Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0157/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Գարեգին Մուրադյան
Գարուշ Գևորգյան
Գարեգին Մուրադյան Յուրիկի
Գարուշ Գևորգյան Ռաֆիկի
Գարուշ Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Կարինե Ղազարյան
Մխիթար Պապոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Կարինե Ղազարյան
Մխիթար Պապոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-06-11 | 15:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-02-09 | 15:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-02-03 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-01-26 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-19 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-10 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-11-28 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-11-18 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-11-10 | 12:00 | 5 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0157/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի
դատավորներ Մ.Պապոյան
Ա.Դանիելյան
դատական նիստի քարտուղար Է.Մկրտչյան
մեղադրող Ա.Շահբազյան
ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյան
Գ.Գևորգյան,
պաշտպաններ Գ.Հակոբյան,
Մ.Պողոսյան
11.06.2015թ. ք.Երևան
վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալներ Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի (ծնված՝ 1981 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32-րդ տանը) և Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13-րդ տանը) պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի և Մ.Պողոսյանի, ինչպես նաև ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ վարչության ավագ դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հունիսի 11-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Գևորգյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Գ.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հուլիսի 23-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության քննչական խմբի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի որոշմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարուշ Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռով Գարեգին Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գարուշ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոփոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2015 թվականի մարտի 6-ին և 17-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանի և Միհրան Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքները, իսկ նույն թվականի մարտի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև դատախազ Ա.Շահբազյանը: 2015 թվականի մարտի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/14 քրեական գործը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի պաշտպան Գեղամ Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թեև շարադրել, սակայն փաստացի հաշվի չի առել Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, միջնորդել է գործը քննել արագացված դատական քննության կարգով, որով օժանդակել է գործի քննությանն ու դատարանի աշխատանքներին, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին են գտնվում 6 անձ, որոնցից 3-ը մանկահասակ երեխաներ և հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Նշված պայմաններում թեև դատարանն իրավացիորեն որոշակի գնահատական տվել է և, դրանց համակցությունը գնահատելով, պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, սակայն եթե դատարանն օբյեկտիվ մոտեցում ցուցաբերեր, ապա նշված փաստերը նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից պետք է դիտարկեր, որոնք լիովին բավարար կարող էին լինել Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով: Սակայն դատարանն առհասարակ քննարկման առարկա չի դարձրել դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի կատարած միջնորդությունը և կոնկրետ փաստերով և հիմնավորումներով չի հիմնավորել, թե ինչ պատճառաբանությամբ հնարավոր չէ Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելն առանց պատիժը կրելու: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելու մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանն ի սկզբանե իր կամքով դադարեցրել է հանցագործությունը մինչև վերջ հասցնելը: Եթե անգամ նկատել են հարևանուհուն և դա ինչ-որ առումով նպաստել է արարքը մինչև վերջ չիրականացնելուն, ապա քրեական գործով հաստատված փաստ է, որ որևէ մեկն ակտիվ միջամտությամբ չի կանխել նրանց գործողությունները և արարքը մինչև վերջ չիրականացնելու կամք դրսևորել է Գարեգին Մուրադյանը: Որը թեև չգնահատելով որպես հանցագործությունից կամովին հրաժարում՝ այնուամենայնիվ պետք է գնահատվեր պատիժ նշանակելիս և հաշվի առնվեր պատժի կրման հարցը քննարկելիս և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից դիտարկվեր: Բացի այդ, դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանը բացի անբասիր կենսագրություն ունենալուց, հանդիսանում է երեք մանկահասակ երեխաների, չաշխատող կնոջ և վատառողջ ծնողների միակ կերակրողը: Իսկ նրա մեկուսացման պայմաններում ընտանիքը մնացել է առանց խնամքի և օգնության, որպիսի հանգամանքն ինքնին հիմք է հանդիսանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանը, թեև որոշակի գնահատական տալով թվարկված մեղմացնող հանգամանքներին, պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն պատժի անհատականացումից ելնելով՝ դատարանը նշված հանգամանքները պետք է գնահատեր բավարար և նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան, որի պայմաններում լիովին կիրականանային պատժի նպատակները: Ընդհանուր իրավասության դատարանը, Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, հանգել է հետևության, որ վերջինն այն պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի տվյալներից և որևէ կերպ հիմնված չէ պատիժ նշանակելու համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների ու փաստերի վրա, որպիսի պարագայում դատարանի նշված հետևությունը դառնում է ակնհայտ չպատճառաբանված: Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ հանցափորձի մեջ մեղադրվող անձն անպայման պետք է կրի ազատազրկման ձևով պատիժ այն դեպքում, երբ առկա են բազմաթիվ մեղմացնող հանգամանքներ և արդեն իսկ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը լիովին բավարար էր պատժի նպատակներն իրականացված համարելու առումով: Վերագրվող արարքի բնույթից ելնելով՝ Գարեգին Մուրադյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը, տուժողին որևէ գույքային վնաս պատճառված չլինելը և վերջինի կողմից որևէ գույքային պահանջ չներկայացնելը, հանցագործությունը մինչև վերջ չիրականացնելը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման է հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և հաշվի առնելով Գարեգին Մուրադյանի խնամքին վատառողջ ծնողների, կնոջ և 3 մանկահասակ երեխաների առկայությունը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, շուրջ 8 ամիս անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ Գարեգին Մուրադյանն ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ կրելու:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան որոշակի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի պաշտպան Միհրան Պողոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 9-ին կայացված դատավճռով Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմերի էական խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի: Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով, ապացուցված է: Դատարանը գտել է նաև, որ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
Դատարանը թեև դատավճռում շարադրել է Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներից որոշները, սակայն սահմանափակվել է դրանց մեխանիկական թվարկմամբ, այլ ոչ թե դրանք գնահատել և դրել է Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմքում: Դատարանը պետք է հաշվի առներ կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ կատարվածը հանցափորձ է, ինչն էականորեն նվազեցնում է դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, տուժողին որևէ նյութական վնաս չի պատճառվել, ինչպես նաև Գարուշ Գևորգյանի անձը, մասնավորապես այն, որ նա երբևէ աչքի չի ընկել հակաօրինական վարքագծով, ցանկացած միջավայրում բնութագրվում է դրականորեն, խորապես զղջացել է կատարածի համար, երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի ընտանիք և մշտական բնակության վայր: Գարուշ Գևորգյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտեր այն, որ պատիժ նշանակելու պահին Գարուշ Գևորգյանի խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները, ինչպես նաև այն, որ նա աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են գտնվում ևս 6 անձ՝ չաշխատող հայրը, կինը, 1986 թվականին ծնված քույրը, 1929 թվականին ծնված տատն ու պապը, ինչպես նաև գլխուղեղի կրկնակի ինֆարկտ ախտորոշմամբ հիվանդ մայրը: Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Թեև դատարանը պատիժ նշանակելիս կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն գտնում է, որ իր կողմից նշված փաստական հանգամանքների պատշաճ վերլուծությունը և գնահատումը, այլ ոչ թե մեխանիկական շարադրումը դատարանին թույլ կտար հանգել եզրակացության, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս պետք է նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ:
Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պատշաճ քննարկման առարկա չի դարձրել վերը նշված հանգամանքները, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցով կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող չհիմնավորված որոշում:
Քրեական գործում բացակայում էր որևէ փաստական տվյալ, որը դատարանին թույլ կտար եզրակացնել, թե Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը ենթակա է փոփոխման, դեռ ավելին՝ քրեական գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրակացնել, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ի սկզբանե ընտրված է եղել համաչափ խափանման միջոց:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կարգով նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ կամ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, վերացնել և նրա նկատմամբ կիրառել ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոց:
Մեղադրող Ա.Շահբազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները, Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ: Դատարանը Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2001, 2002 և 2006 թվականներին ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2006 թվականին ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը հաշվի է առել նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է՝ աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանին և Գարուշ Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ըստ գործի փաստական տվյալների՝ ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել: Դատարանը, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն առանց որևէ հիմնավորման ճանաչելով բացառիկ, եկել է այն եզրահանգման, որ դրանք էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ ամբաստանյալների անձի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Դատավճռում չի պատճառաբանվել, թե ինչ պատճառով են սովորական մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դիտել առանձնահատուկ և բացառիկ ու դրանք ինչ պատճառներով են ողջամտորեն նվազեցրել ամբաստանյալների անձի կամ նրանց կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը: Ընդունելի չէ նաև դատարանի այն եզրահանգումը, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցրել է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչի հետևանքով դատարանը զրկված է եղել կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքերը գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից: Դատարանի նման դիրքորոշումն ինչ-որ չափով արդարացված կլիներ, եթե ամբաստանյալներից միայն մեկի նկատմամբ նշանակվեր պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, մինչդեռ գրեթե միատեսակ մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը կարևորելով՝ դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է հավասար պատժաժամկետ: Այս ամենը վկայում է այն մասին, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի չկիրառումը չէր կարող հանգեցնել արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի խախտման: Բացի այդ, դատարանը հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալներն աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը՝ դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել են ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանը նախաքննության ընթացքում մեղքը չի ընդունել, խոստովանական ցուցմունքներ չի տվել, որևէ կերպ հանցագործության բացահայտմանը չի աջակցել, իսկ դատարանում քրեական գործը քննվել է արագացված դատական քննության կարգի կիրառմամբ, որի ընթացում ոչ մի ապացույց չի հետազոտվել, դեպքին վերաբերող որևէ ցուցմունք ամբաստանյալը չի տվել: Վերջինը դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել միայն մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով: Ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 64-րդ հոդվածի դրույթները, անտեսել է պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ինչն էլ հանգեցրել է ամբաստանյալների նկատմամբ ակնհայտ մեղմ, անարդարացի պատժի նշանակման:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը և Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ ազատազրկում 4 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպաններ Գ.Հակոբյանը և Մ.Պողոսյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեցին վերաքննիչ բողոքները՝ խնդրելով դրանք բավարարել: Միաժամանակ պաշտպան Գ.Հակոբյանը ներկայացրեց նաև Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի վերաբերյալ հիվանդության պատմագիրը:
Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանը և Գ.Գևորգյանը միացան պաշտպանների դիրքորոշումներին:
Դատախազ Ա.Շահբազյանը վերոնշյալ հիմնավորմամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքները և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և մեղադրող Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները ենթակա են մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 մեկ այլ որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել գործի հանգամանքները, որ կատարված արարքը հանցափորձ է, ինչպես նաև ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանն ընդունել են մեղքը, անկեղծորեն զղջացել են, նախկինում դատապարտված չեն, բնութագրվում են դրական, Գարեգին Մուրադյանի խնամքին են գտնվում 2001, 2002, 2006 թվականներին ծնված երեք երեխաները (ընդ որում՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 13-ին ծնված Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի մոտ ախտորոշվել է ծանր հիվանդություն), վատառողջ մայրը և հայրը, իսկ Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են 2006 թվականին ծնված երկվորյակ երեխաները, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով պատիժ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Անդրադառնալով պաշտպանների կողմից վերաքննիչ բողոքում բարձրացված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում հիշատակել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումը, համաձայն որի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Նշվածի համատեքստում հարկ է նկատել, որ ամբաստանյալները ոչ վաղ անցյալում հանդիսացել են ոստիկանության աշխատակիցներ և, ունենալով ավելի բարձր իրավագիտակցություն և առավել խորությամբ գիտակցելով կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այնուամենայնիվ կատարել են ծանր հանցագործություն, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ տվյալ դեպքում չի ապահովվի պատժի նպատակների իրականացումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի
դատավորներ Մ.Պապոյան
Ա.Դանիելյան
դատական նիստի քարտուղար Է.Մկրտչյան
մեղադրող Ա.Շահբազյան
ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյան
Գ.Գևորգյան,
պաշտպաններ Գ.Հակոբյան,
Մ.Պողոսյան
11.06.2015թ. ք.Երևան
վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալներ Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի (ծնված՝ 1981 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32-րդ տանը) և Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13-րդ տանը) պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի և Մ.Պողոսյանի, ինչպես նաև ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ վարչության ավագ դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հունիսի 11-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Գևորգյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Գ.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հուլիսի 23-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության քննչական խմբի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի որոշմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարուշ Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռով Գարեգին Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գարուշ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոփոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2015 թվականի մարտի 6-ին և 17-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանի և Միհրան Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքները, իսկ նույն թվականի մարտի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև դատախազ Ա.Շահբազյանը: 2015 թվականի մարտի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/14 քրեական գործը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի պաշտպան Գեղամ Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թեև շարադրել, սակայն փաստացի հաշվի չի առել Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, միջնորդել է գործը քննել արագացված դատական քննության կարգով, որով օժանդակել է գործի քննությանն ու դատարանի աշխատանքներին, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին են գտնվում 6 անձ, որոնցից 3-ը մանկահասակ երեխաներ և հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Նշված պայմաններում թեև դատարանն իրավացիորեն որոշակի գնահատական տվել է և, դրանց համակցությունը գնահատելով, պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, սակայն եթե դատարանն օբյեկտիվ մոտեցում ցուցաբերեր, ապա նշված փաստերը նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից պետք է դիտարկեր, որոնք լիովին բավարար կարող էին լինել Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով: Սակայն դատարանն առհասարակ քննարկման առարկա չի դարձրել դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի կատարած միջնորդությունը և կոնկրետ փաստերով և հիմնավորումներով չի հիմնավորել, թե ինչ պատճառաբանությամբ հնարավոր չէ Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելն առանց պատիժը կրելու: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելու մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանն ի սկզբանե իր կամքով դադարեցրել է հանցագործությունը մինչև վերջ հասցնելը: Եթե անգամ նկատել են հարևանուհուն և դա ինչ-որ առումով նպաստել է արարքը մինչև վերջ չիրականացնելուն, ապա քրեական գործով հաստատված փաստ է, որ որևէ մեկն ակտիվ միջամտությամբ չի կանխել նրանց գործողությունները և արարքը մինչև վերջ չիրականացնելու կամք դրսևորել է Գարեգին Մուրադյանը: Որը թեև չգնահատելով որպես հանցագործությունից կամովին հրաժարում՝ այնուամենայնիվ պետք է գնահատվեր պատիժ նշանակելիս և հաշվի առնվեր պատժի կրման հարցը քննարկելիս և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից դիտարկվեր: Բացի այդ, դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանը բացի անբասիր կենսագրություն ունենալուց, հանդիսանում է երեք մանկահասակ երեխաների, չաշխատող կնոջ և վատառողջ ծնողների միակ կերակրողը: Իսկ նրա մեկուսացման պայմաններում ընտանիքը մնացել է առանց խնամքի և օգնության, որպիսի հանգամանքն ինքնին հիմք է հանդիսանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանը, թեև որոշակի գնահատական տալով թվարկված մեղմացնող հանգամանքներին, պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն պատժի անհատականացումից ելնելով՝ դատարանը նշված հանգամանքները պետք է գնահատեր բավարար և նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան, որի պայմաններում լիովին կիրականանային պատժի նպատակները: Ընդհանուր իրավասության դատարանը, Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, հանգել է հետևության, որ վերջինն այն պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի տվյալներից և որևէ կերպ հիմնված չէ պատիժ նշանակելու համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների ու փաստերի վրա, որպիսի պարագայում դատարանի նշված հետևությունը դառնում է ակնհայտ չպատճառաբանված: Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ հանցափորձի մեջ մեղադրվող անձն անպայման պետք է կրի ազատազրկման ձևով պատիժ այն դեպքում, երբ առկա են բազմաթիվ մեղմացնող հանգամանքներ և արդեն իսկ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը լիովին բավարար էր պատժի նպատակներն իրականացված համարելու առումով: Վերագրվող արարքի բնույթից ելնելով՝ Գարեգին Մուրադյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը, տուժողին որևէ գույքային վնաս պատճառված չլինելը և վերջինի կողմից որևէ գույքային պահանջ չներկայացնելը, հանցագործությունը մինչև վերջ չիրականացնելը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման է հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և հաշվի առնելով Գարեգին Մուրադյանի խնամքին վատառողջ ծնողների, կնոջ և 3 մանկահասակ երեխաների առկայությունը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, շուրջ 8 ամիս անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ Գարեգին Մուրադյանն ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ կրելու:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան որոշակի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի պաշտպան Միհրան Պողոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 9-ին կայացված դատավճռով Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմերի էական խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի: Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով, ապացուցված է: Դատարանը գտել է նաև, որ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
Դատարանը թեև դատավճռում շարադրել է Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներից որոշները, սակայն սահմանափակվել է դրանց մեխանիկական թվարկմամբ, այլ ոչ թե դրանք գնահատել և դրել է Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմքում: Դատարանը պետք է հաշվի առներ կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ կատարվածը հանցափորձ է, ինչն էականորեն նվազեցնում է դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, տուժողին որևէ նյութական վնաս չի պատճառվել, ինչպես նաև Գարուշ Գևորգյանի անձը, մասնավորապես այն, որ նա երբևէ աչքի չի ընկել հակաօրինական վարքագծով, ցանկացած միջավայրում բնութագրվում է դրականորեն, խորապես զղջացել է կատարածի համար, երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի ընտանիք և մշտական բնակության վայր: Գարուշ Գևորգյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտեր այն, որ պատիժ նշանակելու պահին Գարուշ Գևորգյանի խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները, ինչպես նաև այն, որ նա աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են գտնվում ևս 6 անձ՝ չաշխատող հայրը, կինը, 1986 թվականին ծնված քույրը, 1929 թվականին ծնված տատն ու պապը, ինչպես նաև գլխուղեղի կրկնակի ինֆարկտ ախտորոշմամբ հիվանդ մայրը: Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Թեև դատարանը պատիժ նշանակելիս կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն գտնում է, որ իր կողմից նշված փաստական հանգամանքների պատշաճ վերլուծությունը և գնահատումը, այլ ոչ թե մեխանիկական շարադրումը դատարանին թույլ կտար հանգել եզրակացության, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս պետք է նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ:
Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պատշաճ քննարկման առարկա չի դարձրել վերը նշված հանգամանքները, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցով կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող չհիմնավորված որոշում:
Քրեական գործում բացակայում էր որևէ փաստական տվյալ, որը դատարանին թույլ կտար եզրակացնել, թե Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը ենթակա է փոփոխման, դեռ ավելին՝ քրեական գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրակացնել, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ի սկզբանե ընտրված է եղել համաչափ խափանման միջոց:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կարգով նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ կամ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, վերացնել և նրա նկատմամբ կիրառել ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոց:
Մեղադրող Ա.Շահբազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները, Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ: Դատարանը Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2001, 2002 և 2006 թվականներին ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2006 թվականին ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը հաշվի է առել նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է՝ աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանին և Գարուշ Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ըստ գործի փաստական տվյալների՝ ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել: Դատարանը, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն առանց որևէ հիմնավորման ճանաչելով բացառիկ, եկել է այն եզրահանգման, որ դրանք էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ ամբաստանյալների անձի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Դատավճռում չի պատճառաբանվել, թե ինչ պատճառով են սովորական մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դիտել առանձնահատուկ և բացառիկ ու դրանք ինչ պատճառներով են ողջամտորեն նվազեցրել ամբաստանյալների անձի կամ նրանց կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը: Ընդունելի չէ նաև դատարանի այն եզրահանգումը, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցրել է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչի հետևանքով դատարանը զրկված է եղել կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքերը գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից: Դատարանի նման դիրքորոշումն ինչ-որ չափով արդարացված կլիներ, եթե ամբաստանյալներից միայն մեկի նկատմամբ նշանակվեր պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, մինչդեռ գրեթե միատեսակ մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը կարևորելով՝ դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է հավասար պատժաժամկետ: Այս ամենը վկայում է այն մասին, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի չկիրառումը չէր կարող հանգեցնել արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի խախտման: Բացի այդ, դատարանը հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալներն աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը՝ դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել են ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանը նախաքննության ընթացքում մեղքը չի ընդունել, խոստովանական ցուցմունքներ չի տվել, որևէ կերպ հանցագործության բացահայտմանը չի աջակցել, իսկ դատարանում քրեական գործը քննվել է արագացված դատական քննության կարգի կիրառմամբ, որի ընթացում ոչ մի ապացույց չի հետազոտվել, դեպքին վերաբերող որևէ ցուցմունք ամբաստանյալը չի տվել: Վերջինը դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել միայն մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով: Ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 64-րդ հոդվածի դրույթները, անտեսել է պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ինչն էլ հանգեցրել է ամբաստանյալների նկատմամբ ակնհայտ մեղմ, անարդարացի պատժի նշանակման:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը և Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ ազատազրկում 4 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպաններ Գ.Հակոբյանը և Մ.Պողոսյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեցին վերաքննիչ բողոքները՝ խնդրելով դրանք բավարարել: Միաժամանակ պաշտպան Գ.Հակոբյանը ներկայացրեց նաև Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի վերաբերյալ հիվանդության պատմագիրը:
Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանը և Գ.Գևորգյանը միացան պաշտպանների դիրքորոշումներին:
Դատախազ Ա.Շահբազյանը վերոնշյալ հիմնավորմամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքները և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և մեղադրող Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները ենթակա են մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 մեկ այլ որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել գործի հանգամանքները, որ կատարված արարքը հանցափորձ է, ինչպես նաև ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանն ընդունել են մեղքը, անկեղծորեն զղջացել են, նախկինում դատապարտված չեն, բնութագրվում են դրական, Գարեգին Մուրադյանի խնամքին են գտնվում 2001, 2002, 2006 թվականներին ծնված երեք երեխաները (ընդ որում՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 13-ին ծնված Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի մոտ ախտորոշվել է ծանր հիվանդություն), վատառողջ մայրը և հայրը, իսկ Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են 2006 թվականին ծնված երկվորյակ երեխաները, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով պատիժ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Անդրադառնալով պաշտպանների կողմից վերաքննիչ բողոքում բարձրացված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում հիշատակել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումը, համաձայն որի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Նշվածի համատեքստում հարկ է նկատել, որ ամբաստանյալները ոչ վաղ անցյալում հանդիսացել են ոստիկանության աշխատակիցներ և, ունենալով ավելի բարձր իրավագիտակցություն և առավել խորությամբ գիտակցելով կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այնուամենայնիվ կատարել են ծանր հանցագործություն, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ տվյալ դեպքում չի ապահովվի պատժի նպատակների իրականացումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0157/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ09՚ փետրվարի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շ.Վանոյանի
Օ.Կիրակոսյանի
Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Շահբազյանի
պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի
Մ.Պողոսյանի
տուժող Ա.Ղազարյանի
Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի /ծնված 1981 թվականի մարտի 01-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում` որպես օպեր-լիազոր, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ, հաշվառված Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32 տուն, ներկայումս ՀՀ ԱՆ ՙՎարդաշեն՚ ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2014 թվականի հուլիսի 23-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի /ծնված 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13 տանը/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը ձերբակալվել է:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Գարուշ Գևորգյանին և Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել, նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրանք ներգրավվել են որպես մեղադրյալ:
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարուշ Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպելով իր ծանոթ, ոստիկանության նախկին աշխատակից Գարուշ Գևորգյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս իր ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մուծելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Առաջացած խոսակցության ընթացքում Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարեգին Մուրադյանն ու Գարուշ Գևորգյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահան, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Դեպքի վայրում մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարեգին Մուրադյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի:
Այսպես.
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանը քաջատեղյակ լինելով իր երեխաների կնքահոր` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Ալբերտ Գրիգորյանի ֆինանսապես ապահովված լինելու փաստի մասին, 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպել է իր ծանոթ, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին և նրան հայտնել, որ իր պարտքերը մարելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Իր մտադրության մասին հայտնելուց հետո նրան առաջարկել է մասնակցել գողությանը, որից հետո Գարուշ Գևորգյանը և Գարեգին Մուրադյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մարելու համար այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարուշ Գևորգյանն ու Գարեգին Մուրադյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահանը, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի` պտուտակահանի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է հանցակից Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանը և Միհրան Պողոսյանը:
Մեղադրող Արմեն Շահբազյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Անուշ Ղազարյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն, նշել է, որ ամբաստանյալներից գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունի և միջնորդել է նրանց նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը` բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-ին կետով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2001թ., 2002թ. և 2006թ. ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2006թ. ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է` աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը` դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը:
Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանին և Գ.Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը` ըստ գործի փաստական տվյալների` ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Թ.Տեր-Գրիգորյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս՚ (տե՛ս Թամարա Իշխանի Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙՀանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
ՙՀանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձեւով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը՚:
Այսպիսով, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ինչպես առավելագույն, այնպես էլ նվազագույն պատիժ կարող է նշանակվել միայն 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Դատարանն արձանագրում է, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցնում է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի, 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահնաջներին և դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքին:
Այսինքն` հանցափորձի և դատական քննության արագացված կարգի կիրառման դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառումը բացառում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների կիրառման հնարավորությունը, և դատարանը զրկվում է կոնկրետ դեպքում կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…):
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚:
Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն, քանի որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում:
Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման անհրաժեշտությունը, դատարանը ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոշարադրյալ հանգամանքների, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը ճանաչում է բացառիկ և գտնում է, որ այդ հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ` ամբաստանյալների անձի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը հնարավորություն է տալիս ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով: Դատարանն արձանագրում է, որ վերևում շարադրված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով համապատասխանում է ՙբացառիկության՚ չափանիշին և էականորեն նվազեցնում ինչպես ամբաստանյալների, այնպես էլ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը պետք է թողնել վերջինիս տնօրինմանը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 375.3-րդ և 375.4-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հուլիսի 23-ից:
Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, փոփոխել, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը և նրան կալանքի վերցնել դատարանի դահլիճում:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի փետրվարի 09-ից:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը թողնել Անուշ Ղազարյանի տնօրինմանը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ09՚ փետրվարի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շ.Վանոյանի
Օ.Կիրակոսյանի
Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Շահբազյանի
պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի
Մ.Պողոսյանի
տուժող Ա.Ղազարյանի
Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի /ծնված 1981 թվականի մարտի 01-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում` որպես օպեր-լիազոր, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ, հաշվառված Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32 տուն, ներկայումս ՀՀ ԱՆ ՙՎարդաշեն՚ ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2014 թվականի հուլիսի 23-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի /ծնված 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13 տանը/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը ձերբակալվել է:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Գարուշ Գևորգյանին և Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել, նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրանք ներգրավվել են որպես մեղադրյալ:
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարուշ Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպելով իր ծանոթ, ոստիկանության նախկին աշխատակից Գարուշ Գևորգյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս իր ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մուծելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Առաջացած խոսակցության ընթացքում Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարեգին Մուրադյանն ու Գարուշ Գևորգյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահան, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Դեպքի վայրում մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարեգին Մուրադյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի:
Այսպես.
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանը քաջատեղյակ լինելով իր երեխաների կնքահոր` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Ալբերտ Գրիգորյանի ֆինանսապես ապահովված լինելու փաստի մասին, 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպել է իր ծանոթ, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին և նրան հայտնել, որ իր պարտքերը մարելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Իր մտադրության մասին հայտնելուց հետո նրան առաջարկել է մասնակցել գողությանը, որից հետո Գարուշ Գևորգյանը և Գարեգին Մուրադյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մարելու համար այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարուշ Գևորգյանն ու Գարեգին Մուրադյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահանը, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի` պտուտակահանի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է հանցակից Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանը և Միհրան Պողոսյանը:
Մեղադրող Արմեն Շահբազյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Անուշ Ղազարյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն, նշել է, որ ամբաստանյալներից գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունի և միջնորդել է նրանց նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը` բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-ին կետով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2001թ., 2002թ. և 2006թ. ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2006թ. ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է` աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը` դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը:
Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանին և Գ.Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը` ըստ գործի փաստական տվյալների` ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Թ.Տեր-Գրիգորյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս՚ (տե՛ս Թամարա Իշխանի Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙՀանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
ՙՀանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձեւով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը՚:
Այսպիսով, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ինչպես առավելագույն, այնպես էլ նվազագույն պատիժ կարող է նշանակվել միայն 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Դատարանն արձանագրում է, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցնում է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի, 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահնաջներին և դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքին:
Այսինքն` հանցափորձի և դատական քննության արագացված կարգի կիրառման դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառումը բացառում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների կիրառման հնարավորությունը, և դատարանը զրկվում է կոնկրետ դեպքում կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…):
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚:
Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն, քանի որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում:
Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման անհրաժեշտությունը, դատարանը ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոշարադրյալ հանգամանքների, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը ճանաչում է բացառիկ և գտնում է, որ այդ հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ` ամբաստանյալների անձի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը հնարավորություն է տալիս ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով: Դատարանն արձանագրում է, որ վերևում շարադրված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով համապատասխանում է ՙբացառիկության՚ չափանիշին և էականորեն նվազեցնում ինչպես ամբաստանյալների, այնպես էլ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը պետք է թողնել վերջինիս տնօրինմանը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 375.3-րդ և 375.4-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հուլիսի 23-ից:
Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, փոփոխել, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը և նրան կալանքի վերցնել դատարանի դահլիճում:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի փետրվարի 09-ից:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը թողնել Անուշ Ղազարյանի տնօրինմանը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0157/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-10-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0157/01/14 |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14141814 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գարեգին Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Գարուշ Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014 թվականի հունիսի 5-ին՝ ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի՝ Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան , սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն՝ դեպքի վայրից դիմել են փախուստի: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հայրանուն | Յուրիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 3 Կետ 1.1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գարուշ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Ռաֆիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 3 Կետ 1.1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 15-10-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 16-10-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 16-10-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 16-10-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գարուշ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Միհրան |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անուշ |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-01-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-02-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ է նշանակվել (ՀՀ քր. օր 64 հոդ) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գարուշ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-02-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ է նշանակվել (ՀՀ քր. օր 64 հոդ) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0157/01/14 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ09՚ փետրվարի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Շ.Վանոյանի Օ.Կիրակոսյանի Հ.Արտաշեսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.Շահբազյանի պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի Մ.Պողոսյանի տուժող Ա.Ղազարյանի Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի /ծնված 1981 թվականի մարտի 01-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում` որպես օպեր-լիազոր, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ, հաշվառված Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32 տուն, ներկայումս ՀՀ ԱՆ ՙՎարդաշեն՚ ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2014 թվականի հուլիսի 23-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով: Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի /ծնված 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին վեց անձ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13 տանը/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի հունիսի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը: 2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը ձերբակալվել է: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության վարույթ: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով: 2014 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Գարուշ Գևորգյանին և Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել, նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրանք ներգրավվել են որպես մեղադրյալ: 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարուշ Գևորգյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի: Այսպես. ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպելով իր ծանոթ, ոստիկանության նախկին աշխատակից Գարուշ Գևորգյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս իր ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մուծելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Առաջացած խոսակցության ընթացքում Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարեգին Մուրադյանն ու Գարուշ Գևորգյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահան, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Դեպքի վայրում մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚: Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙնա Գարեգին Մուրադյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, ուրիշի գույքի զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2014 թվականի հունիսի 5-ին` ժամը 20:45-ի սահմաններում, փորձել են ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիգորյանի` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող բնակարան, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցանքն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ նկատելով իրենց գործողություններին հետևող հարևանուհուն` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի: Այսպես. Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանը քաջատեղյակ լինելով իր երեխաների կնքահոր` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Ալբերտ Գրիգորյանի ֆինանսապես ապահովված լինելու փաստի մասին, 2014 թվականի հունիսի սկզբներին հանդիպել է իր ծանոթ, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին և նրան հայտնել, որ իր պարտքերը մարելու համար ցանկանում է Ալբերտ Գրիգորյանի բնակարանից կատարել գաղտնի հափշտակություն: Իր մտադրության մասին հայտնելուց հետո նրան առաջարկել է մասնակցել գողությանը, որից հետո Գարուշ Գևորգյանը և Գարեգին Մուրադյանը փոխադարձ հանցավոր համաձայնության են եկել ապօրինի մուտք գործել Ալբերտ Գրիշայի Գրիգորյանի բնակարան համարվող` Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 հասցեում գտնվող առանձնատուն, և ավտոմեքենայի ամսեկան վարկը մարելու համար այնտեղից խմբով կատարել զգալի չափերի հասնող` 150.000 ՀՀ դրամի գողություն: 2014 թվականի հունիսի 5-ին Գարուշ Գևորգյանը տեղեկանալով, որ Ալբերտ Ղազարյանը գտնվում է ծառայության վայրում, իսկ վերջինիս կինը` Անուշ Ղազարյանը պատրաստվում է երեխաների հետ գնալ մանկական սրճարան, զանգահարել է Գարեգին Մուրադյանին և այդ մասին նրան հայտնելուց հետո պայմանավորվել նույն օրն իրագործել պլանավորածը: Փոխադարձ հանցավոր համաձայնության գալուց հետո Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանը փոխել է իր ՙՎԱԶ 2106՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները, քննությամբ չպարզված այլ համարանիշներ տեղադրել, որից հետո հանցավոր խումբը` Գարուշ Գևորգյանն ու Գարեգին Մուրադյանը, իրենց հետ վերցնելով դեմքերը ծածկելուն հարմարեցված սպորտային վերնազգեստ և պատուհանը բացելու հարմարեցված գործիք` պտուտակահանը, վերջինիս վերոհիշյալ ավտոմեքենայով նույն օրը` ժամը 20:45-ին, ուղևորվել են Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 հասցե: Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով դեղատնից գնել են մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ, ապա ճանապարհին հանդիպելով Անուշ Ղազարյանի վարած ՙՌենջ Ռովեր՚ մակնիշի 010 DD 10 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, հետևել են նրան և համոզվելով, որ տանտիրուհին արդեն հեռացել է և տանը ոչ ոք չկա, մոտեցել են վերջինիս տանը: Բնակարան ապօրինի մուտք գործելու և զգալի չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով տեղում հագել են ձեռնոցները, սպորտային վերնազգեստով փակել դեմքերը և հարմարեցված գործիքի` պտուտակահանի գործադրմամբ փորձել են բացել առանձնատան 2-րդ հարկի պատուհանը, սակայն այն բացելու ընթացքում Գարուշ Գևորգյանը նկատելով, որ առանձնատան հարևանուհին հետևում է իրենց հանցավոր գործողություններին, քաշել է հանցակից Գարեգին Մուրադյանի տաբատից, ինչից հետո իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով` դեպքի վայրից դիմել են փախուստի՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանը և Միհրան Պողոսյանը: Մեղադրող Արմեն Շահբազյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժող Անուշ Ղազարյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն, նշել է, որ ամբաստանյալներից գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունի և միջնորդել է նրանց նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը` բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-ին կետով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2001թ., 2002թ. և 2006թ. ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է վեց անձից, խնամքին են գտնվում 2006թ. ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է` աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը` դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանին և Գ.Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը` ըստ գործի փաստական տվյալների` ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Թ.Տեր-Գրիգորյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս՚ (տե՛ս Թամարա Իշխանի Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙՀանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձեւով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը՚: Այսպիսով, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ինչպես առավելագույն, այնպես էլ նվազագույն պատիժ կարող է նշանակվել միայն 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը: Դատարանն արձանագրում է, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցնում է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի, 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահնաջներին և դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքին: Այսինքն` հանցափորձի և դատական քննության արագացված կարգի կիրառման դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառումը բացառում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների կիրառման հնարավորությունը, և դատարանը զրկվում է կոնկրետ դեպքում կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…): 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚: Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքիª հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚: Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն, քանի որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում: Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման անհրաժեշտությունը, դատարանը ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոշարադրյալ հանգամանքների, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը ճանաչում է բացառիկ և գտնում է, որ այդ հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ` ամբաստանյալների անձի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը հնարավորություն է տալիս ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով: Դատարանն արձանագրում է, որ վերևում շարադրված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով համապատասխանում է ՙբացառիկության՚ չափանիշին և էականորեն նվազեցնում ինչպես ամբաստանյալների, այնպես էլ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Այսպիսով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը պետք է թողնել վերջինիս տնօրինմանը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 375.3-րդ և 375.4-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հուլիսի 23-ից: Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, փոփոխել, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանավորումը և նրան կալանքի վերցնել դատարանի դահլիճում: Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի փետրվարի 09-ից: Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Անուշ Ղազարյանին ի պահ հանձնված Երևան քաղաքի Մանուշյան փողոցի 86 տան երկրորդ հարկի եվրոպատուհանը թողնել Անուշ Ղազարյանի տնօրինմանը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-02-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-03-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր` 381, 193 թերթերից |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-03-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր` 381, 193 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-03-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 381, 193 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-5114/15 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 12-03-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 30-07-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 31-07-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 31-07-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատորից. 1-ինը՝ 381 թերթից, 2-րդը՝ 193 թերթից, 3-րդը՝ 134 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 03-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 381,193,134 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0157/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-03-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-03-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գարեգին Մուրադյան մյուսը` Գարուշ Գևորգյան Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի /ՀՀ քր. օր-ի 34-177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և ՀՀ քր.օր. 64 հոդ. կիրառմամբ - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 09.02.2015թ. դատավճիռը` Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով և ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան որոշակի ժամկետով |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-03-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 12-03-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-03-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կողմերի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Պաշտպանի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Պաշտպան Գ.Հակոբյանի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Պաշտպան Մ.Պողոսյանի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի չհամալրման պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-06-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գարուշ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0157/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի դատավորներ Մ.Պապոյան Ա.Դանիելյան դատական նիստի քարտուղար Է.Մկրտչյան մեղադրող Ա.Շահբազյան ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյան Գ.Գևորգյան, պաշտպաններ Գ.Հակոբյան, Մ.Պողոսյան 11.06.2015թ. ք.Երևան վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալներ Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի (ծնված՝ 1981 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Կենտրոնականի 32-րդ տանը) և Գարուշ Ռաֆիկի Գևորգյանի (ծնված՝ 1983 թվականի փետրվարի 27-ին Ակնաշեն գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված է Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի Իսակովի 13-րդ տանը) պաշտպաններ Գ.Հակոբյանի և Մ.Պողոսյանի, ինչպես նաև ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ վարչության ավագ դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014 թվականի հունիսի 11-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Գևորգյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141814 քրեական գործը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Գ.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 14141814 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին Գարեգին Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2014 թվականի հուլիսի 29-ին Գարուշ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով: 2014 թվականի հուլիսի 23-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության քննչական խմբի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի որոշմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարուշ Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով: 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գարեգին Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով: 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թիվ 14141814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճռով Գարեգին Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Գարուշ Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոփոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2015 թվականի մարտի 6-ին և 17-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պաշտպաններ Գեղամ Հակոբյանի և Միհրան Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքները, իսկ նույն թվականի մարտի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև դատախազ Ա.Շահբազյանը: 2015 թվականի մարտի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/14 քրեական գործը: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի պաշտպան Գեղամ Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թեև շարադրել, սակայն փաստացի հաշվի չի առել Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, միջնորդել է գործը քննել արագացված դատական քննության կարգով, որով օժանդակել է գործի քննությանն ու դատարանի աշխատանքներին, նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին են գտնվում 6 անձ, որոնցից 3-ը մանկահասակ երեխաներ և հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը: Նշված պայմաններում թեև դատարանն իրավացիորեն որոշակի գնահատական տվել է և, դրանց համակցությունը գնահատելով, պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, սակայն եթե դատարանն օբյեկտիվ մոտեցում ցուցաբերեր, ապա նշված փաստերը նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից պետք է դիտարկեր, որոնք լիովին բավարար կարող էին լինել Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով: Սակայն դատարանն առհասարակ քննարկման առարկա չի դարձրել դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի կատարած միջնորդությունը և կոնկրետ փաստերով և հիմնավորումներով չի հիմնավորել, թե ինչ պատճառաբանությամբ հնարավոր չէ Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելն առանց պատիժը կրելու: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և Գարեգին Մուրադյանի ուղղվելու մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանն ի սկզբանե իր կամքով դադարեցրել է հանցագործությունը մինչև վերջ հասցնելը: Եթե անգամ նկատել են հարևանուհուն և դա ինչ-որ առումով նպաստել է արարքը մինչև վերջ չիրականացնելուն, ապա քրեական գործով հաստատված փաստ է, որ որևէ մեկն ակտիվ միջամտությամբ չի կանխել նրանց գործողությունները և արարքը մինչև վերջ չիրականացնելու կամք դրսևորել է Գարեգին Մուրադյանը: Որը թեև չգնահատելով որպես հանցագործությունից կամովին հրաժարում՝ այնուամենայնիվ պետք է գնահատվեր պատիժ նշանակելիս և հաշվի առնվեր պատժի կրման հարցը քննարկելիս և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու տեսանկյունից դիտարկվեր: Բացի այդ, դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Գարեգին Մուրադյանը բացի անբասիր կենսագրություն ունենալուց, հանդիսանում է երեք մանկահասակ երեխաների, չաշխատող կնոջ և վատառողջ ծնողների միակ կերակրողը: Իսկ նրա մեկուսացման պայմաններում ընտանիքը մնացել է առանց խնամքի և օգնության, որպիսի հանգամանքն ինքնին հիմք է հանդիսանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանը, թեև որոշակի գնահատական տալով թվարկված մեղմացնող հանգամանքներին, պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն պատժի անհատականացումից ելնելով՝ դատարանը նշված հանգամանքները պետք է գնահատեր բավարար և նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր և սահմաներ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան, որի պայմաններում լիովին կիրականանային պատժի նպատակները: Ընդհանուր իրավասության դատարանը, Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, հանգել է հետևության, որ վերջինն այն պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի տվյալներից և որևէ կերպ հիմնված չէ պատիժ նշանակելու համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների ու փաստերի վրա, որպիսի պարագայում դատարանի նշված հետևությունը դառնում է ակնհայտ չպատճառաբանված: Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ հանցափորձի մեջ մեղադրվող անձն անպայման պետք է կրի ազատազրկման ձևով պատիժ այն դեպքում, երբ առկա են բազմաթիվ մեղմացնող հանգամանքներ և արդեն իսկ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը լիովին բավարար էր պատժի նպատակներն իրականացված համարելու առումով: Վերագրվող արարքի բնույթից ելնելով՝ Գարեգին Մուրադյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը, տուժողին որևէ գույքային վնաս պատճառված չլինելը և վերջինի կողմից որևէ գույքային պահանջ չներկայացնելը, հանցագործությունը մինչև վերջ չիրականացնելը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման է հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և հաշվի առնելով Գարեգին Մուրադյանի խնամքին վատառողջ ծնողների, կնոջ և 3 մանկահասակ երեխաների առկայությունը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, շուրջ 8 ամիս անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ Գարեգին Մուրադյանն ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ կրելու: Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը Գարեգին Յուրիկի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան որոշակի ժամկետով: Ամբաստանյալ Գարուշ Գևորգյանի պաշտպան Միհրան Պողոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 9-ին կայացված դատավճռով Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմերի էական խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի: Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի մեղավորությունը՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով, ապացուցված է: Դատարանը գտել է նաև, որ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն: Դատարանը թեև դատավճռում շարադրել է Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներից որոշները, սակայն սահմանափակվել է դրանց մեխանիկական թվարկմամբ, այլ ոչ թե դրանք գնահատել և դրել է Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմքում: Դատարանը պետք է հաշվի առներ կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ կատարվածը հանցափորձ է, ինչն էականորեն նվազեցնում է դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, տուժողին որևէ նյութական վնաս չի պատճառվել, ինչպես նաև Գարուշ Գևորգյանի անձը, մասնավորապես այն, որ նա երբևէ աչքի չի ընկել հակաօրինական վարքագծով, ցանկացած միջավայրում բնութագրվում է դրականորեն, խորապես զղջացել է կատարածի համար, երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի ընտանիք և մշտական բնակության վայր: Գարուշ Գևորգյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտեր այն, որ պատիժ նշանակելու պահին Գարուշ Գևորգյանի խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները, ինչպես նաև այն, որ նա աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն: Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են գտնվում ևս 6 անձ՝ չաշխատող հայրը, կինը, 1986 թվականին ծնված քույրը, 1929 թվականին ծնված տատն ու պապը, ինչպես նաև գլխուղեղի կրկնակի ինֆարկտ ախտորոշմամբ հիվանդ մայրը: Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Թեև դատարանը պատիժ նշանակելիս կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, սակայն գտնում է, որ իր կողմից նշված փաստական հանգամանքների պատշաճ վերլուծությունը և գնահատումը, այլ ոչ թե մեխանիկական շարադրումը դատարանին թույլ կտար հանգել եզրակացության, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս պետք է նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պատշաճ քննարկման առարկա չի դարձրել վերը նշված հանգամանքները, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցով կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող չհիմնավորված որոշում: Քրեական գործում բացակայում էր որևէ փաստական տվյալ, որը դատարանին թույլ կտար եզրակացնել, թե Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը ենթակա է փոփոխման, դեռ ավելին՝ քրեական գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրակացնել, որ Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ի սկզբանե ընտրված է եղել համաչափ խափանման միջոց: Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կարգով նշանակել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ կամ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, վերացնել և նրա նկատմամբ կիրառել ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոց: Մեղադրող Ա.Շահբազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները, Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ: Դատարանը Գարեգին Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2001, 2002 և 2006 թվականներին ծնված երեք մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Գարուշ Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինն ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, ընտանիքը բաղկացած է 6 անձից, խնամքին են գտնվում 2006 թվականին ծնված երկվորյակ մանկահասակ երեխաները, կինը, վատառողջ հայրը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը հաշվի է առել նաև հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո ամբաստանյալների վարքագիծը, այն է՝ աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանին և Գարուշ Գևորգյանին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրանց հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ըստ գործի փաստական տվյալների՝ ամբաստանյալների գործողություններն ընդհատվել են չավարտված հանցափորձի փուլում և հանցավոր հետևանքները, փաստորեն, վրա չեն հասել: Դատարանը, ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն առանց որևէ հիմնավորման ճանաչելով բացառիկ, եկել է այն եզրահանգման, որ դրանք էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցանքի, այնպես էլ ամբաստանյալների անձի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Դատավճռում չի պատճառաբանվել, թե ինչ պատճառով են սովորական մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դիտել առանձնահատուկ և բացառիկ ու դրանք ինչ պատճառներով են ողջամտորեն նվազեցրել ամբաստանյալների անձի կամ նրանց կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը: Ընդունելի չէ նաև դատարանի այն եզրահանգումը, որ հանցափորձի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման պայմաններում առավել մեղմ և առավել խիստ պատիժը հանգեցրել է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչի հետևանքով դատարանը զրկված է եղել կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքերը գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից: Դատարանի նման դիրքորոշումն ինչ-որ չափով արդարացված կլիներ, եթե ամբաստանյալներից միայն մեկի նկատմամբ նշանակվեր պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, մինչդեռ գրեթե միատեսակ մեղմացնող հանգամանքների պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը կարևորելով՝ դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է հավասար պատժաժամկետ: Այս ամենը վկայում է այն մասին, որ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի չկիրառումը չէր կարող հանգեցնել արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի խախտման: Բացի այդ, դատարանը հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալներն աջակցել են հանցագործության բացահայտմանը՝ դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել են ճշմարտացի ցուցմունքներ, օժանդակել են ապացույցների հավաքմանը: Ամբաստանյալ Գարեգին Մուրադյանը նախաքննության ընթացքում մեղքը չի ընդունել, խոստովանական ցուցմունքներ չի տվել, որևէ կերպ հանցագործության բացահայտմանը չի աջակցել, իսկ դատարանում քրեական գործը քննվել է արագացված դատական քննության կարգի կիրառմամբ, որի ընթացում ոչ մի ապացույց չի հետազոտվել, դեպքին վերաբերող որևէ ցուցմունք ամբաստանյալը չի տվել: Վերջինը դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել միայն մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով: Ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալներ Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 64-րդ հոդվածի դրույթները, անտեսել է պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ինչն էլ հանգեցրել է ամբաստանյալների նկատմամբ ակնհայտ մեղմ, անարդարացի պատժի նշանակման: Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը և Գարեգին Մուրադյանի և Գարուշ Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ ազատազրկում 4 տարի ժամկետով: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Պաշտպաններ Գ.Հակոբյանը և Մ.Պողոսյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեցին վերաքննիչ բողոքները՝ խնդրելով դրանք բավարարել: Միաժամանակ պաշտպան Գ.Հակոբյանը ներկայացրեց նաև Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի վերաբերյալ հիվանդության պատմագիրը: Ամբաստանյալներ Գ.Մուրադյանը և Գ.Գևորգյանը միացան պաշտպանների դիրքորոշումներին: Դատախազ Ա.Շահբազյանը վերոնշյալ հիմնավորմամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքները և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և մեղադրող Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները ենթակա են մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 մեկ այլ որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա: Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել գործի հանգամանքները, որ կատարված արարքը հանցափորձ է, ինչպես նաև ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Գարեգին Մուրադյանը և Գարուշ Գևորգյանն ընդունել են մեղքը, անկեղծորեն զղջացել են, նախկինում դատապարտված չեն, բնութագրվում են դրական, Գարեգին Մուրադյանի խնամքին են գտնվում 2001, 2002, 2006 թվականներին ծնված երեք երեխաները (ընդ որում՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 13-ին ծնված Հասմիկ Գարեգինի Մուրադյանի մոտ ախտորոշվել է ծանր հիվանդություն), վատառողջ մայրը և հայրը, իսկ Գարուշ Գևորգյանի խնամքին են 2006 թվականին ծնված երկվորյակ երեխաները, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով պատիժ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Անդրադառնալով պաշտպանների կողմից վերաքննիչ բողոքում բարձրացված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում հիշատակել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումը, համաձայն որի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Նշվածի համատեքստում հարկ է նկատել, որ ամբաստանյալները ոչ վաղ անցյալում հանդիսացել են ոստիկանության աշխատակիցներ և, ունենալով ավելի բարձր իրավագիտակցություն և առավել խորությամբ գիտակցելով կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այնուամենայնիվ կատարել են ծանր հանցագործություն, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ տվյալ դեպքում չի ապահովվի պատժի նպատակների իրականացումը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպաններ Մ.Պողոսյանի, Գ.Հակոբյանի և դատախազ Ա.Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` Գարուշ Գևորգյանի և Գարեգին Մուրադյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 9-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-06-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 23-07-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 381, 193, 108 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 23-07-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 381, 193, 108 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-15171/15 |