Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԱՔԴ/0125/01/14
02 հունիսի 2015թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Շ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴԻ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Գ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ



Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Մնացականյանի և վերջինիս պաշտպան Ս.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Ավետիք Արսենի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
01.05.2014թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14133814 քրեական գործը:
02.05.2014թ. Ավետիք Արսենի Մնացականյանը թիվ 14133814 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
02.05.2014թ. նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
03.05.2014թ. Ավետիք Արսենի Մնացականյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին, որտեղից ներկայացվել է Արաբկիրի քննչական բաժին:
05.05.2014թ. նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է:
Ավետիք Արսենի Մնացականյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014 թվականի մայիսի 1-ին` ժամը 18:30-ի սահմաներում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 33 շենքի դիմացի այգում գտնվող տաղավարում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում սուր կտրող-ծակող առարկայով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Ալբերտ Հարությունի Բժշկյանի կրծքավանդակի շրջանում դիտավորությամբ, ապօրինաբար կյանքից զրկելով նրան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.04.2015թ. դատավճռով Ավետիք Արսենի Մնացականյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 15 (տասնհինգ) տարի ժամկետով:
Ավետիք Արսենի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի մայիսի 3-ից: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ավետիք Արսենի Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ Շուշան Գևորգյանի և նրա ներկայացուցիչ Գ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է մասնակի. վճռվել է Ավետիք Մնացականյանից հօգուտ Շուշան Գևորգյանի բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումար որպես հուղարկավորության հետ կապված ծախսեր:
Քաղաքացիական հայցը` կատարված այլ ծախսերի և բարոյական վնասի հատուցման մասով, թողնվել է առանց քննության` այն քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար:
2/. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Ա.Մնացականյանը և վերջինիս պաշտպան Ս.Հարությունյանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալը գտել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը խախտել է գործի արդարացի քննության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատժի նպատակների և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որոնք ամրագրված են ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 20-րդ և 21-րդ հոդվածներով, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանությաև մասիև» Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով, իևչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով։ Նշված խախտումները կայանում են հետևյալում.
Նախաքննական մարմինը, այնուհետև դատարանը չի ապացուցել կամ ապացույցների հավաքմանն ու ձեռք բերմանն ուղղված անհրաժեշտ դատավարական գործողություններ չի ձեռնարկել՝ հերքելու համար, որ դեպքի պահին՝ արարքի կատարման պահին, Ավետիք Մնացականյանի մոտ չի առաջացել հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակ, ապա դա տվյալ պարագայում կարող է ինքնին հիմք հանդիսանալ իր արարքը վերաորակելու համար։ Այլապես՝ նմաև պայմաններում չի կարող ապացուցված համարվել այն, որ արարքի կատարման պահին ինքը չի գտնվել հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակում, քանի որ նման գնահատական կարող են տալ միայն համապատասխան փորձագետները, ովքեր օժտված են գիտության բնագավառի հատուկ գիտելիքներով, այլ ոչ թե նախաքննության մարմինը և դատարանը։
Նշվածից հետևում Է, որ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը, այնուհետև դատարանը, պարտավոր էր ձեռնարկել օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ պարզելու ինչպես իր մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրա արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Վերը նշված հանգամանքների համադրման, վերլուծության և դատահոգեբանական եզրակացության հիման վրա է հնարավոր միայն բացահայտել իր դիտավորության ուղղվածությունը և դրա տեսակները, ինչն էլ իր հերթին կհանգեցնի կատարված արարքին քրեաիրավական ճիշտ գնահատական տալուն և ապացույցների ճիշտ գնահատման և արժանահավատության հարցը լուծելուն։ Այսինքն, իր` նման վիճակը հաստատելու կամ հերքելու համար անհրաժեշտ է գիտության բնագավառի հատուկ գիտելիքներ, և այս դեպքում այդ իրավիճակի գնահատականը կարող է տալ միայն դատահոգեբանը, որի արդյունքում նոր հնարավոր կլինի սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման արդյունքում՝ իր արարքին վերջնական, ճիշտ քրեաիրավական գնահատական աալու համար։
Այսպիսով, քանի որ սույն գործով չի նշանակվել դատահոգեբանական փորձաքննություն, ապա առաջացել է չփարատված կասկած առ այն, թե ինքը դեպքի պահին ինչ հոգեկան վիճակում է գտնվել, որով էլ հնարավոր կլինի պարզել սույն գործով էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ՝ վերջինիս արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում։
Ընդհանուր իրավասության դատարանը, մերժելով դատահոգեբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին ներկայացված միջնորդությունը, խախտել է սույն գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության և ապացույցների ճիշտ գնահատման սկզբունքները, որը ամրագրված է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով։ Նշված խախտումների արդյունքում առաջացել է չփարատված կասկածներ, որոնք պարզելու կարիք ունի, հակառակ դեպքում դրանք պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ իրեն։
Այսպիսով, բողոքարկվող դատավճռի վերլուծությունից հետևում է, որ դատարանը ձևականորեն արձանագրելով, որ առկա է մեղմացուցիչ հանգամանք և բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, ընդհանրապես չանդրադառնալով իր անձը բնութագրող փաստերին՝ մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, առանց որևիցե պատճառաբանությունների իր նկատմամբ սահմանել է առավելագույն պատժաչափը` 15 տարի ժամկետով ազատազրկումը: Այսինքն, դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչու իր ուղղվելը հնարավոր չի ավելի նվազ պատժաչափ որոշելով և այն չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Նշված փաստերի վերլուծությունից հետևում է, որ բողոքարկվող դատավճիռը պատճառաբանված չէ, քանի որ դատարանի կողմից դատավճռում շարադրված՝ իր նկատմամբ սահմանված առավել խիստ պատժի վերաբերյալ հետևությունների մասին ընդհանրապես պատճառաբանություններ առկա չեն, որով էլ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները և արդյունքում կայացրել է չպատճառաբանված դատավճիռ։
Այսպիսով, դատարանն իրեն դատապարտելով 15 տարի ժամկետով ազատազրկման, հաշվի չի առել իր անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ գործում առկա է աշխատանքի վայրից և հարևաններից տրված բնութագրերը, որոնցով վերջինս բնութագրվում է դրականորեն՝ որպես հավասարակշռված, բարի և ընկերասեր անձնավորություն, հաշվի չի առել այն փաստը, որ վերջինս նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, ինքնակամ ներկայանալով վարույթն իրականացնող մարմնին ի սկզբանե տվել է ճշմարտացի ցուցմունքներ, որով ընդունել է իր կողմից կատարած արարքը և գիտակցելով զղջացել է: Սակայն դատարանը այս փաստը և առկա այլ նմանատիպ հանգամանքներն անտեսելով նշել է, որ ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Դատարանը հաշվի չի առել և գնահատման չի արժանացրել նաև այն, որ ինքը չի ցանկացել և ընդհանրապես նպատակ չի ունեցել տուժողի հետ վիճելու, և գործի նյութերով հիմնավորվում է այն փաստը, որ ինքը դեպքի օրը զանգահարել է Մամիկոն Թովմասյանին և նա է հրավիրել տուժողի հետ հանդիպելու և հարթելու նախկինում տեղի ունեցած միջադեպը։ Նշվածից հետևում է, որ դատարանը այս էական հանգամանքները անտեսել և հաշվի չի առել այն պարագայում, երբ պարտավոր էր անել։
Այսպիսով, ընդհանուր իրավասության դատարանը, իր նկատմամբ նշանակելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ամենախիստ պատիժը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 11-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների խախտում, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող՝ անօրինական և չհիմնավորված դատավճռի կայացմանը։
Ելնելով վերոգրյալից` ամբաստանյալը միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.04.2015 թ.դատավճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով նոր քննության։ Հակառակ պարագայում միջնորդել է բեկանել բողոքարկվող դատական ակտը, կայացնել նոր դատական ակտ` իր նկատմամբ սահմանելով ավելի մեղմ պատժաչափ։
Պաշտպանը գտել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կայացրել է անհիմն և ոչ օրինական դատական ակտ, քանի որ, թույլ տալով նյութական իրավական նորմի խախտում, ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տվել Ա.Մնացականյանի գործողություններին, որի արդյունքում էլ ապացույցների ոչ լրիվ, բազմակողմանի և օբյեկտիվ քննություն կատարելու արդյունքում կայացվել է անհիմն դատական ակտ:
Ինչպես նախաքննական մարմինը, այնպես էլ ընդհանուր իրավասության դատարանը, ճիշտ չեն որակել Ա.Մնացականյանի գործողությունենրը և ըստ էության անտեսել են այն փաստական հանգամանքը, որ նրա գործողություններում բացակայում է տուժող Ա.Բժշկյանին ուղղակի դիտավորությամբ կյանքից զրկելու հանցակազմը:
Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Ա.Մանացականյանը և պաշտպանը միջնորդել են նշանակել դատահոգաբանական փորձաքննություն և նման միջնորդությունը հիմնավորել են այն հանգամանքով, որ դեպքի պահին տուժողի դրսևորած հակաօրինական վարքագծի, այն է` իր անձին ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքի պատճառով կորցրել է ինքնատիրապետումը և դրանով էլ պայմանավորված է եղել իր կողմից Ա.Բժշկյանին դանակով հարվածելու հանգամանքը, որի հետևանով վերջինս մահացել է:
Մերժելով դատահոգեբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդությունը, ընդհանուր իրավասության դատարանը պաշտպանական կողմին ու նաև իրեն զրկել է գործի փաստական հանգամանքները վերլուծելիս և գնահատելիս ունանալ նաև գնահատման ենթակա մասնագիտական եզրակացություն, առանց որի առկայության կայացվելիք դատական ակտը չէր կարող ունենալ լիարժեք պատճառաբանված բնույթ:
Դատարանը, մերժելով վկա Մամիկոն Թովմասյանին լրացուցիչ կարգով դատարան հրավիրելու և դատաքննությունը վերսկսելով կրկին անգամ նրան հարցաքննելու միջնորդությունը, պաշտպանական կողմին զրկել է իր փաստարկները հիմնավորելու հնարավորությունից:
Բացի այն, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմը փորձել է հիմնավորել ամբաստանյալի` հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակում գտնվելու փաստը, գործի նյութերի վերլուծությունը հիմք է տալիս կատարելու նաև եզրահանգումներ` ամբաստանյալի գործողություններն անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում կամ դրա սահմանազանցմամբ կատարված լինելու վերաբերյալ: Մասնավորապես, իր բոլոր նախաքննական և դատարանում տված ցուցմունքներում Ա.Մնացականյանը հանգամանորեն ներկայացրել է դեպքի նկարագրությունը` իր կողմից տուժողին հարվածելու պահը պատճառաբանելով նրա գործողություններից պաշտպանվելու, իր` ֆիզիկապես ավելի թույլ լինելու և տուժողի հարվածներից խուսափելու հանգամանքով:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.04.2015թ. դատավճիռը` Ավետիք Մնացականյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել, նրա արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալ և սահմանել համաչափ պատիժ:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ և մեղադրողի, տուժողի իրավահաջորդի ու վերջինիս ներկայացուցչի պատասխանները բողոքների դեմ, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ավետիք Արսենի Մնացականյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ հաստատված է, արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, նշանակվել է համաչափ պատիժ, իսկ պաշտպանական կողմից բերված պատճառաբանություններն ու վերաքննիչ բողոքների փաստարկները` ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ, հերքված են ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ավետիք Արսենի Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2009-2011թթ. ընթացքում ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում, որի ընթացքում ծանոթացել է Երևան քաղաքի բնակիչ Ալբերտ Բժշկյանի հետ և իրենց միջև մտերմություն է սկսվել: Միասին ծառայել են վեց ամիս: Ալբերտն ավելի շուտ է զորացրվել: Զորացրվելուց հետո իրենց ընկերությունը շարունակվել է, բայց հաճախ չեն հանդիպել: Ծառայության ընթացքում ծանոթացել է նաև Նոր Հաճն քաղաքի բնակիչ Նարեկ Թովմասյանի հետ, ում հետ նույնպես գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Զորացրվելուց հետո Ն. Թովմասյանի միջոցով ծանոթացել է վերջինիս մեծ եղբոր` Մամիկոն Թովմասյանի հետ: 2014թ. ապրիլ ամսվա վերջերին, կոնկրետ օրը չի հիշում, ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Մ.Թովմասյանի հետ գտնվել է Երևան քաղաքի Հանրապետության փողոցում գտնվող <<Կովկաս պանդոկ>> ռեստորանում՝ ՌԴ մեկնելու կապակցությամբ վերջինիս հրաժեշտ տալու համար: Իրենց է միացել նաև Ա. Բժշկյանը, որի գալու մասին ինքը տեղյակ չի եղել: Ինքը նախատեսել էր նրան առանձին հրաժեշտ տալ, քանի որ Ալբերտի հետ ավելի մտերիմ է եղել: Իրենց ողջ ծանոթության ընթացքում ինքը երբեք այդ վիճակով Ալբերտին չի տեսել, նա վատ է տրամադրված եղել իր հանդեպ, իր հարցերին պատասխանել է կարճ, խոսել է միայն Մամիկոնի հետ, սակայն պատճառն ինքը չի իմացել: Այդ ընթացքում ինքը մի քանի անգամ անհասցե հայհոյանք է տվել, իսկ Ա.Բժշկյանը դիտողություն է արել և սպառնացել գարեջրի բաժակը կոտրել իր գլխին, իսկ ինքը բարկությունից ելնելով իր ձեռքին եղած կրակայրիչը նետել է Ա.Բժշկյանի ուղղությամբ: Վերջինս իր հասցեին հայհոյանք է տվել ու դուրս եկել, դուրս հրավիրելով նաև իրեն: Ինքը գիտակցելով, որ դուրս գալու դեպքում իրենց միջև վեճ կառաջանա, իսկ ինքը ուզում էր կանխել վեճը, դուրս չի եկել: Ալբերտը մի քանի անգամ մտել, դուրս է եկել և անըդհատ զանգահարել է Մամիկոնին և իրենց դուրս հրավիրել: Ալբերտի գնալուց հետո դուրս են եկել նաև ինքն ու Մ.Թովմասյանն ու քայլել դեպի Խանջյան փողոցում գտնվող Վ.Մամիկոնյանի արձանի մոտ: Այդտեղ, չգիտի թե որտեղից, հայտնվել է Ա. Բժշկյանն ու բռունցքով և գլխով հարվածել իր դեմքի շրջանին և հեռացել է: Այդ ժամանակ դանակն իր գրպանում է եղել: 2013թ. իր նկատմամբ կողոպուտ է կատարվել, որից հետո վախեցել է և դանակը միշտ իր մոտ է պահել ինքնապաշտպանության համար: Ինքը եթե միտում ունենար Ալբերտին դանակով հարվածելու, այդ ժամանակ կհարվածեր: Տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է եղբոր մոտ: Իր դեմքն արյունոտված էր, քթից արյուն էր գալիս: Եղբայրն օգնել է իրեն լվացվել, հանգստացրել է, որից հետո ինքը գնացել է տուն: Երեք օր անց ինքը զանգահարել է Մ. Թովմասյանին և փորձել ճշտել Ալբերտի պահվածքի պատճառը և հարթել վեճը նրա հետ: Մ.Թովմասյանը ցանկացել է հաշտեցնել իրենց, բայց չի կարողացել: Առաջարկել է հանդիպել և խոսել Ա. Բժշկյանի հետ: Ինքը հանդիպման մի քանի վայր է առաջարկել, սակայն Ալբերտը ցանկանցել է հանդիպել իրենց շենքի բակում: Պայմանավորվելով գնացել է Ա.Բժշկյանի շենքի բակ և զանգահարել Մ.Թովմասյանին: Նրան հանդիպելուց րոպեներ անց իրենց է միացել նաև Ա.Բժշկյանը: Նա եղել է նույն տրամադրվածությամբ: Խոսակցության ընթացքում Ա. Բժշկյանն ագրեսիվ կերպով սկսել է իրեն մեղադրել սխալ պահվածքի համար, իր հասցեին տվել է հայհոյանքներ: Ինքն ու Մամիկոնը փորձել են հանգստացնել նրան, բայց չի ստացվել: Ալբերտը գնացել մոտակա ցայտաղբյուրից ջուր է խմել և վերադարձել է: Ստորացուցիչ հանգամանքներով Ալբերտը ուզում էր ճնշել իրեն և ճնշել է: Երբ մի պահ Մամիկոնը դուրս է եկել տաղավարից ցայտաղբյուրից ջուր խմելու նպատակով, իսկ ինքը Ալբերտին ասել է, որ միայն ինքը չի սխալ, նա էլ է սխալ: Ա.Բժշկյանը սկսել է հարվածել իրեն: Նա ձեռքով բռնել է իր վերարկուի օձիքից, կռացրել է և արմունկը դրել իր գլխին: Ինքը փորձել է պաշտպանվել, բայց Ա.Բժշկյանը ֆիզիկապես ավելի ուժեղ էր: Դրանից հետո մանրամասները չի հիշում: Դանակը հանելու, հարվածի պահերը չի հիշում: Հիշում է այն պահից սկսած, երբ խուճապահար փախել է և արյունոտ դանակ է տեսել իր ձեռքին, ինչից վախեցել ու գցել է դանակը: Հետո վերադարձել ու գտել է դանակը: Ինքը դիտավորություն չի ունեցել ընկերոջը վնասվածք պատճառելու: Չգիտակցելով է այդ ամենը կատարել: Իրեն մեղավոր է ճանաչում, որ իր պատճառած վնասվածքներից ընկերը մահացել է:
Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքի հակասության հետ կապված այն մասին, որ Ա.Բժշկյանն իր աջ ձեռքով բռնել էր իր վերարկուի ձախ թևքի ուսային հատվածից, իսկ ձախ ձեռքով հարվածել դեմքին: Ինքը փորձել է պաշտպանվել, սակայն քանի որ Ա.Բժշկյանը ֆիզիկապես ավելի ուժեղ է եղել, ինքը գրպանից հանել է ծալովի դանակն ու անզորությունից սկսել դանակով անկանոն հարվածներ հասցնել Ա.Բժշկյանի մարմնի տարբեր մասերին, ամբաստանյալ Ավետիք Մնացականյանը հայտնել է, որ եթե դանակով հարվածել է, բնականաբար դանակը հանել և հարվածել է տարբեր կողմերով: Դանակով հարվածների քանակի մասին իմացել է ոստիկանությունում և չի հավատացել:
Ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը չընդունելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից: Ամբաստանյալ Ա.Մնացականյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը հիմնավորվել է հետևյալ ապացույցներով.
Տուժողի իրավահաջորդ, տուժող Ա. Բժշկյանի մայրը` Շուշան Սերյոժայի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ավետիք Մնացականյանն իր որդու` Ալբերտ Բժշկյանի, հետ նույն զորամասում է ծառայել: Նրանք լավ հարաբերություններ են ունեցել և շփվել են միմյանց հետ: Տեղեկացել է, որ դեպքից օրեր առաջ Ավետիքը վիճաբանություն է ունեցել որդու հետ <<Կովկաս>> ռեստորանում, որին ներկա է եղել նաև որդու ընկեր Մամիկոնը: Վիճաբանության պատճառը եղել է Ավետիքի վատ պահվածքը: Դեպքից մեկ կամ երկու օր առաջ որդին հեռախոսազրույցներ է ունեցել Մամիկոնի հետ, որոնցից մեկն ինքը պատահական լսել է: Այդ խոսակցության ժամանակ որդին ասել է Մամիկոնին, թե <<նա մեր կերած հացը հարամ է արել, ես նրա հետ խոսելու ոչինչ չունեմ>>: Մամիկոնի հաճախակի զանգերին Ալբերտը պատասխանում էր, որ ինքն Ավետիքի հետ հանդիպելու առիթ չունի: Ինքը չգիտի, թե Մամիկոնին ինչպես է հաջողվել կազմակերպել այդ հանդիպումը: Ավետիքն առաջարկել է հանդիպել <<Մալականի այգի>> կոչվող վայրում, սակայն Ալբերտը ասել է, որ այդպիսի այգի չի ճանաչում և եթե ցանկանում է հանդիպել, թող գա իրենց բակ: Այդ ժամանակ ինքը Ալբերտին հարցրել է, թե կա արդյոք որևէ խնդիր, սակայն որդին պատասխանել է, որ ամեն ինչ նորմալ է: 2014թ. մայիսի 1-ին, առավոտյան Ալբերտը, հոր հետ գնացել են Երևան քաղաքի Էրեբունու թաղամասում բնակվող իր քրոջ դստեր տուն լվացքի պարանը վերանորոգելու համար: Վերադարձել են ժամը 17:30-ի սահմաններում: Պայմանավորվել են հոր հետ միասին գնալ մազերը կտրելու: Ժամը 18-ից հետո Ալբերտը դուրս է եկել տանից ասելով, որ բակ է իջնում, շուտով կգա: Քիչ անց, ամուսնուն զանգահարել են, որից հետո ամուսինը խուճապահար դուրս է վազել տանից: Հետագայում հարևաններից է տեղեկացել է, որ մինչ դեպքը, տաղավարում տեսել են Ալբերտին երկու տղայի հետ, ովքեր հանգիստ և անաղմուկ զրուցել են միմյանց հետ, որևէ վիճաբանություն չի եղել և վիճաբանության ձայներ չեն լսել: Հետո լսել են բղավոց ու ամեն ինչ վերջացել է: Հետագայում ինքն իմացել է, որ իրենց շենքի բակում գտնվող տաղավարում ամբաստանյալը դանակի բազմաթիվ հարվածներով սպանել է իր որդուն` Ալբերտին:
Վկա, տուժող Ալբերտ Բժշկյանի հայրը Հարություն Զաքարի Բժշկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. մայիսի 1-ին, ժամը 18:25-ի սահմաններում որդին Ա. Բժշկյանը հեռախոսազանգ է ստացել և վերջինս հեռախոսով խոսելով դուրս է եկել տանից: Որոշ ժամանակ անց ժամը 18:35-ի սահմաններում իրեն զանգահարել է իրենց շենքի բնակիչ Տիգրանը և հայտնելով, որ որդին ընկել է պահանջել է շուտ գնալ տաղավար, որը գտնվում է շենքից քիչ հեռու: Ինքը վազելով իջել է բակ և գնացել տաղավար, որտեղ նկատել է, որ որդուն արդեն տեղափոխում են շտապօգնության մեքենա: Ինքը նստել է շտապօգնության մեքենայի դիմացի նստատեղին և որդուն տեղափոխել են <<Արմենիա>> ՀԲԿ, սակայն մինչև հիվանդանոց հասնելը որդին մահացել է: Հետագայում, երբ վերադարձել է տուն, հանդիպել է որդու ընկերոջը` Մամիկոնին, ով պատմել է, որ երբ ինքն ու Ալբերտը գտնվել են տաղավարում, եկել է նաև Ալբերտի հետ ծառայած Ավետիքը: Ինքը մի պահ դուրս է եկել տաղավարից մոտակա ցայտաղբյուրից ջուր խմելու նպատակով: Այնուհետև լսել է Ալբերտի բղավոցը, շրջվել և տեսել է, որ Ալբերտն ընկած է գետին, իսկ Ավետիքը փախչում է: Որդին ողջ օրը գտնվել է իր հետ և լավ տրամադրություն է ունեցել: Մինչ տանից դուրս գալը, որքանով տեղյակ է, որդին որևէ անձի հետ հանդիպելու պայմանավորվածություն չի ունեցել: Ավետիք Մնացականյանին ճանաչում է որդու հետ նույն զորամասում ծառայելու կապակցությամբ: Նրանք մտերիմ ընկերներ չեն եղել, սակայն լավ հարաբերություններ են ունեցել: Դեպքից հետո Մամիկոնից տեղեկացել է, որ օրեր առաջ Ալբերտի և Ավետիքի միջև վեճ է առաջացել <<Կովկաս>> ռեստորանում Ավետիքի կողմից մատուցողին հայհոյանք տալու կապակցությամբ, որի համար նրան դիտողություն է արել որդին: Մամիկոնը հայտնել է, որ վիճաբանության ընթացքում Ավետիքը հայտնել է, թե ինչ ուզի կանի, ապա կրակայրիչը նետել է Ալբերտի ուղղությամբ:
Վկա Նատալիա Գենադիի Թումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տանը և դուրս է եկել բաց պատշգամբ լվացք փռելու, շենքի հետնամասում գտնվող բակային այգում առկա տաղավարներից մեկից բղավոցի ուժեղ ձայներ է լսել, ապա նկատել, որ տաղավարից դեպի շենքի կողային հատվածի ուղղությամբ վազում է ինչ որ երիտասարդ: Կարծելով, թե տվյալ երիտասարդին է ինչ որ բան պատահել ներս է մտել: Քիչ անց լսել է շտապօգնության մեքենայի ձայներ, կրկին դուրս է եկել պատշգամբ և նկատել, որ դիմացի շենքից մի շարք մարդիկ իջել են բակ և մոտեցել տաղավարին, ովքեր մի տղայի դրել են շտապօգնության մեքենայի մեջ ու տարել: Նկատել է, որ երիտասարդի գոտկատեղից վերև հագուստ չկար, իսկ որովայնի ձախ հատվածին ինչ որ շորեր են դրված: Կարճ ժամանակ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները: Իր կողմից լվացք փռելու ընթացքում, մինչև տաղավարից բղավոցի ձայներ լսելը, բակից աղմուկի, վիճաբանության ձայներ չի լսել:
Վկա Աննա Սարգսի Հակոբյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:15-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տան հյուրասենյակում, հանկարծ լսել է բարձր բղավոցի ձայներ և մոտեցել է խոհանոցի պատուհաններին, որտեղից նկատել է, որ իրենց պատշգամբից մոտ 30-40 մ. հեռավորության վրա գտնվող տաղավարում գտնվում են 3 տղաներ, որոնցից մեկը պառկած է եղել գետնին, իսկ մյուս երկուսը կքանստած նրա կողքին: Մոտ 30-40 վարկյան անց այդ երկու տղաները ոտքի են կանգնել ու սկսել զանգահարել: Այդ ընթացքում հավաքվել են մի շարք անձինք, ապա ժամանել է շտապօգնության մեքենան և վիրավոր տղային տեղափոխել:
Վկա Մամիկոն Սամվելի Թովմասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ալբերտ Բժշկյանին և Ավետիք Մնացականյանին ճանաչում է եղբոր միջոցով, ովքեր միասին ծառայել են բանակում: Ալբերտ Բժշկյանը դարձել է իր երեխայի կնքահայրը: Եբոր ՌԴ մեկնելուց հետո ինքը սկսել է մտերմություն անել Ա.Բժշկյանի հետ և շփվել Ա.Մնացականյանի հետ: 2014թ. ապրիլի ամսվա կեսերից Ավետիք Մնացականյանը սկսել է հաճախակի զանգահարել իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է գնալ արտագնա աշխատանքի ՌԴ Մոսկվա քաղաք իր եղբոր մոտ: 2014թ. ապրիլի 20-ին Ա. Մնացականյանը զանգահարել է իրեն և առաջարկել հանդիպել: Միասին հանդիպել են և գնացել Հանրապետության փողոցում գտնվող <<Կովկաս պանդոկ>> ռեստորան: Այդ ընթացքում զանգահարել է Ա.Բժշկյանին, հայտնել իրենց գտնվելու վայրն ու առաջարկել հարմար լինելու դեպքում միանալ իրենց: Որոշ ժամանակ անց Ալբերտ Բժշկյանը ռեստորանում միացել է իրենց: Իր և Ավետիք Մնացականյանի միջև խոսակցություն է ծավալվել նրա ՌԴ մեկնելու կապակցությամբ: Երբ Ա.Մնացականյանը զրույցի ընթացքում ինչ որ բան պատվիրելու համար մի քանի անգամ կանչել է մատուցողուհուն, իսկ նա չի լսել, Ա. Մնացականյանը բարձրաձայն հայհոյել է նրան: Ա.Բժշկյանը դիտողություն է արել պահանջելով իր ներկայությամբ գռեհիկ պահվածք չդրսևորել, ինչին Ա. Մնացականյանը պատասխանել է, որ ինչ անում է ճիշտ է անում: Ա. Բժշկյանը հայտնել է, որ հաջորդ անգամ նման պահվածքի դեպքում գարեջրի բաժակը կկոտրի նրա գլխին, որին ի պատասխան Ավետիքն իր մոտ եղած կրակայրիչը նետել է Ալբերտի դեմքին: Այնուհետև Ա. Բժշկյանը հեռացել է: Քիչ անց դուրս են եկել նաև իրենք ու քայլել դեպի Խանջյան փողոցում գտնվող Վ. Մամիկոնյանի արձանի մոտ: Քիչ անց իրենց է մոտեցել Ա.Բժշկյանը, Ա.Մնացականյանին ասել <<ես էնքան ընկած եմ, որ պետք ա կրակայրիչ շպրտես դեմքիս>> ու բռունցքով և գլխով երկու անգամ հարվածել է վերջինիս, իսկ Ա.Մնացականյանը <<թուլա>> է անվանել նրան: Ինքը բաժանել է Ա.Բժշկյանին և հեռացրել, ապա բոլորը հեռացել են: Դրանից հետո Ա.Բժշկյանի հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել: Վերջինս հայտնել է, որ իր մայրը Ա.Մնացականյանի առջև հաց է դրել, իսկ վերջինս դա ուրացել է և իրեն <<թուլա>> է անվանել ու դրա համար չի կարողանում ներել նրան: 2014թ. ապրիլի 30-ին Ա.Մնացականյանը զանգահարել է իրեն և առաջարկել հաջորդ օրը հանդիպել Ա.Բժշկյանին, քանի որ մի քանի օրից պատրաստվում է մեկնել Մոսկվա: Ա.Բժշկյանին տեղեկացրել է, որ Ա.Մնացականյանը ցանկանում է հանդիպել և զրուցել, ինչին Ա.Բժշկյանը պատասխանել է <<գալիս է, թող գա>>: Հաջորդ օրը ժամը 18:00-ի սահմաններում ինքը Ա.Բժշկյանի հետ եղել է նրանց շենքի բակում, իսկ երբ վերջինս բարձրացել է տուն վերնազգեստ հագնելու, եկել է նաև Ա.Մնացականյանը: Քիչ անց վերադարձել է Ա.Բժշկյանն ու սկսել զրուցել Ա.Մնացականյանի հետ, որի ընթացքում Ա.Բժշկյանը հայտնել է Ա.Մնացականյանին, որ իրենց մայրերն իրենց առջև հաց են դրել, իրենք իրար ծոց են քնել, իսկ նա այդ ամենը մի վարկյանում ուրացել է: Ա. Բժշկյանն ասել է, որ Ա. Մնացականյանն իրեն սխալ է պահել: Վերջինս այդ ողջ ընթացքում լռել է և միայն հարցրել է, թե ինչ կերպ կարող են այդ հարցին լուծում տալ: Մի պահ Ա.Բժշկյանը հեռացել է տաղավարից և ջուր խմել մոտակա ցայտաղբյուրից: Նրա վերադառնալուց հետո ինքն է հեռացել ջուր խմելու: Երբ դուրս է եկել տաղավարից և քիչ առաջ շարժվել, տաղավարից բղավոցի ձայն է լսել, շրջվել է և նկատել, որ Ա. Բժշկյանը կռացած է, իսկ Ա.Մնացականյանն ինչ որ գործիքով 2-3 հարվածներ է հասցնում նրա կրծքավանդակի շրջանին, որից հետո վազելով հեռացել է: Ինքն անմիջապես վազել է տաղավար և օգնության հասած մի տղայի հետ Ա.Բժշկյանին պառկեցրել է մեջքի վրա, հանել վերջինիս հագուստները և հագուստներով սեղմել նրա մարմնի վնասված հատվածները: Այդ ընթացքում օգնության հասած տղան շտապօգնություն է զանգահարել: Քիչ անց ժամանել են շտապօգնության աշխատակիցները և Ա.Բժշկյանին դնելով պատգարակի վրա տեղափոխել են մեքենան: Ինքը նույնպես նստել է մեքենան, սակայն քիչ անց իրեն առաջարկել են դուրս գալ մեքենայից, իսկ Ա.Բժշկյանին տեղափոխել են ՙԱրմենիա՚ ՀԲԿ: Դրանից հետո զանգահարել է հորը և խնդրել գալ ու իրեն տանել տուն: Տան անդամներին պատմել է, որ Ա.Մնացականյանն ինչ որ գործիքով հարվածել է Ա.Բժշկյանի կրծքավանդակին, որից հետո իր ծնողները գնացել են հիվանդանոց: Այնուհետև տեղեկացել է, որ Ա. Բժշկյանը մահացել է: Կատարված զանգերի հետ կապված վկա Մամիկոն Թովմասյանը պատասխանեց, որ ապրիլի 30-ի երեկոյան Ավետիքն է զանգահարել իրեն, իսկ հաջորդ օրը առավոտյան ինքը չի հիշում, որ զանգահարած լինի Ավետիքին:
Վկա, տուժող Ա. Բժշկյանի քույրը Շահնար Հարությունի Բժշկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ եղբոր բանակային ընկերներից ճանաչում է Ա.Մնացականյանին, Մ.Թովմասյանին և վերջինիս եղբորը Նարեկին: Եղբայրը հանդիսացել է Մ.Թովմասյանի երեխայի կնքահայրը: Վերջին 1 շաբաթվա ընթացքում եղբոր մոտ լարվածություն է նկատել, որը դրսևորվել է նրա անտրամադիր լինելով, սակայն եղբայրը ոչ ոքի ոչինչ չի ասել իր լարվածության հետ կապված: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 16:00-ի սահմաններում եղբայրը դուրս է եկել տանից մազերը կտրելու նպատակով, ապա վերադարձել է ժամը 18:15-ի սահմաններում հեռախոսով խոսելով, որի ընթացքում լսել է, թե ինչպես է եղբայրն ասում <<լսի Ավո>>, ապա վերցրել է վերարկուն և դուրս եկել տանից: Մոտ 15 րոպե անց հորը զանգահարել է իրենց հարևան Տիգրանը, որից հետո հայրը խուճապահար վազել է բակ: Քանի որ հայրն առանց վերնազգեստի էր, մայրը տվել է սվիտերը և առաջարկել տանել ու տալ հորը: Երբ իջել է բակ ու վազել դեպի տաղավար, իրեն հանդիպել է Տիգրանը և հայտնելով, որ եղբորը ծակել են չի թողել մոտ գնալ ու առաջարկել է բարձրանալ տուն: Տանից զանգահարել է հորը, տեղեկացել, որ գտնվում է կանգառում, ապա վազել է դեպի կանգառ, նկատել կանգնած շտապօգնության մեքենաները, սվիտերը փոխանցել է հորը: Հասկանալով, որ եղբոր հետ ինչ որ դեպք է տեղի ունեցել, փորձել է գտնել եղբորը, սակայն չի կարողացել: Հայրը նստել է շտապօգնության մեքենաներից մեկն ու հեռացել: Իրենց հարևան Տիգրանն էլ իր մեքենայով շտապօգնության մեքենայի հետևից իրեն ու մորն է տարել ՙԱրմենիա՚ ՀԲԿ, որտեղ վերակենդանացման բաժնում տեսել են եղբորը անգիտակից վիճակում, ապա տեղեկացել են, որ նա արդեն մահացել է: Հիվանդանոցում հանդիպել են Մ. Թովմասյանի մորը, ումից տեղեկացել են, որ բակում գտնվող տաղավարում, երբ հարաբերություններ էին պարզում եղբայրն ու Ա.Մնացականյանը, Մ. Թովմասյանը մի պահ դուրս է եկել տաղավարից ցայտաղբյուրից ջուր խմելու նպատակով, սակայն ճանապարհին լսել է ուժեղ բղավոցի ձայն, շրջվել է ու վերադառնալով նկատել, որ եղբայրն արնաշաղախ ընկած է:
Վկա Էմմա Ազատի Թովմասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա.Բժշկյանին և Ա.Մնացականյանին ճանաչում է որպես որդու Մ.Թովմասյանի ընկերների: Ալբերտը Մամիկոնի երեխայի քավորն է: Տղաները հաճախակի հանդիպել են: Ավետիքն ու Ալբերտը ավելի մոտ են եղել: Տեղյակ է, որ Ա.Մնացականյանի և Ա.Բժշկյանի միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել, սակայն թե ինչ հարցի շուրջ տեղեկություն չունի: Մամիկոնն ասել է, որ տղաների հետ հանդիպելու են ու գնացել է: Հանդիպում էին հաշտվելու համար: Հետո Մամիկոնը զանգահարել է հորը և ասել, որ Ավետիքը խփել է Ալբերտին: Իրենք գնացել են հիվանդանոց և տեղեկացել, որ Ալբերտը մահացել է: Մամիկոնն իրենց պատմել է, որ եղել են երեքով: Հանդիպումը եղել է Ա.Բժշկյանի շենքի բակում գտնվող տաղավարում: Ա.Բժշկյանի և Ա. Մնացականյանի միջև տեղի ունեցող զրույցի ընթացքում ինքը դուրս է եկել տաղավարից ջուր խմելու նպատակով, ապա լսել է բղավոցի ձայն, շրջվել ու տեսել, որ Ա. Մնացականյանը դանակով հարվածել է Ա.Բժշկյանին և դիմել է փախուստի: Ինքը գիտի, որ հարվածները մեկից ավելի են եղել: Մամիկոնը հարվածները չի տեսել, տեսել է վերջին հարվածը: Հետագայում, երբ փորձել է փակել վերքը, տեսել է, որ մի քանի հարվածներ են:
Նախաքննական ցուցմունքի հակասության հետ կապված այն մասին, որ Մամիկոնը տեսել է, որ Ավետիքը հարվածներ է հասցրել, վկա Է.Թովմասյանը հայտնել է, որ նախաքննական ցուցմունքը ճիշտ է: Գուցե մոռացել է, որի պատճառով հակասություն է առաջացել այդ ցուցմունքի և դատարանում տված ցուցմունքի միջև:
Վկա Սամվել Մամիկոնի Թովմասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Բժշկյանին և Ա. Մնացականյանին ճանաչում են որպես որդու Մ. Թովմասյանի ընկերների: Դեպքից շուրջ 2 օր առաջ որդուց տեղեկացել է, որ Ա. Մնացականյանի և Ա. Բժշկյանի միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել, սակայն թե ինչ հարցի շուրջ, տեղեկություն չունի: Բայց գիտեր, որ հարթվել է: 2014թ. մայիսի 1-ին, երբ Մամիկոնը գտնվել է տանը, հեռախոսազրույց է ունեցել Ա.Բժշկյանի հետ, ապա որոշել է գնալ Երևան քաղաք և հանդիպել նրան: Ժամը 17:00-ի սահմաններում նա դուրս է եկել տանից: Ժամը 19:00-ի սահմաններում Մամիկոնը զանգահարել է իրեն և խնդրել գնալ իր հետևից Երևան քաղաք: Մ. Թովմասյանը պատմել է, որ Ա.Բժշկյանի շենքի բակում գտնվող տաղավարում վերջինիս և Ա. Մնացականյանի միջև տեղի ունեցող զրույցի ընթացքում ինքը դուրս է եկել տաղավարից ջուր խմելու նպատակով, ապա լսել է բղավոցի ձայն, շրջվել ու տեսել, որ Ա.Մնացականյանը դանակով հարվածել է Ա. Բժշկյանին և դիմել փախուստի: Թե քանի հարված է տեսել, չի ասել: Իրենք գնացել են <<Արմենիա>> ՀԲԿ, որտեղ տեղեկացել են, որ Ա.Բժշկյանը մահացել է:
Վկա Արամ Ֆելիքսի Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Բժշկյանին ճանաչում է որպես նույն շենքի բնակչի: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:00-ի սահմաններում, երբ կանգնած է եղել շենքի 2-րդ մուտքի դիմաց, նկատել է, որ 1-ին մուտքից վազելով դուրս է եկել Ա. Բժշկյանի հայրը Հ. Բժշկյանը և վազել դեպի Կոմիտասի պողոտայի ուղղությամբ: Նրա հետևից վազելով դուրս է եկել նրա դուստրը Շ. Բժշկյանը և կրկին վազել դեպի կանգառ: Նրանց վարքագծում տեսնելով տագնապ ինքը վազել է նրանց հետևից և հարակից շենքի բակում նկատել եղբորը Տ.Խաչատրյանին, ով մեքենայով ընթացել է դեպի իրենց շենքի բակ: Երբ հարցրել է, թե ինչ է տեղի ունեցել, վերջինս պատասխանել է, որ Ա. Բժշկյանին դանակով հարվածել են: Դրանից հետո շտապել է դեպի Կոմիտասի պողոտա ճանապարհին գտնվող տաղավարում նկատելով արյան հետքեր: Հասնելով կանգառ, տեսել է կանգնած 2 շտապօգնության մեքենաներ, որոնց շուրջը հավաքված են եղել բազմաթիվ մարդիկ: Հ. Բժշկյանին հարցնելով ինչ է տեղի ունեցել տեղեկացել է, որ Ա. Բժշկյանին դանակով հարվածել են: Վերջինս արդեն գտնվել է շտապօգնության մեքենայում: Դրանից հետո Հ. Բժշկյանի հետ նստել է շտապօգնության մեքենան և գնացել են ՙԱրմենիա՚ ՀԲԿ: Ա. Բժշկյանին տեղափոխել են վերակենդանացման բաժանմունք, որտեղ բժիշկներից տեղեկացել է, որ վերջինս արդեն մահացել է: Այդ ժամանակ հիվանդանոց է եկել նաև իր եղբայրը, ումից տեղեկացել է, որ երբ նա գտնվել է կանգառի մոտ գտնվող մրգի և բանջարեղենի խանութում, անբնական բղավոցի ձայն է լսել, դուրս է եկել և նկատել տաղավարում ընկած տղայի, մոտենալով տեսել է, որ ընկածն Ա. Բժշկյանն է մի քանի տեղից դանակահարված վիճակում:
Վկա Կարինե Խաչիկի Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:30-ի սահմաններում, տուն վերադառնալիս շենքի բակում գտնվող տաղավարում հանդիպել է իր հարևան Ա. Բժշկյանին երկու անծանոթ տղաների հետ զրուցելիս: Նրանց զրույցից լսել է միայն, որ Ա. Բժշկյանն ասել է <<ինչ պատասխան տամ հիմա>>: Այլ խոսակցություն չի լսել ու գնացել է տուն: Քիչ անց բակում նկատել է շտապօգնության մեքենաներ, ապա ոստիկանության աշխատակիցների և հավաքված անձանց, որորնցից էլ տեղեկացել է, որ Ա. Բժշկյանին դանակահարել են ու տեղափոխել հիվանդանոց: Դրանից հետո տեղեկացել է, որ Ա. Բժշկյանը մահացել է:
Վկա Տիգրան Ֆելիքսի Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:15-ի սահմաններում գնացել է Կոմիտասի 31 շենքի դիմաց գտնվող կրպակ միրգ գնելու նպատակով: Կրպակ մտնելուց առաջ նկատել է նստարանին նստած իրենց շենքի բնակիչ Ա.Բժշկյանին: Մոտ 5 րոպե անց ուժեղ բղավոցի ձայն լսելով, դուրս է եկել կրպակից և տեսել, որ տաղավարում ինչ որ անձ է ընկած: Մոտենալով տաղավարին տեսել է մեջքի վրա ընկած Ա. Բժշկյանին, ում մարմնի վերնամասը մերկ էր, կրծքավանդակի շրջանում առկա էին մի քանի բաց, արնահոսող վերքեր: Այդ ժամանակ լսել է, որ ինչ որ մեկն արդեն շտապօգնություն է կանչել, իսկ ինքը վերցնելով ընկած վերնաշապիկը փորձել է դրանով փակել վերքերը: Այնուհետև զանգահարել է Ա. Բժշկյանի հորը և կանչել տաղավար: Մի քանի րոպե անց ժամանել են շտապօգնության աշխատակիցները և Ա. Բժշկյանին տեղափոխել հիվանդանոց: Այդ ժամանակ ինքն իր մեքենայով <<Արմենիա>> ՀԲԿ է տարել նաև Ա. Բժշկյանի մորն ու քրոջը, որտեղ տեղեկացել են, որ Ա.Բժշկյանը մահացել է:
Վկա Էմիլ Ալբերտի Քարհանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է շտապօգնության թիվ 1 ենթակայանում որպես բժիշկ: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:36-ին ստացել է ահազանգ կարգավարի կողմից, ով հայտնել է, որ ահազանգը տրվել է թիվ 14 բրիգադի բժշկի կողմից դանակահարության վերաբերյալ: Անմիջապես մեկնել է Կոմիտասի պողոտայի 33 շենքի մոտ և տեսել, որ այնտեղ է արդեն թիվ 14 բրիգադը, իսկ դանակահարված անձը գտնվել է մեքենայի մեջ արդեն մահացած վիճակում:
Վկա Գրիգոր Խաչիկի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ապրուստի միջոցներ վաստակում է իր անձնական օգտագործման <<ՎԱԶ>> 21010 մակնիշի 34 UP 687 հ/հ ավտոմեքենայով տաքսի ծառայություն մատուցելով: Ավետիք Մնացականյանին ճանաչում է որպես իր հաճախորդի: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն թաղամասում, իրեն զանգահարել է Ա.Մնացականյանը և խնդրել իրեն տանել Կոմիտասի պողոտա: Դավիթաշեն թաղամասից վերցրել է Ա. Մնացականյանին և տարել նրա նշված վայր, որտեղ վերջինս իջել է և խնդրել սպասել հայտնելով, որ շուտով վերադառնալու է հետ գնալու նպատակով: Մոտ 15 րոպե անց վերջինս զանգահարել և տեղեկացրել է, որ ուշանում է ու խնդրել է այլևս չսպասել: Մի քանի օր անց համացանցով կարդացել է, որ Ա. Մնացականյանը սպանություն է կատարել:
Վկա Կարինե Ասատուրի Գասպարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է շտապօգնության թիվ 1 ենթակայանում որպես բուժքույր: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 18:30-ի սահմաններում, ենթակայանի կարգավարի կողմից կանչ են ստացել Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 35/2 շենքի բակում տեղի ունեցած դանակահարության վերաբերյալ: Անմիջապես մեկնել են դեպքի վայր, որտեղ բակում գտնվող տաղավարի մոտ հավաքված անձանց են նկատել, ապա տեսել տաղավարում ընկած երիտասարդի, ամբողջությամբ արնաշաղախ վիճակում: Անմիջապես երիտասարդին պատգարակով տեղափոխել են շտապօգնության մեքենա և սկսել օգնություն ցուցաբերել: Այդ երիտասարդի հագին առկա է եղել ջինսե տաբատ, իսկ մարմնի վերնամասը մերկ: Նկատել է, որ տղայի կրծքավանդակի շրջանում առկա են ծակած վերքեր: Քիչ անց ժամանել է նաև վերակենդանացման բրիգադը և սկսել բուժօգնություն ցուցաբերել, սակայն երիտասարդը մահացել է: Այնուհետև երիտասարդին տեղափոխել են ՙԱրմենիա՚ ՀԲԿ:
Վկա Սամվել Արսենի Բաղեյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Ալբերտ Բժշկյանի ընկերը: 2014թ. մայիսի 1-ին ժամը 15:45-ի սահմաններում զանգահարել է Ա.Բժշկյանին վերջինիս հանդիպելու նպատակով, սակայն վերջինս հայտնել է, որ իր բանակային ընկեր Ավոն է գալու իրեն տեսնելու, խոսելու բան կա, խոստանալով ավարտելուց հետո զանգահարել իրեն: Իր հարցին. <<հո բան չի եղել>>, Ալբերտը պատասխանել է. <<ընկերս ա, ինչ պիտի լինի>>: Ժամը 20:00-ի սահմաններում մի քանի անգամ զանգահարել է Ա. Բժշկյանին, սակայն վերջինս չի պատասխանել: Հետո իրեն է զանգահարել ընկերը և հայտնել, որ Ալբերտն այլևս չկա, նրան խփել են:
Վկա Արկադյա Արսենի Մնացականյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա.Մնացականյանը հանդիսանում է իր հարազատ եղբայրը: 2014թ. մայիսի 1-ին առավոտյան ժամը 09:30-ին ավարտելով աշխատանքը վերադարձել է տուն և պառկել քնելու: Ժամը 17:00-ի սահմաններում արթնացել է, զանգահարել մորը և տեղեկացել, որ եղբայրը դուրս է եկել տանից: Քիչ անց զանգահարել է եղբորը և նրա ձայնում անհանգստություն է զգացել: Այնուհետև եղբայրը հայտնել է, թե <<մի քիչ մոմենտներ կան>>, որից հետո խոստացել է զանգել ավելի ուշ, սակայն չի զանգել, իսկ ժամը 18:30-ի սահնմաններում նրա հեռախոսահամարներն արդեն անջատված են եղել:
Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, ըստ որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Կոմիտասի պողոտայի 33 շենքի դիմացի այգում գտնվող մետաղական տաղավարը, որի կենտրոնական մասում առկա էր թափված արնանման հետքեր որոնք կաթիլային ձևով արտահայտված շարունակվել են դեպի շենքի ուղղությամբ:
Ա.Մնացականյանի և Ա.Բժշկյանի հագուստներն առգրավելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի <<Արմենիա>> ՀԲԿ-ից առգրավվել են տուժող Ա.Բժշկյանի բաճկոնը և վերնաշապիկը, իսկ Արաբկիրի քննչական բաժնում առգրավվել է Ա. Մնացականյանի անդրավարտիքը, բլուզը և վերարկուն:
Դիակի զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի Ա.Բժշկյանի դիակի կրծքավանդակի առաջային մակերեսին առկա են թվով 4, որովայնի առաջային պատի վերին կեսի շրջանում թվով 3 և կրծքավանդակի ձախ կողմնային մակերեսին առկա է թվով 1 վերքեր:
Լրացուցիչ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի մեղադրյալ Ա. Մնացականյանը ուղեկցելով Կոմիտասի 33 շենքի բակում առկա բակային այգում գտնվող տաղավար հայտարարել է, որ 01.05.2014թ. տուժող Ա. Բժշկյանի հետ գտնվել է նշված տաղավարում, որտեղ ներկա է գտնվել նաև իրենց ընդհանուր ծանոթ Մ.Թովմասյանը: Այնուհետև մատնացույց անելով տաղավարի մուտքից առջևի ձախակողմյա հատվածը հայտարարել է, որ նշված վայրում իր մոտ գտնվող դանակով դանակահարել է Ա. Բժշկյանին, որից հետո մատնացույց անելով դեպի Կոմիտասի պողոտայի 33ա շենքի աջակողմյան հատված տանող ճանապարհահատվածը հայտարարել է, որ դիմել է փախուստի նշված ուղղությամբ:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 439 եզրակացությամբ, ըստ ոի Ա.Բժշկյանի մահը վրա է հասել հեմոռոգիկ շոկից կրծքավանդակի, որովայնի շրջանների ծակած-կտրած թվով 9 թափանցող վերքեր ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Նշված վնասվածքները պատճառվել ենսուր, ծակող-կտրող գործիքով, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ, իրենց համակցությամբ, համարվում են առողջությանը ծանր վնաս պատճառող, կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Նշված մարմնական վնասվածքները ստանալու պահին Ա. Բժշկյանը, տարածության մեջ կարող էր լինել ցանկացած հնարավոր դիրքում վերքերի շրջանով ուղղված դեպի սուր, ծակող-կտրող գործիքի սայրը:
Դատակենսաբանական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 14-1264 եզրակացությամբ, ըստ որի`
Փորձաքննության ներկայացված Ա. Բժշկյանի արյան նմուշը ըստ ABO իզոշճաբանական համակարգի պարունակում է Օ խմբին:
- Փորձաքննության ներկայացված Ա. Բժշկյանի բաճկոնի, վերնաշապիկի, Ա. Մնացականյանի ջինսե տաբատի, 5 մարլյայի խծուծների, 7 ձողիկների մի ծայրին մարլյայի խծուծ, վարդագույն սրբիչի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարոդու և առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի Օ խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Ա. Բժշկյանից:
- Փորձաքննությանը ներկայացված Ա. Մնացականյանի բաճկոնի և սվիտրի վրա մանրակրկիտ ուսումնասիրությամբ արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել:
- Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակից արված քսվածքներում <<Հեմո-ֆան>> ախտորոշիչ ժապավենի փորձով արյուն չի հայտնաբերվել:
- Փորձաքննության ներկայայացված սպիտակ սրբիչի վրա տեղակայված հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, սակայն տեսակը, հետևաբար և խումբը չի որոշվել հավանաբար հետքերում արյան սպիտակուցի 1:10000-ից նոսր խտության պատճառով:
- Ելնելով Ա. Բժշկյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 439 եզրակացության մեջ նկարագրված նրա կրծքավանդակի և որովայնի շրջանների թվով 9 ծակած-կտրած թափանցող մարմնական վնասվածքների տեղակայություններից, վերքերի չափսերից և վերքային խողովակների խորաթափանցման մակարդակից, ինչպես նաև փորձաքննությանը ներկայացված բաճկոնի և վերնաշապիկի վրա առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների տեղակայություններից, դիրքերից և չափսերից, հաշվի առնելով փորձաքննությանը տրամադրված ծալովի դանակի շեղբի կառուցվածքային և չափային հատկանիշները, համադրելով այդպիսիք միմյանց հետ, գտել են, որ մարմնական և հագուստներից վերնաշապիկի վրա առկա թվով իննական ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները ըստ տեղակայությունների համապատասխանում են միմյանց , որոնցից թվով երկուսին համապատասխանում է նաև բաճկոնի առաջամասի ձախ հատվածի վրա առկա թվով երկու ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները, որոնք պատճառվել են միակողմանի սուր սայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքի /ների/ դանակի /ների/ շեղբով, որոնց ներթափանցող ներգործությունները տեղակայվել են Ա. Բժշկյանի կրծքավանդակի և որովայնի նշված շրջաններում: Հաշվի առնելով ներկայացված տնտեսակենցաղային նշանակության դանակի շեղբի կառուցվածքային և չափային հատկանիշները, մասնավորապես ըստ խորաթափանցման մակարդակների դանակի շեղբի լայնությունները, գտել են, որ տվյալ ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները կարող էին առաջանալ ինչպես ներկայացված դանակի շեղբի ներգործություններով, այնպես էլ նմանատիպ դանակի /ների/ ներգործություններից:
- Փորձաքննությանը ներկայացված Ավետիք Մնացականյանի և Ալբերտ Բժշկյանի հագուստների վրա մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել:
- Փորձաքննությանը ներկայացված սևեռվող շեղբով, զսպանակավոր ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության դանակ է և սառը զենք չի հանդիսանում:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին որոշմամբ, ըստ որի դեպքի վայրից վերցված թվով 2 սրբիչները, տուժող Ա. Բժշկյանի հագուստները /բաճկոն և վերնաշապիկ/, մեղադրյալ Ա.Մնացականյանի ջինսե տաբատը և մեղադրյալ Ա.Մնացականյանի կողմից ներկայացված դանակը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և կցվել սույն քրեական գործին:
Ինքնակամ ներկայանալու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի 03.05.2014թ. ժամը 00:30-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժին ինքնակամ ներկայացել է Ավետիք Արսենի Մնացականյանը և ներկայացրել սև գույնի դանակ հայտարարելով, որ 01.05.2014թ. ժամը 18:30-ի սահմաններում Կոմիտաս 33 շենքի բակում գտնվող տաղավարում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում ներկայացված դանակով հարվածներ է հասցրել իր ծանոթ Ալբերտ Բժշկյանին:
Տուժող Ա. Բժշկյանի բջջային հեռախոսն առգրավելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի 01.05.2014թ. <<Արմենիա>> ՀԲԿ-ից առգրավվել է տուժող Ա. Բժշկյանի <<Նոկիա>> տեսակի բջջային հեռախոսը 094 81 41 81 բաժանորդային քարտով:
Ա. Մնացականյանի և Մ. Թովմասյանի բջջային հեռախոսների մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներն ուսումնասիրելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի 01.05.2014թ. Ա.Մնացականյանի 096 06 60 80 բջջային հեռախոսահամարից կատարվել է 3 ելքային հեռախոսազանգ Մ. Թովմասյանի 099 81 41 87 բջջային հեռախոսահամարին ժ. 17:54-ին, 18:02-ին և 18:14-ին, ինչպես նաև 1 մուտքային հեռախոսազանգ Մ.Թովմասյանի հեռախոսահամարից Ա.Մնացականյանի հեռախոսահամարին ժամը 11:58-ին:
Ըստ Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 58 եզրակացության` ամբաստանյալ Ավետիք Արսենի Մնացականյանը էմոցիոնալ լաբիլ է, հակված իրավիճակային հակազդումների: Հիշողությունը և ուշադրությունը առանց խանգարումների: Հետաքրքրությունների շրջանակը, հուզակամային ոլորտը պահպանված են: Ինտելեկտը համապատասխանում է ստացած կրթությանը և կենսափորձին: Քննադատությունը իր վիճակի և ստեղծված դատաքննչական իրավիճակի նկատմամբ բավարար է:
Ելնելով վերոգրյալից` փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ Ավետիք Արսենի Մնացականյանը հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում: Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ ներկա հետազոտման արդյունքերը: Ինչպես իրավախախտումները կատարելիս` 01.05.2014թ., այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր և կարող է գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք: Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ավետիք Արսենի Մնացականյանը ճանաչվել է մեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցները իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Մնացականյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող են ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել և գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման:
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքների փաստարկներին` վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից կատարվել է ապացույցների յուրօրինակ գնահատում, նրանց արտահայտած դիրքորոշումները չեն համապատասխանում գործով հաստատված փաստական հանգամանքներին, դատարանի կողմից արտահայտած դիրքորոշումները պատշաճ կարգով պատճառաբանվել են դատավճռում, ինչը հաստատված է վերոհիշյալ ապացույցներով:
Անհիմն լինելու պատճառով վերաքննիչ դատարանի առանձին որոշմամբ մերժվել է նաև ամբաստանյալի պաշտպանի միջնորդությունը` դատահոգեբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին, քանի որ քրեական գործում առկա ապացույցները, վկաների և ամբաստանյալի ցուցմունքները, նշանակված փորձաքննությունների, այդ թվում և դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացությունը բավարար են ճիշտ եզրահանգում կատարելու համար:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի և վերջինիս պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների հաջորդ պահանջին` ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելու մասին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ևս ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները:
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և' հանցագորոծությունը, և' հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Ավետիք Արսենի Մնացականյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու պատշաճ գնահատության է ենթարկել նրա կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Ավետիք Մնացականյանն ինքնակամ է ներկայացել ոստիկանության բաժին, և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերաջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող` դատարանի կողմից մատնանշված հանգամանքը, ինչպես նաև գործի կոնկրետ տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ամբաստանյալի արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, նրան առաջադրված մեղադրանքը ապացուցված է, մեղավորությունը հաստատված, նրան նկատմամբ նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Ա.Մնացականյանին արդարացնելու, արարքը վերաորակելու, պատժաչափը մեղմացնելու կամ քրեական գործը այլ կազմով նոր քննության ուղարկելու հիմքեր չկան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Ավետիք Արսենի Մնացականյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 10-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:





ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ- ՍԱՐԳՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ