Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0167/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
1.10
Պատասխանող
Արամ Գևորգյան
Արամ Գևորգյան
Արամ Գևորգյան Հարազատ
Արամ Գևորգյան
Արամ Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 113 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-02-21 | 11:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-10-03 | 10:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-09-20 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-08-30 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-07-25 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-16 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-29 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-05 | 11:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-04-14 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-21 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-27 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-03 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-11 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-06 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-03 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-13 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-26 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-07 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-19 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-28 | 15:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-17 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-03 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-16 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-03-11 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-08 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-17 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-11-13 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-10-09 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-03-25 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-03-12 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-03-06 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-02-23 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-02-11 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-02-03 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-01-15 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-19 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-10 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԱՔԴ/0167/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱԽԱԶ` Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2018թ. փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014թ. օգոստոսի 28-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը:
2014թ. հոկտեմբերի 17-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014թ. հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2014թ. հոկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով: Դատարանը որոշել է թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելª տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հաշտության հիմքով:
Որոշմամբ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 25-ի որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանը:
2015թ. հուլիսի 07-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ`գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015թ. մարտի 25-ի որոշումը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության:
2017թ. հոկտեմբերի 03-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Դատարանը վճռել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբª ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել :
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճռի դեմ 2017թ. հոկտեմբերի 24-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 26-ինª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանը:
2017թ. նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2017թ. նոյեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
Նախաքննության մարմինը Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ. ՙ նա
2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:30-ի սահմաններում, Կոմիտասի պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով՚:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
ՙ (…)
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսելաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ: /դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ (…) նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում ՙարա՚ բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն:
(…)
Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. ՙապեր, էս ինչ հարց ես տալիս՚, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. ՙդու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես՚:
(…)
Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ (…) Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ:
(…)
Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի (…) Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: (…) Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով: /դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: (…) Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: (…)
Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով (…) Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ:
Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: (…)Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը:
(…)
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածքում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ:
(…)
Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, (…)
Առաջին ատյանի դատարանը ՙԴատարանի իրավական վերլուծություններ՚ բաժնում ամրագրել է.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, (…) :
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, (…):
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն (…):
(…)
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել:
Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
(…):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
(…)
Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել:
(…)՚:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով: Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքըª իրավաբանորեն ճիշտ չի որակել արարքը, կամայական մոտեցում է ցուցաբերել ապացույցներին։
Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ընդունել է միայն մարմնական վնասվածք հասցնելու հանգամանքը ու անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար։
Հղում կատարելով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի, տուժողի և վկաների ցուցմունքներին, բողոքաբերը հայտնել է, որ այն գործողությունները, որոնք վերագրվում են Ա.Գևորգյանին, դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չեն հիմնավորվել, դեռ մի բան էլ հակառակը, բոլորը ցուցմունք տվեցին, որ ի սկզբանե Լևոն Կաջոյանն է փորձել սեփական անձի առավելություն ընդգծել աղջիկների մոտª խառնվելով նրանց զրույցին, բացարձակ չունենալով այդ իրավունքը, նման իրավիճակում ցանկացած երիտասարդ էլ բնականաբար կփորձեր պարզել վերջինիս պահվածքի պատճառը, քանի որ դրանով նա վիրավորել է Ա.Գևորգյանին և կասկածի տակ դրել նրա քաղաքակիրթ վարքագիծը։
Բողոքի հեղինակը նաև հայտնել է, որ նախաքննության մարմնի կողմից, իսկ այնուհետ նաև Դատարանի կողմից Ա.Գևորգյանի արարքին տրվել է սխալ իրավաբանական որակում հետևալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական իրավունքի տեսությունը փաստում է, որ խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է մարդու եսամոլությունը, որը սերված է հասարակությունը չհարգելուց, դրա շահերն անտեսելուց, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջներն արհամարհելուց։ Դրանով է պայմանավորված, որ իր հակասոցիալական պահանջմունքները բավարարելու կապակցությամբ առաջացած խոչընդոտները վերացնելու հարցում, ներքին բավականության զգացումով, սեփական անձի առավելությունները ընդգծելու մոլուցքից մղված հանցավորը պատրաստ է դիմելու ցանկացած ծայրահեղ միջոցի։ Խուլիգանական դրդումներով մարմնական վնասվածք հասցնողը, մեկ ուրիշի առողջության դեմ ոտնձգություն է կատարում ոչ այնքան տուժողի հետ որոշակի անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, որքան հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումով։
Այս բնորոշումներից և ոչ մեկը չի կարող վերագրվել Ա.Գևորգյանին:
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող Է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ Երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։
Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար Էական նշանակություն կարող Է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը։
Ելնելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքը սխալ Է որակված, քանի որ վերջինիս գործողություններում իսպառ բացակայում են խուլիգանական դրդումները և որևէ ապացույցով դրանք չհիմնավորվեցին։ Գտնում է, որ Ա.Գևորգյանի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետին, բողոքի հեղինակը հայտնել է, որ սույն բողոքի փաստարկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Աոաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներն էական ազդեցություն են ունեցել գործի ելքի վրա, քանի որ սույն պարագայում դատարանը պետք է վերաորակեր Արամ Գևորգյանի արարքը և բողոքի բացակայության հիմքով կարճեր քրեական գործի վարույթը։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի: Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքին տալ համապատասխան իրավաբանական որակում, առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հողվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, և հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը և տուժող Լևոն Կաջոյանը հաշտվել են, կարճել սույն քրեական գործի վարույթը, դադարեցնել քրեական հետապնդումը և վերացնել իր պաշտպանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը:
Բողոքաբերըª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոք, հայտնել է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրան դատապարտելով ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, թույլ է տվել նյութական իրավունքիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 10, 48 և 61 հոդվածների այնպիսի հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանում հանցանքը կատարելու հանգամանքներին, ամբաստանյալի անձին, ինչպես նաև պատժի նպատակներին և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար։
Ընդհանուր իրավասության դատարանը 03.10.2017թ. դատավճռով վերլուծելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, դրանք որևէ կերպ չի համադրել սույն գործի հանգամանքներին, անձը բնութագրող տվյալներին և անհիմն կերպով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով, հիմքում դնելով միայն այն հանգամանքը, որ տուժողը բողոք չունի և ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերը ամբողջությամբ փոխհատուցված են՝ չունենալով այդ հանգամանքը հիմնավորող որևէ ապացույց։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս, սխալ հետևության է հանգել պատժի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով ամրագրված նպատակների իրացվելիության հարցում, որով Էլ թույլ Է տվել նյութական իրավունքի խախտում։
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 և 398 հոդվածների համաձայն, Դատարանի 03.10.2017թ. դատական ակտը բեկանելու հիմք են։
Վերոգրյալի հիման վրա դատախազը խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման, նշանակել օրինական, արդարացի և հիմնավոր պատիժ։
4Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արտահայտած դիրքորոշումները.
Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել, իսկ դատախազի բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել: Ամբաստանյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշումներին և խնդրեց դատախազի բողոքը մերժել:
Դատախազ Վ.Մկրտչյանը պնդեց իր կողմից ներկայացված բողոքը, խնդրեց այն բավարարել: Առարկելով պաշտպանի բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել:
5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի ներկայացրած հիմնավորումներն ու դիրքորոշումները, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժելª անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Պաշտպանի կողմից բերված բողոքի շրջանակներում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորությունը ապացուցված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3 հոդվածի համաձայն.
ՙՔրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքնª այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն.
ՙ1.Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3.Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն`
ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
ՙ1.Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1)ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
(…)՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
ՙՄեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ՚։
Ինչպես հետևում է մեջբերված նորմերի վերլուծությունից՝ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ։
ՙԱպացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՙապացուցման առարկա՚ և ՙապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները, նշել է. ՙ(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած՚ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. ՙ[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107 հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)՚ (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. ՙՆերքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)՚ (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙԱպացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա՚ (տես Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112 հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստª
(…)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
6) խուլիգանական դրդումներով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով՚:
Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012թ.ի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
(…)
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումներըª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն:
(…)
Մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտած ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքª այն է, խուլիգանական դրդումներով, դիտավորությամբ Լ.Կոջոյանի առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ պարզելու ապացուցման առարկայի բոլոր տարրերը, և հիմնավորված հետևության հանգելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի մեղավորության մասին, ինչը և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարվել է:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ այն բխում է դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների համակցությունից:
Անհիմն է պաշտպանի պնդումն այն մասին, թե Դատարանը Արամ Գևորգյանի կատարած արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական: Պաշտպանի փաստարկներն այն մասին, թե իր պաշտպանյալի գործողություններում բացակայում են խուլիգանական դրդումները, չեն բխում գործի նյութերից: Հետևաբար պաշտպանի պահանջըª իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու և տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին, չի կարող բավարարվել: Բողոքը ենթակա է մերժման:
Անդրադառնալով դատախազի բողոքում բերված փաստարկներինª Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
ՙՊատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասը որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2.Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚։
Վերը նշված քրեաիրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տես Գարուշ Մադաթյանի` 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով, Արմեն Շահբազյանի` 2014թ. օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի՝ 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14 և այլն)։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, փաստելով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը դրական բնութագրող տվյալներըª այն էª նախկինում դատված չէ, հաշտվել են տուժողի հետ, փոխհատուցել է նրա բուժման ծախսերը, կատարված արարքի բնույթը ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, արարքի կատարման եղանակըª հարվածներ է հասցրել ձեռքով, այդ համատեքսում քննարկելով սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, ճիշտ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը:
Դատախազի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տուժողի բժշկական ծախսերը փոխհատուցելու վերաբերյալ գործում որևէ ապացույց չկա, հիմնավոր չէ: Այդ հանգամանքը հիմնավորվել է տուժողի ցուցմունքով այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվել է, նրանից որևէ բողոք պահանջ չունի, վերջինս հոգացել է իր բուժման ծախսերը:
Վերը նշվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման:
Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, գտնում է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են, կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Ամփոփելով սույն որոշմամբ շարադրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-394, 402 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը` թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱԽԱԶ` Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2018թ. փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014թ. օգոստոսի 28-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը:
2014թ. հոկտեմբերի 17-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014թ. հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2014թ. հոկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով: Դատարանը որոշել է թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելª տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հաշտության հիմքով:
Որոշմամբ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 25-ի որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանը:
2015թ. հուլիսի 07-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ`գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015թ. մարտի 25-ի որոշումը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության:
2017թ. հոկտեմբերի 03-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Դատարանը վճռել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբª ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել :
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճռի դեմ 2017թ. հոկտեմբերի 24-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 26-ինª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանը:
2017թ. նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2017թ. նոյեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
Նախաքննության մարմինը Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ. ՙ նա
2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:30-ի սահմաններում, Կոմիտասի պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով՚:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
ՙ (…)
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսելաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ: /դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ (…) նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում ՙարա՚ բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն:
(…)
Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. ՙապեր, էս ինչ հարց ես տալիս՚, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. ՙդու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես՚:
(…)
Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ (…) Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ:
(…)
Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի (…) Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: (…) Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով: /դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: (…) Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: (…)
Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով (…) Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ:
Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: (…)Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը:
(…)
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածքում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ:
(…)
Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, (…)
Առաջին ատյանի դատարանը ՙԴատարանի իրավական վերլուծություններ՚ բաժնում ամրագրել է.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, (…) :
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…):
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, (…):
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն (…):
(…)
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել:
Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
(…):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
(…)
Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել:
(…)՚:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով: Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքըª իրավաբանորեն ճիշտ չի որակել արարքը, կամայական մոտեցում է ցուցաբերել ապացույցներին։
Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ընդունել է միայն մարմնական վնասվածք հասցնելու հանգամանքը ու անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար։
Հղում կատարելով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի, տուժողի և վկաների ցուցմունքներին, բողոքաբերը հայտնել է, որ այն գործողությունները, որոնք վերագրվում են Ա.Գևորգյանին, դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չեն հիմնավորվել, դեռ մի բան էլ հակառակը, բոլորը ցուցմունք տվեցին, որ ի սկզբանե Լևոն Կաջոյանն է փորձել սեփական անձի առավելություն ընդգծել աղջիկների մոտª խառնվելով նրանց զրույցին, բացարձակ չունենալով այդ իրավունքը, նման իրավիճակում ցանկացած երիտասարդ էլ բնականաբար կփորձեր պարզել վերջինիս պահվածքի պատճառը, քանի որ դրանով նա վիրավորել է Ա.Գևորգյանին և կասկածի տակ դրել նրա քաղաքակիրթ վարքագիծը։
Բողոքի հեղինակը նաև հայտնել է, որ նախաքննության մարմնի կողմից, իսկ այնուհետ նաև Դատարանի կողմից Ա.Գևորգյանի արարքին տրվել է սխալ իրավաբանական որակում հետևալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական իրավունքի տեսությունը փաստում է, որ խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է մարդու եսամոլությունը, որը սերված է հասարակությունը չհարգելուց, դրա շահերն անտեսելուց, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջներն արհամարհելուց։ Դրանով է պայմանավորված, որ իր հակասոցիալական պահանջմունքները բավարարելու կապակցությամբ առաջացած խոչընդոտները վերացնելու հարցում, ներքին բավականության զգացումով, սեփական անձի առավելությունները ընդգծելու մոլուցքից մղված հանցավորը պատրաստ է դիմելու ցանկացած ծայրահեղ միջոցի։ Խուլիգանական դրդումներով մարմնական վնասվածք հասցնողը, մեկ ուրիշի առողջության դեմ ոտնձգություն է կատարում ոչ այնքան տուժողի հետ որոշակի անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, որքան հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումով։
Այս բնորոշումներից և ոչ մեկը չի կարող վերագրվել Ա.Գևորգյանին:
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող Է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ Երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։
Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար Էական նշանակություն կարող Է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը։
Ելնելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքը սխալ Է որակված, քանի որ վերջինիս գործողություններում իսպառ բացակայում են խուլիգանական դրդումները և որևէ ապացույցով դրանք չհիմնավորվեցին։ Գտնում է, որ Ա.Գևորգյանի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետին, բողոքի հեղինակը հայտնել է, որ սույն բողոքի փաստարկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Աոաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներն էական ազդեցություն են ունեցել գործի ելքի վրա, քանի որ սույն պարագայում դատարանը պետք է վերաորակեր Արամ Գևորգյանի արարքը և բողոքի բացակայության հիմքով կարճեր քրեական գործի վարույթը։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի: Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքին տալ համապատասխան իրավաբանական որակում, առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հողվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, և հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը և տուժող Լևոն Կաջոյանը հաշտվել են, կարճել սույն քրեական գործի վարույթը, դադարեցնել քրեական հետապնդումը և վերացնել իր պաշտպանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը:
Բողոքաբերըª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոք, հայտնել է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրան դատապարտելով ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, թույլ է տվել նյութական իրավունքիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 10, 48 և 61 հոդվածների այնպիսի հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանում հանցանքը կատարելու հանգամանքներին, ամբաստանյալի անձին, ինչպես նաև պատժի նպատակներին և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար։
Ընդհանուր իրավասության դատարանը 03.10.2017թ. դատավճռով վերլուծելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, դրանք որևէ կերպ չի համադրել սույն գործի հանգամանքներին, անձը բնութագրող տվյալներին և անհիմն կերպով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով, հիմքում դնելով միայն այն հանգամանքը, որ տուժողը բողոք չունի և ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերը ամբողջությամբ փոխհատուցված են՝ չունենալով այդ հանգամանքը հիմնավորող որևէ ապացույց։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս, սխալ հետևության է հանգել պատժի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով ամրագրված նպատակների իրացվելիության հարցում, որով Էլ թույլ Է տվել նյութական իրավունքի խախտում։
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն:
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 և 398 հոդվածների համաձայն, Դատարանի 03.10.2017թ. դատական ակտը բեկանելու հիմք են։
Վերոգրյալի հիման վրա դատախազը խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման, նշանակել օրինական, արդարացի և հիմնավոր պատիժ։
4Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արտահայտած դիրքորոշումները.
Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել, իսկ դատախազի բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել: Ամբաստանյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշումներին և խնդրեց դատախազի բողոքը մերժել:
Դատախազ Վ.Մկրտչյանը պնդեց իր կողմից ներկայացված բողոքը, խնդրեց այն բավարարել: Առարկելով պաշտպանի բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել:
5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի ներկայացրած հիմնավորումներն ու դիրքորոշումները, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժելª անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Պաշտպանի կողմից բերված բողոքի շրջանակներում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորությունը ապացուցված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3 հոդվածի համաձայն.
ՙՔրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքնª այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն.
ՙ1.Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3.Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն`
ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
ՙ1.Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1)ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
(…)՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
ՙՄեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ՚։
Ինչպես հետևում է մեջբերված նորմերի վերլուծությունից՝ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ։
ՙԱպացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՙապացուցման առարկա՚ և ՙապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները, նշել է. ՙ(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած՚ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. ՙ[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107 հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)՚ (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. ՙՆերքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)՚ (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙԱպացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա՚ (տես Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112 հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստª
(…)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
6) խուլիգանական դրդումներով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով՚:
Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012թ.ի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
(…)
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումներըª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն:
(…)
Մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտած ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքª այն է, խուլիգանական դրդումներով, դիտավորությամբ Լ.Կոջոյանի առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ պարզելու ապացուցման առարկայի բոլոր տարրերը, և հիմնավորված հետևության հանգելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի մեղավորության մասին, ինչը և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարվել է:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ այն բխում է դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների համակցությունից:
Անհիմն է պաշտպանի պնդումն այն մասին, թե Դատարանը Արամ Գևորգյանի կատարած արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական: Պաշտպանի փաստարկներն այն մասին, թե իր պաշտպանյալի գործողություններում բացակայում են խուլիգանական դրդումները, չեն բխում գործի նյութերից: Հետևաբար պաշտպանի պահանջըª իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու և տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին, չի կարող բավարարվել: Բողոքը ենթակա է մերժման:
Անդրադառնալով դատախազի բողոքում բերված փաստարկներինª Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
ՙՊատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասը որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2.Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚։
Վերը նշված քրեաիրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տես Գարուշ Մադաթյանի` 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով, Արմեն Շահբազյանի` 2014թ. օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի՝ 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14 և այլն)։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, փաստելով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը դրական բնութագրող տվյալներըª այն էª նախկինում դատված չէ, հաշտվել են տուժողի հետ, փոխհատուցել է նրա բուժման ծախսերը, կատարված արարքի բնույթը ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, արարքի կատարման եղանակըª հարվածներ է հասցրել ձեռքով, այդ համատեքսում քննարկելով սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, ճիշտ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը:
Դատախազի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տուժողի բժշկական ծախսերը փոխհատուցելու վերաբերյալ գործում որևէ ապացույց չկա, հիմնավոր չէ: Այդ հանգամանքը հիմնավորվել է տուժողի ցուցմունքով այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվել է, նրանից որևէ բողոք պահանջ չունի, վերջինս հոգացել է իր բուժման ծախսերը:
Վերը նշվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման:
Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, գտնում է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են, կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Ամփոփելով սույն որոշմամբ շարադրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-394, 402 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը` թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0167/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Վ.Մկրտչյանի
պաշտպան` Թ.Բաղդասարյանի
տուժող` Լ.Կաջոյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի, ծնված 1987 թվականի հունիսի 16-ին, Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գյուղ Բուժական, տուն 1:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի 2014 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Արամ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի վերաբերյալ թիվ 14809114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 համարը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապա Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով և քրեական գործի վարույթը կարճվել է
Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 7-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշումը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության:
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարք, այն է` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում, պահպանելով մինչդատական վարույթի ընթացքում որդեգրած դիրքորոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն դարձյալ մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ աշխատում է Կոմիտասի շուկայի հարակից գետնանցումում գործող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կրպակում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14:30-ի սահմաններում գտնվելով աշխատանքի վայրում, կանգնած է եղել գետնանցման խանութի դիմաց, երբ տեսել է իր ծանոթ Լաուրային, ով ընկերուհիների հետ երեքով մոտեցել են խանութին: Լաուրային ճանաչել է և վերջինիս հետ գտնվել է ջերմ հարաբերությունների մեջ, իսկ Արաքսյային և Էլենին ճանաչել է որպես Լաուրաի ընկերուհինների, սակայն նրանց հետ շփում չի ունեցել: Վերջիններս մոտեցել են խանութին, Արաքսյայի պլանշետը վերանորոգելու համար: Արաքսյան ներս է մտել խանութ` մասնագետին ցույց է տվել պլանշետը, որի ընթացքում Էլենին զանգահարել են և վերջինս խոսելով դուրս է եկել, իսկ ինքը Լաուրայի հետ կանգնած զրուցել է: Շուրջ երկու րոպե անց Արաքսյան դուրս է եկել խանութից և չսպասելով ընկերուհիններն գնացել է: Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց մինջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսալաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորում է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում: 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին դասերն ավարտելուց հետո ընկերոջ հետ քայլելու ընթացքում իրենց դիմացից քայլելիս են եղել նույն ուսումնական կենտրոնում սովորող երեք աղջիկներ: Ընկերոջը ճանապարհելուց հետո իջել է գետնանցում՝ դիմացի փողոց անցնելու համար, որտեղ նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում <<արա>> բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն:
Նշեց նաև, որ իր տեղեկությունների համաձայն ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանն աղջիկների հետ ազգակցական կապ չունի : Տեղյակ չէ, թե արդյոք վերջինս աղջիկներից որևէ մեկին համակրել է, թե ոչ: Իր կարծիքով, եթե աղջիկներին նման հարց չուղղեր, ապա Արամ Գևորգյանի հետ վիճաբանություն չէր լինի, սակայն տեղյակ չէ, թե հատկապես ինչից վիրավորվել Արամ Գևորգյանը: Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. <<ապեր, էս ինչ հարց ես տալիս>>, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. <<դու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես>>:
Նշեց նաև, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը հոգացել է բուժման ծախսերը, վերջինիցս բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, բացի այդ, հաշտվել է նրա հետ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք տվեց և նշեց, որ 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ: Արամ Գևորգյանի հետ զրուցելիս որևէ կողմնակի անձի մոտ չէր կարող այնպիսի տպավորություն ստեղծվեր, որ ինչ որ բան այնպես չէ, և որ Արամ Գևորգյանն անհանգստացնում է իրեն:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ վերջինիս մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույն է, նույնը հարցն ուղղելու էր:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի 12.08.2014թ. ժամը 14:00-ի սահմաններում դասերը ավարտելուց հետո իր ընկերուհիներ Արաքսյան և Էլենը քայլելով գնացել են Կոմիտասի շուկայի կանգառ: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ` ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը տեսնելով իրեն մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: Միջադեպի ժամանակ մի կին անցնում էր գետնանցումով, ով չի միջամտել վիճաբանությանը: Հարվածից հետո բղավելով դուրս է եկել գետնանցումից և միացել ընկերուհիներն, որոնք արդեն գտնվում էին վերևում: Խոսակցության ժամանակ ասել է, թե ընկերուհիներն ականատես են եղել, սակայն ինքը շփոթված է եղել, ներկայիս ցուցմունքով հայտնում է ճշմարտությունը, որ ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնը պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը: Ինքը լարված է եղել և չի նկատել, թե Արաքսյան և Էլենը երբ են գետնանցումից դուրս եկել, երբ բարձացել է, նրանք արդեն դրսում են եղել:
Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել : Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ:
Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ Արամ Գևորգյանին կբնութագրի որպես հանգիստ և նորմալ մարդու: Իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Հրապարակված և հետազոտված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից տրված թիվ 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ Արաբկիրի ոստիկանության բաժնի կողմից 18.09.2012թ. նախապատրաստվել է նյութեր ՀՀ քր. օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի արդյունքում 18.09.2012թ.-ի որոշմամբ նյութերով քրեական գործի հարուցելը մերժվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-մասի 4-րդ կետով:
ՀՀ Կոտայքի մարզի բուժական համայնքի ղեկավարի և աշխատակազմի քարտուղարի կողմից տրված թիվ 340 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Բուժական համայնքի 1-ին փողոցի 3-րդ փակուղու 1-ին տանը և նրա ընտանիքի կազմը հետևյալն է`
- ինքը` Արամ Հարազատի Գևորգյան, հայրը` Հարազատ Քերոբի Գևորգյան, մայրը` Մելինե Յուրիկի Գևորգյան, քույրը` Անահիտ Հարազատի Գևորգյան, քույրը` Լիաննա Հարազատի Գևորգյան, կինը` Հերմինե Հրանտի Խլոպուչյան:
Բուժական համայնքի ղեկավար Կ.Գալստյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2004թ-ին բարձր առաջադիմությամբ ավարտել է Բուժականի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ուսումը շարունակել է Կոտայքի մարզի Նոր-Գեղի քոլեջում, ապա երկու տարի սովորելուց հետո անցել է ծառայության հայոց բանակում: Բանակից վերադառնալուց հետո ընտանիքը սոցիալապես անապահով լինելու պատճառով չի կարողացել ուսումը շարունակել վերը նշված հաստատությունում: 2008թ.-ին աշխատանքի է անցել <<Պանտերա>> պահպանության գործակալությունում` որպես անվտանգության ծառայող, դրանից հետո աշխատել է տարբեր պահպանության գործակալություններում` որպես անվտանգության ծառայող: Այնուհետև ավտովթարի հետևանքով ստացել է մարմնական վնասվածք, այդ իսկ պատճառով թողել է աշխատանքը: Արամը զուսպ, հավասարկշռված, պարտաճանաչ և պատասխանատու անձնավորություն է, ունի աշխատանքի պատասխանատվության բարձր զգացում: Վայելում է Բուժական համայնքի ողջ ազգաբնակչության հարգանքն ու համակրանքը, անկողմնակալ է, իրավախախտ դեպքերի մասնակից չի եղել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի և տուժող Լևոն Կաջոյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելիս և վերլուծելիս, դրանց մի մասն ի հաշիվ մյուսի արժևորելիս` Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրավական դրույթներով և դատողություններով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ <<թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: Ապացույցների գնահատումն համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի>>: Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ:
Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մասնավորապես.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել: Լևոնը, տեսնելով իրենց միջև խոսակցությունը, մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին` Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը` նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, ուրիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույնը հարցն ուղղելու էր իրենց:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ : Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի:
Հետազոտելով քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Արամ Հարազատի Գևորգյանի մեղադրանքի հիմքում դրված` հիշատակված փաստական տվյալները դատարանը գտնում է, որ դրանք թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
4. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետը վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով Լևոնը մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել : Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույն հարցն ուղղելու էր իրենց:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
6) խուլիգանական դրդումներով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.
«Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ»:
Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հանգամանորեն անդրադարձել ու հստակ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ինչպես խուլիգանության հանցակազմի, այնպես էլ խուլիգանական դրդումներով կատարվող հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունների առնչությամբ:
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն:
Սույն որոշմամբ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը:
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն:
Անձը կարող է նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
28. Ինչպես նշվել է վերը հիշատակված որոշումների մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը: Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները: Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ`
ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (...)» (տե´ս Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 30-ի ԱՎԴ/0014/01/11 որոշման 23-29-րդ կետերը):
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել:
Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել:
Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով դատական ծախսեր չկան:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Վ.Մկրտչյանի
պաշտպան` Թ.Բաղդասարյանի
տուժող` Լ.Կաջոյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի, ծնված 1987 թվականի հունիսի 16-ին, Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գյուղ Բուժական, տուն 1:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի 2014 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Արամ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի վերաբերյալ թիվ 14809114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 համարը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապա Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով և քրեական գործի վարույթը կարճվել է
Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 7-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշումը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության:
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարք, այն է` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում, պահպանելով մինչդատական վարույթի ընթացքում որդեգրած դիրքորոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն դարձյալ մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ աշխատում է Կոմիտասի շուկայի հարակից գետնանցումում գործող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կրպակում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14:30-ի սահմաններում գտնվելով աշխատանքի վայրում, կանգնած է եղել գետնանցման խանութի դիմաց, երբ տեսել է իր ծանոթ Լաուրային, ով ընկերուհիների հետ երեքով մոտեցել են խանութին: Լաուրային ճանաչել է և վերջինիս հետ գտնվել է ջերմ հարաբերությունների մեջ, իսկ Արաքսյային և Էլենին ճանաչել է որպես Լաուրաի ընկերուհինների, սակայն նրանց հետ շփում չի ունեցել: Վերջիններս մոտեցել են խանութին, Արաքսյայի պլանշետը վերանորոգելու համար: Արաքսյան ներս է մտել խանութ` մասնագետին ցույց է տվել պլանշետը, որի ընթացքում Էլենին զանգահարել են և վերջինս խոսելով դուրս է եկել, իսկ ինքը Լաուրայի հետ կանգնած զրուցել է: Շուրջ երկու րոպե անց Արաքսյան դուրս է եկել խանութից և չսպասելով ընկերուհիններն գնացել է: Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց մինջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսալաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորում է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում: 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին դասերն ավարտելուց հետո ընկերոջ հետ քայլելու ընթացքում իրենց դիմացից քայլելիս են եղել նույն ուսումնական կենտրոնում սովորող երեք աղջիկներ: Ընկերոջը ճանապարհելուց հետո իջել է գետնանցում՝ դիմացի փողոց անցնելու համար, որտեղ նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում <<արա>> բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն:
Նշեց նաև, որ իր տեղեկությունների համաձայն ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանն աղջիկների հետ ազգակցական կապ չունի : Տեղյակ չէ, թե արդյոք վերջինս աղջիկներից որևէ մեկին համակրել է, թե ոչ: Իր կարծիքով, եթե աղջիկներին նման հարց չուղղեր, ապա Արամ Գևորգյանի հետ վիճաբանություն չէր լինի, սակայն տեղյակ չէ, թե հատկապես ինչից վիրավորվել Արամ Գևորգյանը: Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. <<ապեր, էս ինչ հարց ես տալիս>>, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. <<դու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես>>:
Նշեց նաև, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը հոգացել է բուժման ծախսերը, վերջինիցս բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, բացի այդ, հաշտվել է նրա հետ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք տվեց և նշեց, որ 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ: Արամ Գևորգյանի հետ զրուցելիս որևէ կողմնակի անձի մոտ չէր կարող այնպիսի տպավորություն ստեղծվեր, որ ինչ որ բան այնպես չէ, և որ Արամ Գևորգյանն անհանգստացնում է իրեն:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ վերջինիս մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույն է, նույնը հարցն ուղղելու էր:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի 12.08.2014թ. ժամը 14:00-ի սահմաններում դասերը ավարտելուց հետո իր ընկերուհիներ Արաքսյան և Էլենը քայլելով գնացել են Կոմիտասի շուկայի կանգառ: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ` ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը տեսնելով իրեն մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: Միջադեպի ժամանակ մի կին անցնում էր գետնանցումով, ով չի միջամտել վիճաբանությանը: Հարվածից հետո բղավելով դուրս է եկել գետնանցումից և միացել ընկերուհիներն, որոնք արդեն գտնվում էին վերևում: Խոսակցության ժամանակ ասել է, թե ընկերուհիներն ականատես են եղել, սակայն ինքը շփոթված է եղել, ներկայիս ցուցմունքով հայտնում է ճշմարտությունը, որ ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնը պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը: Ինքը լարված է եղել և չի նկատել, թե Արաքսյան և Էլենը երբ են գետնանցումից դուրս եկել, երբ բարձացել է, նրանք արդեն դրսում են եղել:
Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել : Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ:
Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ Արամ Գևորգյանին կբնութագրի որպես հանգիստ և նորմալ մարդու: Իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Հրապարակված և հետազոտված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից տրված թիվ 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ Արաբկիրի ոստիկանության բաժնի կողմից 18.09.2012թ. նախապատրաստվել է նյութեր ՀՀ քր. օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի արդյունքում 18.09.2012թ.-ի որոշմամբ նյութերով քրեական գործի հարուցելը մերժվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-մասի 4-րդ կետով:
ՀՀ Կոտայքի մարզի բուժական համայնքի ղեկավարի և աշխատակազմի քարտուղարի կողմից տրված թիվ 340 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Բուժական համայնքի 1-ին փողոցի 3-րդ փակուղու 1-ին տանը և նրա ընտանիքի կազմը հետևյալն է`
- ինքը` Արամ Հարազատի Գևորգյան, հայրը` Հարազատ Քերոբի Գևորգյան, մայրը` Մելինե Յուրիկի Գևորգյան, քույրը` Անահիտ Հարազատի Գևորգյան, քույրը` Լիաննա Հարազատի Գևորգյան, կինը` Հերմինե Հրանտի Խլոպուչյան:
Բուժական համայնքի ղեկավար Կ.Գալստյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2004թ-ին բարձր առաջադիմությամբ ավարտել է Բուժականի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ուսումը շարունակել է Կոտայքի մարզի Նոր-Գեղի քոլեջում, ապա երկու տարի սովորելուց հետո անցել է ծառայության հայոց բանակում: Բանակից վերադառնալուց հետո ընտանիքը սոցիալապես անապահով լինելու պատճառով չի կարողացել ուսումը շարունակել վերը նշված հաստատությունում: 2008թ.-ին աշխատանքի է անցել <<Պանտերա>> պահպանության գործակալությունում` որպես անվտանգության ծառայող, դրանից հետո աշխատել է տարբեր պահպանության գործակալություններում` որպես անվտանգության ծառայող: Այնուհետև ավտովթարի հետևանքով ստացել է մարմնական վնասվածք, այդ իսկ պատճառով թողել է աշխատանքը: Արամը զուսպ, հավասարկշռված, պարտաճանաչ և պատասխանատու անձնավորություն է, ունի աշխատանքի պատասխանատվության բարձր զգացում: Վայելում է Բուժական համայնքի ողջ ազգաբնակչության հարգանքն ու համակրանքը, անկողմնակալ է, իրավախախտ դեպքերի մասնակից չի եղել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի և տուժող Լևոն Կաջոյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելիս և վերլուծելիս, դրանց մի մասն ի հաշիվ մյուսի արժևորելիս` Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրավական դրույթներով և դատողություններով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ <<թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: Ապացույցների գնահատումն համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի>>: Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ:
Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մասնավորապես.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել: Լևոնը, տեսնելով իրենց միջև խոսակցությունը, մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին` Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը` նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, ուրիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույնը հարցն ուղղելու էր իրենց:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ : Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի:
Հետազոտելով քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Արամ Հարազատի Գևորգյանի մեղադրանքի հիմքում դրված` հիշատակված փաստական տվյալները դատարանը գտնում է, որ դրանք թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
4. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետը վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով Լևոնը մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել : Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը:
Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույն հարցն ուղղելու էր իրենց:
Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը:
-Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել:
Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել:
-Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել:
Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել:
-Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված:
Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել:
-Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
6) խուլիգանական դրդումներով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.
«Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ»:
Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հանգամանորեն անդրադարձել ու հստակ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ինչպես խուլիգանության հանցակազմի, այնպես էլ խուլիգանական դրդումներով կատարվող հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունների առնչությամբ:
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն:
Սույն որոշմամբ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը:
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն:
Անձը կարող է նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
28. Ինչպես նշվել է վերը հիշատակված որոշումների մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը: Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները: Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ`
ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (...)» (տե´ս Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 30-ի ԱՎԴ/0014/01/11 որոշման 23-29-րդ կետերը):
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել:
Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս:
Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով:
Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել:
Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով դատական ծախսեր չկան:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0167/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-11-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0167/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14809114 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արամ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով,իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների՝ Լ.Գյոդակյանի, Է.Աղաբաբյանի, Ա.Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե՝ արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լ.Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել է դժգոհություն՝ աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էր ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լ.Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս՝ երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Հարազատ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ա.Գևորգյանի անձնագիրը կցված է գործին։ |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 113 Մաս 2 Կետ 6 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.10 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-11-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-11-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-11-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 04-11-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Կաջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-01-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 25-03-2015 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ |
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0167/01/14 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՙ25՚ մարտի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Շ.Վանոյանի Օ.Կիրակոսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Վ.Մկրտչյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի տուժող Լ.Կաջոյանի Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի (ծնված 16.06.1987թ. Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում, ազգությամբ հայ, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվող` Կոտայքի մարզ, գյուղ Բուժական 1-ին տուն), մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը: 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Արամ Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին 2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Արամ Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով: 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թիվ 14809114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14:30-ի սահմաններում Կոմիտասի պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով՚: Ապացույցների հետազոտում և իրավական վերլուծություններ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ մի քանի ամիս է` ինչ աշխատում է Կոմիտասի շուկայի հարակից գետնանցումում գործող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կրպակում ընկերոջ` Արման Սարգսյանի հետ միասին: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում գտնվելով աշխատանքի վայրում, գետնանցումում տեսել է իր ծանոթ Լաուրային, որին ճանաչել է մի քանի ամիս, և երկու ընկերուհիներին` Էլենին և Արաքսյային: Լաուրայի հետ ծանոթացել է մի քանի ամիս առաջ` վերջինիս բջջային հեռախոսը վերանորոգելու ժամանակ: Մոտենալով Լաուրային բարևել է և զրույցի բռնվել վերջինիս հետ: Իրենք կանգնած զրուցել են, Արաքսյան իրենց կրպակից` Արման Սարգսյանի մոտից, վերցրել է վերանորոգման թողած պլանշետը, իսկ մյուս ընկերուհին` Էլենը, որը կանգնած է եղել Լաուրայի հետ, իր մոտենալուց հետո գնացել է քիչ հեռու` հեռախոսազանգին պատասխանելու համար: Լաուրայի հետ կայացած խոսակցության ժամանակ իրենց է մոտեցել անծանոթ մի երիտասարդ և հարցրել աղջիկներին, արդյոք ինչ-որ բան է եղել, Լաուրան պատասխանել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, որից հետո երիտասարդը շրջվել է և ցանկացել հեռանալ: Այդ պահին ինքը այդ տղային ետ է կանչել և հարցրել թե ով է և ինչու է իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելով, մոտեցել և նման հարց ուղղել: Այդ տղան իրեն արհամարհական տոնով պատասխանել է` ՙբա դու ով ես, ինչի ես հարցնում, քեզ ինչ ով եմ՚, ինքը որևէ վիրավորական արտահայտություն չի արել նրա հասցեին, որից հետո իրենց միջև փոխադարձ վիճաբանություն է սկսվել: Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկից, փոխադարձ քաշքշոց և հարվածներ են եղել: Խոսակցության ժամանակ միմյանց անվանել են ՙարա՚, ինքը մի քանի անգամ վերջինիս զգուշացրել է նման ձևով իրեն չդիմել, սակայն վերջին անգամ զգուշացնելու ժամանակ բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է տղայի դեմքին: Ամբաստանյալը նշեց, որ հնարավոր է վերջինիս մարմնական վնասվածքը ինքն է հասցրել: Նույն օրը երեկոյան ինքը հանդիպել է Լևոնի հետ, առանց ավելորդությունների ավարտել իրենց մեջ կայացած խոսակցությունը: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշեց, որ հաշտվել է Լևոնի հետ: Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է Կոմիտասի շուկայի հետնամասում գտնվող ՙՄանանա՚ ուսումնական կենտրոնում: 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.00-ի սահմաններում դասն ավարտվելուց հետո ընկերոջ` Վահեի, նույն ուսումնարանի ուսանողուհի Լաուրայի և Արաքսյայի և Էլենի քայլել է դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` տուն գնալու նպատակով: Հետո աղջիկների հետևից մտել է գետնանցում, որտեղ էլ նկատել է, որ ինչ-որ երիտասարդ տղա խոսակցության է բռնկվել Լաուրայի և նրա ընկերուհիների հետ: Իրեն թվացել է, որ խոսակցությունը տհաճ է, մոտեցել է Լաուրային և հարցրել` արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, վերջինս էլ իրեն պատասխանել է, որ այո: Դրանից հետո քայլել է գետնանցումից դեպի դուրս: Աղջիկների հետ խոսակցության բռնկված տղան իրեն ետ է կանչել և ճշտել, թե ինքն ով է և ինչ կապ ունի աղջիկների հետ, ինքն էլ ասել է, որ սովորում է նրանց հետ: Խոսակցության ընթացքում միմյանց ՙարա՚ են ասել, գոռգոռացել են, խոսակցության ժամանակ անընդհատ ձայնը բարձարացրել են միմյանց վրա, որից հետո երիտասարդը` Արամը, բռունցքով երեք անգամ հարվածել է իր դեմքին` ծնոտի հատվածին: Առաջին հարվածից հետո ինքը ետ է գնացել, դիպել պատին և ի վիճակի չի եղել որևէ բան անել, իսկ դրանից հետո ևս երկու անգամ հարվածել է գլխին և ծնոտին: Դրանից հետո գնացել է տուն, սակայն իրեն լավ չի զգացել և տեղափոխվել է հիվանդանոց, որտեղ էլ տեղեկացել է, որ Արամի հարցվածից ստացել է լուրջ մարմնական վնասվածք: Տուժողը միաժամանակ նշեց, որ հաշտվել է Արամի հետ, նրանից որևէ բողոք, պահանջ, քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել: Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է Կոմիտասի շուկայի մոտակայքում գտնվող ՙՄանանա՚ ուսումնական կենտրոնի սեղանի ձևավորման և վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14.00-ի սահմաններում ընկերուհիների` Արաքսյայի և Էլենի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում: Գետնանցումում իրեն և Էլենին է մոտեցել իր ընկերիներից Արամը և հանգիստ զրուցել են, քանի որ Արամին ճանաչել է դրանից շուրջ 3-4 ամիս, իսկ Լևոնին ճանաչել է մոտ մեկ շաբաթ, Արամն իրենց չի նեղացրել: Այդ ժամանակ իրենց է մոտեցել Լևոնը և հարցրել` արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, ինքն էլ պատասխանել է, որ ամեն ինչ լավ է: Դրանից հետո Լևոնը շրջվել է և ցանկացել հեռանալ, սակայն Արամը նրան ետ է կանչել: Այդ պահին ինքը գնացել է գետնանցման աստիճանների մոտ` գրեթե դեպի դուրս: Սակայն լսել է, որ Արամն ու Լևոնը վիճել են, Արամը հարվածել է Լևոնին, ինքը բղավել է, որ չվիճեն, Լևոնին հանգստացրել է և ասել, որ Արամն իրեն չի նեղացրել: Վկան նշեց, որ Լևոնի միջամտությունն անտեղի էր: Արամի հարվածելուց հետո տեսել է, որ Արամն ու լևոնը քաշքշել են միմյանց: Դեպքից հետո Լևոնն ասել է, որ կապ չունի, նույնիսկ եթե իր եղբայրն էլ լիներ, միևնույն է` ինքը մոտենալու էր և նույն հարցը տար: Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է ՙՄանանա՚ ուսումնական կենտրոնի վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14.00-ի սահմաններում ընկերուհիների` Լաուրայի և Էլենի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` Արամի մոտ պլանշետը վերանորոգման թողնելու նպատակով: Իրենց հետևից է քայլել նաև նույն ուսումնական կենտրոնի ուսանող Լևոնը, որին ճանաչել է մեկ շաբաթ: Ինքը գետնանցումում պլանշետի հետ կապված հարցով խոսել է Արամի հետ աշխատող մյուս տղայի հետ, իսկ այդ ընթացքում Լաուրան և Արամը զրուցել են: Դրանից հետո եկել է Լևոնը, և մի քանի րոպե անց լսվել են վիճաբանության բարձր ձայներ, շրջվել է և տեսել, որ Արամն ու Լևոնը միմյանց հրմշտում են: Այդ ժամանակ ինքը, վերցնելով պլանշետը, դուրս է եկել գետնանցումից: Հրմշտոցի և վիճաբանության պատճառը և այլ մանրամասներ չգիտի: Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է ՙՄանանա՚ ուսումնական կենտրոնի վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14.00-ի սահմաններում ընկերուհիների` Արաքսյայի և Լաուրայի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` Արաքսյայի վերանորոգման թողնված պլանշետը վերցնելու նպատակով: Լևոնին գետնանցումում մի պահ է տեսել: Ինքը հեռախոսով խոսելով բարձրացել է գետնանցումից վերև: Արամն ու Լաուրան հանգիստ զրուցել են միմյանց հետո, սակայն ինքը չի լսել խոսակցությունը: Աստիճաններով բարձրանալուց հետո վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ է լսել, որից իր ընկերուհին` Լաուրան եկել և ասել է, որ ներքևում Արամն ու Լևոնը վիճաբանել են: Վիճաբանության պատճառի մասին և դեպքի վերաբերյալ այլ մանրամասներ չգիտի: Վկա Արման Արտակի Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014 թվականի հունիս ամսից աշխատում է Կոմիտասի շուկայի գետնանցումում գործող հեռախոսների վերանորգման կրպակում, որպես մասնագետ: Իր հետ է աշխատել ընկերը` Արամ Գևորգյանը, որին ճանաչել է դեպքից մի քանի ամիս առաջ: 2014թ օգոստոսի 12-ին ժամը 14.00-ի սահմաններում գտնվել են աշխատանքի վայրում` կրպակում: Այդ ժամանակ իրեն է մոտեցել իր հաճախորդներից մի աղջիկ և խնդրել վերադարձնել վերանորոգման թողնված պլանշետը: Այդ ընթացքում գետնանցումում լսել է վիճաբանության բարձր ձայներ, դուրս է եկել կրպակից և տեսել, որ Արամն ու տուժողը քաշքշում են միմյանց: Ինքը Արամին մի կողմ է տարել, իսկ այդ տղային տարել են կրպակ և ջուր տվել ու հանգստացրել: Լևոնի շրթունքից արյուն էր գալիս, իսկ Արամի վերնաշապիկը պատռվել էր: Թե կոնկրետ ինչ է եղել, ինչից է ծագել վիճչաբանությունը, ինքը տեղյակ չէ: Դեպքից մի քանի օր անց Լևոնը եկել է կրպակ և հաշտվել Արամի հետ: Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացության համաձայն` Լ.Կաջոյանի մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ: գ.թ. 60ա Դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, տուժողի և վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Ա.Գևորգյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԴիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ...՚: Նույն օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն` ՙ 2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝ ... 6) խուլիգանական դրդումներով,...՚: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է հանցավորի` հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի մարտի 30-ին թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ ՙ...խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով՚: Դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը խուլիգանական դրդումներով որակելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հանցավորի դիտավորության ուղղվածությունը, շարժառիթները և նպատակաները, կատարած գործողության հանգամանքները: Անձնական հարաբերություններից ծագող արարքը խուլիգանական դրդումներով դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառել չի կարող որակվել: Խուլիգանական դրդումները պարունակում են հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին նետված բացահայտ մարտահրավերը, շրջապատին և հասարակությանն իրեն հակադրելու և հակազդելու ցանկությունը, իր անձի ՙառավելություններն՚ ընդգծելու մոլուցքը, ՙինքնահաստատման՚ պահանջը, եսամոլությունը, սանձարձակությունը, կատաղի, անպարկեշտ վարքագիծը, ցինիզմը, դաժանությունը, հանդգնությունը և այլն: Նշված հանգամանքները բնութագրում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կողմից կատարած արարքի առավել վտանգավոր բնույթը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚: ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚: ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚: ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ(…) Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում: Վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0168/01/12 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙՄ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստումª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկվածª ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվումª կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքովª հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե°ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53): Դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները, գտնում է, որ ապացուցված չէ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը: Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Արամ Գևորգյանի գործողություններն առաջացել են իր և տուժող Լևոն Կաջոյանի միջև նախապես առաջացած կոնֆլիկտի` փոխադարձ վեճի և կռվի, այսինքն` նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը դատաքննության փուլում հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Լևոն Կաջոյանի հետ, որի մասին դեռևս նախաքննության փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: Տուժող Լևոն Կաջոյանը նույնպես հայտարարեց, որ դեռևս նախաքննության փուլում հաշտվել է ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հետ և նրանից որևէ բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չունի, և այդ մասին դեռևս նախաքննություն փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա է կարճման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը` Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2. Թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-03-2015 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-04-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 114թ., 120թ. |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 114, 120 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 04-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 120 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-10362/15 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 07-05-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 18-08-2015 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
Մակագրել
| Երբ | 18-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-08-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-08-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-08-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-09-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Կաջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Թամարա |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | Վ.Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործի դատական քննությունը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 22-04-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | ՀՀ Նախագահի 2016թ.մարտի 22-ի ՆՀ-243-Ա հրամանագրի |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
Մակագրել
| Երբ | 22-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 27-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-05-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Կաջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Թամարա |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավորի հիվանդության /անաշխատունակության/ պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավորի հիվանդության /անաշխատունակության/ պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավորի հիվանդության /անաշխատունակության/ պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-10-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 03-10-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0167/01/14 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ` մեղադրող` Վ.Մկրտչյանի պաշտպան` Թ.Բաղդասարյանի տուժող` Լ.Կաջոյանի Դռնբաց դատական նիստում 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի, ծնված 1987 թվականի հունիսի 16-ին, Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գյուղ Բուժական, տուն 1: Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել: 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի 2014 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը: Նախաքննության մարմնի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Արամ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով: Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի վերաբերյալ թիվ 14809114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 համարը: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապա Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով և քրեական գործի վարույթը կարճվել է Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 7-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշումը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության: 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարք, այն է` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում. Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով: Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում, պահպանելով մինչդատական վարույթի ընթացքում որդեգրած դիրքորոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն դարձյալ մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ աշխատում է Կոմիտասի շուկայի հարակից գետնանցումում գործող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կրպակում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին ժամը 14:30-ի սահմաններում գտնվելով աշխատանքի վայրում, կանգնած է եղել գետնանցման խանութի դիմաց, երբ տեսել է իր ծանոթ Լաուրային, ով ընկերուհիների հետ երեքով մոտեցել են խանութին: Լաուրային ճանաչել է և վերջինիս հետ գտնվել է ջերմ հարաբերությունների մեջ, իսկ Արաքսյային և Էլենին ճանաչել է որպես Լաուրաի ընկերուհինների, սակայն նրանց հետ շփում չի ունեցել: Վերջիններս մոտեցել են խանութին, Արաքսյայի պլանշետը վերանորոգելու համար: Արաքսյան ներս է մտել խանութ` մասնագետին ցույց է տվել պլանշետը, որի ընթացքում Էլենին զանգահարել են և վերջինս խոսելով դուրս է եկել, իսկ ինքը Լաուրայի հետ կանգնած զրուցել է: Շուրջ երկու րոպե անց Արաքսյան դուրս է եկել խանութից և չսպասելով ընկերուհիններն գնացել է: Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց մինջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսալաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ: /դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես. -Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորում է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում: 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին դասերն ավարտելուց հետո ընկերոջ հետ քայլելու ընթացքում իրենց դիմացից քայլելիս են եղել նույն ուսումնական կենտրոնում սովորող երեք աղջիկներ: Ընկերոջը ճանապարհելուց հետո իջել է գետնանցում՝ դիմացի փողոց անցնելու համար, որտեղ նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում <<արա>> բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն: Նշեց նաև, որ իր տեղեկությունների համաձայն ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանն աղջիկների հետ ազգակցական կապ չունի : Տեղյակ չէ, թե արդյոք վերջինս աղջիկներից որևէ մեկին համակրել է, թե ոչ: Իր կարծիքով, եթե աղջիկներին նման հարց չուղղեր, ապա Արամ Գևորգյանի հետ վիճաբանություն չէր լինի, սակայն տեղյակ չէ, թե հատկապես ինչից վիրավորվել Արամ Գևորգյանը: Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. <<ապեր, էս ինչ հարց ես տալիս>>, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. <<դու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես>>: Նշեց նաև, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը հոգացել է բուժման ծախսերը, վերջինիցս բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, բացի այդ, հաշտվել է նրա հետ: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք տվեց և նշեց, որ 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ: Արամ Գևորգյանի հետ զրուցելիս որևէ կողմնակի անձի մոտ չէր կարող այնպիսի տպավորություն ստեղծվեր, որ ինչ որ բան այնպես չէ, և որ Արամ Գևորգյանն անհանգստացնում է իրեն: Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ վերջինիս մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույն է, նույնը հարցն ուղղելու էր: Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը: Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի 12.08.2014թ. ժամը 14:00-ի սահմաններում դասերը ավարտելուց հետո իր ընկերուհիներ Արաքսյան և Էլենը քայլելով գնացել են Կոմիտասի շուկայի կանգառ: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ` ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը տեսնելով իրեն մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: Միջադեպի ժամանակ մի կին անցնում էր գետնանցումով, ով չի միջամտել վիճաբանությանը: Հարվածից հետո բղավելով դուրս է եկել գետնանցումից և միացել ընկերուհիներն, որոնք արդեն գտնվում էին վերևում: Խոսակցության ժամանակ ասել է, թե ընկերուհիներն ականատես են եղել, սակայն ինքը շփոթված է եղել, ներկայիս ցուցմունքով հայտնում է ճշմարտությունը, որ ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնը պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը: Ինքը լարված է եղել և չի նկատել, թե Արաքսյան և Էլենը երբ են գետնանցումից դուրս եկել, երբ բարձացել է, նրանք արդեն դրսում են եղել: Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել : Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել: Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել: Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ: Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված: Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը: Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ Արամ Գևորգյանին կբնութագրի որպես հանգիստ և նորմալ մարդու: Իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Հրապարակված և հետազոտված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից տրված թիվ 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ Արաբկիրի ոստիկանության բաժնի կողմից 18.09.2012թ. նախապատրաստվել է նյութեր ՀՀ քր. օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի արդյունքում 18.09.2012թ.-ի որոշմամբ նյութերով քրեական գործի հարուցելը մերժվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-մասի 4-րդ կետով: ՀՀ Կոտայքի մարզի բուժական համայնքի ղեկավարի և աշխատակազմի քարտուղարի կողմից տրված թիվ 340 տեղեկանքը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Բուժական համայնքի 1-ին փողոցի 3-րդ փակուղու 1-ին տանը և նրա ընտանիքի կազմը հետևյալն է` - ինքը` Արամ Հարազատի Գևորգյան, հայրը` Հարազատ Քերոբի Գևորգյան, մայրը` Մելինե Յուրիկի Գևորգյան, քույրը` Անահիտ Հարազատի Գևորգյան, քույրը` Լիաննա Հարազատի Գևորգյան, կինը` Հերմինե Հրանտի Խլոպուչյան: Բուժական համայնքի ղեկավար Կ.Գալստյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2004թ-ին բարձր առաջադիմությամբ ավարտել է Բուժականի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ուսումը շարունակել է Կոտայքի մարզի Նոր-Գեղի քոլեջում, ապա երկու տարի սովորելուց հետո անցել է ծառայության հայոց բանակում: Բանակից վերադառնալուց հետո ընտանիքը սոցիալապես անապահով լինելու պատճառով չի կարողացել ուսումը շարունակել վերը նշված հաստատությունում: 2008թ.-ին աշխատանքի է անցել <<Պանտերա>> պահպանության գործակալությունում` որպես անվտանգության ծառայող, դրանից հետո աշխատել է տարբեր պահպանության գործակալություններում` որպես անվտանգության ծառայող: Այնուհետև ավտովթարի հետևանքով ստացել է մարմնական վնասվածք, այդ իսկ պատճառով թողել է աշխատանքը: Արամը զուսպ, հավասարկշռված, պարտաճանաչ և պատասխանատու անձնավորություն է, ունի աշխատանքի պատասխանատվության բարձր զգացում: Վայելում է Բուժական համայնքի ողջ ազգաբնակչության հարգանքն ու համակրանքը, անկողմնակալ է, իրավախախտ դեպքերի մասնակից չի եղել: /դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի և տուժող Լևոն Կաջոյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելիս և վերլուծելիս, դրանց մի մասն ի հաշիվ մյուսի արժևորելիս` Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալ իրավական դրույթներով և դատողություններով. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ <<թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: Ապացույցների գնահատումն համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի>>: Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ: Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մասնավորապես. -Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետն վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել: Լևոնը, տեսնելով իրենց միջև խոսակցությունը, մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին` Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը` նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, ուրիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել: Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը: Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույնը հարցն ուղղելու էր իրենց: Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ, առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը: -Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել: -Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել: Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել: -Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել է պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված: Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ : Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել: -Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության: -Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Հետազոտելով քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Արամ Հարազատի Գևորգյանի մեղադրանքի հիմքում դրված` հիշատակված փաստական տվյալները դատարանը գտնում է, որ դրանք թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում: 4. Դատարանի իրավական վերլուծություններ. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով): Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները: Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. -Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, համաձայն որոնց 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14-00-ի սահմաններում <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնից ընկերուհիներ Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը նորոգելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Իրենց հետևից`որոշակի հեռավորությամբ քայլում էին իրենց ուսումնական կենտրոնից Վահեն և Լևոնը: Հասնելով կանգառ ինքը, Արաքսյան և Էլենը մտել են գետնանցում` վերանորոգման կենտրոնում թողնված՝ Արաքսյա Գրիգորյանի պլանշետը վերցնելու համար: Ինքը, Արաքսյան և Էլենը կանգնած էին գետնանցումում, երբ Արաքսյան վերանորոգման տաղավարից պլանշետը վերցնելու համար հեռացել է իրենցից: Այդ ժամանակ տաղավարի աշխատակից Արամը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է, ապա իրենց միջև ջերմ խոսակցություն է սկսվել, որը տեսնելով Լևոնը մոտեցել է իրեն և Արամին, իսկ Էլենը իրենցից մի փոքր հեռացել էր, քանի որ բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել: Մոտենալով իրեն և Արամին Լևոնը շատ հանգիստ հարցրել է իրեն, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որին պատասխանել է, որ այո, ոչինչ չի պատահել: Ինքն այդ պահին կանգնած էր մենակ և հարցին պատասխանելուց հետո շրջվել է, որ գնա, Լևոնը նույնպես: Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: ինքը միայն ականատես է եղել Արամի կողմից Լևոնի կանչին, որիշ որևէ խոսակցություն չի լսել, միայն Արամն է հարվածել, Լևոնը չի հարվածել, փոխադարձ հայհոյանքներ չեն եղել : Արամը և Լևոնն իրենց պահել են շատ հանգիստ և չգիտի, թե ինչն է եղել նրանց խոսակցության պատճառը: Դեպքից հետո տեղեկանալով, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է և կոտրվածք ունի, որպես ծանոթի տեսակցել է նրան, որի ընթացքում հայտնել է, որ մոտենալու կարիքը չկար, որին Լևոն Կաջոյանը պատասխանել է, որ եթե նույնիսկ եղբոր հետ կանգնած լիներ, ապա միևնույնն է, նույն հարցն ուղղելու էր իրենց: Նշել է նաև, որ դեպքի հանգամանքները հստակ չի հիշում, քանի որ դրանից հետո շուրջ երկու տարի է անցել, բացի այդ առողջական խնդիրներ ունի: Վիճաբանության մասին իրեն պատմել է Լևոն Կաջոյանը, ով հայտնել է նաև, որ Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանության առիթ է հանդիսացել իր կողմից իրենց ուղղված հարցը: -Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի սովորել է <<Մանանա>> ուսումնական կենտրոնում, որտեղից էլ ճանաչում է Արամ Գևորգյանին և Լևոն Կաջոյանին: Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցման վերանորոգման կենտրոն՝ իրեն պատկանող պլանշետը նորոգելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: Նշել է նաև, որ Լաուրայի և Էլենի հետ սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջիններիս հետ մտերիմ չէ և տեղյակ չէ, թե նրանք Արամ Գևորգյանի կամ Լևոն Կաջոյանի հետ ինչ փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել: -Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքի օրը դասընկերուհիններով` Լաուրայի և Արաքսյայի հետ վերջինիս պատկանող պլանշետը տարել են վերանորգելու, որի կապակցությամբ իջել են գետնացում և պլանշետը տվել Արամ Գևորգյանին: Այդ ընթացքում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, որի առիթով գետնանցումից բարձրացել է դուրս: Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել էին: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել: Հետագայում Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է իրեն, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել: -Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ երկու տարի առաջ, այդ իսկ պատճառով էլ չի հիշում, թե ինչն է հանդիսացել պատճառը: Դեպքի ժամանակ աշխատել է Կոմիտաս շուկայի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումում, որտեղ էլ դեպքը տեղի է ունեցել: Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված: Նշել է նաև, որ Արամ Գևորգյանի անձնականից տեղյակ չէ, չգիտի, թե վերջինս Լաուրա անվամբ ընկերուհի ունի թե ոչ: Վիճաբանության մասին չի հետաքրքրվել, իսկ իր տեղեկությունների համաձայն մինչ դեպքն Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել: -Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության: -Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացված մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝ պատժվում է կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝ (…) 6) խուլիգանական դրդումներով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ»: Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հանգամանորեն անդրադարձել ու հստակ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ինչպես խուլիգանության հանցակազմի, այնպես էլ խուլիգանական դրդումներով կատարվող հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունների առնչությամբ: Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն: Սույն որոշմամբ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը: Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը: Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն: Անձը կարող է նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: 28. Ինչպես նշվել է վերը հիշատակված որոշումների մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը: Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները: Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ` ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ, բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ, դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով, ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն, զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի, է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (...)» (տե´ս Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 30-ի ԱՎԴ/0014/01/11 որոշման 23-29-րդ կետերը): Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել: Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. <<աղջիկներ ջան, բան է եղել>>, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս: Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը: Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով: Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում: Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել: Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով դատական ծախսեր չկան: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան: Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-10-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 114, 120, 134, 93, 159, 151 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատոր՝ 113, 120, 134, 93, 159, 151 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-10-2017 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 08-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 6 հատոր՝ 113, 120, 134, 93, 159, 151 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-22634/17 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 11-05-2018 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-05-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 114, 120, 134, 93, 159, 151, 104 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 120, 134, 93, 159, 151, 104 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0167/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-04-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-04-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արամ Գևորգյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 1-ին մասով վերաորակելու , քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 25.03.2015թ. որոշումը , Արամ Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և հոդվածի սանկցիայի սահմաններում նշանակել հանցանքի ծանրությանը , այն կատարելու հանգամանքներին և հանցավորի անձնավորությանը համապատասխանող պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 05-05-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 07-05-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Արամ Գևորգյանի անձնագիրը |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 18-05-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 07-07-2015 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է մասնակի և գործը բեկանված մասով ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԱՔԴ/0167/01/14 ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատախազ` Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպան` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ 2015 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ`գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. հ. 14809114 քրեական գործը հարուցվել է 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին` ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2. 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 3. 2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով: 4. 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: 5. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ` Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը կարճվել է և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է: 6. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 25-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանը: 7. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. մայիսի 18-ի որոշմամբ, ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, և գործը նշանակվել է քննության` դռնբաց դատական նիստում` 2015 թվականի հունիսի 01-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. 8. Նախաքննության մարմնի կողմից Արամ Հարազատի Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:30-ի սահմաններում, Կոմիտասի պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով: 9. Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված է համարել հետևյալը. «(…) Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները, գտնում է, որ ապացուցված չէ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը: Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Արամ Գևորգյանի գործողություններն առաջացել են իր և տուժող Լևոն Կաջոյանի միջև նախապես առաջացած կոնֆլիկտի` փոխադարձ վեճի և կռվի, այսինքն` նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը դատաքննության փուլում հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Լևոն Կաջոյանի հետ, որի մասին դեռևս նախաքննության փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: Տուժող Լևոն Կաջոյանը նույնպես հայտարարեց, որ դեռևս նախաքննության փուլում հաշտվել է ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հետ և նրանից որևէ բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չունի, և այդ մասին դեռևս նախաքննություն փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: (…) Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: (…)»: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 10. Բողոք բերած անձը` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը և 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է քրեական օրենքի այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, մասնավորապես ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանին մեղսագրված արարքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մինչդեռ վերջինիս արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ըստ բողոքի հեղինակի, սույն գործի դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն անհերքելիորեն վկայում են այն մասին, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում Կոմիտաս փողոցի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում հանդիպել է իր ծանոթ Լաուրա Գյոդակյանին և զրույցի բռնվել վերջինիս հետ։ Այդ ժամանակ Լ.Գյոդակյանի հետ են եղել նաև նրա համակուրսեցիներ Արաքսյա Գրիգորյանը և Էլեն Աղաբաբյանը։ Զրույցի ընթացքում գետնանցում է մտել Լ.Գյոդակյանի համակուրսեցի Լևոն Կաջոյանը և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը անհանգստություն է պատճառում համակուրսեցիներին, մոտեցել է նրանց և հարց է ուղղել աղջիկներին, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է։ Հարցին ի պատասխան Լ.Գյոդակյանը պատասխանել է, որ որևէ խնդիր չկա, ինչից հետո Լ.Կաջոյանը շարունակել է ճանապարհը։ Որոշ տարածություն հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել Լ.Կաջոյանին և բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն՝ աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար։ Լ.Կաջոյանը կոնֆլիկտից խուսափելու համար փորձել է հանգստացնել Ա.Գևորգյանին՝ ասելով, որ հարցն ուղղված է եղել աղջիկներին, որի մեջ վատ բան չկա, սակայն Ա.Գևորգյանը չնչին պատճառն օգտագործելով, այն է` Լ.Կաջոյանի հարցն ուղղված աղջիկներին, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական առավելություններն աղջիկների՝ Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, բռունցքով հարվածներ է հասցրել Լ.Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին, նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս՝ երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով։ Բողոքաբերը գտել է, որ վերոգրյալը հիմնավորվել է տուժող Լևոն Կաջոյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով, վկաներ Լաուրա Գյոդակյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի, Էլեն Աղաբաբյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տրված գրեթե նույնաբովանդակ ցուցմունքներով, Արամ Գևորգյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, ինչպես նաև տուժող Ա.Կաջոյանի կողմից տրված հաղորդմամբ։ Ըստ մեղադրողի, Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ փաստարկ մատնանշելու, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, գտել է, որ ապացուցված չէ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը, ապացուցված է համարել, որ Ա.Գևորգյանի գործողություններն առաջացել են նրա և տուժող Լ.Կաջոյանի միջև նախապես առաջացած կոնֆլիկտի՝ փոխադարձ վեճի և կռվի, այսինքն նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում՝ գտնելով, որ Ա.Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան, իսկ նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչը, սակայն, ըստ բողոքաբերի, ակնհայտորեն հակասում է դատական քննության ընթացում հետազոտված ապացույցներին։ Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով դատարանում հետազոտված ապացույցները և գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, հանգել է անհիմն հետևության, որ Արամ Գևորգյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Առաջին ատյանի դատարանն առանց հիմնավոր պատճառաբանության հաստատված է համարել այն հանգամանքը, որ Արամ Գևորգյանի կողմից Լևոն Կաջոյանին մարմնական վնասվածքները պատճառել է նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում` այն պարագայում, երբ քրեական գործով հաստատված է այն հանգամանքը, որ Արամ Գևորգյանը և Լևոն Կաջոյանը նախկինում միմյանց չեն ճանաչել, դեպքի օրը առաջին անգամ են հանդիպել։ Լևոն Կաջոյանը կոնֆլիկտից խուսափելու համար հարցն ուղղել է ոչ թե Արամ Գևորգյանին, այլ Լաուրա Գյոդակյանին, ինչից հետո փորձել է հեռանալ և Արամ Գևորգյանի կողմից ետ կանչելուց հետո փորձել է վերջինիս բացատրել, որ իրեն թվացել է, թե խոսակցությունը աղջիկների համար տհաճ է և աղջիկներին ուղղված հարցի մեջ որևէ վատ բան չկա, սակայն Ա.Գևորգյանը, վիրավորական արտահայտություններ թույլ տալով, ստեղծել է քաշքշուկ, որի ժամանակ էլ բռունցքով երեք անգամ հարվածել է Լ.Կաջոյանի դեմքին, ինչն էլ հիմնավորում է Ա.Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով միջին ծանրության վնասվածք պատճառելու ուղղակի դիտավորությունը։ Մեղադրողը նշել է, որ դատաքննության փուլում ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հարցաքննության ժամանակ վերջինիս ուղղված հարցին, թե ի վերջո տուժողին մարմնական վնասվածքներ հասցնելու պատճառը որն է եղել, Ա.Գևորգյանը պատասխանել է, որ դրա համար լուրջ պատճառ չի եղել, ինչը նույնպես հիմնավորում է Արամ Գևորգյանի ուղղակի դիտավորությամբ խուլիգանական դրդումներով վնասվածք պատճառելու հանգամանքը։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի մեջ թեև վկայակոչել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2012թ. մարտի 30-ի թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 նախադեպային որոշման մեջ առկա իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ «...խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։ Մասնավորապես, եթե արարքը սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով։ Դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը խուլիգանական դրդումներով որակելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հանցավորի դիտավորության ուղղվածությունը, շարժառիթները և նպատակները, կատարած գործողության հանգամանքները։ Անձնական հարաբերություններից ծագող արարքը խուլիգանական դրդումներով դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառել չի կարող որակվել», սակայն, ըստ մեղադրողի, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիշյալ հանգամանքները որևէ ձևով չեն համադրվել սույն քրեական գործով ձեռք բերված փաստական հանգամանքների հետ, քանզի և նախաքննության և դատաքննության ընթացքում միանշանակ հերքվել են Լևոն Կաջոյանի կողմից հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի դրսևորումը, Արամ Գևորգյանի մոտ հուզական վիճակի առկայությունը, իսկ կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ անձնական հարաբերություններից արարքը ծագելու վերաբերյալ խոսք լինել չի կարող, քանի որ մինչ դեպքը Ա.Գևորգյանը և Լ.Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել, վերջիններիս միջև անձնական որևէ հարաբերություն չի եղել, տուժող Լ.Կաջոյանը փորձել է ամեն կերպ խուսափել կոնֆլիկտից, ինչով և լիարժեք հիմնավորվել է, որ Արամ Գևորգյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել խուլիգանական դրդումներով միջին ծանրության վնասվածք պատճառելուն։ Մեղադրողը գտել է, որ վերոգրյալի հիման վրա, վերլուծելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը պետք է հանգել հիմնավոր հետևության, որ տուժողին ծեծի ենթարկելու առիթը եղել է չնչին, մղումը՝ խուլիգանական։ Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները, կայացրել է անօրինական, անհիմն և չպատճառաբանված որոշում, ինչի հետևանքով խաթարվում է արդարադատության բուն էությունը, թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: 11. Վերոգրյալի հիման վրա մեղադրող Վ.Մկրտչյանը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը. «Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.03.2015թ. որոշումը, Արամ Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և հոդվածի սանկցիայի սահմաններում նշանակել հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին և հանցավորի անձնավորությանը համապատասխանող պատիժ»: 4.Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները. 12. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր առարկություն է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը, գտնելով, որ բողոքը ենթակա է մերժման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները. «Ա.Գևորգյանը, իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչելով, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 12-ին գտնվել է հեռախոսների վերանորոգման սրահի մոտ, որտեղ ինքն այդ ժամանակ աշխատում էր, երբ իրենց խանութ-սրահին են մոտեցել Արաքսյան, Լաուրան և Էլենը։ Արաքսյան մտել է խանութ` իր պլանշետը վերանորոգման հանձնելու համար, իսկ ինքը Լաուրայի և Էլենի հետ մուտքի մոտ զրույցի է բռնվել։ Ա.Գևորգյանը հայտնել է, որ Լաուրային մոտ 6 ամիս էր արդեն ճանաչում էր և նրանց միջև նորմալ հարաբերություններ էին և տեսնվելիս հետաքրքրվում էին միմյանց որպիսությամբ և առօրյայով, և դեպքի օրն էլ նրանց զրույցը այդպիսին էր։ Աղջիկների հետ զրույցի ժամանակ իրենց է մոտեցել Լևոն Կաջոյանը և ձայնի հանդիմանող և վիրավորական տոնայնությամբ հարցրել` թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, ինչին Լաուրան պատասխանել է, որ` այո ու նա շարունակել է իր ճանապարհը։ Դրանից հետո Ա.Գևորգյանը, վիրավորվելով անծանոթի պահվածքից, նրան հետ է կանչել` պարզելու համար` թե արդյոք վերջինս հանդիսանում է աղջիկների մտերիմը և հարցին` թե դու ով ես, ստացել է պատասխան` թե բա դու ով ես, արա... Դրանից հետո նրանց միջև փոխադարձ քաշքշուկ է սկսվել, Լ.Կաջոյանը պատռել է Ա.Գևորգյանի վերնաշապիկը փոխադարձ վիճաբանության ընթացքում, որից հետո փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց, ինչի արդյունքում էլ Լ.Կաջոյանը ստացել է մարմնական վնասվածք։ Ա.Գևորգյանը նշեց, որ զղջացել է կատարվածի համար, լավ կլիներ, որ նման բան չլիներ, հատուցել է տուժողի վնասը, և միաժամանակ հայտնեց, որ դեպքից անմիջապես հետո էլ հաշտվել է տուժող Լ.Կաջոյանի հետ։ Նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել նաև տուժողն ու վկաները, հայտնելով որ վեճ է եղել, փոխադարձ քաշքշել և հրմշտել են իրար, բարձր տոներով խոսել են միմյանց հետ։ Տուժողն ինքն էլ հայտնեց, որ վիճաբանությունը փոխադարձ է եղել, նշելով, որ մոտեցել է Արամին և աղջիկներին զուտ այն պատճառաբանությամբ, որ աղջիկները իր հետ նույն ուսումնական կենտրոնից էին, որևէ արտառոց բան չի եղել, ինչի պատճառով ինքը խառնվել է խոսակցությանը, այնուհետև Արամը, իր տոնից վիրավորված, իրեն հետ է կանչել և քաշքշուկ ու վիճաբանություն է սկսվել, որի ժամանակ էլ Ա.Գևորզյանի հարվածից ինքը մարմնական վնասվածք է ստացել։ Հայտնեց նաև, որ հաշտվել է Ա.Գևորգյանի հետ և վերջինիս նկատմամբ բողոք կամ որևէ պահանջ չունի։ Նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվեցին նաև հարցաքննված վկաները, որոնցից Լաուրա Գյոդակյանը հայտնեց, որ Ա.Գևորգյանին շուրջ 6 ամիս ճանաչում էր և հանդիպելիս գրեթե միշտ զրուցում էին առօրյա թեմաներից և դեպքի օրն էլ ոչ մի արտասովոր բան տեղի չէր ունցել և ինքն ու Արամը մտերմիկ զրուցում էին, երբ իրենց մոտեցավ Լևոնը և վիրավորական տոնով հարցրեց, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, որից հետո Արամը հետ կանչեց և փորձեց ճշտել, թե ինչ իրավունքով է նա խառնվում իրենց խոսակցությանը, որին ի պատասխան Լևոնը Արամին ասեց, թե բա դու ով ես, արա, ու նրանց միջև բրդբրդոց ու վեճ սկսվեց, որի ժամանակ էլ երևի Արամը հարվածել է Լևոնին։ Լ.Գյոդակյանը նաև հայտնեց, որ Լևոնը ոչ մի իրավունք չուներ խառնվելու իր ու Արամի զրույցին, առավել ևս որ իրենք շատ հանգիստ զրուցում էին, իսկ Լևոնի հետ բացարձակ մտերիմ կամ ընկերական հարաբերություններ չեն ունեցել։ Վկաներ Արաքսյա Գրիգորյանը և Էլեն Աղաբաբյանը հայտնեցին, որ շատ բան չեն տեսել ուղղակի Լևոնի և Արամի միջև քաշքշոցի, բրդբրդոցի ու փոխադարձ վեճի են ականատես եղել։ Վկա Արման Սարգսյանը ևս նմանատիպ ցուցմունքներ է տվել դատարանին` հայտնելով, որ նրանց միջև վեճ է եղել, ինքը փորձել է հանդարտեցնել վերջիններիս, Արամի հագուստը պատռված էր հավանաբար քաշքշոցի արդյունքում, իսկ Լևոնի դեմքին էլ արյան հետք կար, որը հետո իմացել է, որ Արամն է հարվածել։ Նշեց նաև, որ վերջիններս հաշտվել են և գտնվում են նորմալ հարաբերությունների մեջ»։ Պաշտպանը գտել է, որ այն գործողությունները, որոնք վերագրվել են իր պաշտպանյալին, դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չեն հիմնավորվել, դեռ մի բան էլ հակառակը` բոլորը ցուցմունք են տվել, որ ի սկզբանե Լևոն Կաջոյանն է փորձել ինչ-որ սեփական անձի առավելություն ընդգծել աղջիկների մոտ` խառնվելով նրանց զրույցին, բացարձակ չունենալով այդ իրավունքը և ցանկացած երիտասարդ էլ բնականաբար կփորձեր պարզել վերջինիս պահվածքի պատճառները, քանի որ դրանով նա վիրավորել է Ա.Գևորզյանին և կասկածի տակ դրել նրա քաղաքակիրթ վարքագիծը։ Անդրադառնալով արարքի որակմանը պաշտպանը նշել է. «Վերլուծելով վերոնշյալ ապացույցները, դատարանը իրավացիորեն գտել է, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Ա.Գևորգյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ...»։ Նույն օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն` «2. Նույն արարքը, որը կատարվել է ... 6) խուլիգանական դրդումներով,...»։ Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է հանցավորի՝ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը։ Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի մարտի 30-ին թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «...խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։ Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով»։ Դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը խուլիգանական դրդումներով որակելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հանցավորի դիտավորության ուղղվածությունը, շարժառիթները և նպատակաները, կատարած գործողության հանգամանքները։ Անձնական հարաբերություններից ծագող արարքը խուլիգանական դրդումներով դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառել չի կարող որակվել։ Խուլիգանական դրդումները պարունակում են հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին նետված բացահայտ մարտահրավերը, շրջապատին և հասարակությանն իրեն հակադրելու և հակազդելու ցանկությունը, իր անձի «առավելություններն» ընդգծելու մոլուցքը, «ինքնահաստատման» պահանջը, եսամոլությունը, սանձարձակությունը, կատաղի, անպարկեշտ վարքագիծը, ցինիզմը, դաժանությունը, հանդգնությունը և այլն։ Նշված հանգամանքները բնութագրում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կողմից կատարած արարքի առավել վտանգավոր բնույթը»։ Պաշտպանը նաև գտել է, որ պատժի մասով ևս Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն իրավաչափ են և նշել, որ իր պաշտպանյալ Արամ Գևորգյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, զղջացել է կատարածի համար, դրանից անմիջապես հետո հաշտվել է տուժողի հետ, նախկինում դատված կամ որևէ այլ ձևով արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, շահագրգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար, զղջացել է տեղի ունեցածի համար, գտնվելով ազատության մեջ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբեք չի խուսափել նախաքննությունից ու դատից, զերծ է մնացել նոր հանցանքներ կատարելուց։ 13. Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպանը խնդրել է մերժել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ: 14. Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Վ.Մկրտչյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանն ու պաշտպան Թ.Բաղդասարյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին մերժել այն` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը: 5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահան¬գումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ մեղադրողի հիմնավորումներն ու այդ առթիվ պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը` բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան, այլ կազմով նոր քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ. 15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա: (…) 3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը: 4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար: 5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիռը հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: 6. Քրեական դատավարության ընթացքում կողմերն իրենց դիրքորոշումը, այն պաշտպանելու եղանակները և միջոցներն օրենքի շրջանակներում ընտրում են ինքնուրույն` անկախ դատարանից, այլ մարմիններից և անձանցից: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ նյութեր: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: 2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. «Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»: Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)»: (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը): Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը. «(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների7ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (…)» (տե´ս Վճռաբեկ դատարանի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 19-րդ կետը)» (տե´ս Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը): 16. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` (...) 2) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն. «Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` 1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին: 2. Գործի քննության արդյունքում գտնելով, որ արարքն իրավաբանորեն ճիշտ որակված չէ, վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի փոխել հանցագործության որակումը քրեական օրենքի այն հոդվածով, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ավելի թեթև հանցագործության համար: 3. Վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի գործի քննության արդյունքներով առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում կիրառել ավելի ծանր հանցագործության համար օրենք կամ նշանակել ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ այդ հիմքերով բողոք է բերել մեղադրողը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝ պատժվում է կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝ (…) 6) խուլիգանական դրդումներով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. «Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ»: 17. Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում հանգամանորեն անդրադարձել ու հստակ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ինչպես խուլիգանության հանցակազմի, այնպես էլ խուլիգանական դրդումներով կատարվող հանցագործությունների որակման առանձնահատկությունների առնչությամբ: Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն: 24. Սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը: Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը: Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն: 25. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 21-րդ և 23-րդ կետերում, անձը կարող է սույն որոշման 24-րդ կետում նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից: 26. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է: 27. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-26-րդ կետերում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: 28. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 22-րդ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը: Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները: Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության (տե՛ս սույն որոշման 27-րդ կետը): 29. Ելնելով սույն որոշման 14-28-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ` ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ, բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ, դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով, ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն, զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի, է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (...)» (տե´ս Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 30-ի ԱՎԴ/0014/01/11 որոշման 23-29-րդ կետերը): 18. Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ արարքը համարվում է խուլիգանական դրդումներով կատարված, երբ հանցավորն այն կատարում է առանց առիթի, կամ չնչին առիթն օգտագործելով, այսինքն երբ առիթն ու դրա պատասխան ռեակցիան (պատասխան գործողությունը) գտնվում են ակնհայտ անհամապատասխանության մեջ, երբ հանցավորի գործողությունները ենթադրյալ առիթին կամ դրդապատճառին ի պատասխան լինում են ակնհայտ ոչ ադեկվատ ու ոչ համարժեք, ինչն ընդգրկվում է նաև հանցավորի գիտակցությամբ: Ընդ որում, եթե հանցավորի և տուժողի միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում հանցավորի կողմից բռնություն է գործադրվում, ապա անձի արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանական դրդումներով կատարված, եթե վիճաբանության կամ կռվի նախաձեռնողը հանդիսացել է տուժողը, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ նման վիճաբանության կամ կռվի պատճառ է հանդիսացել վերջինիս հակաբարոյական կամ հակաիրավական վարքագիծը: Խուլիգականական դրդումների համար բնութագրական է ձգտումը սեփական գործողությունների ցուցադրականությանն ու հրապարակայնությանը՝ արտահայտելու համար ակնհայտ արհամարհանքը՝ հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոնների հանդեպ, երբ հանցավորը ձգտում է հակադրել սեփական վարքագիծը հասարական կարգին, արտահայտել արհամարհանք շրջապատի հանդեպ, բիրտ ուժ ցուցադրել, վրեժխնդիր լինել չնչին վիրավորանքի համար և այլն: Հատկանշական է, որ ի տարբերություն խուլիգանության, որը դասվում է ձևական հանցակազմերի շարքին և սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է միմիայն ուղղակի դիտավորությամբ, խուլիգանական դրդումներով առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելը նյութական հանցակազմի տեսակ է, որի սուբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի դիտավորությամբ, երբ գիտակցելով սեփական գործողությունների հանրորեն վտանգավոր բնույթը, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողությունների արդյունքում տուժողի առողջությանը կարող է վնաս հասցվել և ցանկանում կամ գիտակցաբար թույլ է տալիս դրանց վրա հասնելը: Եթե խուլիգանական դրդումներով արարքը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ, ապա տուժողի առողջությանը վնաս հասցնելը հանդիսանում է նպատակ, որին ուղղված են հանցավորի գործողությունները, իսկ եթե արարքը դրսևորվում է անուղղակի դիտավորությամբ, ապա նման նպատակը բացակայում է: 19. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, Առաջին ատյանի դատարանը «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում նշել է հետևյալը. «Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ մի քանի ամիս է` ինչ աշխատում է Կոմիտասի շուկայի հարակից գետնանցումում գործող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կրպակում ընկերոջ` Արման Սարգսյանի հետ միասին: 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում, գտնվելով աշխատանքի վայրում, գետնանցումում տեսել է իր ծանոթ Լաուրային, որին ճանաչել է մի քանի ամիս, և երկու ընկերուհիներին` Էլենին և Արաքսյային: Լաուրայի հետ ծանոթացել է մի քանի ամիս առաջ` վերջինիս բջջային հեռախոսը վերանորոգելու ժամանակ: Մոտենալով Լաուրային` բարևել է և զրույցի բռնվել վերջինիս հետ: Իրենք կանգնած զրուցել են, Արաքսյան իրենց կրպակից` Արման Սարգսյանի մոտից, վերցրել է վերանորոգման թողած պլանշետը, իսկ մյուս ընկերուհին` Էլենը, որը կանգնած է եղել Լաուրայի հետ, իր մոտենալուց հետո գնացել է քիչ հեռու` հեռախոսազանգին պատասխանելու համար: Լաուրայի հետ կայացած խոսակցության ժամանակ իրենց է մոտեցել անծանոթ մի երիտասարդ և հարցրել աղջիկներին, արդյոք ինչ-որ բան է եղել, Լաուրան պատասխանել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, որից հետո երիտասարդը շրջվել է և ցանկացել հեռանալ: Այդ պահին ինքը այդ տղային ետ է կանչել և հարցրել` թե ով է և ինչու է իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելով, մոտեցել և նման հարց ուղղել: Այդ տղան իրեն արհամարհական տոնով պատասխանել է` «բա դու ով ես, ինչի ես հարցնում, քեզ ինչ ով եմ», ինքը որևէ վիրավորական արտահայտություն չի արել նրա հասցեին, որից հետո իրենց միջև փոխադարձ վիճաբանություն է սկսվել: Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկից, փոխադարձ քաշքշոց և հարվածներ են եղել: Խոսակցության ժամանակ միմյանց անվանել են «արա», ինքը մի քանի անգամ վերջինիս զգուշացրել է նման ձևով իրեն չդիմել, սակայն վերջին անգամ զգուշացնելու ժամանակ բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է տղայի դեմքին: Ամբաստանյալը նշեց, որ հնարավոր է վերջինիս մարմնական վնասվածքը ինքն է հասցրել: Նույն օրը երեկոյան ինքը հանդիպել է Լևոնի հետ, առանց ավելորդությունների ավարտել իրենց մեջ կայացած խոսակցությունը: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշեց, որ հաշտվել է Լևոնի հետ: Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է Կոմիտասի շուկայի հետնամասում գտնվող «Մանանա» ուսումնական կենտրոնում: 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը 14.00-ի սահմաններում, դասն ավարտվելուց հետո, ընկերոջ` Վահեի, նույն ուսումնարանի ուսանողուհի Լաուրայի և Արաքսյայի և Էլենի քայլել է դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` տուն գնալու նպատակով: Հետո աղջիկների հետևից մտել է գետնանցում, որտեղ էլ նկատել է, որ ինչ-որ երիտասարդ տղա խոսակցության է բռնկվել Լաուրայի և նրա ընկերուհիների հետ: Իրեն թվացել է, որ խոսակցությունը տհաճ է, մոտեցել է Լաուրային և հարցրել` արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, վերջինս էլ իրեն պատասխանել է, որ այո: Դրանից հետո քայլել է գետնանցումից դեպի դուրս: Աղջիկների հետ խոսակցության բռնկված տղան իրեն ետ է կանչել և ճշտել, թե ինքն ով է և ինչ կապ ունի աղջիկների հետ, ինքն էլ ասել է, որ սովորում է նրանց հետ: Խոսակցության ընթացքում միմյանց «արա» են ասել, գոռգոռացել են, խոսակցության ժամանակ անընդհատ ձայնը բարձարացրել են միմյանց վրա, որից հետո երիտասարդը` Արամը, բռունցքով երեք անգամ հարվածել է իր դեմքին` ծնոտի հատվածին: Առաջին հարվածից հետո ինքը ետ է գնացել, դիպել պատին և ի վիճակի չի եղել որևէ բան անել, իսկ դրանից հետո ևս երկու անգամ հարվածել է գլխին և ծնոտին: Դրանից հետո գնացել է տուն, սակայն իրեն լավ չի զգացել և տեղափոխվել է հիվանդանոց, որտեղ էլ տեղեկացել է, որ Արամի հարցվածից ստացել է լուրջ մարմնական վնասվածք: Տուժողը միաժամանակ նշեց, որ հաշտվել է Արամի հետ, նրանից որևէ բողոք, պահանջ, քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել: Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է Կոմիտասի շուկայի մոտակայքում գտնվող «Մանանա» ուսումնական կենտրոնի սեղանի ձևավորման և վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, ընկերուհիների` Արաքսյայի և Էլենի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում: Գետնանցումում իրեն և Էլենին է մոտեցել իր ընկերիներից Արամը և հանգիստ զրուցել են, քանի որ Արամին ճանաչել է դրանից շուրջ 3-4 ամիս, իսկ Լևոնին ճանաչել է մոտ մեկ շաբաթ, Արամն իրենց չի նեղացրել: Այդ ժամանակ իրենց է մոտեցել Լևոնը և հարցրել` արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, ինքն էլ պատասխանել է, որ ամեն ինչ լավ է: Դրանից հետո Լևոնը շրջվել է և ցանկացել հեռանալ, սակայն Արամը նրան ետ է կանչել: Այդ պահին ինքը գնացել է գետնանցման աստիճանների մոտ` գրեթե դեպի դուրս: Սակայն լսել է, որ Արամն ու Լևոնը վիճել են, Արամը հարվածել է Լևոնին, ինքը բղավել է, որ չվիճեն, Լևոնին հանգստացրել է և ասել, որ Արամն իրեն չի նեղացրել: Վկան նշեց, որ Լևոնի միջամտությունն անտեղի էր: Արամի հարվածելուց հետո տեսել է, որ Արամն ու Լևոնը քաշքշել են միմյանց: Դեպքից հետո Լևոնն ասել է, որ կապ չունի, նույնիսկ եթե իր եղբայրն էլ լիներ, միևնույն է` ինքը մոտենալու էր և նույն հարցը տար: Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է «Մանանա» ուսումնական կենտրոնի վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, ընկերուհիների` Լաուրայի և Էլենի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` Արամի մոտ պլանշետը վերանորոգման թողնելու նպատակով: Իրենց հետևից է քայլել նաև նույն ուսումնական կենտրոնի ուսանող Լևոնը, որին ճանաչել է մեկ շաբաթ: Ինքը գետնանցումում պլանշետի հետ կապված հարցով խոսել է Արամի հետ աշխատող մյուս տղայի հետ, իսկ այդ ընթացքում Լաուրան և Արամը զրուցել են: Դրանից հետո եկել է Լևոնը, և մի քանի րոպե անց լսվել են վիճաբանության բարձր ձայներ, շրջվել է և տեսել, որ Արամն ու Լևոնը միմյանց հրմշտում են: Այդ ժամանակ ինքը, վերցնելով պլանշետը, դուրս է եկել գետնանցումից: Հրմշտոցի և վիճաբանության պատճառը և այլ մանրամասներ չգիտի: Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորել է «Մանանա» ուսումնական կենտրոնի վարսավիրական բաժնում: 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, ընկերուհիների` Արաքսյայի և Լաուրայի հետ դասից դուրս է եկել և քայլել դեպի Կոմիտասի շուկայի գետնանցում` Արաքսյայի վերանորոգման թողնված պլանշետը վերցնելու նպատակով: Լևոնին գետնանցումում մի պահ է տեսել: Ինքը հեռախոսով խոսելով բարձրացել է գետնանցումից վերև: Արամն ու Լաուրան հանգիստ զրուցել են միմյանց հետո, սակայն ինքը չի լսել խոսակցությունը: Աստիճաններով բարձրանալուց հետո վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ է լսել, որից իր ընկերուհին` Լաուրան եկել և ասել է, որ ներքևում Արամն ու Լևոնը վիճաբանել են: Վիճաբանության պատճառի մասին և դեպքի վերաբերյալ այլ մանրամասներ չգիտի: Վկա Արման Արտակի Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2014 թվականի հունիս ամսից աշխատում է Կոմիտասի շուկայի գետնանցումում գործող հեռախոսների վերանորգման կրպակում, որպես մասնագետ: Իր հետ է աշխատել ընկերը` Արամ Գևորգյանը, որին ճանաչել է դեպքից մի քանի ամիս առաջ: 2014թ օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, գտնվել են աշխատանքի վայրում` կրպակում: Այդ ժամանակ իրեն է մոտեցել իր հաճախորդներից մի աղջիկ և խնդրել վերադարձնել վերանորոգման թողնված պլանշետը: Այդ ընթացքում գետնանցումում լսել է վիճաբանության բարձր ձայներ, դուրս է եկել կրպակից և տեսել, որ Արամն ու տուժողը քաշքշում են միմյանց: Ինքը Արամին մի կողմ է տարել, իսկ այդ տղային տարել են կրպակ և ջուր տվել ու հանգստացրել: Լևոնի շրթունքից արյուն էր գալիս, իսկ Արամի վերնաշապիկը պատռվել էր: Թե կոնկրետ ինչ է եղել, ինչից է ծագել վիճչաբանությունը, ինքը տեղյակ չէ: Դեպքից մի քանի օր անց Լևոնը եկել է կրպակ և հաշտվել Արամի հետ: Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացության համաձայն` Լ.Կաջոյանի մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ: գ.թ. 60ա (…)»: Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների գնահատման ու վերլուծության արդյունքում վերջնական հետևության է հանգել այն մասին, որ. «(…) [Գ]ործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Ա.Գևորգյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ...»: Նույն օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի համաձայն`«2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝ ... 6) խուլիգանական դրդումներով,...»: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է հանցավորի` հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի մարտի 30-ին թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «...խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով»: Դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը խուլիգանական դրդումներով որակելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հանցավորի դիտավորության ուղղվածությունը, շարժառիթները և նպատակաները, կատարած գործողության հանգամանքները: Անձնական հարաբերություններից ծագող արարքը խուլիգանական դրդումներով դիտավորությամբ առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառել չի կարող որակվել: Խուլիգանական դրդումները պարունակում են հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին նետված բացահայտ մարտահրավերը, շրջապատին և հասարակությանն իրեն հակադրելու և հակազդելու ցանկությունը, իր անձի «առավելություններն» ընդգծելու մոլուցքը, «ինքնահաստատման» պահանջը, եսամոլությունը, սանձարձակությունը, կատաղի, անպարկեշտ վարքագիծը, ցինիզմը, դաժանությունը, հանդգնությունը և այլն: Նշված հանգամանքները բնութագրում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կողմից կատարած արարքի առավել վտանգավոր բնույթը (…)»: Համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները, գտել է, որ ապացուցված չէ Արամ Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելը: Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն ապացուցված է համարել հետևյալը. «Արամ Գևորգյանի գործողություններն առաջացել են իր և տուժող Լևոն Կաջոյանի միջև նախապես առաջացած կոնֆլիկտի` փոխադարձ վեճի և կռվի, այսինքն` նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը դատաքննության փուլում հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Լևոն Կաջոյանի հետ, որի մասին դեռևս նախաքննության փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: Տուժող Լևոն Կաջոյանը նույնպես հայտարարեց, որ դեռևս նախաքննության փուլում հաշտվել է ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հետ և նրանից որևէ բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չունի, և այդ մասին դեռևս նախաքննություն փուլում ներկայացրել է գրավոր դիմում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա է կարճման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: (…)»: 20. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն քրեական գործի նյութերի. 1. Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տուժող Լևոն Կաջոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից իրեն հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատճառելու առիթ է հանդիսացել Ա.Գևորգյանի հետ զրույցի ընթացքում քրեական գործով վկաներ Լաուրա Գյոդակյանին ու վերջինիս ընկերուհիներին իր կողմից ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է: Լ.Կաջոյանը նաև հայտնել է, որ նման հարց է ուղղել աղջիկներին, կարծելով, որ ամբաստանյալի հետ զրույցը նրանց համար հաճելի չէ, իսկ երբ Լ.Գյոդակյանն իր հարցին պատասխանել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, ինքը շրջվել է, որ հեռանա, սակայն ամբաստանյալն իրեն հետ է կանչել ու պարզելուց հետո, որ ինքը աղջիկների հետ սովորում է նույն ուսումնական հաստատությունում, վրդովված արտահայտել է իր դժգոհությունը` նրանց ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար: Ինքը հանգիստ տոնով փորձել է Ա.Գևորգյանին բացատրել, որ որևէ վատ բան չի արել և իրեն թվացել է, որ ամբաստանյալի հետ աղջիկների խոսակցությունը վերջիններիս հաճելի չէ, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել է: Որից հետո Ա.Գևորգյանը, աղջիկների ներկայությամբ սկսել է բարձրացնել իր ձայնը` իրեն անվանելով «արա»: Ինքը Ա.Գևորգյանին հորդորել է իրեն այդպես չդիմել, սակայն ամբաստանյալը շարունակել է նույն տոնով խոսել, որի պատճառով սկսել են միմյանց հետ բարձր ձայնով վիճաբանել, որի ընթացքում էլ Ա.Գևորգյանը երեք անգամ հարվածել է իր ծնոտին ու պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Դրանից անմիջապես հետո միջամտել է ամբաստանյալի ընկերն ու նրան մի կողմ տարել: (տե´ս հատոր 1, գ.թ. 42-43, 66,87, դատական նիստի արձանագրությունը) Տուժող Լ.Կաջոյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին առերես: 2. Քրեական գործի ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում վկա Լաուրա Գյոդակյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, դասերն ավարտելուց հետո, ինքն ընկերուհուների` Արաքսիայի և Էլենի հետ քայլելով իջել են գետնանցում` վերցնելու համար Արաքսիայի վերանորոգման տրված համակարգիչը: Այդ պահին գետնանցում է մտել նաև իրենց հետ նույն ուսումնական կենտրոնում սովորող, գործով տուժող Լևոն Կաջոյանը: Արաքսիան իրենցից մի փոքր հեռացել է` վերանորոգման տաղավարից իր համակարգիչը վերցնելու համար: Այդ պահին, նույն տաղավարում աշխատող, գործով ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը, տեսնելով իրեն, մոտեցել է և սկսել են զրուցել: Այդ պահին իրենց է մոտեցել Լևոն Կաջոյանը և շատ հանգիստ հարցրել, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է: Ինքը դրական պատասխան է տվել, ասելով, որ ոչինչ չի պատահել: Լևոն Կաջոյանի հարցին պատասխանելուց հետո, ինքը շրջվել է ու ցանկացել է հեռանալ, Լ.Կաջոյանը` նույնպես: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո լսել է, թե ինչպես Ա.Գևորգյանը Լ.Կաջոյանին հետ է կանչել և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել: Քանի որ ինքը գրեթե դուրս եկած է եղել գետնանցումից, չի լսել, թե Ա.Գևորգյանը Լ.Կաջոյանին ետ կանչելուց հետո նրա հետ ինչ խոսակցություն է վարել, միայն հեռվից ականատես է եղել, թե ինչպես նրանց միջև ծագած խոսակցությունը աստիճանաբար վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ տեսել է, թե ինչպես Ա.Գևորգյանը բռունցքով հարվածել է Լ.Կաջոյանին: Ինքն այդ պահին բղավել է և դուրս եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը, տեսել է, թե ինչպես Ա.Գևորգյանի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը` տաղավարի մյուս աշխատակիցը, նրան մի կողմ է տարել: Վկա Լ.Գյոդակյանը նաև հայտնել է, որ վիճաբանության ժամանակ մի պատահական կին անցել է գետնանցումով, սակայն վիճաբանությանը չի միջամտել: Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում Լ.Գյոդակյանը նաև հայտնել է, որ տուժող Լ.Կաջոյանի և ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը միջև քաշքշուկը սկսվել է այն բանից հետո, երբ Ա.Գևորգյանը հարվածել է Լ.Կաջոյանին: (տե´ս հատոր 1, գ.թ. 78-79, դատական նիստի արձանագրությունը) 3. Քրեական գործի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը տվել է հակասական ցուցմունքներ` ինչպես տուժող Լ.Կաջոյանի հետ վիճաբանելու ու նրան հարվածելու պատճառների, վերջինիս հասցված հարվածների քանակի, այնպես էլ դեպքի այլ էական հանգամանքների վերաբերյալ: Մասնավորապես, նախաքննության ընթացքում Ա.Գևորգյանը ցուցմունքներ է տվել և հայտնել է, որ Լ.Կաջոյանի հարցն ուղղված է եղել անմիջապես իրեն ու հնչեցվել է վիրավորական տոնով, ինչն էլ վիճաբանության ու Լ.Կաջոյանին երկու անգամ հարվածելու պատճառ է հանդիսացել, իսկ արդեն դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ Լ.Կաջոյանը դիմելով աղջիկներին հարցրել է «բանա եղել աղջիկներ», ինչն էլ ինքը վիրավորական է համարել ու վերագրելով իրեն փորձել է տուժողի հետ պարզաբանել իրեն նման հարցադրում ուղղելու դրդապատճառը, որին ի պատասխան, տուժողի կողմից իրեն «արա» բառով դիմելու պատճառով, փոխադարձ վիճաբանության ու քաշքշուկի մեջ է մտել վերջինիս հետ, որի ընթացքում մեկ անգամ հարվածել է Լ.Կաջոյանին: (տե´ս հատոր 1, գ.թ. 45-46, դատական նիստի արձանագրությունը) 21. Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշման, ինչպես նաև սույն որոշման պատճառաբանական մասում վկայակոչված`Վերաքննիչ դատարանի իրավական մոտեցման համատեքստում վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է հետևյալը. - մինչև դեպքի օրը ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը միմյանց չեն ճանաչել և որևէ փոխհարաբերությունների մեջ չեն գտնվել, - տուժող Լ.Կաջոյանը, ենթադրելով, որ ամբաստանյալի ու իր հետ նույն ուսումնական հաստատությունում սովորող Լ.Գյոդակյանի և նրա ընկերուհիների համար ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի հետ զրույցը հաճելի չէ, այդ կապակցությամբ հարց է ուղղել Լ.Գյոդակյանին և վերջինիս ընկերուհիներին, - ստանալով Լ.Գյոդակյանի դրական պատասխանը, տուժող Լ.Կաջոյանը շրջվել է ու ցանկացել հեռանալ գետնանցումից, երբ վերջինիս հետ է կանչել ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանն ու փորձել պարզել տուժողի կողմից աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու պատճառը, - տուժող Լ.Կաջոյանին հետ կանչելուց հետո ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը պարզել է, որ տուժողը սովորում է Լ.Գյոդակյանի հետ նույն ուսումնական հաստատությունում և վերջինիս հարց ուղղելու պատճառը հանդիսացել է նրա ենթադրությունը, որ Ա.Գևորգյանի հետ զրույցն աղջիկներին հաճելի չէ, - չբավարարվելով տուժողի պատասխանով, ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը, տուժող Լ.Կաջոյանի կողմից Լ.Գյոդակյանին հարց ուղղելու չնչին առիթն օգտագործելով, վեճի է բռնվել տուժողի հետ, որի ընթացքում հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին և ստորին ծնոտին` նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, - մինչև Ա.Գևորգյանի հետ վիճաբանելը, տուժող Լ.Կաջոյանը որևէ հակաբարոյական կամ ոչ իրավաչափ վարքագիծ չի դրսևորել, վիճաբանության նախաձեռնողը հանդիսացել է ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը, վիճաբանության ընթացքում Լ.Կաջոյանը Ա.Գևորգյանին չի հարվածել և մարմնական վնասվածք չի պատճառել, - ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի և տուժող Լ.Կաջոյանի միջև քաշքշուկը սկսվել է այն բանից հետո, երբ ամբաստանյալը հարվածել է տուժողին: Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ «Արամ Գևորգյանի գործողություններն առաջացել են իր և տուժող Լևոն Կաջոյանի միջև նախապես առաջացած կոնֆլիկտի` փոխադարձ վեճի և կռվի, այսինքն` նրանց միջև առկա անձնական փոխհարաբերությունների արդյունքում», հաշվի առնելով սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն այն մասին, որ ամբաստանյալը և տուժողը միջև վիճաբանությունը միմյանց չեն ճանաչել ու որևէ փոխհարաբերությունների մեջ՝ այդ թվում անձնական, չեն գտնվել, նրանց միջև փոխադարձ վեճը, որի նախաձեռնողն է հանդիսացել ամբաստանյալը, ծագել է հանկարծակի, որի առիթը եղել է չնչին` տուժող Լ.Կաջոյանի կողմից Լ.Գյոդակյանին հարց ուղղելը, ինչն ըստ ամբաստանյալի ցուցմունքների, իրեն դուր չի եկել, ինչն էլ պատճառ է հանդիսացել տուժողին հարվածներ հասցնելու և նրա առողջությանը վնաս պատճառելու համար: Բացի այդ, ամբաստանյալի ու տուժողի միջև փոխադարձ քաշքշուկը սկսվել է այն բանից հետո, երբ Ա.Գևորգյանը հարվածներ է հասցրել տուժող Լ.Կաջոյանին, իսկ վերջինս ամբաստանյալին չի հարվածել և մարմնական վնասվածք չի պատճառել, հետևաբար ամբաստանյալի պատասխան գործողությունները եղել են տուժողի կողմից հնչեցված հարցադրմանն ու դրանով պայմանավորված՝ ստեղծված իրավիճակին ոչ համարժեք ու ոչ ադեկվատ, ամբաստանյալի կողմից նպատակ են հետապնդել հասարակական վայրում Լ.Գյոդակյանի, վերջինիս ընկերուհիների ու պատահական անցորդների ներկայությամբ ընդգծել սեփական անձի առավելությունը և հասարակության մեջ ընդունված համընդհանուր վարքագծի կանոններին հակադրվելով բիրտ ուժ ցուցադրել` իր վարքագիծը «կասկածի տակ դնելու համար», հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի՝ վիճարկվող դատական ակտում շարադրված եզրահանգումն առ այն, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան և նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, իրավաչափ ու փաստարկված չէ և չի բխում սույն գործով ձեռք բերված փաստական հանգամանքների ամբողջությունից: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, վիճարկվող դատական ակտում թեև վկայակոչել, սակայն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտման ու գնահատման արդյունքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին վերագրվող արարքի քրեաիրավական որակման վերաբերյալ իր հետևությունը ձևավորելիս գործով ձեռք բերված փաստական հանգամանքները չի վերլուծել Վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք որոշումներում` մասնավորապես Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշման համատեքստում` արդյունքում ինքն իրեն զրկելով ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքին քրեաիրավական համարժեք ու իրավաչափ գնահատական տալու օբյեկտիվ հնարավորությունից: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը, գտնում է, որ սույն գործով, վերը շարադրված հանգամանքները պատշաճ իրավական վերլուծության ու գնահատման ենթարկելու և առկա հակասությունները վերացնելու արդյունքում նոր միայն հնարավոր կլինի հիմնավոր հետևության հանգել ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի քրեաիրավական որակման հարցում, որը հնարավոր է կատարել միայն նոր դատաքննությամբ, ինչը տվյալ դեպքում չի արվել` հանգեցնելով նյութական, ու նաև դատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումների, որոնք ազդել են սույն գործով վերջնական ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և բավարար հիմք են Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և նոր դատաքննություն կատարելու համար սույն գործը նույն դատարան ուղարկելու համար, ինչն առկա իրավակարգավորման պայմաններում կարող է երաշխավորել նաև Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի թիվ 7 արձանագրության 2-րդ հոդվածով ամրագրված՝ քրեական գործերով գանգատարկման իրավունքի իրագործման հնարավորությունը: Նոր դատաքննությամբ անհրաժեշտ է վերստին հարցաքննել տուժող Լ.Կաջոյանին, վկա Լ.Գյոդակյանին և ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների համադրությամբ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած և սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական դիրքորոշման ու Վերաքննիչ դատարանի իրավական մոտեցման լույսի ներքո համակողմանի վերլուծության ու պատշաճ գնահատման ենթարկել նրանց կողմից տրված ցուցմունքները՝ գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելու նկատառումներով: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ նոր դատաքննությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ նաև ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին վերագրվող արարքին համարժեք իրավական գնահատական տալու վերաբերյալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին: 22. Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշումը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով` բեկանել և սույն գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ`գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: 2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015 թվականի մարտի 25-ի որոշումը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության: 3. Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ստորագրություն չհեռանալու մասին` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: 4. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-07-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 12-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 120, 134 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 12-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 120, 134 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-16797/15 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-10-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-10-2017 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Թամարա |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արամ Գևորգյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արամ Հարազատի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետով - ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 03.10.2017թ. դատավճիռը , Արամ Գևորգյանի արարքը ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետից վերաորակել ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 1-ին մասով և կարճել քրեական գործի վարույթը , դադարեցնել քրեական հետապնդումը և վերացնել նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-10-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-10-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արամ Գևորգյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`Արամ Հարազատի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետով - ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 03.10.2017թ.կայացրած դատավճիռը և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված , առանց ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման , նշանակել օրինական , արդարացի և հիմնավոր պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-11-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|---|
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-11-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-02-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0167/01/14 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶ` Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ 2018թ. փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014թ. օգոստոսի 28-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809114 քրեական գործը: 2014թ. հոկտեմբերի 17-ին Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2014թ. հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով: 2014թ. հոկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով: Դատարանը որոշել է թիվ 14809114 քրեական գործի վարույթը կարճել և Արամ Գևորգյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելª տուժող Լևոն Կաջոյանի և ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի հաշտության հիմքով: Որոշմամբ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է: Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 25-ի որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանը: 2015թ. հուլիսի 07-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ`գործով մեղադրող Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2015թ. մարտի 25-ի որոշումը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, բեկանվել և գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության: 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Դատարանը վճռել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբª ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել : Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճռի դեմ 2017թ. հոկտեմբերի 24-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 26-ինª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանը: 2017թ. նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով: 2017թ. նոյեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում: Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: 2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը Նախաքննության մարմինը Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ. ՙ նա 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14:30-ի սահմաններում, Կոմիտասի պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով՝ չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է՝ Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, ետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին՝ Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով՚: Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. ՙ (…) Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) Լաուրայի հետ զրուցելու ընթացքում մոտեցել է անծանոթ երիտասարդ և հարցրել՝ աղջիկներ բան է եղել, որին ի պատասխան Լաուրան հայտնել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: Դրանից հետո այդ տղան շարունակել է իր ճանապարհը, սակայն ինքը հետ է կանչել նրան և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղում, արդյոք իրեն ճանաչում է, թե ոչ, որպիսի առիթով իրենց միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վիճաբանության ընթացքում Լևոն Կաջոյանն իր հարցերին արհամարհական պատասխաներ է տվել, որն իր համար վիրավորական է եղել: Բացի այդ, Լ.Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը նույնպես իր բնույթով արհամարհական էր, նա իր հետ խոսում էր ժառգոնով և վատ տոնով: Լևոն Կաջոյանն իրեն առաջարկել է դրսում զրուցել, և երբ վերջինս այդ նպատակով փորձել է դուրս գալ գետնանցումից, նրա թևից քաշելով ասել է, որ կարող են տեղում զրուցել, դուրս գալու կարիք չկա: Այդ պահին Լևոնը քաշել է իր վերնաշապիկը և պոկել երկու կոճակները, որպիսի հանգամանքից, ինչպես նաև Լ.Կաջոյանի ժառգոնային խոսելաոճից բարկացել է, ապա մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս: Միջադեպից հետո նույն օրը ժամը 21:00-ին հանդիպել է Լևոնին՝ վերջինիս ընկերների հետ միասին, զրուցել, հասկացել և հաշտվել են միմյանց հետ: /դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատճառաբանություններն` խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու դիտավորություն չունենալու վերաբերյալ անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը` մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես. Տուժող Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ (…) նկատել է, որ իրենց հետ սովորող աղջիկներն իրեն անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցում են: Իրեն թվացել է, թե աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն էր, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով մոտեցել է վերջիններիս և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել իրեն և հարցրել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել: Այդ առիթով սկսել են վիճաբանել միմյանց հետ, որի ընթացքում ՙարա՚ բառով են դիմել միմյանց, ապա փոխադարձ հրմշտել, ապա Արամ Գևորգյանը հարվածել է իրեն, որի հետևանքով կպել է պատին և ցնցում ստացել: Այնուհետև իրեն տարել են խանութի ներսը և խմելու ջուր տվել: Միջադեպը տեղի է ունեցել աղջիկների ներկայությամբ, հետո իրեն քսուկ են տվել, որը քսելով վնասվածքին` գնացել է տուն: (…) Արամ Գևորգյանը բառացի իրեն հարցրել է. ՙապեր, էս ինչ հարց ես տալիս՚, որին պարզաբանել է, որ տպավորությունն այնպիսին է, որ նա վիճաբանում է աղջիկների հետ, որին ի պատասխան Ա.Գևորգյանն ասել է. ՙդու ով էս, որ գաս աղջիկների մոտ տենց հարց տաս, որ իմ հետ են խոսում, կարող ա ախպերն ես՚: (…) Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ (…) Էլենի և Արաքսյայի հետ դուրս գալուց հետո վերջինիս պլանշետը վերցնելու համար գնացել են գետնանցման տակ գտնվող բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն: Հիշյալ վայրում ներկա է եղել նաև իր ծանոթ Արամ Գևորգյանը, ում հետ գտնվել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Գետնանցում մտնելիս իրենց հետևից քայլելիս է եղել Լևոն Կաջոյանը, ով սովորել է նույն ուսումնական կենտրոնում: Արաքսյան մտել է բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոն, ինքը զրույցի է բռնվել Արամ Գևորգյանի հետ, իսկ Էլենը բջջային հեռախոսով խոսելով բարձացել է վերև: Այդ ընթացքում Լևոն Կաջոյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչ է եղել, որից հետո չի հիշում, թե ինչ է տեղի ունեցել: Հետագայում է տեղեկացել, որ Լևոն Կաջոյանը հիվանդանոցում է, քանի որ կոտրվածք է ստացել: Ինքը Լևոն Կաջոյանի հետ մտերիմ չի եղել, իսկ Արամ Գևորգյանի հետ եղել է լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և նախկինում էլ վերջինիս տեսնելիս կանգնել և զրուցել է նրա հետ: (…) Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական` 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի ցուցմունքը, համաձայն որի (…) Մի քանի քայլ գնալուց հետո լսել է, թե ինչպես է Արամը հետ կանչել Լևոնին և նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել, որի ժամանակ Արամի և Լևոնի ձայները գնալով բարձրանում էին, սակայն թե ինչ էին խոսում չի լսել: Խոսակցությունն աստիճանաբար վերաճել է վիճաբանության, որի ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Արամը բռունցքով հարվածել Լևոնին: Ինքն այդ ժամանակ բղավել և դուրս է եկել գետնանցումից: Նախքան դուրս գալը տեսել է, որ Արամի հարվածից հետո վերջինիս ընկերը, ով տաղավարում էր, դուրս է եկել և մի կողմ տարել նրան: (…) Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին վկա Լ.Գյոդակյանը ցուցմունք տվեց և նշեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն պնդում է, իսկ հակասությունները պայմանավորված են իր առողջական խնդիրներով: /դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի ցուցմունքով: (…) Դեպքի օրն ընկերուհիների հետ գնացել են ուսումնական կենտրոնի մոտ գտնվող գետնանցում, վերանորոգման կենտրոնից իրեն պատկանող պլանշետը վերցնելու համար: Միջադեպի ընթացքում գտնվել է վերանորոգման կենտրոնի խանութ-սրահում, իսկ Էլենը և Լաուրան դրսում: Մասնագետի հետ շուրջ երկու րոպե զրուցելուց հետո դուրս է եկել և գնացել: Դեպքի օրը Արամ Գևորգյանին տեսել է առաջին անգամ և նրան մինչ այդ չի ճանաչել: Վիճաբանությանն անձամբ ականատես չի եղել, միայն լսել է, որ հարվածներ են եղել, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է պատմել: (…) Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի ցուցմունքով (…) Դեպքին ականատես չի եղել, սակայն հետագայում ընկերուհիներից տեղեկացել է, որ վիճաբանություն է եղել: Մասնավորապես տեղեկացել է, որ երբ հեռախոսազանգին պատասխանելու համար գետնացումից դուրս է եկել, այդ ընթացքում Լաուրա Գյոդակյանը և Արամ Գևորգյանը միասին զրուցելիս են եղել, ապա Լևոնը մոտեցել է նրանց և մտածելով, որ Արամ Գևորգյանը նեղացնում է Լ.Գյոդակյանին կամ ինչ որ բան այնպես չէ, փորձել է պարզաբանել, որից հետո վիճաբանություն է տեղի ունեցել: Արամը և Լաուրան չեն վիճաբանել, իրենք Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ: Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել Լևոն Կաջոյանի մոտենալու առիթով: Նախկինում Արամ Գևորգյանի մոտ որևէ իր կամ առարկա վերանորոգելու չեն տվել, սակայն վերջինիս ամեն օր տեսել և շփվել են: Լևոն Կաջոյանի հետ սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնում, սակայն վերջինիս հետ ընկերուհիներով որևէ շփում չեն ունեցել: Լաուրա Գյոդակյանը պատմել է, որ Լևոն Կաջոյանին թվացել է, թե իրենց նեղացնում են, այդ իսկ պատճառով էլ մոտեցել և հարցեր է տվել: Արամ Գևորգյանը և Լաուրա Գյոդակյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցում էին, քանի որ Արամ Գևորգյանի հետ գտնվել են լավ փոխհարաբերությունների մեջ, և կողքից դիտողը չէր կարող եզրակացնել, որ նրանք վիճաբանում են, կամ ինչ որ բան այնպես չէ: Լևոն Կաջոյանի հետ շփում չեն ունեցել, պարզապես սովորել են նույն ուսումնական կենտրոնի տարբեր բաժիններում` իրենք վարսահարդարման իսկ նա` խոհարարական: /դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի ցուցմունքով: (…)Վիճաբանության ընթացքում խանութի ներսում հաճախորդներին էր սպասարկում, երբ պատուհանից տեսել է, որ ինչ որ բան այնպես չէ, սակայն երբ դուրս է եկել վիճաբանությունն արդեն ավարտվել էր: Վիճաբանությունից հետո տեսել է Լևոն Կաջոյանի վնասվածքը և վերջինիս ուղեկցել է խանութ, ջուր տվել, որից հետո նա իր ոտքով հանգիստ հեռացել է: Արամ Գևորգյանի վրա վնասվածքներ չի տեսել, միայն վերնաշապիկն էր պատռված: Վիճաբանության պահին իր մոտ աղջիկ հաճախորդ է եղել, ում բջջային հեռախոսն էր վերանորոգել և միասին ուսումնասիրում զննում էին հեռախոսը: (…) -Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Լևոն Ավետիքի Կաջոյանը (ծնված 24.02.1993թ. ք.Երևան, Նոր Արեշ 14 փ., 38ա շենք, բն. 17) հաղորդում է տվել այն մասին, որ 12.08.2014թ-ի ժամը 14:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմացի գետնանցման տարածքում ոմն Արամը վեճաբանության ընթացքում երեք անգամ հարված է հասցրել դեմքին` պատճառելով վնասվածք ծնոտի շրջանում: Պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության: Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Լ.Կաջոյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ստորին ծնոտի երկկողմանի առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որը պատճառել է առողջության միջին ծանրության վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, ի նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Ինչ վերաբերվում է գլխուղեղի ցնցում ախտորոշմանը, ապա վերջինս կլինիկորեն հիմնավորված չէ: (…) Միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով Դատարանը, ի հաշիվ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի ցուցմունքների առավել արժևորում է Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դատաքննական ցուցմունքը, քանի որ դրանում նշված փաստական տվյալները հաստատվում են դատաքննությամբ հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, (…) Առաջին ատյանի դատարանը ՙԴատարանի իրավական վերլուծություններ՚ բաժնում ամրագրել է. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Արամ Հարազատի Գևորգյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով): Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ամբաստանյալի, տուժողների, վկաների ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները: Անդրադառնալով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Ա.Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում բավարար ապացույցներ ձեռք չբերելու հիմքով վերջինիս արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. -Վկա Լաուրա Արմանի Գյոդակյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, (…) : -Վկա Արաքսյա Սեյրանի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…): -Վկա Էլեն Վարդանի Աղաբաբյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…): -Վկա Արման Արտակի Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքով, (…): -Հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, (…): -Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1416/հ եզրակացությամբ, համաձայն (…): (…) Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը և տուժող Լ.Կաջոյանը մինչ դեպքը միմյանց չեն ճանաչել, երբևէ որևէ առիթով չեն շփվել: Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանը Լաուրա Գյոդակյանի և մյուսների հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ, վերջիններիցս որևէ մեկի հետ մերձավոր ազգակցական կապ չի ունեցել, նրանցից որևէ մեկին չի համակրել և չի սիրահետել: Տուժող Լ.Կաջոյանը տեսնելով իրենց հետ սովորող՝ վերը նշված աղջիկներին անծանոթ երկու տղաների հետ կանգնած զրուցելիս ենթադրել է, որ աղջիկներին անհանգստացնում են, քանի որ այնպիսի տպավորություն է եղել, թե աղջիկները փորձում են հեռանալ, իսկ տղաները ցանկանում են զրուցել նրանց հետ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով տուժող Լ.Կաջոյանը մոտեցել և դիմելով աղջիկներին բառացիորեն հարցրել է. ՙաղջիկներ ջան, բան է եղել՚, ապա պատասխան ստանալով` շարունակել է ճանապարհը: Մի քանի քայլ հեռանալուց հետո Արամ Գևորգյանը հետ է կանչել տուժող Լ.Կաջոյանին և պարզանում պահանջել, թե ինչու է աղջիկներին նման հարց ուղղել, ճանաչում է արդյոք իրեն, թե ոչ, և ինչից ելնելով է նման հարց տվել, որպիսի չնչին առիթն օգտագործելով, հասարակական վայրում վիճաբանել, ապա ձեռքով հարվածելով տուժող Լ.Կաջոյանի դեմքին վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս: Դատարանը հետազոտված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, հաշվի առնելով Ա.Գևորգյանի արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև նրա հետապնդած նպատակը՝ իր անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը, գտնում է, որ նրա արարքում առկա է խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանցակազմը: Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը հաստատված է համարում, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը 2014թ. օգոստոսի 12-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում Կոմիտաս պողոտայի գյուղմթերքների շուկայի հարակից գետնանցումում, խուլիգանական դրդումներով` չհարգելով հասարակությանը, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջները արհամարհելով, իր սեփական անձի առավելություններն աղջիկների` Լաուրա Գյոդակյանի, Էլեն Աղաբաբյանի, Արաքսյա Գրիգորյանի և հասարակության մյուս անդամների մոտ ընդգծելու մոլուցքով մղված, չնչին պատճառով, այն է` Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի կողմից աղջիկներին ուղղված հարցը, թե արդյոք ամեն ինչ նորմալ է, օգտագործելով, հետ է կանչել Լևոն Կաջոյանին, բարձր վիրավորական տոնայնությամբ արտահայտել դժգոհություն` աղջիկների ներկայությամբ իր վարքագիծը կասկածի տակ դնելու համար, որի ժամանակ էլ ձեռքով հարվածներ է հասցրել Լևոն Ավետիքի Կաջոյանի դեմքին և ստորին ծնոտին` Լ.Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով միջին ծանրության վնաս` երկկողմանի, առանց տեղաշարժի կոտրվածքի ձևով: Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի կողմից խուլիգանական դրդումներով Լևոն Կաջոյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառվել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: (…): Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, մասնավորապես, որ վերջինս կատարել է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում: Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու մեխանիզմը /ձեռքի հարված/, ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերն ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև Արամ Հարազատի Գևորգյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: (…) Քննարկելով ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել: (…)՚: 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով: Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքըª իրավաբանորեն ճիշտ չի որակել արարքը, կամայական մոտեցում է ցուցաբերել ապացույցներին։ Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով. Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ընդունել է միայն մարմնական վնասվածք հասցնելու հանգամանքը ու անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար։ Հղում կատարելով ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի, տուժողի և վկաների ցուցմունքներին, բողոքաբերը հայտնել է, որ այն գործողությունները, որոնք վերագրվում են Ա.Գևորգյանին, դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չեն հիմնավորվել, դեռ մի բան էլ հակառակը, բոլորը ցուցմունք տվեցին, որ ի սկզբանե Լևոն Կաջոյանն է փորձել սեփական անձի առավելություն ընդգծել աղջիկների մոտª խառնվելով նրանց զրույցին, բացարձակ չունենալով այդ իրավունքը, նման իրավիճակում ցանկացած երիտասարդ էլ բնականաբար կփորձեր պարզել վերջինիս պահվածքի պատճառը, քանի որ դրանով նա վիրավորել է Ա.Գևորգյանին և կասկածի տակ դրել նրա քաղաքակիրթ վարքագիծը։ Բողոքի հեղինակը նաև հայտնել է, որ նախաքննության մարմնի կողմից, իսկ այնուհետ նաև Դատարանի կողմից Ա.Գևորգյանի արարքին տրվել է սխալ իրավաբանական որակում հետևալ պատճառաբանությամբ. Քրեական իրավունքի տեսությունը փաստում է, որ խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած է մարդու եսամոլությունը, որը սերված է հասարակությունը չհարգելուց, դրա շահերն անտեսելուց, օրենքների և բարոյական նորմերի պահանջներն արհամարհելուց։ Դրանով է պայմանավորված, որ իր հակասոցիալական պահանջմունքները բավարարելու կապակցությամբ առաջացած խոչընդոտները վերացնելու հարցում, ներքին բավականության զգացումով, սեփական անձի առավելությունները ընդգծելու մոլուցքից մղված հանցավորը պատրաստ է դիմելու ցանկացած ծայրահեղ միջոցի։ Խուլիգանական դրդումներով մարմնական վնասվածք հասցնողը, մեկ ուրիշի առողջության դեմ ոտնձգություն է կատարում ոչ այնքան տուժողի հետ որոշակի անձնական փոխհարաբերություններից ելնելով, որքան հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումով։ Այս բնորոշումներից և ոչ մեկը չի կարող վերագրվել Ա.Գևորգյանին: Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող Է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ Երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։ Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար Էական նշանակություն կարող Է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը։ Ելնելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքը սխալ Է որակված, քանի որ վերջինիս գործողություններում իսպառ բացակայում են խուլիգանական դրդումները և որևէ ապացույցով դրանք չհիմնավորվեցին։ Գտնում է, որ Ա.Գևորգյանի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով։ Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետին, բողոքի հեղինակը հայտնել է, որ սույն բողոքի փաստարկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Աոաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներն էական ազդեցություն են ունեցել գործի ելքի վրա, քանի որ սույն պարագայում դատարանը պետք է վերաորակեր Արամ Գևորգյանի արարքը և բողոքի բացակայության հիմքով կարճեր քրեական գործի վարույթը։ Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի: Արամ Հարազատի Գևորգյանի արարքին տալ համապատասխան իրավաբանական որակում, առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հողվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով, և հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը և տուժող Լևոն Կաջոյանը հաշտվել են, կարճել սույն քրեական գործի վարույթը, դադարեցնել քրեական հետապնդումը և վերացնել իր պաշտպանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը: Բողոքաբերըª ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոք, հայտնել է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրան դատապարտելով ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, թույլ է տվել նյութական իրավունքիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 10, 48 և 61 հոդվածների այնպիսի հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանում հանցանքը կատարելու հանգամանքներին, ամբաստանյալի անձին, ինչպես նաև պատժի նպատակներին և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը 03.10.2017թ. դատավճռով վերլուծելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, դրանք որևէ կերպ չի համադրել սույն գործի հանգամանքներին, անձը բնութագրող տվյալներին և անհիմն կերպով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով, հիմքում դնելով միայն այն հանգամանքը, որ տուժողը բողոք չունի և ամբաստանյալի կողմից բժշկական ծախսերը ամբողջությամբ փոխհատուցված են՝ չունենալով այդ հանգամանքը հիմնավորող որևէ ապացույց։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս, սխալ հետևության է հանգել պատժի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով ամրագրված նպատակների իրացվելիության հարցում, որով Էլ թույլ Է տվել նյութական իրավունքի խախտում։ Ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն: Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 և 398 հոդվածների համաձայն, Դատարանի 03.10.2017թ. դատական ակտը բեկանելու հիմք են։ Վերոգրյալի հիման վրա դատախազը խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով դատավճիռը: Ամբաստանյալ Արամ Հարազատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման, նշանակել օրինական, արդարացի և հիմնավոր պատիժ։ 4Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արտահայտած դիրքորոշումները. Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել, իսկ դատախազի բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց այն մերժել: Ամբաստանյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշումներին և խնդրեց դատախազի բողոքը մերժել: Դատախազ Վ.Մկրտչյանը պնդեց իր կողմից ներկայացված բողոքը, խնդրեց այն բավարարել: Առարկելով պաշտպանի բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել: 5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի ներկայացրած հիմնավորումներն ու դիրքորոշումները, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժելª անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Պաշտպանի կողմից բերված բողոքի շրջանակներում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորությունը ապացուցված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հիմնավորվածությանը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3 հոդվածի համաձայն. ՙՔրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքնª այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն. ՙ1.Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2.Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3.Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն` ՙ1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ 2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` ՙ1.Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1)ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. (…)՚։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ՙՄեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ՚։ Ինչպես հետևում է մեջբերված նորմերի վերլուծությունից՝ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ։ ՙԱպացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՙապացուցման առարկա՚ և ՙապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները, նշել է. ՙ(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները` 1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, 2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, 3) անմեղության կանխավարկած՚ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը): Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. ՙ[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107 հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)՚ (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը): Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. ՙՆերքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)՚ (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը): Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚: Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙԱպացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա՚ (տես Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԴիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 112 հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է առողջության տևական քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստª (…) 2. Նույն արարքը, որը կատարվել է՝ (…) 6) խուլիգանական դրդումներով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով՚: Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով 2012թ.ի մարտի 30-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(...) [Խ]ուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը: (…) Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումներըª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը: Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն: (…) Մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտած ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքª այն է, խուլիգանական դրդումներով, դիտավորությամբ Լ.Կոջոյանի առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս: Գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ պարզելու ապացուցման առարկայի բոլոր տարրերը, և հիմնավորված հետևության հանգելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Արամ Գևորգյանի մեղավորության մասին, ինչը և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարվել է: Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ այն բխում է դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների համակցությունից: Անհիմն է պաշտպանի պնդումն այն մասին, թե Դատարանը Արամ Գևորգյանի կատարած արարքին տվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական: Պաշտպանի փաստարկներն այն մասին, թե իր պաշտպանյալի գործողություններում բացակայում են խուլիգանական դրդումները, չեն բխում գործի նյութերից: Հետևաբար պաշտպանի պահանջըª իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու և տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին, չի կարող բավարարվել: Բողոքը ենթակա է մերժման: Անդրադառնալով դատախազի բողոքում բերված փաստարկներինª Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՙՊատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի, ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը): Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010թ. փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասը որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ 2.Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚։ Վերը նշված քրեաիրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տես Գարուշ Մադաթյանի` 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով, Արմեն Շահբազյանի` 2014թ. օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի՝ 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14 և այլն)։ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, փաստելով ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը դրական բնութագրող տվյալներըª այն էª նախկինում դատված չէ, հաշտվել են տուժողի հետ, փոխհատուցել է նրա բուժման ծախսերը, կատարված արարքի բնույթը ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, արարքի կատարման եղանակըª հարվածներ է հասցրել ձեռքով, այդ համատեքսում քննարկելով սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, ճիշտ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը: Դատախազի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տուժողի բժշկական ծախսերը փոխհատուցելու վերաբերյալ գործում որևէ ապացույց չկա, հիմնավոր չէ: Այդ հանգամանքը հիմնավորվել է տուժողի ցուցմունքով այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվել է, նրանից որևէ բողոք պահանջ չունի, վերջինս հոգացել է իր բուժման ծախսերը: Վերը նշվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման: Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, գտնում է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են, կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը: Ամփոփելով սույն որոշմամբ շարադրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի և դատախազի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-394, 402 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Վ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հոկտեմբերի 03-ի դատավճիռը` թիվ ԵԱՔԴ/0167/01/14 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հարազատի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113 հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-02-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 07-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 7 հատորից. 113, 120, 134, 93, 159, 151, 75 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 07-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 7 հատորից. 113, 120, 134, 93, 159, 151, 75 թերթերից |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-15025/18 |