ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԳՈՐԾ ԵԱՔԴ/0122/01/14

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Ա.ԱՐԱՄՅԱՆԻ պաշտպան` Հ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Կ.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով (ծնված 1991 թվականի ապրիլի 9-ին, նախկինում դատված՝
1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.01.2007թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, դատապարտվել է ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, 24.05.2007թ. ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ:
2.Երևանի քրեական դատարանի 15.02.2008թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ, 67-րդ հոդվածների կիրառմամբ, դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 4 ամիս ժամկետով, 12.01.2010թ. ազատվել է պատիժը լրիվ կրելով,
3.Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.05.2010թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 04.06.2010թ. որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.05.2010 թվականի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխվել է, Կարեն Դավթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 տարի ժամկետով, 26.02.2013թ. ազատվել է պատիժը լրիվ կրելով, դատվածությունը չմարված)

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.58205214 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. ապրիլի 25-ին` ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի ապրիլի 25-ին Կարեն Հրաչիկի Դավթյանը ձերբակալվել է:
3. 2014 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Կարեն Դավթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
4. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Կարեն Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
5. 2014 թվականի հուլիսի 25-ին Կարեն Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
6. 2014 թվականի օգոստոսի 05-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
7. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ.օգոստոսի 28-ի դատավճռով`
Կարեն Հրաչիկի Դավթյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով 2014 թվականի ապրիլի 25-ից:
Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև դատավճիռն օրիանական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող և ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության պահեստային մասում պահվող, 5.0 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող` 100 հատ և 10.5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող` 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերը բռնագրավել և հանձվել ՀՀ առողջապահության նախարարության տնօրինությանը: Հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված 60.000 ՀՀ դրամ գումարը, որպես եկամուտ, հանձնվել է պետությանը:
Վճռվել է նաև ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Կարեն Դավթյանի անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 25.04.2014թ. արձանագրությունը, «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, «Մասիս» բժշկական կենտրոն ՓԲԸ կողմից 25.04.2014թ. Գրիգոր Գաբրիելյանին տրամադրված դեղատոմսը, Գրիգոր Գաբրիելյանի 25.04.2014թ. բացատրության արձանագրությունը, «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ՕՀ միջոցառման արդյունքներով ամրագրված թիվ X-172-14 լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ:
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. օգոստոսի 28-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի պաշտպան Հ.Գալստյանը:
Նույն դատական ակտով դատապարտվել են նաև Գրիգոր Սիմոնի Գաբրիելյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Արեգ Էդուարդի Քամալյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, որոնց մասով, սակայն, դատական ակտը չի բողոքարկվել:
9. Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանի 13.10.2015թ. որոշմամբ, ընդունվել է վարույթ, և գործը նշանակվել է քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. նոյեմբերի 02-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
10. Նախաքննության մարմնի կողմից Կարեն Հրաչիկի Դավթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Արեգ Քամալյանի կողմից «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող «Տրամադոլ» տեսակի հաբեր ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով 2014 թվականի ապրիլի 25-ին գործով չպարզված հանգամանքներում ստացել է վերջինիս կողմից ուղարկված 105.000 ՀՀ դրամ գումար, այնուհետև ձեռնամուխ է եղել հանցավոր նպատակի իրականացմանը, ապա նույն օրը, Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայի մոտակայքում, Գրիգոր Սիմոնի Գաբրիելյանին է հանձնել հոգեմետ նյութի վաճառքի արժեքը կազմող հիշյալ գումարը, ինչից հետո վերջինս Մասիս քաղաքի բժշկական կենտրոնին կից գործող պոլիկլինիկայի նյարդաբան Բելլա Խաչատրյանի ձևակերպած դեղատոմսով, իբր իր օգտագործման համար, իրացման նպատակով ձեռք է բերել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, որոնցից առանձնապես խոշոր չափերով 10,5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի հաբերը նույն օրը իրացման նպատակով ապօրինի փոխադրել է և Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Կարեն Դավթյանին, նրա միջոցով Արեգ Քամալյանին հանձնելու նպատակով, սակայն հանցագործության փաստը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
11. Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Գրիգոր Գաբրիելյանը, Կարեն Դավթյանը և Արեգ Քամալյանը կատարել են հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
Կատարած արարքների համար ամբաստանյալներ Գրիգոր Գաբրիելյանը, Կարեն Դավթյանը և Արեգ Քամալյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի: (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
12. Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի պաշտպան Հ.Գալստյանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է և ենթակա է բեկանման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությությունները.
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածը, 25-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 107-րդ, 127-րդ և 371-րդ հոդվածները, բողոքի հեղինակը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Կարեն Դավթյանին մեղավոր ճանաչելով առաջադրված մեղադրանքում իր կողմից կայացված դատական ակտում արձանագրել է, որ` «(....) Վերլուծելով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ .... ըստ էության Կարեն Դավթյանը մեղավոր է», և նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանի այս գնահատման համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել դատական ակտը և պարզել, թե Առաջին ատյանի դատարանն ինչպիսի ապացույցներ է հետազոտել.
Ըստ պաշտպանի, «նախ, Դատարանը ապացույցների հետազոտումը շարադրել է դատավճռի գործի փաստական հանգամանքները կետի տակ և դատական ակտում նույնիսկ չի մատնանշել, որ իրականացվում է դրանց հետազոտում, և որ ամենակարևորն է` ապացույցների գնահատում։
Դատարանն իր կողմից կայացված դատական ակտում խառնաշփոթ է ստեղծել և պաշտպանական կողմը չի կարողանում գնահատման առարկա դարձնել, թե հատկապես Կ.Դավթյանի մեղքը ինչպիսի ապացույցի հիման վրա է հաստատել։
Դատական ակտում չի կայացվել ապացույցների գնահատում առհասարակ, Դատարանը չի պատճառաբանել, թե Կ.Դավթյանին մեղավոր ճանաչելու հիմքում ինչպիսի ապացույցներ են դրված և արդյոք այդ ապացույցները բավարար են` մեղքը հաստատված համարելու համար։
Նկատի ունենալով, որ Դատարանի դատավճիռը չի համապատասխանում պատճառաբանված դատական ակտի չափանիշին, որը սահմանել է և Վճռաբեկ դատարանը, և ՀՀ Սամանադրական դատարանը և ՄԻԵ դատարանը, ուստի պաշտպանական կողմը պնդում է, որ չի մատնանշվել մի այնպիսի ապացույց, որը կհաստատեր Կ.Դավթյանի մեղքը»։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պարզել, թե Կ.Դավթյանին մեղավոր ճանաչելու համար ինչպիսին է ապացուցողական ծավալը և առարկան և որ ապացույցները կարող են վերջինիս մեղքը հաստատելու համար բավարար համարվել։
Պաշտպանը նշել է նաև հետևյալը.
«Նկատի ունենալով որ Կ.Դավթյանը մեղադրվում է ուղղակի դիտավորությամբ հանցանք կատարելու մեջ օժանդակություն կատարելու մեջ, ուստի սույն գործով Կ.Դավթյանի մեղքը հիմնավորող ապացուցման առարկան պետք է հանդիսանար այն հանգամանքի պարզումը, թե Կարեն Դավթյանը գիտեր արդյոք թմրանյութերի` մասնավորապես Տրամադոլ դեղահաբերի առկայության մասին թե ոչ, և եթե այո, ապա ինչպես է հաստատվում իմանալու հանգամանքը։ Այն, որ Կ.Դավթյանի իմանալու վերաբերյալ ապացույց չեր կարող հանդիսանալ Գ.Գաբրիելյանի կամ Ա.Քամալյանի դատվածության մասին տեղեկանքը, կարծում եմ ակնհայտ է, ինչպես նաև ակնհայտ է, որ նաև չեր կարող դրա ապացույցը հանդիսանալ գործով վկաներ Բ.Խաչատրյանի կամ Հ.Այդինյանի ցուցմունքը, քանզի վերջիններս որևէ կապ չեն ունեցել Կ.Դավթյանի հետ, այլ վերջիններիս կապը եղել է Գ.Գաբրիելյանի հետ։ Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ Գ.Գաբրիելյանը գործով վկա Բ.Խաչատրյանին կամ Հ.Այդինյանին նույնիսկ չի ասել դրանց իրացման փաստի մասին, ուստի և բացառում ենք, որ կարող էր ասել Կ.Դավթյանի օժանդակության հետ կապված որևէ հանգամանք և, ի վերջո, վկաները թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացում ուղղակի նման ցուցմունք չեն տվել։
Ինչ է ստացվում, որ տրամադոլ դեղահաբերի իմացության մասին տվյալ կարող էր հաղորդվել կամ Կ.Դավթյանի, կամ Գ.Գաբրելյանի, կամ Ա.Քամալյանի կողմից և որը բացառվում է տաքսու վարորդ, գործով վկա Հ.Մովսիսյանի կողմից։
Ուսումնասիրելով վերջիններիս ցուցմունքները, որոնք տրվել են թե նախաքննության ընթացքում և թե դատաքննության ընթացքում, պարզում ենք, որ ոչ Հ.Մովսիսյանը ոչ Ա.Քամալյանը ոչ Գ.Գաբրիելյանը և առավելապես Կ.Դավթյանը ցուցմունքներ չեն տվել, որ Կ.Դավթյանը գիտեր, որ ծխախոտի տուփերում առկա են տրամադոլ տեսակի թմրանյութեր։
Ավելին, թե Գրիգոր Գաբրիելյանը և թե Արեգ Քամալյանը ցուցմունք են տվել, որ Կ.Դավթյանը չի իմացել դեղահաբերի մասին իսկ Հ.Մովսիսյանը առհասարակ տեղյակ չի եղել պատվիրատուի մասին։
Ինչ վերաբերվում է գործով հետազոտված մյուս ապացույցներին, ապա դրանք որևէ կերպ Կ.Դավթյանի մեղքը հաստատող փաստակազմի և դրանից բխող ապացուցման ծավալի մեջ չեն մտնում ուստի Կ.Դավթյանի մասով ոչ վերաբերելի ապացույցներ են։
Այսինքն` ստացվում է, որ Դատարանը Կ.Դավթյանին մեղավոր է ճանաչել առանց ապացույցների և հետևաբար Դատարանը առանց ապացույցի առկայության անձի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ և հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր է ճանաչել` դատապարտելով 4 տարի ազատազրկման։
Դատարանը չի պատճառաբանել իր դատական ակտը օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, անձի մեղավորությամբ հանցանք կատարելու մեջ հետևությունը կայացրել է առանց ապացույցի, ուստի Կարեն Դավթյանի մասով կայացված դատական ակտը տեղավորվում է նաև քրեական օրենսգրքի տիրույթում` ակնհայտ անհիմն դատական ակտ կայացնելու իմաստով։
Ըստ էության ստացվում է, որ եթե հիմնավորված չէ իմանալու հանգամանքը, ուստիև բացակայում է հանցակազմը Կ.Դավթյանի արարքում և նաև առկա է ոչ բավարար ապացույցներ` մեղքը հիմնավորելու համար»։
Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 (18-20-րդ կետերը) և Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 (17-րդ կետ) որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, պաշտպանը փաստել է, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, և գտել, որ ի հակառակ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած դիրքորոշումներին, Առաջին ատյանի դատարանը ոչ միայն չի պատճառաբանել դատական ակտը, այլև ապացույցի բացակայության պայմաններում հաստատված է համարել անձի մեղավորությունը կատարված հանցանքի մեջ, որը հանգեցրել է անմեղ անձի ապօրինի դատապարտմանը` առանց ապացույցների բավարարության։
Բացի վերոգրյալից, ըստ բողոքի հեղինակի, Առաջին ատյանի դատարանը քննարկման առարկա չի դարձրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցը և չի պատճառաբանել նշանակված պատժի պայմանականորեն չկիրառելու հանգամանքը, քանզի, եթե ի վերջո Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է այն եզրակացության, որ Կ.Դավթյանը մեղավոր է, ապա ինչ խոչնդոտներ են առկա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման համար, քանի որ ինչպես աոաջադրված է մեղադրանքում, Կ.Դավթյանը իրականացրել է օժանդակության փորձ և իր դերը չի եղել ակտիվ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղավոր ճանաչելու դեպքում առկա են եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման համար անհրաժեշտ պայմաններ։ Պաշտպանը նշել է, որ սույն հիմքը նշվել է բացառապես Կ.Դավթյանի խնդրանքով և սա չի նշանակում, որ պաշտպանական կողմն ընդունում է Կ.Դավթյանի մեղավոր լինելու հանգամանքը, ուղղակի Կ.Դավթյանն ակնկալում է ի սկզբանե արդարադատություն` արդարացվելու իմաստով, իսկ այն չկայանալու դեպքում` պատժի պայմանականորեն չկիրառում` որպես հատուցում անհիմն դատապարտման համար։
13. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքի հեղինակը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0122/01/14 քրեական գործով 28.08.2015թ. կայացված դատավճիռը և փոփոխել, ճանաչել Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և արդարացնել` մեղքը ապացուցված չլինելու և արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքերով կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան»:
14. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Կ.Դավթյանն ու պաշտպան Հ.Գալստյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեցին բավարարել այն:
Դատախազ Ա.Արամյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:




4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահան¬գումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու մեղադրողի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
(…)
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն.
«(...) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
«Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ.
«(…) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…):
(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)» (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը.
«(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (…)» (տե´ս Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
(…)
3. Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքները ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին»:
16. Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննության առնելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի` վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է, ամբաստանյալի արարքին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այն ճիշտ է որակվել, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները հերքված են` քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ու վիճարկվող դատական ակտում շարադրված ապացույցներով: Այսպես.
Առաջին ատյանի դատարանը, «Ապացույցների հետազոտում» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Ամբաստանյալ Գրիգոր Սիմոնի Գաբրիելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ պարբերաբար Արեգի խնդրանքով սնունդ և ծխախոտ է ուղարկել նրան, նաև լիցքավորել է նրա հեռախոսը, որի արդյունքում նա իրեն պարտք է եղել 120 000 դրամ:
Հերթական անգամ, երբ Արեգը զանգահարել է, ինքը հայտնել է, որ իր կնոջը վիրահատում են և իրեն գումար է հարկավոր: Արեգն ասել է, որ գումարը կուղարկի, սակայն խնդրել է այդ գումարից ծխախոտ և սնունդ գնել և ուղարկել իրեն: Կարեն Դավթյանը գումարը բերել է: Ինքը գնել է ծխախոտները և տարել տուն: Հետո գնացել և ստացել է իր դեղերը: Այնուհետև զանգահարել է Կարենը և ինքը հանդիպել է նրա հետ: Երբ Կարենին է փոխանցել ծխախոտներով տոպրակը և ցանկացել է գումար տալ սնունդ գնելու համար, իրենց բռնել են անվտանգության աշխատակիցները: Իրենք չեն էլ հասկացել, թե ինչ է կատարվում: Ինքը հետո է պարզել, որ շփոթել և Կարենին է տվել իր դեղերով տոպրակը: Դեղերն ինքը պահում է ծխախոտի տուփերում և նմանատիպ տոպրակում: Կարենը չէր կարող տեղյակ լինել ծխախոտի տուփերում դեղերի առկայության մասին: Հայտնել է նաև, որ Կարենին ճանաչում է որպես Արեգի ընկեր, ում 1 տարի առաջ ծխախոտ և 10.000 դրամ գումար է տվել` Արեգին փոխանցելու համար: Արեգին ճանաչում է շուրջ 5 տարի: Նա աշխատել է սպիդի կենտրոնում և իրեն հիվանդներ է ուղարկել, քանի որ ինքը մասնագիտությամբ մաշկավեներոլոգ է:
Ամբաստանյալ Գ.Գաբրիելյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները` հայտնելով, որ դրանք լիովին ճիշտ են, իսկ հակասությունները կապված են իրեն վատ զգալու և առողջական խնդիրներ ունենալու հետ:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Գրիգոր Սիմոնի Գաբրիելյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտ 2002 թվականից բժշկի նշանակմամբ օգտագործել է «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, քանի որ տառապում է «Պոստտռավմատիկ էնցեպալոպացիա» հիվանդությամբ: Իր ծանոթներից Արեգ Քամալյանը, ով պատիժ է կրում «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկում, տեղեկանալով, որ ինքն օգտագործում է «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, նրա մոտ եղած 095-76-53-00 հեռախոսահամարով զանգահարել է իր 055-22-88-47 հեռախոսահամարին: Հեռախոսազրույցի ընթացքում խնդրել է մտերիմներից մեկի համար վաճառել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր: Ցանկանալով օգնել Արեգի ծանոթին, Մասիս քաղաքի բժշկական պոլիկնինիկայից ստացել է համապատասխան դեղատոմս, որից հետո այն ներկայացրել է Արշակունյաց պողոտայում գտնվող «Լևոն-Լամարա» դեղատուն: Այնտեղից գնել է 240 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, դրանք տարել տուն և 25.04.2014թ. Կոմիտասի պողոտայի թիվ 1 հասցեում գտնվող «Մոսկվիչկա» սուպերմարկետի հարևանությամբ գտնվող վայրում 210 հաբերը վաճառել է Արեգ Քամալյանի կողմից ուղարկված վերջինիս ծանոթին` Կարենին, ում մոտ մեկ տարի առաջ մեկ անգամ հանդիպել էր:
Դատաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Արեգ Էդուարդի Քամալյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ, սակայն դիրքորոշում է հայտնել, որ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջում է կատարած արարքի համար: Նաև հայտնել է, որ Կարեն Դավթյանը տեղյակ չի եղել դեղերի առկայության մասին: Եթե ինքն ասեր ծանրոցի պարունակության մասին, ապա Կարենը կհրաժարվեր ծանրոցը վերցնելուց, ուստի նրան ոչինչ չի ասել:
Դատաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ, պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները: Հայտնել է նաև, որ ծանրոցը վերցնելիս տեղյակ չի եղել, որ դրանում առկա են հոգեմետ դեղեր: Իմացել է, որ սնունդ է և քանի որ Արեգը թոքերից հիվանդ է, դրա հետ կապված դեղեր են:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268 հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է դիրքորոշում հայտնել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականի ապրիլ ամսին իր 098-27-93-53 հեռախոսահամարին զանգահարել է ընկերը` Արեգ Քամալյանը, ով այդ ժամանակ պատիժ է կրել «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկում: Վերջինիս հետ ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, նա պատահական տաքսու վարորդի միջոցով իրեն ուղարկել է 105.000 ՀՀ դրամ գումար: Պայմանավորվածության համաձայն ինքն այդ գումարը ստացել ու 25.04.2014 թվականին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում փոխանցել է Արեգի կողմից մատնանշած անձին՝ Գրիգորին, ումից ստացել է ծանրոց՝ Արեգին փոխանցելու համար, սակայն ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցները բռնել են իրեն և անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել ծանրոցում առկա թվով 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերը: Ինքը Գրիգորին դեպքից առաջ տեսել է ևս մեկ անգամ` 2013 թվականի ընթացքում, որի ժամանակ Արեգին փոխանցելու համար նրանից վերցրել է ծանրոց: Տեղյակ է եղել, որ Արեգն օգտագործում է «Մեթադոն» և «Տրամադոլ»:
Գրիգոր Գաբրիելյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարեն Դավթյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268 հոդվածի 3-րդ մասով և Արեգ Քամալյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268 հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարումը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Հովհաննես Համբարձումի Մովսիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես տաքսի ավտոմեքենայի վարորդ: 25.04.2014թ. Երևանի Պարոնյան փողոցում` «Դվին» հյուրանոցի մոտակայքում իր մեքենան կանգնեցրել են երկու երիտասարդներ և խնդրել տեղափոխել Կոմիտասի պողոտայում գտնվող «Մոսկվիչկա» սուպերմարկետի մոտ: Երիտասարդներից մեկը նստել է իր կողքին, իսկ մյուսը՝ մեքենայի հետնամասում: Հասնելով «Մոսկվիչկա» սուպերմարկետի մոտ, նրանցից մեկը խնդրել է իրեն սպասել, որից հետո դուրս է եկել մեքենայից: Ինքն ասել է, որ շտապում է, որից հետո մյուս երիտասարդը խնդրել է իրեն տանել Մերգելյանի անվան ինսիտուտի մոտ, որտեղ իջել է մեքենայից: Դրանից հետո ինքն ընթացել է դեպի Ա.Խաչատրյան փողոց, որտեղ իրեն կանգնեցրել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցները:
Վկա Բելա Հմայակի Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Մասիսի պոլիկլինիկայում որպես նյարդաբան: 2008 թվականին Գրիգոր Գաբրիելյանը Աշտարակի պոլիկլինիկայից տեղափոխվել է իրենց մոտ, ներկայացրել է դիմում և հիվանդության անկետան, որում եղել են հիվանդության վերաբերյալ փաստաթղթեր: Հիմք ընդունելով Հանրապետական հիվանդանոցի կողմից տրված փաստաթուղթն այն մասին, որ հիվանդին անհրաժեշտ է տրամադրել ՙՏրամադոլ՚ տեսակի դեղահաբեր (1 հաբից 6 հատ), այդ պատճառով ինքը Գրիգոր Գաբրիելյանին համապատասխան դեղատոմս է տվել այն մասին, որ նա դեղատնից ստանա իրեն հասանելիք «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերը: Տասն օրը մեկ Գ.Գաբրիելյանը ստացել է դեղատոմսը: «Տրամադոլը» ոչ թե հոգեմետ, այլ՝ ուժեղ ցավազրկող դեղահաբ է:
Վկա Հասմիկ Հակոբի Այդինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 1970 թվականից աշխատում է Մասիս քաղաքի պոլիկնինիկայում, որպես սրտաբան: Գրիգոր Գրիգորյանն Աշտարակի պոլիկնինիկայից տեղափոխվել է իրենց մոտ, ներկայացրել է դիմում և հիվանդության պատմագիրը, որում եղել են հիվանդության վերաբերյալ փաստաթղթեր: Համաձայն այդ փաստաթղթերի, Գ.Գրիգորյանին անհրաժեշտ է հատկացնել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր՝ 1 հաբից 6 հատ: Այդ պատճառով դեպքից մոտ 1 տարի առաջ, երբ Բելլա Խաչատրյանը գտնվել է արձակուրդում, վերջինիս ինքն է փոխարինել և Գրիգոր Գրիգորյանին համապատասխան դեղատոմս է լրացրել, որպեսզի նա դեղատնից ստանա 60 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբ:
5.0 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող` 100 հատ և 10.5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող` 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի հաբերը (որն ընդգրկված է թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում) և Կարեն Դավթյանի կողմից 25.04.2014թ. «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութի ձեռք բերման դիմաց Գրիգոր Գաբրիելյանին վճարած 105.000 ՀՀ դրամից նույն օրը վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 60.000 ՀՀ դրամ գումարն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 2014թ. հուլիսի 30-ի որոշմամբ:
Նյութագիտական փորձաքննության թիվ 14-1143 եզրակացությամբ, համաձայն որի, փորձաքննությանը ներկայացված՝ ընդհանուր թվով 100 դեղապատիճներում պարունակող զանգվածում տրամադոլի պարունակությունը կազմում է 5.0 գրամ, իսկ ընդհանուր թվով 210 հատ դեղապատիճներում պարունակող զանգվածում տրամադոլի պարունակությունը կազմում է 10.5 գրամ:
Ապացույց ճանաչված՝ Կարեն Դավթյանի անձնական խուզարկութուն կատարելու մասին 25.04.2014թ. արձանագրությամբ, համաձայն որի, վերջինիս մոտից առգրավված սպիտակագույն պոլիէթիլենային տոպրակի միջից հայտնաբերվել է «WINSTON» տեսակի ծխախոտի տուփերի մեջ տեղադրված «Трамадол гидропорид» գրառմամբ 21 տուփ, յուրաքանչյուրում 10 հատ դեղահաբ (ընդհանուր 210 հատ դեղահաբ), որոնք փորձագետի թիվ 14-1143 եզրակացության համաձայն հանդիսանում են «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր:
Ապացույց ճանաչված՝ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր ներկայացնելու մասին 25.04.2014թ. արձանագրությամբ, համաձայն որի, Գրիգոր Գաբրիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 12 շենքի թիվ 84 բնակարանից ներկայացրել է «Трамадол гидропорид 50мг» գրառմամբ հաբեր:
Ապացույց ճանաչված՝ Գրիգոր Գաբրիելյանի 25.04.2014թ. բացատրության արձանագրությամբ, համաձայն որի, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը՝ 12:00-ի սահմաններում Գյուլբենկյան փողոցի վրա գտնվող «Բի Լայն» գրասենյակի մոտ հանդիպել է Կարեն Դավթյանին, ով իրեն տվել է 105.000 ՀՀ դրամ գումար և պայմանավորվել են նույն օրը ժամը 14:00-ին հանդիպել Կոմիտասի պողոտայի թիվ 1 հասցեում գտնվող «Մոսկվիչկա» խանութի մոտ, որպեսզի «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերը փոխանցի վերջինիս, որից հետո 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերը փոխանցելու ժամանակ նրանց բռնել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցները:
Ապացույց ճանաչված՝ «Մասիս» բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ն կողմից 25.04.2014թ. Գրիգոր Գաբրիելյանին տրամադրված դեղատոմսով, համաձայն որի, վերջինս նշված օրը Երևան քաղաքի Արշակունյաց 53/33 հասցեում գործող «Լևոն և Լամարա» դեղատնից ստացել է 240 հատ «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, որով ամրագրվել է այն փաստը, որ նշված դեղահաբերից 210 հատը 25.04.2014թ.-ին Գրիգոր Գաբրիելյանն Արեգ Քամալյանին փոխանցելու համար իրացրել է Կարեն Դավթյանին, որը հավաստվել է նաև Գրիգոր Գաբրիելյանի ցուցմունքով:
«Մասիս» բժշկական կենտրոն ՓԲԸ 25.04.2014թ. Գրիգոր Գաբրիելյանին տրամադրված դեղատոմսի, Գրիգոր Գաբրիելյանի և Կարեն Դավթյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսների զննության արձանագրությամբ, որով հիմնավորվում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող ապացուցողական փաստեր:
Ապացույց ճանաչված` Գրիգոր Գաբրիելյանին պատկանող 055-20-88-47 հեռախոսահամարից կայացված մուտքային և ելքային հեռախոսազրույցների գաղտնալսված ձայնագրություններով թիվ «x-172-14» լազերային սկավառակով, որում ամրագրված են Գ.Գաբրիելյանի և Ա.Քամալյանի միջև կայացած հեռախոսազրույցները՝ որոնք վերաբերում են հոգեմետ նյութ հանդիսացող «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբերի իրացմանը:Գրիգոր Գաբրիելյանին պատկանող 055-20-88-47 հեռախոսահամարից կայացած մուտքային և ելքային հեռախոսազրույցների գաղտնալսված ձայնագրություններով թիվ «x-172-14» լազերային սկավառակի զննության մասին արձանագրությամբ, որով հիմնավորվում է Գ.Գաբրիելյանին, Ա.Քամալյանին և Կ.Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքները:
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի թիվ 242/14 եզրակացությամբ, համաձայն որի, մեղադրյալ Գրիգոր Գաբրիելյանը խրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, նրա մոտ հայտնաբերվել է «Գլխուղեղի օրգանական ախտահարում, թեթև կոգնիտիվ խանգարումներ, պարկինսոնիզմի հիվանդության հետևանքով ցնցումային նոպաներ ըստ բժշկական փաստաթղթերի և անամնեզի» գլխուղեղի օրգանական հիվանդություն: Սակայն վերը նշված ախտորոշմամբ պայմանավորված անձի փոփոխություններն արտահայտված չեն այն աստիճանի և չեն զրկել նրան իր գործողությունների վտանգովորությունը հասկանալու և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից ինչպես իրավախախտումը կատարելու պահին, այնպես էլ ներկայումս: Գրիգոր Գաբրիելյանին հարկ է ճանաչել մողսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննական գործողություններին:
Հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 164/հձ եզրակացությամբ, համաձայն որի հանձնաժողովը հանգել է այն հետևությունների, որ մեղադրյալ Գրիգոր Գաբրիելյանը տառապում է հետևյալ հիվանդություններով. «Խառը տիպի էնցեֆալոպատիա, պարկինսոնիզմի զարգացումով վերին և ստորին աջ ծայրանդամում քիչ դողերոցքի ձևով, սրտի իշեմիկ հիվանդություն, հետինֆարկտային կարդիոսկլերոզ՝ առանց արյան շրջանառության անբավարարության երևույթների»: Նշված հիվանդությունների ժամանակ «Տրամադոլ» տեսակի դեղորայքը կարող է օգտագործվել միայն միգրենոզ ցավերի ժամանակ, որպես ախտանիշային միջոց՝ ցավազրկող:
Դատաքիմիական փորձաքննության Հմ. 14-2059 եզրակացությամբ, համաձայն որի, Արեգ Քամալյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ և էթիլեն դիֆենիլպիրոլիդին ալկալոիդը, որը հանդիսանում է մեթադոն տեսակի ցավազրկող դեղամիջոցի ակտիվ մեթաբոլիտ, իսկ մազի 0.2-03 սմ երկարությամբ փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է հիդրոքսիֆենիլ ցիկլոհեքսանի (տրամադոլ դեղամիջոց) մետաբոլիստի հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության:
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ժամանակ հետազոտված վերը շարադրված ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ: Դատարանը գտնում է, որ գործով անթույլատրելի ապացույցներ չկան»:
17. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է.
«Վերլուծելով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ Գրիգոր Գաբրիելյանը տառապելով «Պոստտռավմատիկ էնեցեպալոպացիա» հիվանդությամբ և բժշկի նշանակմամբ ստանալով «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, բջջային հեռախոսակապով համաձայնութան է եկել ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկում ազատազրկման ձևով պատիժը կրող դատապարտյալ Արեգ Քամալյանի հետ՝ իրեն հատկացված դեղահաբերից վերջինիս ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ: Հոգեմետ նյութի ապօրինի իրացման վերաբերյալ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության համաձայն, Կարեն Դավթյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ստացել է Արեգ Քամալյանի կողմից ուղարկված 105.000 ՀՀ դրամ գումարը և ձեռնամուխ եղել հոգեմետ նյութի ձեռքբերման գործընթացին: Այնուհետև, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի մոտակայքում Գրիգոր Գաբրիելյանին է հանձնել հոգեմետ նյութի վաճառքի արժեքը կազմող հիշյալ գումարը, որից հետո վերջինս Մասիս քաղաքի բժշկական կենտրոնին կից գործող պոլիկլինիկայի նյարդաբան Բելլա Խաչատրյանի ձևակերպած դեղատոմսով, իր օգտագործման պատրվակով, իրացման նպատակով ձեռք է բերել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, որոնցից առանձնապես խոշոր չափերով 10,5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի հաբերը նույն օրն իրացման նպատակով ապօրինի փոխադրել և Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Կարեն Դավթյանին՝ նրա միջոցով հոգեմետ հաբերը Արեգ Քամալյանին հանձնելու նպատակով, սակայն հանցագործության փաստը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից և ավարտին չի հասցվել:
Կարեն Դավթյանը ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Արեգ Քամալյանի կողմից «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող «Տրամադոլ» տեսակի հաբեր ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով 2014 թվականի ապրիլի 25-ին գործով չպարզված հանգամանքներում ստացել է վերջինիս կողմից ուղարկված 105.000 ՀՀ դրամ գումար և ձեռնամուխ է եղել հանցավոր նպատակի իրականացմանը: Նույն օրը, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի մոտակայքում, Գրիգոր Սիմոնի Գաբրիելյանին է հանձնել հոգեմետ նյութի վաճառքի արժեքը կազմող հիշյալ գումարը, որից հետո վերջինս Մասիս քաղաքի բժշկական կենտրոնին կից գործող պոլիկլինիկայի նյարդաբան Բելլա Խաչատրյանի ձևակերպած դեղատոմսով, իբր իր օգտագործման համար, իրացման նպատակով ձեռք է բերել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, որոնցից առանձնապես խոշոր չափերով 10,5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի հաբերը նույն օրը իրացման նպատակով ապօրինի փոխադրել է և Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Կարեն Դավթյանին՝ նրա միջոցով Արեգ Քամալյանին հանձնելու նպատակով, սակայն հանցագործության փաստը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Արեգ Քամալյանը ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկում ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, բջջային հեռախոսակապով համաձայնության է եկել «Պոստտռավմատիկ էնեցեպալոպացիա» հիվանդությամբ տառապող և բժշկի նշանակմամբ հոգեմետ նյութ պարունակող «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր ստացող Գրիգոր Գաբրիելյանի հետ՝ հիշյալ հաբերից վերջինից ապօրինի ձեռք բերելու վերաբերյալ: Հոգեմետ նյութի ապօրինի ձեռք բերման վերաբերյալ նախնական պայմանավորվածության համաձայն, Կարեն Դավթյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ստացել է Արեգ Քամալյանի կողմից ուղարկված 105.000 ՀՀ դրամ գումարը և ձեռնամուխ եղել հոգեմետ նյութի ձեռք բերման գործընթացին: Այնուհետև, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին, Կ.Դավթյանը Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի մոտակայքում Գրիգոր Գաբրիելյանին է հանձնել հոգեմետ նյութի վաճառքի արժեքը կազմող հիշյալ գումարը: Վերջինս Մասիս քաղաքի բժշկական կենտրոնին կից գործող պոլիկլինիկայի նյարդաբան Բելլա Խաչատրյանի ձևակերպած դեղատոմսով, իբր իր օգտագործման համար, իրացման նպատակով ձեռք է բերել «Տրամադոլ» տեսակի դեղահաբեր, որոնցից առանձնապես խոշոր չափերով 10,5 գրամ «Տրամադոլ» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող 210 հատ «Տրամադոլ» տեսակի հաբերը նույն օրն իրացման նպատակով ապօրինի փոխադրել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և վաճառելու եղանակով ապօրինի իրացրել է Կարեն Դավթյանին՝ նրա միջոցով հոգեմետ հաբերը Արեգ Քամալյանին հանձնելու նպատակով, սակայն հանցագործության փաստը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Այսինքն` Գրիգոր Գաբրիելյանը, Կարեն Դավթյանը և Արեգ Քամալյանը կատարել են հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-38-268 հոդվածի 3-րդ մասով և 34-268 հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
Կատարած արարքների համար ամբաստանյալներ Գրիգոր Գաբրիելյանը, Կարեն Դավթյանը և Արեգ Քամալյանը ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի (…)»:
18. Վերոշարադրյալը Վերաքննիչ դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին, որ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է ու վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության` ամբաստանյալի արարքին տալով քրեաիրավական ճիշտ գնահատական` արդյունքում ճիշտ կիրառելով նաև քրեական օրենքը:
19. Գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված ու Առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը ոչ արժանահավատ է համարում ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառելու վերաբերյալ պաշտպանի ինչպես վերաքննիչ բողոքում, այնպես էլ պաշտպանական կողմի` Վերաքննիչ դատարանում ներկայացված պատճառաբանությունները, նկատի ունենալով, որ այդպիսիք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, զուտ սուբյեկտիվ դատողություններ են, որոնք բավարար չափով փաստարկված չեն, իսկ ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի կողմից հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանության կողմի ներկայացրած հիմնավորումներն ու պատճառաբանություններն արդեն իսկ հանգամանորեն ստուգվել են ու հերքվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և արտացոլվել վիճարկվող դատական ակտում, հետևաբար ներկայացված պատճառաբանությունները` պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը փոփոխելու կամ բեկանելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
20. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում անդրադառնալով պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքի խնդրանքին` ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
«Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրանց կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
(…)
Որպես ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Որպես ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանը նախկինում ծանր հանցագործություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մաս) կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով և դատվածություն ունենալով, կատարել է ծանր հանցանք (նախորդ երկու դատվածությունը անչափահաս տարիքում կատարած հանցագործությունների համար են):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն. «Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար»:
Հաշվի առնելով Կարեն Դավթյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, դատարանը գտնում է, որ Կարեն Դավթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268 հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի 2-րդ մասով, համաձայն որի «…Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատիժը վեց տարի ժամկետով ազատազրկումն է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը:
Նույն հոդվածի 4.1 մասի համաձայն, սույն հոդվածի երկրորդ և երրորդ մասերով նախատեսված կանոնները չեն կիրառվում հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս: (…)»։
21. Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
«Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի.
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
(…)
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Բացի այդ, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները» (տե´ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս» (տե՛ս Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումը):
Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը):
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը):
22. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Կարեն Դավթյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ և 67.1-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով` inter alia հաշվի առնելով նաև ամբաստանյալ Կ.Դավթյանին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար այս առումով ևս բավարար հիմքեր չկան պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատական ակտը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու կամ փոփոխելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատական ակտ կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ բնութագրվում է դրական, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը` հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, նրա նկատմամբ de lege lata (գործող օրենքի տեսակետից) նշանակել է վերջնական արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում, վերոգրյալի հաշվառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
23. Հիմք ընդունելով սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված իրավական դիրքորոշումները, հիմնավորումներն ու վերլուծությունը, Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. օգոստոսի 28-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն փոփոխելու կամ բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. օգոստոսի 28-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-38-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Կ.Դավթյանի պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Ամբաստանյալ Կարեն Հրաչիկի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:









ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ






































































































































































ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ.Զ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ