեպքի պահին 5-րդ պահակակետ որևէ մեկին բարձրանալիս կամ իջնելիս չի տեսել: Կրակոցի պահին ինքը եղել է մոտ 20-25 մետր հեռավորության վրա, ինքը Մանուչարին տեսել է կրակոցը լսելուց մոտ 30 րոպե առաջ, նրա վարքագծում որևէ տարօրինակ բան չի նկատել, եղել է սովորական բարձր տրամադրությամբ: Այդ օրը ժամը 07:00-ից 09:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանը եղել է պահակակետում, այնտեղից չի բացակայել: Ըստ բնավորության` Մանուչար Մանուչարյանը հանգիստ էր, իշխող բնավորություն չուներ, նաև թույլ չէր տալիս, որ իրեն իշխեն: Ինքը Արման Ստեփանյանի կամ Բաբկեն Գաբոյանի կողմից Մանուչար Մանուչարյանին ճնշելու դեպքեր չի նկատել:
Վկա Արտակ Վլադիմիրի Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է որպես ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի բուժկետի բժիշկ: Իր պարտականությունների մեջ մտել է առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելը: 2013 թվականի հուլիսի 31-ին աշխատանքի է գնացել ժամը 08:30-ին: Դեպքի օրը` ժամը 13:00-14:00-ի սահմաններում բուժկետ է մտել պահակապետի օգնական, կրտսեր սերժանտ Արթուր Գրիգորյանն ու ասել, որ ՙբժիշկ հասեք, մարդա իրան խփել՚: Ինքը վերցրել է սանիտարական պայուսակը և գնացել դեպի 5-րդ դիտաշտարակ: Տեսել է Մ.Մանուչարյանին դիտաշտարակին նստած, մեջքով հենված դիտաշտարակին գլուխը կախված, գանգի վերին գագաթը բացված, զենքը իրանին ուղղահայաց դիրքում: Ստուգել է անոթազարկը, արձանագրել է Մ.Մանուչարյանի կենսաբանական մահը և իջել դիտաշտարակից: Դեպքի վայրում ինքը ոչինչ չի տեղաշարժել: Իր ընկալմամբ մահվան պատճառ է հանդիսացել ստորին ծնոտից հասցված հրազենային վնասվածքը: Այլ հրազենային վնասվածքներ չի տեսել Մանուչար Մանուչարյանի մարմնին: Որոշ ժամանակ անց դեպքի վայր են եկել զորամասի հրամանատարությունն ու իրավապահ մարմինների աշխատակիցները: Որքանով, որ ինքը տեղյակ է, Մ.Մանուչարյանը զորամասում թշնամիներ չի ունեցել:
Վկա Վահե Մանվելի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ծառայել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 1-ին հատուկ նշանակության ջոկատի 3-րդ վաշտի 1-ին խմբի հրամանատար, և ծառայության բերումով ճանաչել է Բաբկեն Գաբոյանին, Արման Ստեփանյանին և Մանուչար Մանուչարյանին: Դեպքի օրը առավորտյան, կոնկրետ ժամը չի հիշում, կամ ժամը 6:45-ին կամ 7:45-ին, երբ ինքը դուրս է եկել սպայական սենյակից` միջոցառման մասնակցելու, տեսել է Մանուչար Մանուչարյանին, ով պահակային ծառայության վերակարգում էր: Նրան հարցրել է, թե ինչ է անում այդտեղ, Մանուչարն ասել է, որ ցանկանում է զուգարանի թուղթ վերցնել, վերցրել է և գնացել: Նրա մոտ որևէ տարօրինակ բան չի նկատել: Դրանից հետո ինքը գնացել է պաշտպանության նախարարություն` Հունաստան մեկնելու համար, այնուհետև ժամը 14:00-ից հետո ցանկացել է գնալ տուն` հանգստանալու, երբ իրեն է զանգահարել վաշտի ավագը` Սիմոնյանը, և ասել, որ շուտ գնա զորամաս, քանի որ դեպք է պատահել, շարքային Մանուչարյանն ինքնասպան է եղել:
Ինքնասպանության գիշերը Բաբկեն Գաբոյանը վերադարձել էր եղբոր հարսանիքից և իր հետ ուտելիք էր բերել, եկել էր նաև Մանուչարը: Երբ Մանուչարը եկել է սենյակ, նրա ձեռքին որևէ բան չի եղել: Ինքը, կապիտան Աբրահամյանը և Մանուչար Մանուչարյանը միասին հաց են կերել: Ուտելուց հետո ինքն ու Աբրահամյանը հավաքել են սեղանը և մաքրել, Մանուչարյանը սեղանը չի մաքրել:
Ինչ վերաբերվում է նախաքննության փուլում հայտնած այն հանգամանքին, որ Մանուչարյանը հեռախոս է վերցրել իրենից, ապա նշել է, որ այդ ժամանակ չի հիշել, և թյուրիմացաբար սխալ տեղեկություն է հայտնել, իրականում Մանուչար Մանուչարյանը ոչ թե հեռախոս, այլ թուղթ է վերցրել:
Վկա Կարինե Ջիվանշիրի Պետրոսյանը դատաքննության ցուցմունք է տվել, որ Մ.Մանուչարյանն ամբողջ գործն ինքնակամ իր վրա է վերցրել, սեփական նախաձեռնությամբ է մաքրման աշխատանքների մեծ մասը կատարել, եղել են դեպքեր, որ մնացած զինծառայողները ՙգլուխ են պահել՚, աշխատանքների մեծ մասը Մ.Մանուչարյանն է իրականացրել: Բ.Գաբոյանը և Ա.Ստեփանյանը ևս մասնակցել են մաքրման աշխատանքներին, ինքը Բ.Գաբոյանի կողմից վատ արարք չի նկատել: 31.07.2013թ., երբ տեսել է Մ.Մանուչարյանին, վերջինիս դեմքին թախծոտ ժպիտ է եղել, խեղճ հայացով է իրեն նայել: Ըստ իրեն` Մ.Մանուչարյանը ծառայության ընթացքում հարմարման դժվարություններ է ունեցել, իր խառնվածքի տիպով մելանխոլիկ է եղել, որը չի համապատասխանել ծառայությանը, Մ.Մանուչարյանը մշտապես գտնվել է ընկճված վիճակում: Դեպքից հետո Մ.Մանուչարյանի ինքնասպանության պատճառների վերաբերյալ տարբեր վարկածներ են շրջանառվել` սկսած Մ.Մանուչարյանի մոր հետ ունեցած կոնֆլիկտից, մինչև զորամասում այլ զինծառայողների կողմից ճնշումների ենթարկվելը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 689/17 եզրակացության համաձայն` Մանուչար Մանուչարյանի մահը վրա է հասել կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վնասվածքներ ստանալու հետևանքով` գլխի հրազենային, գնդակային միջանցիկ վնասվածք ստանալու արդյունքում, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառականա կապի մեջ` մահվան անմիջական պատճառի հետ: Ելնելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ուսումնասիրված վաղ դիակային երևույթների արտահայտվածության աստիճաններից, կարելի է ասել, որ Մանուչար Մանուչարյանի մահը վրա է հասել փորձաքննությունից շուրջ 20-24 ժամ առաջ: Մանուչար Մանուչարյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել է հրազենային մուտքի անցք` ենթակզակյին շրջանում, վերքային խողովակի ընթացքով` լեզվի, քիմքի ոսկրերի և փափուկ հյուսվածքների, քթի խոռոչի ոսկրերի, գանգի հիմի և թաղի ոսկրերի, գլխուղեղի վնասվածքներ, արյունազեղումներ` վերքային խողովակի ընթացքով փափուկ հյուսվածքներում, ելքի անցք` գագաթային շրջանում, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, գնդակով, որի կազմի մեջ եղել է պղինձ, լիցքավորված հրազենից արձակված` տվյալ զենքին բնորոշ լրացուցիչ գործոնների ազդեցության սահմաններում կատարված կրակոցով և նման վնասվածք կենդանի անձանց մոտ, սովորական ընթացքի դեպքում համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող` կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Հրազենային, գնդակային միջանցիկ վնասվածքի վերքային խողովակն ունի հետևյալ ուղղությունը` սկսվում է ենթակզակյին շրջանի մուտքի անցքով, ունի ներքիևից վերև ուղություն և ավարտվում է գլխի գագաթային շրջանի ելքի անցքով: Փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև հրազենային մուտքի անցք` աջ ականջախեցու ստորին կեսի շրջանում, աջ ականջախեցու ակոսաձև քերծվածք, աջ ականջախեցու վերին կեսի միջանցիկ վնասվածք, աջ քունքային շրջանի ակոսաձև քերծվածք, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, գնդակով լիցքավորված հրազենից արձակված, տվյալ զենքին բնորոշ լրացուցիչ գործոնների ազդեցության սահմաններում կատարված կրակոցով, նման վնասվածքը կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում է առողջության թեթև վնաս պատճառող` առողջության կարճատև քայքայող և տվյալ դեպքում չի գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Նշված հրազենային, գնդակային ընդհատվող, միջանցիկ և շոշափող վնասվածքն ունի հետևյալ ուղղությունը` սկսվում է աջ ականջախեցու ստորին կեսի շրջանի միջանցիկ վնասվածքի մուտքի անցքով, ունի ներքևից վերև, ձախից քիչ աջ ուղղություն և ավարտվում է աջ քունքային շրջանի ակոսաձև քերծվածքով:
(…)
Դատամատնադրոշմային, դատահետքաբանական և դատաձգաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 27151303 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված ԱԿՍ տեսակի №1119879 համարի ինքնաձիգի, պահունակի և փամփուշտի վրա հետագա համեմատական հետազոտություն և նույնացում կատարելու համար պիտանի մատնահետքեր չեն հայտնաբերվել:
Փորձաքննությանը ներկայացված Մ.Մանուչարյանի զինվորական բաճկոնի, անթև մայկայի, վարտիքի, զինվորական գլխարկի և մեկ զույգ կիսաճտքավոր կոշիկների վրա բացի շահագործական բնույթի հետքերից որևէ այլ առանձնահատուկ հետքեր ու վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել:
Ներկայացված Մ.Մանուչարյանի զինվորական անդրավարտիքի կոճկող կոճակներից առաջինը մեխանիկական ուժի ազդեցության հետևանքով կոտրված` բացակայում է:
Ներկայացված գլխարկի վրա նկարագրված վնասվածքը /նկարագրությունը բերված է հետազոտական մասում/ հրազենային է, գնդակային, առաջացել է ներքևից-վերև ուղղությամբ կատարված առնվազն մեկ կրակոցի հետևանքով և հանդիսանում է ելքի վնասվածք: Նկարագրված հրազենային վնասվածքի հետազոտությամբ մոտ կրակոցի լրացուցիչ գործոնների ազդեցության հետքեր չեն հայտնաբերվել:
Պարզել նկարագրված հրազենային վնասվածքն առաջացնող գնդակի տրամաչափը հնարավոր չէ, փորձագիտական բավարար չափանիշների բացակայության պատճառով:
Ներկայացված զինվորական բաճկոնի, շապիկի, զինվորական անդրավարտիքի, վարտիքի, կիսաճտքավոր կոշիկների և գուլպաների հետազոտությամբ, դրանց վրա հրազենային բնույթի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել:
Ներկայացված զինվորական բաճկոնի առջևի վերին /օձիքի հատվածում/ և շապիկի ետևի վերին /ամենայն հավանականությամբ շապիկը մարմնի վրա եղել է ետև-առաջ դիրքով/ վրա առկա են մոտ կրակոցի լրացուցիչ գործոնների ազդեցության հետքեր, որոնք արտահայտված են անտիմոնի և պղնձի մետաղացման հետքերի տեսքով:
Ներկայացված ինքնաձիգը հանդիսանում է ՙԱԿՍ-74՚ տեսակի, 5.45մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ինքնաձիգ, որի համարն է 1119879, հանդիսանում է հրազեն, տեխնիկապես սարքին է, պիտանի է կրակելու համար: Ներկայացված ինքնաձիգից առանց ձգանը սեղմելու կրակոց տեղի չի ունենում: ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգից, ապահովիչը ՙկրակահերթ՚ դիրքում ձգանի մեկ սեղմումով հնարավոր է կատարել առնվազն մեկ կրակոց:Ներկայացված ինքնաձիգից կրակոց կատարելու համար անհրաժեշտ է ձգանին կիրառել 2կգ-ից ավել ուժ, ինչը համապատասխանում է ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների տակտիկոտեխնիկական չափանիշներին /1.5-2.5կգ/:
Ներկայացված ՙԱԿՍ-74՚ հմ. 1119879 ինքնաձիգից վերջին մաքրումից հետո կատարվել է կրակոց /կրակոցներ/ անծուխ վառոդով լիցքավորված փամփուշտով: Ներկայացված ՙշագանակագույն պլաստմասե իրանով պահունակ արտաքին արնանման հետքերով՚ գրառմամբ փաթեթում առկա փամփշտատուփը հանդիսանում է 5.45մմ տրամաչափի, ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների և դրանց մոդիֆիկացիաների կոմպլեկտավորող մաս հանդիսացող, 30 լիցքանի, գործարանային արտադրության փամփշտատուփ, հանդիսանում է զենքի կոմպլեկտավորող մաս և պիտանի է նպատակային օգտագործման համար: Փամփշտատուփր լիցքավորված է թվով 26 փամփուշտներով:
Ներկայացված ՙշագանակագույն պլաստմասե իրանով պահունակ արտաքին արնանման հետքերով՚ գրառմամբ փաթեթում առկա 26 փամփուշտներր հանդիսանում են 5.45մմ տրամաչափի, ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների, դրանց մոդիֆիկացիաների և ՙՌՊԿ-74՚ գնդացիրների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության /5.45X39, 1974թ. նմուշի/ փամփուշտներ, հանդիսանում են ռազմամթերք և պիտանի են կրակելու համար:
Ներկայացված ՙփամփշտոցից հանված 5.45X39 մեկ փամփուշտ՚ գրառմամբ փաթեթում առկա փամփուշտը հանդիսանում է 5.45մմ տրամաչափի, ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների, դրանց մոդիֆիկացիաների և ՙՌՊԿ-74՚ գնդացիրների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության /5.45X39, 1974թ. նմուշի/ փամփուշտ, հանդիսանում է ռազմամթերք և պիտանի է կրակելու համար: Փամփուշտի վրա դրա ամբողջականության խախտման մասին վկայող հետքեր չկան: Փորձաքննությանը ներկայացված դանակը հանդիսանում է ՙԱԿՍ-74՚, ՙԱԿ-74՚ և ՙԱԿՍ՚ տիպի ինքնաձիգների վրա ամրացվող սվին-դանակ, դասվում է մարտական դանակների շարքին և հանդիսանում է սառը զենք: Այն պիտանի է նպատակային օգտագործման համար:
Ներկայացված ՙզինվորական գոտի, ... մեկ լրիվ լիքը պահունակով և մեկ սվին դանակ՚ գրառմամբ փաթեթում առկա փամփշտատուփը հանդիսանում է 5.45մմ տրամաչափի, ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների և դրանց մոդիֆիկացիաների կոմպլեկտավորող մաս հանդիսացող, 30 լիցքանի, գործարանային արտադրության փամփշտատուփ, հանդիսանում է զենքի կոմպլեկտավորող մաս և պիտանի է նպատակային օգտագործման համար: Փամփշտատուփը լիցքավորված է թվով 30 փամփուշտներով:
Ներկայացված ՙԻրեղեն ապացույց N2 „270-81,, դրոշմվածքով 5.45X39 կրակված պարկուճ՚, ՙԻրեղեն ապացույց N3 „270-81,, դրոշմվածքով մեկ հատ 5.45X39 կրակված պարկուճ՚ և ՙԻրեղեն ապացույց N4 „270-81,, դրոշմվածքով մեկ հատ 5.45X39 կրակված պարկուճ՚ գրառումներով փաթեթներում առկա երեք պարկուճներր հանդիսանում են 5.45մմ տրամաչափի, ՙԱԿ-74՚ ինքնաձիգների, դրանց մոդիֆիկացիաների և ՙՌՊԿ-74՚ ձեռքի գնդացիրների համար նախատեսված, գործարանային արտադրության /5.45X39, 1974թ. նմուշի/ փամփուշտների պարկուճներ և կրակված են ներկայացված ՙԱԿՍ-74՚ հմ. 1119879 ինքնաձիգից:
Դեպքի վայր հանդիսացող պահակակետի տանիքի վրա նկարագրված վնասվածքները /նկարագրությունը բերված է հետազոտական մասում/ հրազենային են, գնդակային, առաջացել են պղինձ պարունակող գնդակներով, ներքևից ֊վերև ուղղությամբ կատարված առնվազն երեք կրակոցների հետևանքով: Ընդ որում նկարագրված NN 2 և 3 վնասվածքներն ունեն առաջացման երկրորդային բնույթ: Նկարագրված վնասվածքների հետազոտությամբ մոտ կրակոցի լրացուցիչ գործոնների ազդեցության հետքեր չեն հայտնաբերվել: Նկարագրված հրազենային վնասվածքներն առաջացնող կրակոցների պահին Մ.Մանուչարյանի և զենքի դիրքը որոշելու համար անհրաժեշտ է կատարել դատաձգաբանական-դատաբժշկական համալիր հետազոտություն:
(…)
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 259 եզրակացության համաձայն` հանգուցյալ Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի արյան նմուշը ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է B խմբին:
Փորձաքննության ներկայացված ՙդիտաշտարակի լճակի հատակից՚, քարի, կտորի, սվին-դանակի շեղբի պատյանի, զինվորական գլխարկի, զինվորական գոտու մետաղական մասերի, զինվորական պայուսակի, Մ.Մանուչարյանի հագուստների` անթև մայկայի, կիսավարտիքի, զինվորական վերնազգեստի, զինվորական անդրավարտիքի, մեկ զույգ կիսաճտքավոր կոշիկների, ԱԿՍ տեսակի ինքնաձիգի ուսակապի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է B խմբի արյուն ունեցող անձից, այդ թվում նաև կարող էր առաջանալ Մ.Մանուչարյանից:
Ներկայացված սվին-դանակի բռնակի և նրա օղակի վրա արյուն չի հայտնաբերվել, իսկ Մ.Մանուչարյանի մեկ զույգ կիսագուլպաների և ինքնաձիգի դետալների ու մեխանիզմների վրա արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել: Փորձաքննության ներկայացված երկու ծխուկների զտիչների վրա հաստատվել է արյան և թքի առկայություն, որը պատկանում է մարդու և կլանման-անջատման ռեակցիայով հայտնաբերվել է B հակածին, ինչը թույլ է տալիս ասել, որ արյունը առաջացել է B խմբի արյուն ունեցող անձից, այդ թվում նաև կարող էր առաջանալ Մ.Մանուչարյանից, իսկ թուքը երկու ծխուկների զտիչների վերին ազատ եզրերին առաջացել է արտադրություններում /մասնավորապես թուք/ B հակածին պարունակող անձից, այդ թվում նաև կարող էր թողնվել Մ.Մանուչարյանի թքի հաշվին:
(…)
Դատաձգաբանական և դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 37881303 եզրակացության համաձայն, ելնելով կատարված դատաձգաբանական հետազոտությունների արդյունքներից, համադրելով դրանք դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 689/17 եզրակացության մեջ առկա տվյալների հետ, փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Մ.Մանուչարյանի դիակի և գլխարկի վրա նկարագրված վնասվածքները, ինչպես նաև պահակակետի տանիքի վրա նկարագրված թիվ 2 և 3 վնասվածքներն ըստ տեղակայման և առաջացման մեխանիզմի համապատասխանում են միմյանց: Նշված հրազենային վնասվածքներն առաջացնող կրակոցների պահին Մանուչար Մանուչարյանը ենթակզակային մակերեսով, ինչպես նաև աջ ականջախեցու ստորին հատվածով ուղղված է եղել դեպի զենքի փողի առաջնային կտրվածքը: Նշված հրազենային վնասվածքներն առաջացնող կրակոցների պահին Մանուչար Մանուչարյանը կարող էր գտնվել ցանկացած այնպիսի դիրքում, որը կապահովեր վերը նկարագրված պայմանները:
(…)
Քննչական փորձարարության արձանագրությունների համաձայն` Լիբիկ Էդիկի Մկրտչյանը և Արթուր Ժորայի Աբրահամյանը ցուցադրել և մատնացույց են արել 3-րդ վաշտի զորանոցը, որտեղից Բաբկեն Գաբոյանն ու Մանուչար Մանուչարյանը դուրս են եկել և մտել զուգարան, իսկ քիչ անց այնտեղից վերջինս դուրս է եկել անտրամադիր և գլխիկոր վիճակում:
(…)
Հետմահու դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական համալիր փորձաքննության թիվ 228/14 եզրակացության հոգեբուժական մասի հետևության համաձայն` Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանը կյանքի ընթացքում որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել, այլ նա հանդիսացել է ՙհոգեպես առողջ՚ անձ, բնավորության փսիխասթենիկ գծերի առկայությամբ: Հիմնվելով զինծառայողներ Լիբիկ Մկրտչյանի և Արման Սահակյանի և մասամբ նաև Կարինե Պետրոսյանի ցուցմունքների վրա, կարելի է գալ եզրակացության, որ զինծառայության վերջին 40 օրերի ընթացքում Բաբկեն Գաբոյանի և Արման Ստեփանյանի կողմից սիստեմատիկորեն ծեծի, ստորացումների, նվաստացումների, ծաղրի և շահագործման ենթարկվելու հետևանքով Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի մոտ վերջին ժամանակահատվածում զարգացել է ՙսուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատվածությամբ, ստեղծված իրավիճակից որպես անելանելի ընկալման զգացողությունով, ինչը և ամենայն հավանականությամբ բերել է նրա կողմից ինքնասպանության իրագործմանը: Ինքնասպանություն կատարելու պահին գտնվելով խիստ հուզված, ընկճված վիճակում, գիտակցության աֆեկտիվ նեղացման ֆոնի վրա, Մանուչար Մանուչարյանը չէր կարող լրիվ չափով իրեն հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք:
Փորձաքննության հոգեբանական մասի հետևության համաձայն, ինքնասպանություն կատարելու պահին Մանուչար Մանուչարյանն ամենայն հավանականությամբ չի գտնվել ֆիզիոլոգիական աֆեկտի վիճակում: Նրա մոտ գերակայել են հուսահատությունը, շփոթվածությունը, ստեղծված իրավիճակից անելանելիության զգացումը, սթրեսը, որպիսիք էապես ազդել են նրա գիտակցության ու վարքի վրա: Մ.Մանուչարյանի կողմից ինքնասպանություն գործելը հիմնականում պայմանավորված է Ա.Ստեփանյանի և Բ.Գաբոյանի հակաօրինական գործողություններով:
(…)
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ նախաքննության փուլում նշանակված եզրակացությունը չի համապատասխանում հիմնավորվածության, բավարար չափով հստակության և լրիվության պահանջներին, առկա են իմաստային հակասություններ և ենթադրական բնույթի դատողություններ, նշանակել է լրացուցիչ ամբուլատոր դատահոգեբանական-դատահոգեբուժական փորձաքննություն:
Լրացուցիչ համալիր հեռակա հետմահու դատահոգեբանական-դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացության համաձայն`
1. ՀՀ ԱՆ կից միջգերատեսչական ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի անդամ, մանկավարժահոգեբանական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ, ակադեմիկոս, պրոֆեսոր, հոգեբան փորձագետ Է.Գրին-Աբրահամյանի կողմից 23.06.2014թ. տրված թիվ 228/14 եզրակացության հոգեբանական հետազոտության ընթացքում եզրակացության հանգելու համար ըստ նույն եզրակացությունում առկա տեղեկությունների կիրառվել են որոշման պարունակող նյութերի ու տեղեկատվության հոգեբանական վերլուծության արդյունքները, որոնք գիտական մեթոդներ են:
Հինգերորդ, վեցերորդ, յոթերորդ, ութերորդ և իններորդ հարցերին հնարավոր չէ պատասխանել, քանի որ հոգեբան-փորձագետի իրավասության սահմաններից դուրս է անձի ինքնասպանություն գործելու և այլ անձի գործողությունների միջև պատճառահետևանքային կապի գնահատումը, հոգեբան-փորձագետի իրավասության սահմաններում է ինքնասպանություն կատարած անձի` մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի և այլ անձի գործողությունների միջև պատճառահետևանքային կապի առկայության գնահատումը: Հետազոտվող իրավիճակի վերաբերյալ ներկայացված քրեական գործում առկա տեղեկությունների խիստ հակասական լինելու պայմաններում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանց արժանահավատության գնահատումը դուրս է հոգեբան-փորձագետի իրավասության սահմաններից, հնարավոր չէ միանշանակ եզրահանգումներ կատարել դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանի հոգեվիճակի, ինչպես նաև Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև առկա պատճառահետևանքային կապի մասին: Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, նախաքննության ընթացքում Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից հայտնած և ներկայացված քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկություններն արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարւանը մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է խիստ ընկճված հոգեվիճակում, Բ.Գաբոյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև առկա է եղել պատճառահետևանքային կապ, իսկ Ա.Ստեփանյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև կապն անուղղակի է:
3.Ֆիզիոլոգիական աֆեկտը դատահոգեբանական փորձաքննությունների շրջանակներում իրավական նշանակություն ունի այլ անձի կամ անձանց կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքում, նույնականանում է քրեական օրենսգրքում սահմանված հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակին, սույն քրեական գործում Մ.Մանուչարյանի ֆիզիոլոգիական աֆեկտի վիճակում գտնվելու հանգամանքը իրավական նշանակություն չունի: Հետազոտվող իրավիճակի վերաբերյալ ներկայացված քրեական գործում առկա տեղեկությունների խիստ հակասական լինելու պայմաններում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այդ տեղեկությունների արժանահավատության գնահատումը դուրս է հոգեբան- փորձագետի իրավասության սահմաններից, հնարավոր չէ միանշանակ եզրահանգումներ կատարել դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանի հոգեվիճակի, ինչպես նաև Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող հոգեվիճակի միջև առկա պատճառահետևանքային կապի մասին: Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, ինչպես նաև Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած և ներկայացված քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկությունները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարյանը մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է խիստ ընկճված հոգեվիճակում, որն առաջացել է դեպքից մոտ 40 օր առաջ սկսած Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ իրականացված հայհոյանքի, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հետևանքով, Մ.Մանուչարյանի մոտ ընկճված հոգեվիճակի զարգացման նպաստող գործոն է հանդիսացել 2013թ. հուլիսի 29-ին Ա.Սաեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները: Մ.Մանուչարյանի մոտ ընկճված հոգեվիճակն ավելի է ուժգնացել 2013թ. հուլիսի 31-ին Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հագուստները լվանալ պարտադրելուց և ապտակելուց հետո: Մ.Մանուչարյանի խիստ ընկճված հոգեվիճակում լինելու հանգամանքն էապես ազդել է նրա գիտակցության և հոգեկան զործունեության վրա` նվազեցնելով ստեղծված իրավիճակում կառուցողական ելքեր գտնելու կարողությունը:
1. ՀՀ ԱՆ կից միջգերատեսչական ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի նախագահ, հոգեբույժ-փորձագետ Վ.Բաբայանի, հանձնաժողովի անդամներ ՙՆորքի հոգեբուժական կենտրոն՚ ՓԲԸ 1-ին բաժանմունքի վարիչ, հոգեբույժ-փորձագետ Ա.Հակոբյանի, բժիշկ-զեկուցող, հոգեբույժ-փորձագետ Մ.Ուստյանի կողմից 23.06.2014թ. տրված թիվ 228/14 եզրակացության հոգեբուժական հետազոտության ընթացքում եզրակացության հանգելու համար կատարվել է վկաների ցուցմունքների հետազոտում և վերլուծություն, նրանց մեջ առկա տեղեկություններում հոգեախտաբանական նշանների հայտնաբերում, դրանց հետազոտություն, համադրում, վերլուծում: Արդյունքում ստացված տվյալները համեմատվել և նույնականացվել են ՀԴՄ-10-ի չափորոշիչների հետ, ինչը հանգեցրել է կլինիկական ախտորոշման ձևավորմանը: Վերոնշյալներն իրենցից ներկայացնում են կլինիկահոգեախտաբանական հետազոտության գիտական մեթոդներ և դրանց կիրառման մասին հղում կա նախորդ փորձագիտական եզրակացությունում:
2ա. Հետազոտվող իրավիճակի վերաբերյալ ներկայացված քրեական գործում առկա տեղեկությունների խիստ հակասական լինելու պայմաններում, հաշվի առնելով այն հանգամանքր, որ դրանց արժանահավատության գնահատումը դուրս է հոզեբույժ-փորձագետի իրավասության սահմաններից, հնարավոր չէ միանշանակ եզրահանգումներ կատարել դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում Մ.Մանուչարյանի ախտորոշման վերաբերյալ: Վարույթն իրականցնող մարմնի կողմից Լ.Մկրտչյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած տեղեկություններն արժանահավատ գնահատելու պարագայում` Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հայհոյելու, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), ապտակելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու, Ա.Ատեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հայհոյելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները Մ.Մանուչարյանի մոտ առաջացրել են ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատությամբ, նա ստեղծված իրավիճակը գնահատելէ որպես անելանելի:
3. Պաթոլոգիկ աֆեկտը դատահոգեբուժական փորձաքննությունների շրջանակներում իրավական նշանակություն ունի այլ անձի կամ անձանց կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքում, սույն քրեական գործում Մ.Մանուչարյանի պաթոլոգիկ աֆեկտի վիճակում գտնվելու հանգամանքը իրավական նշանակություն չունի:
4. Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, ինչպես նաև նախաքննության ընթացքում Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից հայտնած և քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկությունները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարյանի մոտ ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚ ախտորոշումը սկսել է ձևավորվել ղեպքից մոտ 40 օր առաջ սկսած Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ իրականացված հայհոյանքի, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հետևանքով: Մ.Մանուչարյանի մոտ դեպրեսիվ հակազդման զարգացմանը նպաստող գործոն են հանդիսացել 2013թ. հուլիսի 29-ին Ա.Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները: Մ.Մանուչարյանի մոտ դեպրեսիվ հոգեվիճակն, ավելի է ուժգնացել 2013թ.-ի հուլիսի 31-ին Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հագուստները լվանալ պարտադրելուց և ապտակելուց հետո:
10. Նախաքննության ընթացքում իր կողմից հայտնած տեղեկություններում Օ.Մանուչարյանը նշել է, որ չնայած նրան, որ Մ.Մանուչարյանի հետ գտնվել են լավ հարաբերությունների մեջ, սակայն հստակ չի կարող ասել, թե որևէ խնդիր ունենալու դեպքում Մ.Մանուչարյանն իրեն կպատմեր, թե ոչ, նշել է, որ հնարավոր է, որ նա չցանկանար իրեն ծանրաբեռնել իր խնդիրներով և փորձեր ինքնուրույն դրանց լուծում տալ: Դատաքննության փուլում Օ.Մանուչարյանը Մ.Մանուչարյանի կողմից ինքնասպանություն գործելու հանգամանքը հնարավոր չի համարել, նշել է, որ ծառայության ընթացքում հաճախ է տեսակցել եղբորը, վերջինս ծառայությունից չի բողոքել, ունեցել է ուրախ տրամադրություն, Օ.Մանուչարյանը նշել է, որ որևէ անձի կողմից Մ.Մանուչարյանին նեղացնելու դեպքում վերջինս հակահարված կտար, ինչպես նաև իրեն կհայտներ ունեցած խնդիրների մասին: Հարկ է նշել, որ Օ.Մանուչարյանի կողմից վերոգրյալ իրարամերժ տեղեկություններ հայտնելու պայմաններում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներկայացված քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկությունների արժանահավատության գնահատումը դուրս է հոգեբան և հոգեբույժ փորձագետների իրավասության սահմաններից, հնարավոր չէ պատասխանել որոշմամբ առաջադրված տասներորդ հարցադրմանը:
(…)՚:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի ՙԴատարանի իրավական վերլուծություններ՚ բաժնում նշել է հետևյալը.
ՙ (…)
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի մեղավորությունը` զորամասում ստորադասի` Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու և անզգուշությամբ ծանր հետևանքներ պատճառելու մեջ, որը կապված չէ զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
Ինչ վերաբերվում է Արման Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքին, ապա, դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, փորձագետի եզրակացությունները ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Արման Ստեփանյանի կողմից Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հետևանքով անզգուշությամբ ծանր հետևանքներ պատճառելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Արման Ստեփանյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Համադրելով հետմահու դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական համալիր փորձաքննության թիվ 228/14 և լրացուցիչ համալիր հետմահու դատահոգեբանական- դատահոգեբուժական փորձաքննությունների եզրակացությունները, դատարանն արժանահավատ ապացույց է դիտում դատաքննության փուլում նշանակված, հետազոտված և գնահատված լրացուցիչ համալիր հեռակա հետմահու դատահոգեբանական - դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացությունը, քանի որ այն հիմնավոր է, պատճառաբանված, եզրակացությունում կատարված հետազոտությունների ողջ ընթացքն ու արդյունքները շարադրված են ամբողջական, կատարված հետազոտությունների և հետևությունների միջև առկա է տրամաբանական կապ և բացակայում են իմաստային հակասություններ, բացի այդ, լրացուցիչ փորձաքննության հետևությունները բխում են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների ողջ զանգվածի բովանդակությունից:
Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Արման Սահակյանի, Արթուր Ժ. Աբրահամյանի` նախաքննության, տուժող Լիբիկ Մկրտչյանի, Լավրենտ Դավթյանի, Կարինե Պետրոսյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, լրացուցիչ համալիր հեռակա հետմահու դատահոգեբանական-դատահոգեբուժական փորձագետի եզրակացությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Ստեփանյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի` մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև կապն անուղղակի է: Տուժող Լ.Մկրտչյանը նախաքննության փուլում առերես հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել և դատաքննության փուլում պնդել է, որ Ա.Ստեփանյանը Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ ոչ թե պարբերաբար է բռնություն գործադրել, այլ միայն 2013թ. մայիսի 29-ի երեկոյան ՙքուն՚ հրամանից հետո, երբ ինքը գտնվել է զորանոցում, շորերը չլվանալու պատճառով Ա.Ստեփանյանը հարվածել է Մ.Մանուչարյանին: Ա.Ստեփանյանը Մ.Մանուչարյանին 2013թ. մայիսի 29-ից բացի այլ օրեր չի ճնշել, բռնություն չի գործադրել, չի ստորացրել վերջինիս պատիվն ու արժանապատվությունը: Վկա Ա.Սահակյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ականտես չի եղել, որ Ա.Ստեփանյանը բռնություն գործադրի կամ ծաղրի Մ.Մանուչարյանին: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բացի Բ.Գաբոյանից այլ զինծառայողներ Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ նվաստացնող գործողություններ չեն կատարել, չեն հայհոյել, բռնություն չեն գործադրել: Վկա Ա.Աբրահամյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 31-ին` ժամը 08:00-ի սահմաններում Մ.Մանուչարյանը մտել է 3-րդ վաշտի զորանոց, ապա մի քանի րոպե անց Բ.Գաբոյանի հետ դուրս է եկել այնտեղից, գնացել են զուգարան, 3-5 րոպե անց երկուսով դուրս են եկել զուգարանից, առջևից գնացել է Մ.Մանուչարյանը գլուխը կախ, ընկճված, իսկ նրա հետևից գնացել է Բ.Գաբոյանը, երկուսով մտել են 3-րդ վաշտի զորանոց: Ա.Ստեփանյանին այդ ժամանակ չի տեսել:
Լրացուցիչ համալիր հետմահու դատահոգեբանական - դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացության եզրափակիչ մասում նշվել է, որ. ՙ(…) Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, նախաքննության ընթացքում Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից հայտնած և ներկայացված քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկություններն արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարյանը մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է խիստ ընկճված հոգեվիճակում, Բ.Գաբոյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև առկա է եղել պատճառահետևանքային կապ, իսկ Ա.Ստեփանյանի գործողությունների և Մ.Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի միջև կապն անուղղակի է:
(…) Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, ինչպես նաև Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած և ներկայացված քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկությունները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարյանը մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է խիստ ընկճված հոգեվիճակում, որն առաջացել է դեպքից մոտ 40 օր առաջ սկսած Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ իրականացված հայհոյանքի, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հետևանքով, Մ.Մանուչարյանի մոտ ընկճված հոգեվիճակի զարգացման նպաստող գործոն է հանդիսացել 2013թ. հուլիսի 29-ին Ա.Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները: Մ.Մանուչարյանի մոտ ընկճված հոգեվիճակն ավելի է ուժգնացել 2013թ. հուլիսի 31-ին Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հագուստները լվանալ պարտադրելուց և ապտակելուց հետո: Մ.Մանուչարյանի խիստ ընկճված հոգեվիճակում լինելու հանգամանքն էապես ազդել է նրա գիտակցության և հոգեկան զործունեության վրա` նվազեցնելով ստեղծված իրավիճակում կառուցողական ելքեր գտնելու կարողությունը:
(…) Վարույթն իրականցնող մարմնի կողմից Լ.Մկրտչյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած տեղեկություններն արժանահավատ գնահատելու պարագայում` Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հայհոյելու, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), ապտակելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու, Ա.Ատեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հայհոյելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները Մ.Մանուչարյանի մոտ առաջացրել են ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատությամբ, նա ստեղծված իրավիճակը գնահատելէ որպես անելանելի:
(…) Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Լ.Մկրտչյանի, ինչպես նաև նախաքննության ընթացքում Ա.Սահակյանի և Ա.Ժ.Աբրահամյանի կողմից հայտնած և քրեական գործի նյութերում առկա տեղեկությունները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից արժանահավատ գնահատելու պարագայում կարելի է եզրակացնել, որ Մ.Մանուչարյանի մոտ ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚ ախտորոշումը սկսել է ձևավորվել ղեպքից մոտ 40 օր առաջ սկսած Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ իրականացված հայհոյանքի, ծաղրելի վիճակում հայտնվելու հանգամանք ստեղծելու (երեկոյան վարտիքով անվանականչ կատարել պարտադրելը), հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հետևանքով: Մ.Մանուչարյանի մոտ դեպրեսիվ հակազդման զարգացմանը նպաստող գործոն են հանդիսացել 2013թ. հուլիսի 29-ին Ա.Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները: Մ.Մանուչարյանի մոտ դեպրեսիվ հոգեվիճակն, ավելի է ուժգնացել 2013թ.-ի հուլիսի 31-ին Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին հագուստները լվանալ պարտադրելուց և ապտակելուց հետո: (…) ՚:
Այսպիսով, համադրելով և գնահատելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ Ա.Ստեփանյանի գործողությունները` 2013 թվականի հուլիսի 29-ին Մ.Մանուչարյանին հարվածելու, հագուստները լվանալ պարտադրելու հանգամանքները Մ.Մանուչարյանի մոտ միայն ընկճված հոգեվիճակի զարգացմանը նպաստող գործոն են հանդիսացել: Այսինքն` Արման Ստեփանյանի գործողությունների և Մանուչար Մանուչարյանի մահվանը նախորդող ժամանակահատվածում ունեցած հոգեվիճակի, վերջինիս կողմից ինքնասպանություն գործելու միջև պատճառահետևանքային կապն անուղղակի է:

Դատարանը գտնում է, որ նշված պայմաններում Արման Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(…)
Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արման Ստեփանյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
(…)
Ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Ամբաստանյալ Արման Ստեփանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…)
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Գաբոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, Արման Ստեփանյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արման Ստեփանյանը 2013 թվականի հոկտեմբերի 22-ից 25-ը գտնվել է ձերբակալման մեջ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել ձերբակալման մեջ գտնվելու ժամկետը:
(…) Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար դատապարտված լինելով` դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, այսինքն` առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ:
Հետևաբար, ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով:
Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 03.10.2013թ. որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետը, որի կատարումը նույն որոշման 13-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` վերապահված է ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին:
(…)
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ որպես ապացույցներ մեղադրանքի հիմքում դրված` դատաբժշկական թիվ 689/17 փորձաքննության արժեքը կազմել է 264.700 ՀՀ դրամ /հ.2 գ.թ.100/, դատաձգաբանական և դատահետքաբանական հմ 27151303 փորձաքննության արժեքը կազմել է 127500 ՀՀ դրամ /հ.2 գ.թ. 190/, դատաբժշկական թիվ 259 փորձաքննության արժեքը կազմել է 128.000 ՀՀ դրամ /հ.3 գ.թ. 110/, դատաձգաբանական և դատաբժշկական հմ 37881303 փորձաքննության արժեքը կազմել է 60.000 ՀՀ դրամ /հ.3 գ.թ. 122/, լրացուցիչ հետմահու դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական թիվ 128/17 փորձաքննության արժեքը կազմել է 70.074 ՀՀ դրամ /հ.11 գ.թ. 120/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴատական ծախսերը բաղկացած են`
(…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…) ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՍույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա:՚:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին մասի կարգով, Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանից և Արման Արթուրիկի Ստեփանյանից, համապարտության կարգով, որպես դատական ծախսեր` հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 650.270 /վեց հարյուր հիսուն հազար երկու հարյուր յոթանասուն/ ՀՀ դրամ:
(…)՚:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոք բերած անձիք` տուժողի իրավահաջորդ Օ.Մանուչարյանը և վերջինիս ներկայացուցիչ Մ.Շուշանյանը հայտնել են, որ պետությունը ոչ միայն չի կատարել իր բացառիկ վերահսկողության ներքո տարածքումª զորամասում Մ. Մանուչարյանի կյանքի պաշտպանության իր պարտավորությունը, այլև չի իրականացրել պատշաճ և արդյունավետ քննություն նրա մահվան հանգամանքները բացահայտելու և մեղավոր անձանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու նպատակով:
Հղում կատարելով 01/08/2013թ. քննիչ Մ. Նալբանդյանի կողմից կազմված Մ. Մանուչարյանի հագուստների զննում կատարելու վերաբերյալ արձանագրությանը, 16.10.2013թ. դատաձգաբանական և դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 27151303 եզրակացության հետքաբանական մասին, տուժող կողմը հայտնել է, որ Մ. Մանուչարյանի տաբատին առկա 5մմ տրամագծով, եզրերը այրվածքի հետքերով անցքը առաջացել է հրազենային կրակոցի հետևանքով, սակայն քանի որ Մ. Մանուչարյանի սպանությունը ներկայացվել է որպես ինքնասպանություն, տաբատի վրա առկա այդ վնասվածքը չի արձանագրվել դատաձգաբան փորձագետների կողմից թիվ 27151303 եզրակացության մեջ, ոչ էլ աջ ոտքին առկա հրազենային վնասվածքն է արձանագրվել դատական բժշկի կողմից թիվ 689/17 եզրակացության մեջ։ Պարզ է, որ եթե դատական բժիշկը ոտքի վրայի հրազենային վնասվածքն արձանագրեր և/կամ դատական ձգաբանը տաբատի վրա առկա վնասվածքը արձանագրեր և գնահատեր որպես հրազենային կրակոցից առաջացած վնասվածք, ապա հիմնավորվում էր, որ ինքնասպանության վարկածն արհեստական և կեղծ է։
Մեջբերելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 689/17 եզրակացությունը, որպես վկա հարցաքննված պաշտպանության նախարարության թիվ 24923 զորամասի բժիշկ Արտակ Սարգսյանի ցուցմունքը, տուժող կողմը նաև հայտնել է, որ Մ.Մանուչարյանի մարմնի վրա վերնամաշկից զուրկ տեղամասերի առկայությունը կարող է վկայել նրան սպանելուց հետո դիակը տեղափոխելու մասին, սակայն նախաքննության մարմնի կողմից ոչ մի քննություն չի իրականացվել վերնամաշկից զուրկ տեղամասերի առաջացման պատճառները պարզելու ուղղությամբ, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը այս փաստին որևէ գնահատական չի տվել։
16/10/2013թ. դատաձգաբանական և դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 27151303 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ԱԿՍ տեսակի թիվ 1119879 ինքնաձիգի, որով իբր ինքնասպանություն է գործել Մ. Մանուչարյանը, և ինքնաձիգին ամրացված պահունակի վրա հետագա համեմատական հետազոտություն և նույնացում կատարելու համար պիտանի մատնահետքեր չեն հայտնաբերվել։
Սա վկայում է այն մասին, որ մատնահետքերը ոչնչացվել են միտումնավոր, անհայտ անձի կողմից։ Այս փաստի ուղղությամբ նույնպես որևէ քննություն չի կատարվել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը դրան որևէ գնահատական չի տվել, քանի որ դա կհակասեր ինքնասպանության կեղծ վարկածին։
Վկա ժորա Վանոյանը 06/08/2013թ. տված իր նախաքննական ցուցմունքում հայտնել է, որ 2013թ. հուլիսի 31-ին ինքը որպես օրապահ վերակարգում է գտնվել զորամասի ՀՏԿ-ում (հսկիչ-տեխնիկական կետ)։ Նշել է նաև, որ 31.07.2013թ. ժամը 10:00-ի սահմաններում ինքը Ս. Սանուչարյանին տեսել է 5-րդ պահակակետում, դիտաշտարակի մոտ, նրա մոտ զենք չի եղել, նրանից բացի պահակակետում ոչ մեկի չի տեսել։ Ինքը հարցրել է Ս. Մանուչարյանին ինչպես է նա, նա պատասխանել է, որ ամեն ինչ նորմալ է։ Նրա տրամադրության մեջ ոչ մի տարօրինակ բան ինքը չի նկատել։
Վկա ժ.Վանոյանի այս ցուցմունքը էապես հակասում է 31.07.2013թ. Ս.Մանուչարյանի հետ պահակային ծառայություն իրականացնող բոլոր վկաների ցուցմունքներին, ովքեր նշել են, որ Ս.Մանուչարյանը մշտապես եղել է իրենց կողքին, իրենց տեսադաշտում, և առաջին հերթին վկա Լիբիկ Մկրտչյանի ցուցմունքներին, ով նշել է, որ այդ նույն ժամանակ 31.07.2013թ., ժամը 09:30-ից 10:00-ի սահմաններում ինքը Ս.Մանուչարյանին տեսել է ջոկատի մուտքի մոտ, գլուխը կախ, անտրամադիր, ձեռքին էլեկտրական թեյնիկ բռնած։
Նախաքննության մարմինը ապացուցված է համարել, որ ըստ գրաֆիկի Մ. Մանուչարյանը 31.07.2013թ. պահակակետում ծառայություն է իրականացրել ժամը 01:00-ից մինչն 03:00-ն, 07:00-ից մինչն 09:00-ն, այնուհետե պետք է հերթապահեր ժամը 13:00-ից մինչն 15:00-ն, սակայն ժամը 13:40-ի սահմաններում իբր ինքնասպանություն է գործել։
Վկա ժ. Վանոյանի վերոնշյալ ցուցմունքի շուրջ նախաքննության մարմինը որևէ քննություն չի իրականացրել չի պարզել, թե ինչ նպատակով էր Մ. Մանուչարյանը իր հերթապահությունից 3 ժամ առաջ գնացել 5-րդ պահակակետ, ում թույլտվությամբ, ում մոտ, ով էր այդ ժամին հերթապահում 5-րդ պահակակետում, որտեղ էր նա գտնվում այդ պահին, ինչ պատճառով էր բացակայում պահակակետից և այլն։ Այս հարցերի պատասխանը առաջին հերթին պետք է տար պահակապետ, կապիտան Արթուր Աբրահամյանը, սակայն նա նշված հարցերի շուրջ ոչ միայն չի հարցաքննվել, այլև չի ընդգրկվել մեղադրական եզրակացությանը կից դատական նիստին կանչվելու ենթակա անձանց ցուցակում, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը մերժել է Ա. Աբրահամյանին որպես վկա դատարան կանչելու և հարցաքննելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի և տուժող կողմի միջնորդությունները։ Այս փաստը ամրապնդում է տուժող կողմի մոտ ի սկզբանե եղած կասկածը, որ 31.07.2013թ. թիվ 24923 զորամասի պահակապետ, կապիտան Արթուր Աբրահամյանը ուղիղ առնչություն ունի Մ. Մանուչարյանի սպանության հետ։
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով դատարանում հարցաքննված վկաների նախաքննական ե դատարանում տված ցուցմունքների միջև հակասության հարցը, բոլոր դեպքերում արժանահավատ է համարել վկաների նախաքննական ցուցմունքները։
Վկա Արթուր ժորայի Աբրահամյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր նախաքննական ցուցմունքները իրականությանր չեն համապատասխանում, դրանք տրվել են ռազմական ոստիկանության երկու աշխատակիցների կողմից հոգեբանական ճնշման և բռնության սպառնալիքի ազդեցությամբ։ Քննչական կոմիտեի 18/06/2015թ. որոշմամբ Արթուր ժորայի Աբրահամյանի հայտարարության հիման վրա քրեական գործի հարուցումը մերժվել է, հիմք ընդունելով Ա.Աբրահամյանի ցուցմունքը, որ դատարանում ինքը շփոթված է եղել՝ նախաքննության ընթացքում իր նկատմամբ ճնշումների մասին հայտարարելիս։
Բողոքի հեղինակները նշել են, որ սույն գործով ամբաստանյալներ Բաբկեն Գաբոյանը և Արման Ստեփանյանը որևէ առնչություն չունեն Ս.Մանուչարյանի մահվան հետ, իսկ նրանց վերագրվող գործողությունները, որոնք նրանք իբր կատարել են Մ. Մանուչարյանի նկատմամբ, լիովին մտացածին ու հորինված են և իրականությանը չեն համապատասխանում։
Նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը 12.06.2017թ. կայացրած որոշմամբ անհիմն մերժել է Մ.Մանուչարյանի տաբատը կրկնակի դատաձգաբանական փորձաքննության ուղարկելու վերաբերյալ տուժող կողմի միջնորդությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382 հոդվածի 3-րդ մասը միջնորդել են որոշում կայացնել Մ. Մանուչարյանի տաբատի կրկնակի դատաձգաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Մ. Մանուչարյանի տաբատին առկա 5մմ տրամագծով, եզրերը այրվածքի հետքերով վնասվածքը բնորոշ է հրազենային գնդակի վնասվածքին, սակայն այն չի արձանագրվել դատաձգաբան փորձագետների կողմից թիվ 27151303 եզրակացության մեջ, ոչ էլ աջ ոտքին առկա հրազենային վնասվածքը արձանագրվել է դատական բժշկի կողմից թիվ 689/17 եզրակացության մեջ։
Մ.Մանուչարյանի տաբատի կրկնակի դատաձգաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդությունը մերժելու դեպքում միջնորդել են, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382 հոդվածի 3-րդ մասը, որոշում կայացնել Մ. Մանուչարյանի դիակի արտաշիրմում կատարելու մասին, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանր 12.06.2017թ. կայացրած որոշմամբ անհիմն մերժել է տուժող կողմի այդ միջնորդությունը, այն դեպքում, երբ Մ. Մանուչարյանի տաբատի աջ ոտքի միայն հետևի մասում հրազենային գնդակի վնասվածքին բնորոշ, 5մմ տրամագծով անցքի առկայությունը ն տաբատի այլ մասերում ելքի անցքի բացակայությունը հիմք է տալիս հիմնավոր կերպով ենթադրելու, որ գնդակը մնացել է Մ. Մանուչարյանի աջ ոտքի մեջ և միայն արտաշիրմամբ է հնարավոր պարզել այդ հանգամանքը։
Նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը անհիմն մերժել է 31.07.2013թ. թիվ 24923 զորամասի պահակապետ, կապիտան Արթուր Աբրահամյանին որպես վկա դատարան կանչելու և հարցաքննելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը, որին միացել է նաև տուժող կողմը, միջնորդում ենք, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382 հոդվածի 3-րդ մասը, որոշում կայացնել 31.07.2013թ. թիվ 24923 զորամասի պահակապետ, կապիտան Արթուր Աբրահամյանին որպես վկա դատարան կանչելու և հարցաքննելու վերաբերյալ։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակները բառացիորեն խնդրել են. ՙ Սույն բողոքն ամբողջությամբ բավարարել ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԱՔԴ/0168/01/14 քրեական գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 30.08.2017թ. կայացված դատավճիռը, ամբաստանյալներ Բաբկեն Գաբոյանի և Արման Ստեփանյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման վերաբերյալ դատական ակտ կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան նոր քննության, ինչպես նաև ճանաչել ՄԻԵԿ 2-րդ հոդվածից բխող Մ. Մանուչարյանի մահվան հանգամանքները բացահայտելուն մեղավոր անձանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու նպատակով պատշաճ և արդյունավետ քննություն չիրականացնելու (իրականացնելու պարտավորության խախտման) փաստը՚։
Ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպան Հ.Անանյանը ներկայացնելով վերաքննիչ բողոք հայտնել է, որ Դատարանի դատավճիռը մասնակիորեն` մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4 մասով Բ.Գաբոյանին մեղավոր ճանաչելու, նրան վերագրվող արարքը առնվազն չվերաորակելու, մի շարք անկյունաքարային հիմնահարցերի մասով հիմնավորված և պատճառաբանված չէ: Կայացրած դատական ակտով թույլ են տրվել նաև նյութական և դատավարական իրավունքի էական խախտումներ, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի:
Ի հիմնավորումն իր բողոքի, բողոքի հեղինակը հայտնել է, որ դատարանը արձանագրելով, որ Բ.Գաբոյանը նախկինում՝ 08.08.2013թ., դատապարտվել է 359 հոդվածի 1 մասով, իսկ սույն գործով մեղսագրվող արարքը ավարտվել է 31.07.2013թ. անհիմն և ապօրինի գնահատել է իբր Բ.Գաբոյանը գործել է ռեցիդիվի վիճակում և նրան պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով: Դրա հետ մեկտեղ գնահատել է, որ Բ.Գաբոյանի վերագրվող արարքի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63 հոդվածի նախատեսված հիմքերը բացակայում են, մինչդեռ այդպիսի հիմքը նախատեսված է նշված հոդվածի 1 մասի 1 կետով (հանցանք կատարելու ռեցիդիվը):
Բողոքի հեղինակը հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17 հոդվածի 4-րդ մասին, 18 հոդվածին, 358 հոդվածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ֆ.Գալստյանի վերաբերյալ 26.03.2010թ. որոշմամբ , Ավագյանի և Սահակյանի վերաբերյալ 31.10.2014 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, հայտնել է, որ Դատարանը պատշաճ պատճառաբանություններ չի շարադրել, թե ինչու օրինակ շահագրգիռ անձ տուժող Լ.Մկրտչյանի ցուցմունքները պետք է գնահատել արժանահավատ ի համեմատ ամբաստանյալներ Բ.Գաբոյանի կամ Ա.Ստեփանյանի ցուցմունքների (ում ճակատագրերը վճռվել են այս գործով) այն պայմաններում, որ նա հաճախ հակասական հանգամանքներ է նշել կամ նրա նշած հանգամանքները չեն հաստատվել նախաքննության ընթացքում, անգամ նախաքննության մարմնի կողմից քրեական հետապնդումներ չիրականացնելու որոշումներ են կայացվել:
Բողոքաբերը մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102 հոդվածը հայտնել է, որ դատարանին գրավոր ներկայացված պաշտպանական ճառով միջնորդել էր՝ ՙԲաբկեն Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին ապտակելու, հայհոյելու կամ ծաղրելու փաստերը հաստատած համարելու դեպքում վերագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 և 360 հոդվածներով՝ համակցությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետները լրանալու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածով նշանակել պատիժ ազատազրկում 3 տարի ժամանակով: Հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից կամ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու դեպքում՝ կիրառել 03.10.2013թ. համաներման ակտը և ազատել նշանակված պատժից:
Բաբկեն Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին ապտակելու, հայհոյելու կամ ծաղրելու փաստերը հաստատած համարելու դեպքում Բ.Գաբոյանին վերագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 1 մասով և նշանակել պատիժ ազատազրկում 3 տարի ժամանակով: Հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից կամ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու դեպքում՝ կիրառել 03.10.2013 թվականի համաներման ակտը և ազատել նշանակված պատժից՚:
Սակայն Դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102 հոդվածի պահանջները ոչ առանձին և, ոչ էլ դատավճռում որևէ անդրադարձ չի կատարել նշված միջնորդությանը, կարծես՝ նման հարցեր չեն էլ բարձրաձայնվել, Բաբկեն Գաբոյանի մասով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4 մասով կայացրել է մեղադրական դատավճիռ՝ ընդամենը արձանագրելով, որ ՙ(...) Բաբկեն Գաբոյանի մեղավորությունը՝ զորամասում ստորադասի՝ Մանուչար Մանուչարյանի, նկատմամբ բռնություն գործադրելու և անզգուշությամբ ծանր հետևանքներ առաջացնելու մեջ, ապացուցված է՚: Դատարանը իր հետևությունները հիմնավորող կոնկրետ ապացույցները շարադրելու, պաշտպանության կողմի վկայակոչած և լուծում պահանջող հարցերին և փաստարկներին յուրաքանչյուրին հավուր պատշաճի անդրադարձ կատարելու և դրանց կապակցությամբ սեփական հետևությունները, հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, լուծման ենթակա բոլոր հարցերի պատասխանները տալու փոխարեն դատական ակտում նշել է ընդհանուր, տվյալ դեպքում ոչինչ չասող իրավական նորմեր և ձևակերպումներ:
Ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպանությունը վերաքննիչ դատարանի առջև փաստարկում է, որ ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի մասով Դատարանը քրեական գործի փաստական հանգամանքների թերի վերհանմամբ, քրեական գործի նյութերի սխալ համադրման, վերլուծության, նյութական իրավունքի նորմերի կամայական մեկնաբանության և գնահատման արդյունքում հանգել է անհիմն հետևությունների: Դատաքննության արդյունքներն և դատավճիռը ամփոփելով` պաշտպանության կողմը արձանագրում է, որ վերոնշյալ պնդումները հիմնավորվել են, իսկ ամբաստանյալ առաջադրված մեղադրանքը հերքվել է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Էական հակասություններ կան մեղադրական եզրակացության նկարագրական և եզրափակիչ մասերի միջև, մասնավորապես նկարագրական մասում նշված է՝ Բաբկեն Գաբոյանը, որպես ֆիզիկական ներգործություն երբևէ ընդամենը մեկ անգամ ապտակել է տուժող Մանուչար Մանուչարյանին այն էլ 31.07.2013 թվականին, իսկ մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում վերացական նշվել է իբր Բ.Գաբոյանը «2013 թվականի հունիս ամսվա սկզբից… հայհոյել է, ձեռքերով և ոտքերով հարվածել ու ապտակել է…ե առանց ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնելու կոնկրետ իրավիճակ նկարագրելու: Նշված հակասությունը ոչ թե պատահականություն է, այլ մեղմ խոսքով ասած՝ կեղծ փաստեր շարադրելու անհաջող փորձ:
Ուշագրավ է նաև, որ մեղադրական եզրակացության պատճառաբանական (ապացույցներ) և եզրափակիչ մասերում նույնպես առկա են կոպիտ հակասություններ, մասնավորապես մեղադրական եզրակացությամբ մեջբերված ապացույցներից որևէ մեկում չկա գեթ մեկ փաստական տվյալ այն մասին, որ Բ.Գաբոյանը, բացի մեկ անգամ ապտակելուց երբևէ «ձեռքերով և ոտքերով հարվածել է տուժող Մ.Մանուչարյանին: Այսինքն՝ աստիճանաբար ամրապնդվում է այն պնդումը, որ Բ.Գաբոյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ նախաքննության մարմնի կողմից կատարվել են ակնհայտ կեղծիքներ, այն էականորեն չի համապատասխանում նախաքննությամբ ձեռք բերված փաստական տվյալներին և անվերապահ կպնդեմ՝ բանսարկության պատկերը հենց այստեղից է սկսվում, որպեսի Բ.Գաբոյանին արհեստական ձևով մեղադրի հնարավոր ամենախիստ ՀՀ քր. օր. 358.1 հոդվածով:
Ընդհանուր իրավասության դատարանը անտեսել է այս հանգամանքը, որևէ իրավական գնահատականի չի արժանացրել և գոնե լրացուցիչ որոշում չի կայացրել:
Բողոքի հեղինակը հղում կատարելով ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի դատաքննական ցուցմունքներին հայտնել է, որ ամբաստանյալը ցուցմունքով միջնորդել է դատարանին քրեական գործում մատնացույց անել նմանատիպ գեթ մեկ նախադասություն, որպեսզի առնվազն հասկանա, որ մեղադրանքի որոշումը կեղծված չէ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածը իր նկարագրում չունի որևէ մեկին վիրավորելու կամ նվաստացնելու գործողություն, ուստի` իր համար անհասկանալի է, թե ինչ առնչություն ունի այդ մեղադրանքի հետ: Հատկանշական է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճռում զերծ է մնացել ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի վերոնշյալ ցուցմունքի (ի դեպ դատարանին գրավոր ներկայացված) վերջին նախադասությունը արձանագրելուց: Դատարանը չի քննարկել ամբաստանյալի նաև այս միջնորդությունը, այն անտեսել և արհամարհել է:
Մեջբերելով ամբաստանյալ Ա.Ստեփանյանի ցուցմունքը, տուժող Լիբիկ Մկրտչյանի նախաքննության ընթացքում՝ 16.08.2013 թ. որպես վկա տրված ցուցմունքը, հայտնել է, որ տուժող Լ.Մկրտչյանը իր նշված ցուցմունքում չի նկարագրել գեթ մեկ դրվագ, որ Բ.Գաբոյանը նվաստացումներից և մեկ անգամ ապտակելուց բացի այլ ֆիզիկական ներգործություն ունեցած լինի տուժող Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ: Հ. 1 գ/թ. 174-177:
Բողոքի հեղինակը նաև մեջբերել է 30.09.2013թ. տուժող Լ.Մկրտչյանի լրացուցիչ ցուցմունքը (հատոր 2 գ/թ. 170-171), 04.10.2013թ. Բ.Գաբոյանի հետ առերես հարցաքննության արձանագրությունը (hատոր 2 գ/թ. 181-182), 24.10.2013թ. Ա.Ստեփանյանի հետ Լ.Մկրտչյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը (հատոր 3 գ/թ. 35-36), 14.07.2014թ. Լ.Մկրտչյանը, որպես տուժող հարցաքննության արձանագրությանը (հատոր 4 գ/թ. 50-51), 07.08.2014թ. Լ.Մկրտչյանի, որպես տուժող լրացուցիչ ցուցմունքի արձանագրությանը (հատոր 5 գ/թ. 21-22), 24.09.2014թ. Լ.Մկրտչյանը, որպես տուժող լրացուցիչ ցուցմունքով վերահաստատել է նախկին ցուցմունքներում նշված հանգամանքները՝ կարծես քննիչը ինչ-որ բանից անհանգստացած ևս մեկ փաստաթուղթ է պատրաստել, որի անունը դրել է հարցաքննության արձանագրություն: (Հատոր գ.թ. 17), 24.09.2014թ. Լ.Մկրտչյանը, որպես քննիչի ձեռքի գործիքª հրաժարվել է Բ.Գաբոյանի հետ առերեսվելուց, հանդես է եկել նաև դիմումով, նշելով ինչ-որ սպառնալից հայացքի մասին, որը, չգիտես ինչո՞ւ, նախկինում քննիչը չի նկատել, նշել է, որ առերեսումը հոգեբանորեն վատ կանդրադառնա իր վրա: Նույն օրը հանդես եկել նաև քննիչի կողմից կազմված հանցագործության մասին հաղորդմամբ, որում նշել է միևնույն Բ.Գաբոյանի կողմից հայհոյելու, մեկ անգամ ապտակելու, անվանականչ կատարելու պահանջների և Ա.Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հանգամանքները: Այսինքն՝ քննիչը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու սպառնալիքի ներքո արհեստականորեն երաշխիքներ է ստեղծել, որ Լ.Մկրտչյանը որևէ կերպ ցուցմունքները չփոխի, իսկ փոխելու դեպքում ենթարկվի քրեական պատասխանատվության (Հատոր գ/թ. 19-20):
Բողոքաբերը հղում է կատարել նաև տուժող Լ.Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքին և հայտնել, որ տուժող Լ.Մկրտչյանի ցուցմունքները չեն կարող դիտարկվել որպես արժանահավատ, քանի որ վերջինս շահագրգիռ անձ է ի վնաս Բ.Գաբոյանի գործելու, նրան ինչ-որ ձևով պատժելու՝ իրեն ապտակելու և վիրավորելու համար, մաքրություն կատարելու պահանջներ ներկայացնելու համար: Ի հիմնավորումն իր դիրքորոշման բողոքաբերը հղում է կատարել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎՔ-203/05 գործով 27.07.2005թ. որոշմամբ, Նելլի Խաչատուրի Ափոյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 քրեական գործով 18.12.2015թ. որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումներին:
Տուժող Լ.Մկրտչյանը իր նշված ցուցմունքում չի նկարագրել գեթ մեկ դրվագ, որ Բ.Գաբոյանը նվաստացումներից և մեկ անգամ ապտակելուց բացի այլ ֆիզիկական ներգործություն ունեցած լինի տուժող Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ: Անգամ այդ պայմաններում Լ.Մկրտչյանի ցուցմունքները ժամանակի և տարածության մեջ ունեն ինչպես բազմաթիվ ներքին հակասություններ, այնպես էլ չեն համադրվում ինչպես մեղադրյալների այնպես էլ գործով ձեռք բերված մյուս հետևյալ ապացույցներին:
Որպես վկա հարցաքննված Արման Սահակյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ականատես է եղել վերոնշյալ հանգամքներում 11.07.2013թ. անվանականչի և Մ.Մանուչարյանի անտրամադիր քնելու մասին, իսկ 31.07.2013թ. արձակուրդից վերադառնելուց հետո իմացել է, որ Մանուչար Մանուչարյանը պահակային ծառայության ընթացքում ինքնասպան է եղել, անհայտ «ընդհանուր խոսակցություններիցե տեղեկացել է, որ հերթապահության ժամերին գնացել է զորանոց և անհայտ խոսակցություններ ունեցել Բ.Գոբոյանի և Ա.Ստեփանյանի հետ, իսկ նախորդող օրերին վերջիններս հակաօրինական և նվաստացնող գործողություններ են կատարել տուժող Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ: Դատաքննության ընթացքում վկան հրաժարվեց իր ցուցմունքներից՝ նշելով դրանք չեն համապատասխանում իրականությանը, գրելու ընթացքում եղել է ընկճված, կորցրել է տատին և պապին, ամբաստանյալների հետ շփվել է հավասարը-հավասարի պես:
Որպես վկա հարցաքննված Արման Ղամոնյանը նախաքննության ընթացքում Բ.Գաբոյանի մեղադրանքի առնչությամբ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Մ.Մանուչարյանի ինքնասպանությունից հետո անհայտ «ընդհանուր խոսակցություններիցե տեղեկացել է, որ 2013թ. հուլիս ամսին Բ.Գաբոյանը մեկ անգամ ստիպել է Մանուչարին անցկացնել անվանականչ, որի ընթացքում համածառայողները ծիծաղել են նրա վրա: Քնել է նույն զորամասում, սակայն երբևէ ականատես չի եղել նման բանի: Երբևէ չի տեսել և չի լսել, որ Բ.Գաբոյանը ծեծի ենթարկած լինի կամ սպառնա Մանուչարին: Բ.Գաբոյանը սկզբից եղել է սերժանտ, իսկ հետո ոչ, սերժանտի տարբերանշանը դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում չի եղել: Նա ազդեցություն չի ունեցել այլ զինծառայողների նկատմամբ: Դատաքննության ընթացքում վկան նշեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքները հատկապես, որ ընդհանուր խոսակցություններից անվանականչի մասին հատվածը չի համապատասխանում իրականությանը, չգիտի թե ինչու է այդպես նշել, հնարավոր է քննիչից լսել:
Պաշտպանության կողմը միջնորդել էր Արման Սահակյանի և Արման Ղամոնյանի հրապարակված նախաքննական ցուցմունքները ճանաչել որպես անթույլատրելի ապացույց ՙընդհանուր խոսակցություններից՚ աղբյուրը, որպես անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ, սակայն դատարանը նշված միջնորդությունը դատավճռում քննարկել է ձևականորեն և մերժել այն մակերեսային պատճառաբանությամբ իբր այդ ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չեն հակասում գործով ձեռք բերված ապացույցներին:
Որպես վկա հարցաքննված Արթուր Աբրահամյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին 31.07.2013թ. եղել է օրապահ ժամը 08:00-ի սահմաններում եկել է պահակային վերակարգի մեջ ընդգրկված Մ.Մանուչարյանը, գնացել սպայական սենյակ, զուգարանի թուղթ վերցրել, խոսել կապիտան Վահե Մուրադյանի հետ, մտել վաշտի կենցաղային սենյակ, գնացել զորանոց, Բ.Գաբոյանի հետ մտել զուգարան, 2 րոպե անց կրկին կենցաղային սենյակ: Մ.Մանուչարյանը եղել է անտրամադիր և ընկճված: Երբևէ չի տեսել կամ լսել, որ Բ.Գաբոյանը բռնություն գործադրած լինի կամ այն գործադրելու սպառնալիք տված լինի Մանուչարին: Դատաքննության ընթացքում վկան հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությանը իրեն համոզել և հոգեբանորեն ճնշել են իրականության չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալ, հարցաքննությանը, բացի քննիչից եղել են այլ անձիք, հիմնականում հարցաքննել են երկու հոգով, ինչ մեկը մի անգամ փայտով շարժումներ է կատարել՝ իր ընկալմամբ վախեցնելու համար, ծնողներով նույնպես իրեն վախեցրել են: Բ.Գաբոյանին որպես սերժանտի չի ճանաչել:
Որպես վկա հարցաքննված վկա Հովիկ Թադևոսյանը նախաքննության ընթացքում Բ.Գաբոյանի մեղադրանքի առնչությամբ ցուցմունք է տվել այն մասին Մանուչարի ինքնասպանությունից հետո իբր Լիբիկ Մկրտչյանից և Արման Ղամոյանից լսել է (նշված չէ՝ կոնկրետ ե՞րբ և ի՞նչ հանգամանքներում, նրանց նախաքննական առաջնային հարցաքննությունից առաջ, թե հետո և այլ մանրամասներ), որ 2013թ. հուլիս ամսին Բ.Գաբոյանը մեկ անգամ ստիպել է Մանուչարին անցկացնել անվանականչ, որի ընթացքում համածառայողները ծիծաղել են նրա վրա: Երբևէ չի տեսել և չի լսել, որ Բ.Գաբոյանը ծեծի ենթարկած լինի կամ սպառնա Մանուչարին:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց, որ միասին նույն հերթափոխի մեջ են ընդգրկված եղել, սակայն Մ.Մանուչարյանը ժամը 08:00-ի սահմաններում չի լքել պահակակետը, չի գնացել զորանոց, Մ.Մանուչարյանի չի կարող նկարագրել որպես խեղճ զինվոր, ունեցել է հանգիստ պահելաձև: Բ.Գաբոյանը սկզբից եղել է սերժանտ, իսկ հետո ոչ, ազդեցություն չի ունեցել այն զինծառայողների նկատմամբ: Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությանը, գտնվել է ծանր հոգեբանական վիճակում, ցուցմունքը ուղղորդել է քննիչը:
Որպես վկա հարցաքննված Կարինե Պետրոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Բաբկեն Գաբոյանը նույնպես աշխատել է մյուս զինվորների նման, նրան տեսել է ապակիները տեղափոխելուց: Մանուչար Մանուչարյանը բնավորությամբ եղել է իր կարծիքով խեղճ, ակումբում աշխատանքների ժամանակ մյուս զինվորները չարաշահել են նրա համեստությունը և աշխատանքի իրենց մասը թողել են Մանուչարի վրա: Կոնկրետ Բաբկեն Գաբոյանին երբևէ չի տեսել, որ ուղեկցի ակումբ Մանուչար Մանուչարյանին, նա չի իր նկարագրած Մանուչարի համեստությունը նկարագրած զինծառայողը: Դեպքի օրը Մ.Մանուչարյանը եղել է իր կարծիքով անտրամադիր:
Որպես վկա հարցաքննված Արտակ Սարգսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել հանդիսանում է զորամասի բուժկետի պետը, տուժող Մ.Մանուչարյանը իրենց բուժօգնության մի քանի անգամ դիմել է ինչ-ոչ գոյացությունների համար, սակայն երբեք մարմնական վնասվածքներով և նրա վրա այդպիսի վնասվածքներ չի տեսել: Իր և մյուս սպաների ուշադրության կենտրոնում է եղել զինվորների մոտ հնարավոր վնասվածքներ ունենալը, այդ թվում շարային ստուգատեսների ժամանակ: Ստուգայցերը անցկացվել են շաբաթական և ամսեկան: Բ.Գաբոյանը երբևէ գերակա դիրքում չի եղել այլ զինծառայողների համեմատ, իսկ Մանուչարը եղել աշխույժ զինվոր:
Որպես վկա հարցաքննված Վահե Մուրադյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել նմանատիպ ցուցմունք է տվել, նշելով նաև, որ Բաբկեն Գաբոյանը իրեն և մյուս սպաներին սնունդ հյուրասիրել, այդ առումով իրատեսական չի համարում, որ նմանատիպ արարքի համար կարող էր նախատել այլ զինծառայողի: Դեպքի նախորդող գիշերը Մ.Մանուչարյանը ընթրել է իր հետ, այնուհետև հավաքել սեղանը:
Տուժողի իրավահաջորդ Օնիկ Մանուչարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ եղբայրը այլ զինծառայողների հետ խնդիրներ ունենալու դեպքում իրեն անպայմանորեն կտեղեկացներ, իրենից օգնություն կհայցեր, իրենք եղել են մտերիմ, շփման պատնեշներ չեն եղել, ամենափոքր խնդիրն էլ եղբայրը կիսվել է նախկինում, բացառում մեղադրանքներում նշված հանգամանքներում եղբոր ինքնասպան լինելու վարկածը:
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության 689/17 եզրակացության համաձայն՝ Մանուչար Մանուչարյանի մահը վրա է հասցել գլխի շրջանում կյանքի հետ անհամատեղելի հրազենային վնասվածքից: Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ Մ.Մանուչարյանի այտերի, դեմքի շրջանում, բացի հրազենային վնասվածից այլ մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել: Հետանցքի շրջանում տրավմաներ չեն եղել, սերմնահեղուկ չի հայտնաբերվել:
Հետմահու հանձնաժողովային դատահոգեբանական-հոգեբուժական փորձաքննության թիվ 228/14 եզրակացության վերաբերյալ բողոքի հեղինակը նշել է, որ անգամ վկայակոչված երեք վկաների նախաքննական ցուցմունքները ՙսրտին մոտիկ՚ ընդունելու դեպքում չափազանցված են փորձագետների հետևությունները սիստեմատիկ ծեծի և նվաստացումների մասին այն էլ դեպքին նախորդած 40 օրերի ընթացքում, քանի որ գոնե պարզ հաշվարկ կատարելով և ելակետ ընդունելով Լ.Մկրտչյանի նշված նվաստացումների մեկնարկի ժամանակը նշել է 11.07.2013թ. անվանականչ կատարել պարտադրելով, հետևաբար՝ 31-11=20 օր: Այսինքն` փորձագետները ուսումնասիրել է ցուցմունքների արտաքին կողմը՝ առանց ներքին տրամաբանությունը վերլուծելու: Բացի այդ, փորձագետների կողմից օգտագործված ծեծ եզրույթը, որը բացառապես իրավական կատեգորիա է, ինչն օգտագործելու իրավունք վերջիններս չունեին և անհրաժեշտ էր իրերը ուղղակի կոչել իրենց անուններով որոշ շրջանակներում թյուրընկալումներ և շփոթություններ չառաջացնելու համար: Բացի այդ, կարելի էր գոնե ինչ-որ ձևով անհատականացնել Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի գործողությունները, դրանով պայմանավորած պատճառահետևանքային կապը հետևանքի հետ՝ առանց մեկը մյուսի գոյության:
Լրացուցիչ հետմահու հանձնաժողովային դատահոգեբանական-հոգեբուժական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ որևէ նոր հանգամանքը չբացահայտվեց, բացի նրանից, որ փորձագետները կրկին զերծ են մնացել առաջադրված կարևորագույն հարցերին պատասխանելուց, իսկ մնացած հարցերի վերաբերյալ կատեգորիկ եզրահանգումներ անելուց: Ընդամենը մեկ նախադասությամբ նշել են՝ Արման Սահակյանի մասով Մ.Մանուչարյանի հոգեվիճակի հետ պատճառահետևանքային կապն անուղղակի է:
Վերոգրյալը ամփոփելով պետք է արձանագրել, որ Բ.Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքը, որպես ուղղակի ապացույց, կառուցած է գործով շահագրգիռ անձ հանդիսացող, այլ դրվագով տուժող Լիբիկ Մկրտչյանի նախաքննական և մասամբ դատաքննական ցուցմունքների վրա, ինչը խնդիր է ստեղծում դրանք բավարար գնահատելու առումով:
Եթե անգամ տեսականորեն դիտարկենք, որ մեղադրողի և դատարանի կողմից մատնանշված ապացույցները կամ գնահատված ցուցմունքները բավարար են և արժանահավատ, ապա պետք է արձանագրել, որ փորձաքննության եզրակացությունների ոչ կատեգորիկ լինելը, հավանականության վրա կատարված եզրահանգումները (դատարանի կողմից որոշակի ցուցմունքներ այդ տեսքով հիմք ընդունվելու դեպքում կարելի գալ եզրահանգման, ամենայն հավանակությամբ ձևակերպումներով) հիմք են տալիս պնդելու, որ շարունակում է մնալ չփարատված կասկած, որ Մանուչար Մանուչարյանի ինքնասպանությունը ինչ-որ հանգամանքների պատահական համընկման արդյունք չէ, կամ գործով չպարզված, չքննված պատճառների հետևանք, չկա ուղղակի պատճառահետևանքային կապ Բ.Գաբոյանին վերագրվող գործողությունների և ինքնասպանության միջև: Հարկ է նշել նաև, որ ամբաստանյալներ Բ.Գաբոյանին և Ա.Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքում ուղղակիորեն նշվել է, որ անզգուշությամբ ծանր հետևանքը առաջացել է նրանց երկուսի գործողությունների հետևանքով:
Ուշագրավ է, որ Արման Ստեփանյանին վերագրվածª 29.07.2013թ. ձեռքերով և ոտքերով տուժող Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ կիրառված բռնությունը հետևանքի մասով Բ.Գաբոյանին վերագրվող գործողություններից առանձնացնելով և նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի զուտ 1-ին մասով որակելով, դատարանը, ըստ էության մեկ քայլ ավելի է հեռացրել Բ.Գաբոյանի վերագրվող արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4 մասով նախատեսվածից:
Հատկանշական է, որ մեղադրանքի որոշման մեջ և որոշ ցուցմունքներում կենցաղային սենյակի փոխարեն զուգարան գնալու հանգամանքը արհեստականորեն ներդրվել է հետագա իրավակիրառի վրա հոգեբանական ազդեցություն և ի վնաս Բ.Գաբոյանի և ներկա գտնված Ա.Ստեփանյանի մասին չփարատված ենթադրություններ անելու համար, սակայն պետք է փաստել նման ենթադրությունները անգամ ողջամիտ չեն ներկա ժամանակներում, հատկապես Երևան քաղաքում տեղակայված զորամասում, դրանից հետո մյուս զինծառայողները չեն մեկուսացել Մ.Մանուչարյանից, մի քանի րոպե անց վերջինս նույնիսկ պահակատուն է բարձրացրել ընդհանուր օգտագործման թեյնիկը, որից մյուս զինծառայողները ջուր են խմել (ենթադրությունը տեսականորեն ճիշտ լինելու դեպքում,նրան ոչ ոք չէր հանձնարարի կամ թույլ տա ընդհանուր օգտագործման իրեր, սպասք և նմանատիպ առարկա բռնել), դատաբժշկական փորձաքննության եզրակցությամբ ՙնման՚ բնույթի բռնության կամ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել: Կարծում են ավելին՝ քան հերքվել է այդ արհեստական հոգեբանական ՙհնարք՚-ը:
Ուշագրավ է նաև այն, որ դատահոգեբան և դատահոգեբույժ փորձագետները եզրակացությամբ տարբեր վերացական և երկիմաստ ձևակերպումներ կատարելուց բացի, չեն պատասխանել դատարանի առաջադրած հետևյալ հարցին՝ Մ.Մանուչարյանի ինքնասպանություն գործելը պայմանավորված է Բ.Գաբոյանի և Ա.Ստեփանյանի գործողություններով՝ ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերացրած: Այսինքն՝ դատարանը փորձել է պարզել, որ մի պահ տեսականորեն դիտարկել զուտ Բ.Գաբոյանի գործողությունների ենթադրյալ գոյությունը օբյեկտիվ իրականության մեջ Մ.Մանուչարյանը ինքնասպանություն կգործեր, թե ոչ՝ առանց Ա.Ստեփանյանի գործողությունների: Տվյալ հարցին չպատասխանելը, դրա վերաբերյալ փաստական տվյալի բացակայությունը, պաշտպանության կողմը պնդում է, որ չփարատված է մնում արդյո՞ք ծանր հետևանքը կառաջանար առանց մյուս ամբաստանյալի ենթադրյալ գործողությունների, ուստի՝ անհրաժեշտ է փաստել, որ սույն քրեական գործով ծանր հետևանքի մասով ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանին վերագրվող արարքների միջև ուղղակի պատճառահետևանքային կապը չի հիմնավորվել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4 մասի մասին խոսք գնալ չի կարող: Ուշագրավ է նաև այն, որ 29.07.2013թ. քուն հրամանից հետո ամբաստանյալ Ա.Ստեփանյանին վերագրվող տուժող Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն կիրառելու միջադեպին քրեական գործով ձեռք չի բերվել գեթ մեկ փաստական տվյալ առ այն, որ Բ.Գաբոյանը ներկա է գտնվել և հաջորդ օրը իրեն վերգրվող Մ.Մանուչարյանին մեկ անգամ ապտակելուց և վիրավորելուց կարող էր և պարտավոր է գիտակցել, որոշակիորեն կանխատեսել ՙվերջին կաթիլի՚ հետևանքը:
Եթե անգամ տեսականորեն դիտարկել, որ մեղադրողի կողմից մատնանշված ապացույցները, վերջինիս նախընտրած և Դատարանի կողմից ընդունված ցուցմունքները բավարար են և արժանահավատ, ապա պետք է արձանագրել, որ Բ.Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական մասը խեղաթյուրված է: Որևէ մեկը իր ցուցմունքում չի նշել, որ Բ.Գաբոյանը ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել տուժող Մանուչար Մանուչարյանին: Այս առումով կարող են անվերապահ պնդել, որ մեղադրանքի որոշումը կեղծ է և կեղծիքը կատարվել է Բ.Գաբոյանի վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը արհեստականորեն ՀՀ քր. օր. 358.1 հոդվածով որակելու համար: Մեղադրանքի հիմքում ընկած խիստ հակասական ապացույցների համաձայն՝ Բ.Գաբոյանը պատիվը և արժանապատվությունը նվաստացնող գործողություններ է կատարել Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ, այն է՝ հրահանգել է երեկոյան անվանականչ անցկացնել, որի ընթացքում նրա խոսակցականի պատճառով համածառայողները ծիծաղել են նրա վրա, պահանջել է լվանալ իր հագուստները կամ զորամասի թեյարանից ինչ-որ ապրանքներ բերել, վատագույն դեպքում հայհոյել և երկու տարբեր օրերին՝ մեկական անգամներ ապտակել է նրան, այդ թվում հենց դեպքի օրը:Դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ Մ.Մանուչարյանի այտերի շրջանում մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել, ականատես և ոչ ականատես վկաներից որևէ մեկը ոչ նախաքննական և ոչ էլ դատաքննական ցուցմունքներում չի, որ Մ.Մանուչարյանը ցավ է զգացել կամ բարձրաձայնել է ցավի մասին, օրինակ «վախ, կամ ցավում է, կամ ապտակից հետո ինչ-որ մեկին գանգատվել է այտերի շրջանում ցավերից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի հիպոթեզ-դիսպոզիցիան ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածով նախատեսված հիպոթեզ-դիսպոզիցիայի չի պարունակում ՙ…որն արտահայտվել է ծաղրուծանակի ենթարկելով կամ հալածելով…՚ ձևակերպումը, այսինքն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածով նախատեսված արարքները օբյեկտիվ կողմից չի դրսևորվում նշված գործողություններով: Ինչ վերաբերում է Բ.Գաբոյանի կողմից ենթադրաբար Մ.Մանուչարյանին ապտակելուն, ծաղրելուն ապա այն չի կարող որակվել որպես ՙծեծել կամ այլ բռնություն գործադրել կամ դա գործադրելու սպառնալիք՚ իրավական հասկացությունների ներքո և մեկ ապտակը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով նախատեսված վիրավորանք, ուստի՝ Բ.Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքը առնվազն ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով (Զինծառայողին վիրավորանք հասցնելը), կամ վատագույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածով (ինքնասպանության հասցնելը) կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 1-ին մասով (իշխանությունը չարաշահելը, իշխանազանցությունը կամ իշխանության անգործությունը):
Ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանին վերագրվող արարքի համապատասխանությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին հարցի ստուգման տեսանկյունից անհրաժեշտ է պարզել հոդվածում օգտագործվող ՙծեծելը կամ նրա նկատմամբ այլ բռնություն գործադրելը՚ հասկացությունների յուրաքանչյուրի իմաստը և բովանդակությունը, դրանից հետո վերջիններս համադրել սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ:
Հղում կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանիª Արևիկ Հակոբի Սահակյանի և Ծովինար Հակոբի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումըներին, պաշտպանը հայտնել է, որ տվյալ դեպքում սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներից ուղղակիորեն հետևում է, որ տուժող Մ.Մանուչարյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ նրա այտերի շրջանում մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել, վերջինիս կողմից ֆիզիկական ցավ զգալու ցուցմունքներ չկան և չեն եղել: Այսինքն՝ վերոնշյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշման լույսի ներքո պետք է փաստել նաև, որ Բ.Գաբոյանին վերագրվող այլ բռնությունը՝ ապտակելու կամ հրելու տեսքով, չի կարող որակվել որպես այդպիսին:
Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ 358.1 հոդվածը զետեղված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՙԶինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ՚ 32 գլխում, ուստի՝ յուրաքանչյուր հոդվածով ամրագրված իրավական նորմերի իմաստը և բովանդակությունը պետք է վերլուծել նաև համընդհանուր, համակարգային տրամաբանությունից՝ զերծ մնալով, իհարկե, իրավական նորմերի տարածական և նեղ մեկնաբանություններից: Ուշագրավ հանգամանք է, որ դոկտրինան նույնպես հանդիսանում է քրեական նորմերի մեկնաբանման աղբյուր, եթե չկա այդ կապակցությամբ պետության կողմից սահմանված պոզիտիվ-իրավական սահմանումներ:
Հատկանշական է, որ ապտակելը, պատիժը և արժանապատվությունը նվաստացնելը, ծաղրելը ոչ 358 և ոչ էլ 358.1 հոդվածների հանցակազմի հատկանիշ չեն հանդիսանում, դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտի դասական դրսևորումներ են, որոշ դեպքերում 359 հոդվածի, բայց ոչ երբեք 358.1 հոդվածի: Հետևաբար՝ վերոնշյալ իրավական մեկնաբանությունների լույսի ներքո, հակառակի մասին հիմնավորումների բացակայության պայմաններում պաշտպանության կողմը պնդում է, որ եթե անգամ գնահատել, որ Բ.Գաբոյանը մեկ մի քանի անգամ տուժող Մ.Մանուչարյանի պատիվը, արժանապատվությունը նվաստացնող գործողություններ է կատարել, ապա տվյալ արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածով, որի դիսպոզիցիան ամբողջությամբ համապատասխանում է Լիբիկ Մկրտչյանի նկարագրված իրավիճակին, եթե, իհարկե, դատարանը կփաստի ուղղակի պատճառահետևանքային կապը այդ համատեքստում ինքնին Բ.Գաբոյանի գործողությունների և տուժող Մ.Մանուչարյանի ինքնասպանության միջև:
Ի դեպ, եթե որևէ մեկի կողմից կարծիք հնչի, որ պարտադիր պետք է արարքը որակվի ՙԶինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ՚ գլխով ամրագրված հոդվածներով, ապա Բ.Գաբոյանի արարքը կարող է որակվել 375 հոդվածի 1-ին մասով:
Ի դեպ, իր նկարագրով այն ամբողջությամբ համապատասխանում է այն ենթադրյալ փաստերին, որոնք վատագույն դեպքում կարող են հաստատվել դատարանի կողմից:
Տվյալ դեպքում սույն գործով փաստական հանգամանքները և ապացույցները համադրելով նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը` պաշտպանության կողմը պնդում է, որ քրեական գործի նյութերով (ապացույցներով) չեն հերքվել ամբաստանյալի փաստարկները, անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ հետևյալ ասպեկտներով.
Պաշտպանության կողմը պնդում է՝
գ Սույն գործով ձեռք չեն բերել ապացույցների բավարար համակցություն, որով հնարավոր կլինի հաստատել այն փաստը, որ Բ.Գաբոյանը ապտակել, վիրավորել կամ նվաստացնել է տուժող Մ.Մանուչարյանին:
գ Եթե անգամ նման փաստերը դատարանը ինչ-որ կերպ և ինչ-որ չափով հաստատված համարի, ապա հետմահու դատահոգեբուժական և հոգեբանական փորձաքննության և լրացուցիչ փորձաքննության եզրակացությունների ոչ կատեգորիկ լինելը, հետևությունները հավանականության հարթությունում լինելը և հարցաքննված անձանց և, մասնավորապես տուժող Լ.Մկրտչյանի ցուցմունքներից ածանցյալ լինելը, այդ ցուցմունքներում նշված շատ հանգամանքների առհասարակ չհաստատված լինելը, (որի կապակցությամբ նույնիսկ նախաքննության ընթացքում կայացվել են քրեական հետապնդումներ չիրականացնելու մասին որոշումներ,) այդ պայմաններում ամբաստանյալների գործողությունների և հետևանքի (ոչ թե տուժող Մ.Մանուչարյանի հոգեվիճակի) միջև պատճառահետևանքային կապի չանհատականացումը հիմք են տալիս հիմնավորված փաստարկել՝ Բ.Գաբոյանի մասով հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվել ուղղակի պատճառահետևանքային կապը հետևանքի հետ:
գ Եթե անգամ այդ հանգամանքը նույնպես դատարանը հաստատված համարի բոլոր՝ չփարատված կասկածները ի վնաս Բ.Գաբոյանի մեկնաբանելով, ապա անհրաժեշտ է արձանագրել, որ նրան վերագրվող արարքին տրվել է սխալ իրավական որակում, այն Մ.Մանուչարյանի մասով պետք է վերաորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 և 360 հոդվածներով կամ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 1-ին մասով:
Ուշադրության արժանի հանգամանք է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանին առաջադրված մեղադրանքի համաձայնª վերջինիս կողմից երկու տարբեր ժամանակահատվածներում մեկական անգամներ տուժող Լիբիկ Մկրտչյանին ապտակելը գնահատվել է որպես վիրավորանք հասցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով, իսկ տուժող Մ.Մանուչարյանին ապտակելը՝ որպես պետի կողմից ենթակային ծեծելը կամ նրա նկատմամբ այլ բռնություն գործադրել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածով: Ի դեպ, նշված մեղադրանքի մասով ընդհանուր իրավասության դատարանը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում է կայացրել վաղեմության ժամկետները անցնելու հիմքով, այն որևէ մեկի կողմից չի բողոքարկվել: Պաշտպանության կողմը վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացնում է նաև սույն գործով ինչպես մեղադրանքի կողմի այնպես էլ դատարանի կողմից կիրառված երկակի ստանդարտի իրավաչափությունը:
Անհրաժեշտ է նշել՝ Բ.Գաբոյանի պաշտպանության համար ընդունելի չէ նաև Դատարանի կողմից կատարված դատական ծախսերի հաշվարկը, քանի որ որպես այդպիսին հաշվարկվել են նաև նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված այնպիսի փորձաքննությունների վերաբերյալ ծախսեր, որոնք ո՛չ դրվել է մեղադրական եզրակացության և ո՛չ էլ դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում: Ստացվում է նախաքննության մարմնի անհիմն նշանակված փորձաքննությունը կամ այլ ծախսը ի վերջո կրելու է ամբաստանյալը: Ավելին՝ նույնիսկ այդ դեպքում 650.270 դրամի չափով դատական ծախսերի մասին պատշաճ ապացույցներ դատաքննության ընթացքում չեն հետազոտվել:
Վերոգրյալից ելնելով, բողոք բերող անձը բառացիորեն խնդրել է. ՙ Սույն բողոքը դիտարկել իրավունքի ուժով ժամկետի մեջ, բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի և այն ընդունել վարույթ: Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.08.2017թ. ԵԱՔԴ/0168/01/14 դատավճռը բեկանել, փոփոխել՝
1. Որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչել Արման Սահակյանի և Արման Ղամոնյանի նախաքննական ցուցմունքները (նրանց կողմից անհայտ ընդհանուր խոսակցություններից լսած և ցուցմունքներում նշված փաստական տվյալների մասով):
2.Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի անմեղությունը իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4 մասով նախատեսված արարքում՝ ապացույցների անբավարարության և հանցակազմի բացակայության հիմքով:
3.Բաբկեն Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին ապտակելու, հայհոյելու կամ ծաղրելու փաստերը հաստատած համարելու դեպքում վերագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 և 360 հոդվածներով՝ համակցությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360 հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետները լրանալու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածով նշանակել պատիժ ազատազրկում 3 տարի ժամանակով: Հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից կամ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու դեպքում՝ կիրառել 03.10.2013 թվականի համաներման ակտը և ազատել նշանակված պատժից:
4.Բաբկեն Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին ապտակելու, հայհոյելու կամ ծաղրելու փաստերը հաստատած համարելու, սակայն սույն բողոքի եզրափակիչ մասի 3 կետում նշված պահանջը մերժելու դեպքում Բ.Գաբոյանին վերագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 1-ին մասով և նշանակել պատիժ ազատազրկում 3 տարի ժամանակով: Հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից կամ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու դեպքում՝ կիրառել 03.10.2013 թվականի համաներման ակտը և ազատել նշանակված պատժից:
5. Սույն բողոքի 2 պահանջը մերժելու դեպքում հաստատել, որ Բաբկեն Գաբոյանը ներկայումս վերագրվող արարքը չի կատարել ռեցիդիվի վիճակում:
6. Կրճատել դատավճռով ամբաստանյալների վրա դրված դատական ծախսերը:
7.Սույն բողոքի 2-4 պահանջները մերժելու դեպքում Բ.Գաբոյանի վերագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածով և նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ՚:
4.Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները.
Դատախազ Ա.Ամիրյանը ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպան Հ.Անանյանի կողմից ներկայացված բողոքի վերաբերյալ ներկայացնելով պատասխան հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 30.08.2017թ. ԵԱՔԴ/0168/01/14 գործով կայացված դատավճիռն օրինական է և հիմնավորված, այն համապատասխանում է ամբաստանյալ Գաբոյանի կողմից կատարված հանցագործությանը, նրա կատարած արարքի բնույթին և հասարակական վտանգավորության աստիճանին։
Դատարանը գնահատելով հետազոտված ապացույցները և գործի նյութերն իրենց համակցությամբ, դրանց գնահատման, վերաբերելիության, թույլատրելիության, գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության հիման վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարել ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարումը և արդարության ու պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի կիրառմամբ, այն է՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներ՛ին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար, նշանակել է արդարացի և կատարած արարքին համաչափ պատիժ, այսինքն՝ պահպանել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հողվածով սահմանված սկզբունքները։
Բացի այդ, նաև նշել է, որ Դատարանն ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելով վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար որպես պատիժ սահմանել է նվազագույն պատժաչափըª ազատազրկում 7 տարի ժամկետով, այն դեպքում երբ Օրենսդիրը նշված հանցանքը կատարելու համար որպես պատիժ սահմանել է ազատազրկում 7-ից 12 տարի ժամկետով։
Հաշվի առնելով վերը շարադրվածը, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով հետազոտված ապացույցները և գործի նյութերն իրենց համակցության մեջ, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, սոցիալական վերականգնման և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, իր բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության արդյունքում հանգել է ճիշտ հետևության և կայացրել ճիշտ և արդարացի դատավճիռ, որով պահպանել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածների դրույթները, ուստի ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ և 382-րդ հոդվածներով, բառացիորեն խնդրել է. ՙԵրևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 30.08.2017թ. ԵԱՔԴ/0168/01/14 գործով կայացված դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի շահերի պաշտպան Հրանտ Անանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել և Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 30.08.2017թ. կայացրած դատավճիռը թողնել անփոփոխ՚։
5. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպան Հ.Անանյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանը միացավ իր պաշտպանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքին:
Տուժողի իրավահաջորդը և նրա ներկայացուցչը պաշտպանի բողոքի դեմ չառարկեցին:
Տուժողի իրավահաջորդը և նրա ներկայացուցիչը պնդեցին իրենց կողմից բերված բողոքը:
Պաշտպանն ու ամբաստանյալը միացան նրանց դիրքորոշումներին:
Դատախազն առարկեց պաշտպանի, ինչպես նաև տուժողի իրավահաջորդի և նրա ներկայացուցչի կողմից բերված բողոքի դեմ, խնդրեց դրանք մերժելª Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով անփոփոխ:
5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը պաշտպանի, տուժողի իրավահաջորդի և վերջինիս ներկայացուցչի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով բողոքների կապակցությամբ ստացված թիվ ԵԱՔԴ/0168/01/14 քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ պաշտպանի և ամբաստանյալի, ինչպես նաև տուժողի իրավահաջորդի և նրա ներկայացուցչի հիմնավորումները, դատախազի առարկությունը, հանգում է հետևության այն մասին, որ տուժողի իրավահաջորդի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի բողոքը պետք է մերժել, իսկ պաշտպանի բողոքը պետք է բավարարել մասնակիª հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։
(…)՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն
1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։
(…)
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները՚։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այդ համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով։ Դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ կամ ենթադրություններ։ Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների կամ ենթադրությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Հմայակ Դավթյանի գործով 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12, Մարգար Հակոբյանի գործով 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12, Արսեն Մակարյանի գործով 2015թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի գործով 2016թ. հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14 որոշումները)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածը սահմանում է.
ՙ 1. Զորամասում կամ զինվորական ծառայություն կրելու այլ վայրում ստորադասին (ենթակային) ծեծելը կամ նրա նկատմամբ այլ բռնություն գործադրելը կամ դա գործադրելու սպառնալիքը ստորադասի (ենթակայի) կամ նրա մերձավորի նկատմամբ, եթե դա կապված չէ զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ`
պատժվում է զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կալանքով` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:
(…)
4. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքները, որոնք անզգուշությամբ պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կամ այլ ծանր հետևանքներ`
պատժվում են ազատազրկմամբ` յոթից տասներկու տարի ժամկետով:
(…) ՚:
ՙԾեծ՚ և այլ բռնի գործողություններ՚ եզրույթը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել է Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով որոշման շրջանակներում՝ ձևավորելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(...) Ծեծելը բնութագրվում է տուժողի մարմնին հարվածներ հասցնելով, ընդ որում, հարվածները կարող են հասցվել ինչպես ձեռքերով կամ ոտքերով, այնպես էլ բութ և կոշտ գործիքի գործադրմամբ՝ բազմաթիվ (մեկից ավելի) անգամ։
Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ մեկնաբանության հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118 հոդվածի դիսպոզիցիայում օգտագործված ՙծեծել՚ եզրույթը ներկայացված է հոգնակի թվով, այսինքն՝ ոչ թե որպես մեկ, այլ բազմակի (մեկից ավելի) ակտ։ Այլ խոսքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118 հոդվածով արգելված ծեծի բովանդակությունից հետևում է, որ ծեծը տուժողին բազմաթիվ (մեկից ավելի) հարվածներ հասցնելն է, որի արդյունքում նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ։(...)
(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեկ հարվածը չի կարող որակվել որպես ծեծ, ծեծը ենթադրում է տուժողի մարմնին մեկից ավելի հարվածներ հասցնելը, որոնց արդյունքում տուժողին ֆիզիկական ցավ է պատճառվել (...):
Այլ բռնի գործողություններ են, օրինակ` ձեռքերը ոլորելը, մազերը քաշելը, կճմտելը և այլն։
(...) Ծեծի կամ այլ բռնի գործողությունների մասին կարող են վկայել անձի վրա արյան զեղումների, քերծվածքների, կապտուկների և այլ նմանատիպ դրսևորումների առկայությունը։ Դրա հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ծեծի կամ այլ բռնի գործողությունների արդյունքում անձի մարմնի վրա կարող է որևէ տեսանելի հետք չմնալ։
Այն դեպքում, երբ ծեծի կամ այլ բռնի գործողությունների հետևանքով տուժողի մարմնի վրա մնում են տեսանելի հետքեր, դրանք գնահատվում են ըստ ծանրության աստիճանի` ընդհանուր կանոններին համապատասխան։ Գնահատումը տվյալ դեպքում իրականացվում է պատճառված վնասի ծանրության աստիճանի վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքների հիման վրա։
Այն դեպքում, երբ ծեծի կամ այլ բռնի գործողությունների արդյունքում անձի մարմնի վրա որևէ տեսանելի հետք չի մնացել և դրանց հետևանքով անձին, օրինակ` ֆիզիկական ցավ է պատճառվել կամ դրանք անձի թեթև տկարության պատճառ են հանդիսացել, դատաբժշկական փորձագետն արձանագրում է տուժողի սուբյեկտիվ գանգատները` նշելով, որ վնասվածքների տեսանելի հետքերը բացակայում են, և չի որոշում առողջությանը պատճառված վնասի ծանրության աստիճանը։ Նման դեպքերում ծեծի կամ բռնի այլ գործողություն կատարելու, մասնավորապես՝ տուժողին ֆիզիկական ցավ պատճառելու հանգամանքի բացահայտումն ամբողջովին դրված է վարույթն իրականացնող մարմնի վրա։ (...) : (տե՛ս Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածը սահմանում է.
ՙ1. Պետի (հրամանատարի) կամ պաշտոնատար անձի կողմից իշխանությունը կամ պաշտոնեական դիրքը չարաշահելը, իշխանազանցությունը կամ պաշտոնեական լիազորությունների սահմանն անցնելը, ինչպես նաև իշխանության անգործությունը, եթե այդ արարքները կատարվել են շահադիտական, անձնական այլ շահագրգռվածությունից կամ խմբային շահերից ելնելով, և եթե դրանք էական վնաս են պատճառել՝
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքները, որոնք անզգուշությամբ նյութական ծանր հետևանքներ են առաջացրել՝
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավումով կամ առանց դրա:
(...)՚:
Սույն հոդվածում իշխանազանցությունը կամ պաշտոնեական լիազորությունների սահմանն անցնելը դրսևորվում է նրանով, որ պետը կամ պաշտոնատար անձը կատարում են այնպիսի գործողություններ, որոնք դուրս են վերջիններիս լիազորությունների շրջանակներից և կարող են կատարվել միայն վերադասի կամ կոլեգիալ մարմնի կողմից կամ էլ ոչ մեկի կողմից չեն կարող կատարվել: Պետի լիազորությունները հստակ սահմանված են զինվորական կանոնադրություններով, կանոնագրքերով, հրամաններուվ և այլ ակտերով :
Վերը նշված իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանիª վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է.
Բ.Գաբոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա ՙհանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի առաջին հատուկ նշանակության ջոկատի երրորդ վաշտի ավագ հետախույզ, կոչումով` կրտսեր սերժանտ, ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն զինվորական կոչման բերումով հանդիսանալով պետ նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի նկատմամբ, որպես հեղինակություն վայելող զինծառայող առանձնանալու և անառարկելի հեղինակությունն ամրապնդելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 16-րդ, 158-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ ԶՈՒ կարգապահական կանոնագրքի 3-րդ հոդվածի պահանջները, սեփական անձի վարկանիշը բարձրացնելու, համածառայողների շրջանում իր ենթադրյալ առավելությունը ցույց տալու, գերակայությունն ամրապնդելու նպատակով կատարել է իր լիազորությունների և իրավունքների սահմաններից դուրս դիտավորյալ գործողություններ, այն է` 2013թ. հունիս ամսից սկսած զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթներով, զորամասի տարածքում պարբերաբար այլ բռնություններ է գործադրել իր նկատմամբ ստորադաս` ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ, մասնավորապես` 2013թ. հունիս ամսվա սկզբից շորերը լվանալու կամ իր համար որևէ բան բերելու պահանջը չկատարելու պատճառներով վերջինիս հայհոյել, ձեռքերով և ոտքերով հարվածել ու ապտակել է, այնուհետև 2013թ. հուլիսի 10-ին Մանուչար Մանուչարյանի` արձակուրդից վերադառնալու ժամանակ տանից բերած հանձնուքի` ուտելիքի մի մասն իրեն տալու փոխարեն սպաներին տալու համար մեկ օր անց` հուլիսի 11-ին, հայհոյել ու հրել է նրան, ապա նույն օրը գիշերը` երեկոյան անվանականչից հետո, ժամը 23:00-ի սահամններում պարտադրել վարտիքով կանգնել զորանոցի մուտքի դռան մոտ ու կատարել անվանականչ` դառնալով համածառայողների ծաղրանքի, ծիծաղի առարկա, իսկ 2013թ. հուլիսի 31-ի առավոտյան` ժամը 08:10-ի սահմաններում զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտի զորանոցում իր շապիկը լվանալու պահանջը մերժելուց հետո մեկ անգամ ապտակել է շարքային Մանուչար Մանուչարյանին, ապա նրան դուրս է հանել ննջարանից ու տարել զուգարան, որից մի քանի րոպե անց, Մանուչար Մանուչարյանը գլխիկոր և անտրամադիր դուրս է եկել այնտեղից ու անցել ծառայողական պարտականությունների կատարմանը` ստանձնելով պահակային ծառայության վերակարգի պարտականությունները:
Բաբկեն Գաբոյանի, ինչպես նաև նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, սերժանտ Արման Արթուրիկի Ստեփանյանի կողմից 2013թ. հուլիսի 29-ի երեկոյան` ՙքուն՚ հրամանից հետո, 3-րդ վաշտի զորանոցում զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթով` իր քաղաքացիական հագուստը լվանալու պահանջը չկատարելու համար Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու` երկու ձեռքերով կոկորդից բռնելու, վերջինիս պատին հենելու և կոկորդը սեղմելու, ինչպես նաև դրանից քիչ անց անկողնում պառկած Մանուչար Մանուչարյանին ոտքերով հարվածներ հասցնելու պատճառով, նրանց երկուսի հակաօրինական գործողությունների արդյունքում անզգուշությամբ վրա է հասել ծանր հետևանք, այն է` վերը նկարագրված պարբերաբար բնույթ կրող ծեծի, ստորացումների, անձնական արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների ու ծաղրի հետևանքով շարքային Մանուչար Մանուչարյանի մոտ զարգացել է ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատվածությամբ, ստեղծված իրավիճակից որպես անելանելի ընկալման զգացողությունով, արդյունքում վերջինս 2013թ. հուլիսի 31-ին ժամը 13:40-ի սահմաններում իրեն ամրակցված ՙԱԿՍ-74՚ տեսակի 1119879-80 համարի ինքնաձիգով ենթակզակային շրջանում կրակոց արձակելով գործել է ինքնասպանություն, այսինքն անզգուշությամբ պատճառվել է այլ ծանր հետևանք՚:
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Գաբոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1 հոդվածի 4-րդ մասով ապացուցված է:
Սակայն, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Դատարանը նման եզրահանգում կատարելուց առաջ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների պատշաճ վերլուծություն չի կատարել: Դատարանի նման հետևությունը հիմնավոր չէ, այն չի բխում գործի փաստական հանգամանքներից, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից: Դատարանը Բ.Գաբոյանի արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական: Բ.Գաբոյանի մեղադրանքը կազմող փաստական հանգամանքները չեն հիմնավորվել ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. ՙԱպացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։
Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։՚ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային բազմաթիվ որոշումներում իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել այն մասին, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Այսպեսª գործով վկա Լիբիկ Մկրտչյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ երբ Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է կատարել Ա.Ստեփանյանի և Բ.Գաբոյանի պահանջները, Բ.Գաբոյանը կամ Ա.Ստեփանյանը հայհոյել, որոշ դեպքերում ձեռքերով ու ոտքերով հարվածել կամ ապտակել են Մ.Մանուչարյանին:
Այնուհետև վկան մասնավորեցնելով Ա.Ստեփանյանի և Բ.Գաբոյանի գործողությունները, հայտնել է, որ 2013թ. հուլիսի 12-ին, տեղեկանալով, որ Մ.Մանուչարյանը արձակուրդից վերադառնալով, սպաներին է տվել տանից բերած սննդամթերքը, Բ.Գաբոյանը հանդիմանել է նրան, ձեռքով հրել կրծքավանդակից , հետո Ա.Ստեփանյանի հետ դուրս է եկել զորանոցից: Նույն օրը Բ.Գաբոյանը պահանջել է նրան բարձրանալ մահճակալի 2-րդ հարկ, զորանոցում անվանականչ անցկացնել, քանի որ Մ.Մանուչարյանը ՙթլիկ՚ է եղել, բոլորի ծիծաղի առարկան է դարձել, որից ընկճվել է:
2013թ. հուլիսի 31-ին, երբ Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է լվանալ Բ.Գաբոյանի շորերը, վերջինս ուժգին ապտակել է նրան, Մանուչարյանն էլ պահանջել է իրեն չհարվածել:
Իսկ 2013թ. հուլիսի 23-ին, երբ Ա.Ստեփանյանը պահանջել է լվանալ իր շորերը, իսկ Մ.Մանուչարյանը հրաժարվել է, Ա.Ստեփանյանը բարկացել է, բռնել է Մ.Մանուչարյանի կոկորդից, մտցրել մահճակալի ու պատի արարքը, սեղմել կոկորդը, ապա բարձրանալով մահճակալի վրա, ոտքերով ու ձեռքերով մոտ հինգ րոպե հարվածել է վերջինիս:
Բ.Գաբոյանի պահանջով Մ.Մանուչարյանի կողմից 2013թ. հուլիսի 10-ին կամ 11-ին երեկոյան անվանականչ կատարելու և համածառայողների ծաղրանքի առարկան դառնալու մասին ցուցմունք է տվել նաև վկա Արման Սահակյանը, նշելով, որ նմանատիպ այլ դեպքերի ինքն այլևս ականատես չի եղել, չնայած վաշտում շրջանառվող խոսակցություններից տեղեկացել է, որ Բ.Գաբոյանը Մ.Մանուչարյանին պարբերաբար նվաստացրել է:
Վկա Արթուր Աբրահամյանը ցուցմունքներ է տվել, որ Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին անպատվելու կամ նրա նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքերի ականատես չի եղել:
Վկա Հովիկ Թադևոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ մինչ դեպքը Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն կամ ճնշում գործադրելու մասին որևէ բան չի լսել: Միայն ինքնասպանության դեպքից հետո Լ.Մկրտչյանից և Ա.Ղամոյանից լսել է Բ.Գաբոյանի պահանջով անվանականչ կատարելու և ծառայակիցների ծաղրանքի առարկան դառնալու մասին:
Վկա Արման Ղամոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ականատես չի եղել Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքերի, Բ.Գաբոյանի պահանջով անվանականչ կատարելու և ծաղրանքի առարկան դառնալու մասին լսել է Մ.Մանուչարյանի մահվանից հետո:
Վկա Լավրենտ Դավթյանը ցուցմունքներ է տվել, որ Բ.Գաբոյանի կամ Ա.Ստեփանյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին ճնշելու դեպքեր չի նկատել:
Վկա Ա.Սարգսյանի, Վ.Մուրադյանի, Կ.Պետրոսյանի ցուցմունքները, ինչպես նաև մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանին նվաստացնելու կամ նրա նկատմամբ բռնություն գործադրելու մասին:
Վկաներ Արման Սահակյանի և Արման Ղամոյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքեր չկան, դրանք ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված կարգով, քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով և գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հաստատված է համարում, որ կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Գաբոյանը կոչման բերումով հանդիսանալով պետ նույն զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մերուժանի Մանուչարյանի նկատմամբ, անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով սեփական անձի վարկանիշը բարձրացնելու, համածառայողների շրջանում իր ենթադրյալ առավելությունը ցույց տալու, գերակայությունն ամրապնդելու նպատակով կատարել է իր լիազորությունների սահմաններից դուրս դիտավորյալ գործողություններ, այն է` 2013թ. հուլիս ամսից սկսած զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու հետ կապ չունեցող առիթներով զորամասի տարածքում պարբերաբար նվաստացրել և ծաղրանքի առարկա է դարձրել իր նկատմամբ ստորադաս` ժամկետային զինծառայող, շարքային Մանուչար Մանուչարյանին մասնավորապես` 2013թ. հուլիսի 10-ին Մանուչար Մանուչարյանի` արձակուրդից վերադառնալու ժամանակ տանից բերած հանձնուքի` ուտելիքի մի մասն իրեն տալու փոխարեն սպաներին տալու համար մեկ օր անց` հուլիսի 11-ին, հայհոյել ու հրել է նրան, ապա նույն օրը գիշերը` երեկոյան անվանականչից հետո, ժամը 23:00-ի սահմաններում պարտադրել է վարտիքով կանգնել զորանոցի մուտքի դռան մոտ ու կատարել անվանականչ` դառնալով համածառայողների ծաղրանքի, ծիծաղի առարկա, իսկ 2013թ. հուլիսի 31-ի առավոտյան` ժամը 08:10-ի սահմաններում զորամասի 1-ին ջոկատի 3-րդ վաշտի զորանոցում իր շապիկը լվանալու պահանջը մերժելուց հետո մեկ անգամ ապտակել է շարքային Մանուչար Մանուչարյանին:
Բ.Գաբոյանի կողմից պարբերաբար կատարած նվաստացուցիչ գործողությունների ու ծաղրի հետևանքով շարքային Մանուչար Մանուչարյանի մոտ զարգացել է ՙՍուր դեպրեսիվ հակազդում՚, որն արտահայտվել է տրամադրության դիսթիմիկ ֆոնով, ընկճվածությամբ, հուսահատվածությամբ, ստեղծված իրավիճակից որպես անելանելի ընկալման զգացողությունով, արդյունքում վերջինս 2013թ. հուլիսի 31-ին ժամը 13:40-ի սահմաններում իրեն ամրակցված ՙԱԿՍ-74՚ տեսակի 1119879-80 համարի ինքնաձիգով ենթակզակային շրջանում կրակոց արձակելով գործել է ինքնասպանություն:
Այսինքնª Բ.Գաբոյանի վերը նշված գործողությունները անզգուշությամբ նյութական ծանր հետևանք են առաջացրելª տվյալ դեպքում տուժողի մահ, քանի որ նյութական ծանր հետևանք հասկացությունը իր մեջ ներառում է պատճառված գույքային վնասը կամ անձի առողջությանն ու կյանքին պատճառված վնասը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է , որ գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանը զորամասի տարածքում պարբերաբար այլ բռնություններ է գործադրել Մանուչար Մանուչարյանի նկատմամբ, գործում որևէ փաստական տվյալ չկա այն մասին, որ Բ.Գաբոյանը, իր շորերը չլվանալու համար, 2013թ. հունիս ամսին ձեռքերով ու ոտքերով հարվածել է Մ.Մանուչարյանին: Վկա Լ.Մկրտչյանի ցուցմունքով հիմնավորվել է, որ նման գործողությունը Մ.Մանուչարյանի նկատմամբ կատարել է գործով մյուս մեղադրյալ Ա.Ստեփանյանը 2013թ. հուլիսի 23-ին:
Իսկ Բ.Գաբոյանի կողմից Մ.Մանուչարյանի կրծքավանդակին հրելը կամ նրան ապտակելը չի կարող գնահատվել իբրև բռնություն: Այդ գործողություններով տուժողին ֆիզիկական ցավ պատճառված լինելու հանգամանքի մասին գործում որևէ տվյալ չկա, մինչդեռ տուժողին ֆիզիկական ցավ պատճառված լինելու հանգամանքի բացահայտումն ամբողջովին դրված է մեղադրանքի կողմի վրա։
Ամփոփելովª Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Բաբկեն Գաբոյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք, որի համար պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Գործի փաստական հանգամանքները, որոնք հաստատվում են Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման դատական ակտ, դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից և ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքի խախտում չի առաջացնում:
Անդրադառնալով Բաբկեն Գաբոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակելու հարցին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է գնահատել Բ.Գաբոյանի արարքում ռեցիդիվի առկայությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22 հոդվածի 1 մասի համաձայն՝ ՙՀանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
Նույն օրենսգրքի 84 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՙ1.Անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚:
Ըստ գործի նյութերիª Բ.Գաբոյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 08.08.2013թ. դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով, մինչդեռ սույն գործով մեղսագրվող արարքը ավարտվել է 31.07.2013թ.: Այսինքն սույն գործով մեղսագրվող արարքը կատարելու պահի դրությամբ Բ.Գաբոյանը դեռևս դատվածություն չի ունեցել նախկինում դիտավորությամբ կատարած արարքի համար, հետևաբար նրա արարքում բացակայում է ռեցիդիվը և պատիժ նշանակելիս նրա նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոնները:
Հաշվի առնելով Բ.Գաբոյանի անձը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ Բ.Գաբոյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևովª առանց գույքի բռնագրավման: Ամբաստանյալը պետք է կրի նշանակված պատիժը: Ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմքեր չկան, սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ կրելու միջոցով:
Պաշտպանի պահանջըª կրճատել դատավճռով ամբաստանյալների վրա դրված դատական ծախսերը, այն հիմնավորմամբ, որ դատական ծախսերի մեջ հաշվարկվել են նաև նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված այնպիսի փորձաքննությունների ծախսեր, որոնք ոչ դրվել են մեղադրական եզրակացության և ոչ էլ դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում, բավարարման ենթակա չէ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերով թվարկված են այն դատական ծախսերը, որոնք դատարանի կողմից կարող են դրվել դատապարտյալի վրա: Դրանց մեջ են մտնում նաև փորձաքննության կատարման ծախսերը: Սակայն Օրենսդիրը չի սահմանել, որ դատապարտյալի վրա կարող են դրվել միայն այն փորձաքննություների հետ կապված ծախսերը, որոնք ի վերջո դրվել են մեղադրական եզրակացության կամ մեղադրական դատավճռի հիմքում: Հետևաբար պաշտպանի բողոքն այդ մասով անհիմն է և ենթակա չէ բավարարման:
Անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդի և նրա ներկայացուցչի բողոքին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն ենթակա է մերժման, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված դատողություններից ելնելով:
Անհիմն են տուժողի իրավահաջորդի և վերջինիս ներկայացուցչի փաստարկներն այն մասին, որ Մ.Մանուչարյանի տաբատին առկա 5մմ տրամագծով եզրերը այրվածքի հետքերով անցքը առաջացել է հրազենային վնասվածքից, անհիմն է նաև այն փաստարկը, թե տուժողի աջ ոտքին առկա է եղել հրազենային վնասվածք, որը դատաբժիշկը չի արձանագրել: Գործով այդպիսի օբյեկտիվ տվյալներ ձեռք չեն բերվել:
Բողոքաբերների պնդումն այն մասին, որ Մ.Մանուչարյանը ինքնասպանություն չի գործել, նրան սպանել են, իսկ նախաքննության մարմինը օբյեկտիվ քննությունն չի կատարելª պարզելու գործի իրական հանգամանքները, սուբյեկտիվ դատողությունների և ենթադրությունների արդյունք է: Դրանք հերքվել են գործով ձեռք բերված ապացույցներով:
Ամփոփելովª Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական օրենքի էական խախտում, որի արդյունքում ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, այսինքն թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է սույն գործով վերջնական ճիշտ որոշում կայացնելու վրա: Ուստի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-395, 397, 398, 402 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Բ.Գաբոյանի պաշտպան Հ.Անանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. օգոստոսի 30-ի ԵԱՔԴ/0168/01/14 դատավճիռը մասնակի բեկանել և փոփոխել:
Բաբկեն Գրիգորի Գաբոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375 հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ տարի ժամկետովª առանց գույքի բռնագրավման:
Տուժողի իրավահաջորդ Օ.Մանուչարյանի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Մ.Շուշանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. օգոստոսի 30-ի ԵԱՔԴ/0168/01/14 դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:





ԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ