Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0105/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Միքայել Դիլանչյան
Միքայել Դիլանչյան Մարտիրոսի
Միքայել Դիլանչյան Մարտիրոսի
Միքայել Դիլանչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
Հոդվածներ
Վճռաբեկ
Հոդված 16, 39, 43, 361/1/, 403-406, 419, 422-423
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-06 | 16:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-21 | 16:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-24 | 11:00 | 2 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-09-04 | 14:00 | 5 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-08-26 | 11:00 | 5 | Չի կայացվել | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-14 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-13 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-10 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-07-07 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-04-07 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-03-20 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-03-11 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-12-24 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-11-26 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-11-12 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-10-24 | 10:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-10-06 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Արաբկիր և Քանքեռ-Զեյթուն վարչական ԵԱՔԴ/0105/01/14
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
04 սեպտեմբերի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն. ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ. ԴԻԼԱՆՉՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` Դատարան/` ըստ էության քննելու համար:
Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարաի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 03.08.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Ն. Աշրաֆյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.08.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 17.08.2015 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2/ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատախազ Ն. Աշրաֆյանը, հղում կատարելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Կարապողոսյանի դատաքննական ցուցմունքներին և վկա Տ. Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքին, գտել է, որ անհիմն է Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելը, քանի որ ամբաստանյալի արարքը համապատասխանում է խարդախության հատկանիշներին` նկատի ունենալով, որ Մ. Դիլանչյանը գույքային վնաս պատճառելու իր հանցավոր դիտավորությունը արտահայտել է ոչ թե սխալ տվյալներ ներկայացնելով կամ գոյություն ունեցող ցուցանիշներն աղավաղելով, այլ ընդհակառակը` կատարել է կոնկրետ կեղծ գործողություններ` դրսևորելով խարդախ վարքագիծ, վթարից հետո կնքված փաստաթղթերն է ներկայացրել, որպես մինչ այդ գոյություն ունեցող իրավական հիմքեր` փորձելով խարդախությամբ կազմակերպությունից դուրս գրելու նյութական միջոցներ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ, 376-րդ, 3761-րդ, 379-րդ, 3801-րդ հոդվածներով` խնդրել է բեկանել Միքայել Դիլանչյանի վերաբերյալ Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճիռը և արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
/…/>>:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին նախաքննական մարմինը մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում:
Նախաքննության մարմինը մեղադրյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-դ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը և նրա մեղքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Մեղադրյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց« փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել է պատահական անցնող <<Մերսեդես Բենց>> մանիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Նշել է, որ իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 7 օր առաջ լրացած Է եղել: Վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև վերադառնալով վթարի վայր` զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Այնուհետև ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ինքը ընդունելով կատարվածում իր մեղքը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ, ապահովագրական ընկերության աշխատակցի է ներկայացրել ԱՊՊԱ պայմանագիրը` ներկայացնելով այն որպես վաղօրոք կնքված, որց հետո Ա. Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել է վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել է վնասի փոխհատուցման փաստը: Զղջացել է կատարածի համար և խնդրել իրեն մեղմ վերաբերվել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Ռոբերտի Կարապողոսյանի կողմից որպես վկա տրված ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին` ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Ա. Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: Նշել է, որ որպես ընկերության ներկայացուցիչ պնդում է բողոքը և ցանկանում, որ Մ. Դիլանչյանը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ԱՓԲԸ-ին գույքային վնաս հասցնելու փորձ կատարելու համար:
Վկա Սարգիս Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. գնել է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ«,սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ` ավտոմեքենայի վրա տեղադրելով 59 PV 999 հ/հ-ները: 25,04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում, վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ` իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Նշել է, որ <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վթարից անմիջապես հետո հայտնել է, թե իր բախտը բերել է, քանի որ քիչ առաջ է ապահովագրել ավտոմեքենան: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել:
Վկա Տարոն Էդուարդի Մանուկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. հոկտեմբերի 23-ից աշխատում է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում որպես գործակալ և գործունեությունն իրականացնում է Երևան քաղաքի Ազատության 12 հասցեում: 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ի սահմաններում Միքայել Դիլանչյանը դիմել է իրենց և կնքել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանագիր, ով նաև վերը նշված ավտոմեքենայի նախորդ ԱՊՊԱ պայմանագիրն էր կնքել իրենց գրասենյակում: Նշել է, որ Մ. Դիլանչյանը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ իրեն ոչինչ չի հայտնել, հակառակ դեպքում ինքը չէր կնքի պայմանագիրը:
Վկա Գագիկ Ավետիսի Գաբրիելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս տանը` Երևան քաքաքի Արաբկիր 49 փողոցում: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ.Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ.Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը որևէ վնասվածք չեն ստացել: Վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլաչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, Մ. Դիլանչյանին հայտնել է, որ չի կարող սպասել այնքան, մինչ կժամանեն ապահովագրական ընկերության աշխատակիցները, Մ. Դիլանչյանին թողնելով վթարի վայրում` հեռացել է, որից հետո երեկոյան զանգահարել է Մ. Դիլանչյանին` տեղեկանալու վթարի մասին, իսկ վերջինս, չմանրամասնելով` հայտնել է, որ ամեն բան նորմալ է և բոլոր հարցերը լուծված են: Քանի որ ինքը դեպքի վայրից դեպքից անմիջապես հետո հեռացել է, ուստի չի կարող հայտնել, թե Մ. Դիլանչյանը դեպքի վայրը լքել է, թե` ոչ:
Այլ փաստաթուղթը ապացույց ճանաչելու մասին 06.06.2014 թվականի որոշմամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 6-7 օր առաջ լրացած Է եղել ու ինքն այդ օրը ցանկացել է այն վերականգնել, սակայն չի հասցրել: Քանի որ վթար է տեղի ունեցել, որոշել է գնալ ու կնքել ապահովագրական պայմանագիր, <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպատակով, միաժամանակ հաշվի առնելով, որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ վնասն ինքնուրույն փոխհատուցելու համար: Այդպես վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև, վերադառնալով վթարի վայր, զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Որոշ ժամանակ անց ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ապահովագրական ընկերության աշխատակցին հայտնել է, որ տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ ինքն ընդունում է իր մեղքը և ցանկանում է, որպեսզի ապահովագրական ընկերությունը փոխհատուցի իր կողմից հասցված վնասը: Այնուհետև <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն` իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել են վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել Է վնասի փոխհատուցումը: <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վթարված պահեստամասերի ու դրանց արժեքների հետ համաձայն չէ, քանի որ պահեստամասեր վաճառողներից իր կատարած հարցումներից տեղյակ է մեքենաների պահեստամասերի գներից ու դրանց արժեքն այնքան չէ, որքան նշված է եզրակացության մեջ: Իր հաշարկներով այդ ավտոմեքենայի պահեստամասերի գները, դրանց վերանորոգման ծախսերի հետ կարող է կազմել մոտավորապես 200.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե եզրակացությամբ նշված 580.000 ՀՀ դրամ: Գտնում է նաև, որ վթարի հետևանքով <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի պահեստամասերից ութը չեն վնասվել, ինչպես նշված է եզրակացությամբ, այլ դրանք եղել են ավելի քիչ` մոտ 2-4 պահեստամաս: Մասնավորապես համաձայն չէ, որ մեքենայի շարժիչի ծածկոցը վթարի արդյունքում այնքան է վնասվել, որ ենթակա է եղել փոխման, քանի որ վթարից հետո տվյալ ավտոմեքենան մինչ վերանորոգելը մի քանի անգամ շահագործվել է:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին, վերջինս ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Սարգիս Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել` հատուցում ստանալու համար: Անվտանգության ծառայության ղեկավարը դիմել է Մ. Դիլանչյանին և խնդրել ճանաչել իր մեղավորությունն ու ետ վերցնել Սարգիս Ասատրյանի ներկայացրած դիմումը, սակայն Մ. Դիլանչյանը հրաժարվել է, որից հետո իրենց ընկերությունը դիմել է ոստիկանություն, ինչի արդյունքում էլ հարուցվել է քրեական գործը: Վթարված <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի գնահատումն իրականացրել են Կենտրոնական բանկի և ապահովադիրների բյուրոյի կողմից լիցենզավորված մասնագետները, որոնք գնահատել են տուժող կողմի մատնանշած վթարի հետևանքով վնասված պահեստամասերը, իսկ դրանց արժեքները ավելացնելու կամ նվազեցնելու որևէ շահ իրենց ընկերությունը չի հետապնդել: Քանի որ ըստ գործող ԱՊՊԱ օրենքների այն անձը, որը պատահարի մեջ է ընկել և տվյալ պահին չունի ԱՊՊԱ պայմանագիր, ապա վնասը փոխհատուցում է ապահովագրողների բյուրո միությունը, ուստի տվյալ պարագայում <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից Սարգիս Ասատրյանին որևէ գումար չի փոխհատուցվել և հետևաբար ընկերությունը որևէ վնաս չի կրել:
Վկա Սարգիս Ասատրյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011թ. գնել Է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ, սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ: 25.04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ, մոտ 19:40-ի սահմաններում իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել: <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից անցկացված փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ վթարի հետևանքով իր մեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այն, որ Միքայել Դիլանչյանն իր ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է վթարից հետո ինքն իմացել է ոստիկանությունում: Իր մեքենային պատճառված վնասը վթարից մոտ 3 ամիս անց փոխհատուցել է Ապահովագրական բյուրոն, ընդորում Ապահովագրական բյուրոն ևս գնահատման արդյուքնում պարզել է, որ վթարի հետևանքով իր ավտոմեքենային հասցված վնասի չափը նույնպես կազմում է 580.000 ՀՀ դրամ: Վերանորոգման ընթացքում նշված գումարից բացի մոտ 20.000 ՀՀ դրամ ինքն է վճարել:
Վկա Գագիկ Գաբրիելյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս Երևան Քաքաքի Արաբիր 49 փողոցում գտնվող տանը: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ. Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ. Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանն որևէ վնասվածք չեն ստացել: Պարզել են, որ վնասվել են մեքենաները, ընդորում <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի միայն լուսարձակն է վնասվել: Կարծում է, որ վթարի մեղավորը հանդիսացել է <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդը: Վերջինս Մ. Դիլանչյանին առաջարկել է իր վրա վերցնել վթարի մեղավորությունը` պատճառաբանելով, որ իր ավտոմեքենայի վնասված լուսարձակի արժեքը Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայից թանկ է, և համաձայնվելու դեպքում ինքը բոլոր հարցերը կլուծի: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, դեպքից մոտ 10-15 րոպե անց հեռացել է` պահանջելով Մ. Դիլանչյանին չհամաձայնվել այդ առաջարկի հետ, քանի որ վերջինս մեղավոր չէ: Նախաքննության ընթացքում քննիչն արձանագրելով իր ցուցմունքը` նշել է, թե իրենք վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Ինքը նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք չի տվել, իսկ ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը լրացած լինելու մասին իմացել է քննիչից:
<<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գործադիր տնօրեն Գ. Գրիգորյանի կողմից 06.05.2014թ.-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին ստացված հաղորդման համաձայն` 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների խաչմերուկում միմյանց են բախվել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում ապահովագրված և Միքայել Դիլանչյանի կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ու <<Ինգո Արմենիա>> ընկերությունում ապահովագրված և Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարվող <<Մերսեդես>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ ավտոմեքենանները:
Համաձայն փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության` վթարի հետևանքով <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Նույն օրը` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ կոնտակտ-կենտրոնի 010-311010 հեռախոսահամարին զանգահարել է <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Միքայել Դիլանչյանը, որը ներկայանալով ընկերության ապահովադիր, հայտնել է վթարի մասին: Ահազանգի հիման վրա պատահարի վայր է ժամանել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ ներկայացուցիչը, որը կատարել է դեպքի վայրի լուսանկարահանում և կազմել վթարային ակտ: Դեպքի վայրում Մ. Դիլանչյանը ներկայացրել է SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը և ընդունել է իր մեղավորությունը տեղի ունեցած վթարում: 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել հատուցում ստանալու համար: Պատահարի փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանությունում նախապատրաստվել են նյութեր: Մ. Դիլանչյանը և Ս. Ասատրյանը իրենց բացատրություններում նշել են, որ պատահարը տեղի է ունեցել ժամը 19:40-ին: Ընկերության անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին: Համաձայն <<Ինգո Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ-կենտրոնի ահազանգի ձայնագրության`<<Մերսեդես>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը պատահարի մասին տեղեկացրել է 25.04.2014թ. ժամը 19:52-ին: Այսպիսով պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը վթարի պահին ԱՊՊԱ պայմանագիր չի ունեցել և թիվ SG936127 պայմանագիրը կնքել է վթարը կատարելուց հետո, այսինքն խաբեության եղանակով փորձել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ին պատճառել գույքային վնաս:
Դատաքննության ժամանակ հետազոտվել են նաև որպես ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը.
25.04.2014թ. ժամը 20:50-ին <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության վթարային կոմիսարի կողմից կազմված վթարային ակտի համաձայն` <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը մուտք է գործել խաչմերուկ զիջող նշանով և բախվել ճանապարհի առավելություն ունեցող <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային:
Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SG936127 վկայագրի համաձայն` <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության և Միքայել Դիլանչյանի միջև <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքվել է 25.04.2014թ.` ժամը 20:30-ին:
Հայտային դիմումի համաձայն` Աշոտ Ասատրյանը 28.04.2014թ. դիմել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերությանը ԱՊՊԱ ոլորտում պատճառված վնասի հատուցում ստանալու համար:
<<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության համաձայն` <<Կատարված հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում, <<MERCEDES-BENZ C 280>> մակնիշի, 59 PV 999 պ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի /գույքի/ վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 29.04.2014-ի դրությամբ գործող շուկայական գներով կարող է կազմել 580.000 ՀՀ դրամ>>:
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի ցուցմունքներտը և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Մ. Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները՝...>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ ... >>:
Նույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<2. Խարդախությունը, որը կատարվել է` ... 2) խոշոր չափերով,...>>
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն, մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում:
Տվյալ դեպքում Միքայել Դիլանչյանը 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվել է Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային: Մ. Դիլանչյանը, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն և չցանկանալով իր միջոցների հաշվին հատուցել <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառված 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնասները 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր: Այլ կերպ ասած, Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն: Սույն պարագայում Մ. Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գույքը>>:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով քրեական գործում առկա ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ Դատարանը նախաքննական մարմնի կողմից Մ. Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Միքայել Դիլանչյանի կողմից <<Ռոսգոսստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան, ամբաստանյալի կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որի համար նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար, նման պայմաններում մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Արաբկիր և Քանքեռ-Զեյթուն վարչական ԵԱՔԴ/0105/01/14
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
04 սեպտեմբերի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն. ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ. ԴԻԼԱՆՉՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` Դատարան/` ըստ էության քննելու համար:
Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարաի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 03.08.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Ն. Աշրաֆյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.08.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 17.08.2015 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2/ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատախազ Ն. Աշրաֆյանը, հղում կատարելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Կարապողոսյանի դատաքննական ցուցմունքներին և վկա Տ. Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքին, գտել է, որ անհիմն է Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելը, քանի որ ամբաստանյալի արարքը համապատասխանում է խարդախության հատկանիշներին` նկատի ունենալով, որ Մ. Դիլանչյանը գույքային վնաս պատճառելու իր հանցավոր դիտավորությունը արտահայտել է ոչ թե սխալ տվյալներ ներկայացնելով կամ գոյություն ունեցող ցուցանիշներն աղավաղելով, այլ ընդհակառակը` կատարել է կոնկրետ կեղծ գործողություններ` դրսևորելով խարդախ վարքագիծ, վթարից հետո կնքված փաստաթղթերն է ներկայացրել, որպես մինչ այդ գոյություն ունեցող իրավական հիմքեր` փորձելով խարդախությամբ կազմակերպությունից դուրս գրելու նյութական միջոցներ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ, 376-րդ, 3761-րդ, 379-րդ, 3801-րդ հոդվածներով` խնդրել է բեկանել Միքայել Դիլանչյանի վերաբերյալ Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճիռը և արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
/…/>>:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին նախաքննական մարմինը մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում:
Նախաքննության մարմինը մեղադրյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-դ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը և նրա մեղքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Մեղադրյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց« փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել է պատահական անցնող <<Մերսեդես Բենց>> մանիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Նշել է, որ իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 7 օր առաջ լրացած Է եղել: Վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև վերադառնալով վթարի վայր` զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Այնուհետև ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ինքը ընդունելով կատարվածում իր մեղքը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ, ապահովագրական ընկերության աշխատակցի է ներկայացրել ԱՊՊԱ պայմանագիրը` ներկայացնելով այն որպես վաղօրոք կնքված, որց հետո Ա. Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել է վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել է վնասի փոխհատուցման փաստը: Զղջացել է կատարածի համար և խնդրել իրեն մեղմ վերաբերվել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Ռոբերտի Կարապողոսյանի կողմից որպես վկա տրված ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին` ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Ա. Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: Նշել է, որ որպես ընկերության ներկայացուցիչ պնդում է բողոքը և ցանկանում, որ Մ. Դիլանչյանը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ԱՓԲԸ-ին գույքային վնաս հասցնելու փորձ կատարելու համար:
Վկա Սարգիս Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. գնել է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ«,սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ` ավտոմեքենայի վրա տեղադրելով 59 PV 999 հ/հ-ները: 25,04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում, վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ` իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Նշել է, որ <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վթարից անմիջապես հետո հայտնել է, թե իր բախտը բերել է, քանի որ քիչ առաջ է ապահովագրել ավտոմեքենան: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել:
Վկա Տարոն Էդուարդի Մանուկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. հոկտեմբերի 23-ից աշխատում է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում որպես գործակալ և գործունեությունն իրականացնում է Երևան քաղաքի Ազատության 12 հասցեում: 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ի սահմաններում Միքայել Դիլանչյանը դիմել է իրենց և կնքել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանագիր, ով նաև վերը նշված ավտոմեքենայի նախորդ ԱՊՊԱ պայմանագիրն էր կնքել իրենց գրասենյակում: Նշել է, որ Մ. Դիլանչյանը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ իրեն ոչինչ չի հայտնել, հակառակ դեպքում ինքը չէր կնքի պայմանագիրը:
Վկա Գագիկ Ավետիսի Գաբրիելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս տանը` Երևան քաքաքի Արաբկիր 49 փողոցում: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ.Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ.Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը որևէ վնասվածք չեն ստացել: Վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլաչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, Մ. Դիլանչյանին հայտնել է, որ չի կարող սպասել այնքան, մինչ կժամանեն ապահովագրական ընկերության աշխատակիցները, Մ. Դիլանչյանին թողնելով վթարի վայրում` հեռացել է, որից հետո երեկոյան զանգահարել է Մ. Դիլանչյանին` տեղեկանալու վթարի մասին, իսկ վերջինս, չմանրամասնելով` հայտնել է, որ ամեն բան նորմալ է և բոլոր հարցերը լուծված են: Քանի որ ինքը դեպքի վայրից դեպքից անմիջապես հետո հեռացել է, ուստի չի կարող հայտնել, թե Մ. Դիլանչյանը դեպքի վայրը լքել է, թե` ոչ:
Այլ փաստաթուղթը ապացույց ճանաչելու մասին 06.06.2014 թվականի որոշմամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 6-7 օր առաջ լրացած Է եղել ու ինքն այդ օրը ցանկացել է այն վերականգնել, սակայն չի հասցրել: Քանի որ վթար է տեղի ունեցել, որոշել է գնալ ու կնքել ապահովագրական պայմանագիր, <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպատակով, միաժամանակ հաշվի առնելով, որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ վնասն ինքնուրույն փոխհատուցելու համար: Այդպես վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև, վերադառնալով վթարի վայր, զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Որոշ ժամանակ անց ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ապահովագրական ընկերության աշխատակցին հայտնել է, որ տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ ինքն ընդունում է իր մեղքը և ցանկանում է, որպեսզի ապահովագրական ընկերությունը փոխհատուցի իր կողմից հասցված վնասը: Այնուհետև <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն` իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել են վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել Է վնասի փոխհատուցումը: <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վթարված պահեստամասերի ու դրանց արժեքների հետ համաձայն չէ, քանի որ պահեստամասեր վաճառողներից իր կատարած հարցումներից տեղյակ է մեքենաների պահեստամասերի գներից ու դրանց արժեքն այնքան չէ, որքան նշված է եզրակացության մեջ: Իր հաշարկներով այդ ավտոմեքենայի պահեստամասերի գները, դրանց վերանորոգման ծախսերի հետ կարող է կազմել մոտավորապես 200.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե եզրակացությամբ նշված 580.000 ՀՀ դրամ: Գտնում է նաև, որ վթարի հետևանքով <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի պահեստամասերից ութը չեն վնասվել, ինչպես նշված է եզրակացությամբ, այլ դրանք եղել են ավելի քիչ` մոտ 2-4 պահեստամաս: Մասնավորապես համաձայն չէ, որ մեքենայի շարժիչի ծածկոցը վթարի արդյունքում այնքան է վնասվել, որ ենթակա է եղել փոխման, քանի որ վթարից հետո տվյալ ավտոմեքենան մինչ վերանորոգելը մի քանի անգամ շահագործվել է:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին, վերջինս ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Սարգիս Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել` հատուցում ստանալու համար: Անվտանգության ծառայության ղեկավարը դիմել է Մ. Դիլանչյանին և խնդրել ճանաչել իր մեղավորությունն ու ետ վերցնել Սարգիս Ասատրյանի ներկայացրած դիմումը, սակայն Մ. Դիլանչյանը հրաժարվել է, որից հետո իրենց ընկերությունը դիմել է ոստիկանություն, ինչի արդյունքում էլ հարուցվել է քրեական գործը: Վթարված <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի գնահատումն իրականացրել են Կենտրոնական բանկի և ապահովադիրների բյուրոյի կողմից լիցենզավորված մասնագետները, որոնք գնահատել են տուժող կողմի մատնանշած վթարի հետևանքով վնասված պահեստամասերը, իսկ դրանց արժեքները ավելացնելու կամ նվազեցնելու որևէ շահ իրենց ընկերությունը չի հետապնդել: Քանի որ ըստ գործող ԱՊՊԱ օրենքների այն անձը, որը պատահարի մեջ է ընկել և տվյալ պահին չունի ԱՊՊԱ պայմանագիր, ապա վնասը փոխհատուցում է ապահովագրողների բյուրո միությունը, ուստի տվյալ պարագայում <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից Սարգիս Ասատրյանին որևէ գումար չի փոխհատուցվել և հետևաբար ընկերությունը որևէ վնաս չի կրել:
Վկա Սարգիս Ասատրյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011թ. գնել Է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ, սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ: 25.04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ, մոտ 19:40-ի սահմաններում իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել: <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից անցկացված փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ վթարի հետևանքով իր մեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այն, որ Միքայել Դիլանչյանն իր ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է վթարից հետո ինքն իմացել է ոստիկանությունում: Իր մեքենային պատճառված վնասը վթարից մոտ 3 ամիս անց փոխհատուցել է Ապահովագրական բյուրոն, ընդորում Ապահովագրական բյուրոն ևս գնահատման արդյուքնում պարզել է, որ վթարի հետևանքով իր ավտոմեքենային հասցված վնասի չափը նույնպես կազմում է 580.000 ՀՀ դրամ: Վերանորոգման ընթացքում նշված գումարից բացի մոտ 20.000 ՀՀ դրամ ինքն է վճարել:
Վկա Գագիկ Գաբրիելյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս Երևան Քաքաքի Արաբիր 49 փողոցում գտնվող տանը: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ. Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ. Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանն որևէ վնասվածք չեն ստացել: Պարզել են, որ վնասվել են մեքենաները, ընդորում <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի միայն լուսարձակն է վնասվել: Կարծում է, որ վթարի մեղավորը հանդիսացել է <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդը: Վերջինս Մ. Դիլանչյանին առաջարկել է իր վրա վերցնել վթարի մեղավորությունը` պատճառաբանելով, որ իր ավտոմեքենայի վնասված լուսարձակի արժեքը Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայից թանկ է, և համաձայնվելու դեպքում ինքը բոլոր հարցերը կլուծի: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, դեպքից մոտ 10-15 րոպե անց հեռացել է` պահանջելով Մ. Դիլանչյանին չհամաձայնվել այդ առաջարկի հետ, քանի որ վերջինս մեղավոր չէ: Նախաքննության ընթացքում քննիչն արձանագրելով իր ցուցմունքը` նշել է, թե իրենք վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Ինքը նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք չի տվել, իսկ ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը լրացած լինելու մասին իմացել է քննիչից:
<<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գործադիր տնօրեն Գ. Գրիգորյանի կողմից 06.05.2014թ.-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին ստացված հաղորդման համաձայն` 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների խաչմերուկում միմյանց են բախվել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում ապահովագրված և Միքայել Դիլանչյանի կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ու <<Ինգո Արմենիա>> ընկերությունում ապահովագրված և Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարվող <<Մերսեդես>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ ավտոմեքենանները:
Համաձայն փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության` վթարի հետևանքով <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Նույն օրը` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ կոնտակտ-կենտրոնի 010-311010 հեռախոսահամարին զանգահարել է <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Միքայել Դիլանչյանը, որը ներկայանալով ընկերության ապահովադիր, հայտնել է վթարի մասին: Ահազանգի հիման վրա պատահարի վայր է ժամանել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ ներկայացուցիչը, որը կատարել է դեպքի վայրի լուսանկարահանում և կազմել վթարային ակտ: Դեպքի վայրում Մ. Դիլանչյանը ներկայացրել է SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը և ընդունել է իր մեղավորությունը տեղի ունեցած վթարում: 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել հատուցում ստանալու համար: Պատահարի փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանությունում նախապատրաստվել են նյութեր: Մ. Դիլանչյանը և Ս. Ասատրյանը իրենց բացատրություններում նշել են, որ պատահարը տեղի է ունեցել ժամը 19:40-ին: Ընկերության անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին: Համաձայն <<Ինգո Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ-կենտրոնի ահազանգի ձայնագրության`<<Մերսեդես>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը պատահարի մասին տեղեկացրել է 25.04.2014թ. ժամը 19:52-ին: Այսպիսով պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը վթարի պահին ԱՊՊԱ պայմանագիր չի ունեցել և թիվ SG936127 պայմանագիրը կնքել է վթարը կատարելուց հետո, այսինքն խաբեության եղանակով փորձել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ին պատճառել գույքային վնաս:
Դատաքննության ժամանակ հետազոտվել են նաև որպես ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը.
25.04.2014թ. ժամը 20:50-ին <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության վթարային կոմիսարի կողմից կազմված վթարային ակտի համաձայն` <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը մուտք է գործել խաչմերուկ զիջող նշանով և բախվել ճանապարհի առավելություն ունեցող <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային:
Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SG936127 վկայագրի համաձայն` <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության և Միքայել Դիլանչյանի միջև <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքվել է 25.04.2014թ.` ժամը 20:30-ին:
Հայտային դիմումի համաձայն` Աշոտ Ասատրյանը 28.04.2014թ. դիմել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերությանը ԱՊՊԱ ոլորտում պատճառված վնասի հատուցում ստանալու համար:
<<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության համաձայն` <<Կատարված հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում, <<MERCEDES-BENZ C 280>> մակնիշի, 59 PV 999 պ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի /գույքի/ վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 29.04.2014-ի դրությամբ գործող շուկայական գներով կարող է կազմել 580.000 ՀՀ դրամ>>:
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի ցուցմունքներտը և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Մ. Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները՝...>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ ... >>:
Նույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<2. Խարդախությունը, որը կատարվել է` ... 2) խոշոր չափերով,...>>
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն, մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում:
Տվյալ դեպքում Միքայել Դիլանչյանը 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվել է Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային: Մ. Դիլանչյանը, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն և չցանկանալով իր միջոցների հաշվին հատուցել <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառված 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնասները 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր: Այլ կերպ ասած, Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն: Սույն պարագայում Մ. Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գույքը>>:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով քրեական գործում առկա ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ Դատարանը նախաքննական մարմնի կողմից Մ. Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Միքայել Դիլանչյանի կողմից <<Ռոսգոսստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան, ամբաստանյալի կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որի համար նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար, նման պայմաններում մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0105/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ06՚ դեկտեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի
պաշտպան Արթուր Ղարիբյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի /ծնված 1953 թվականի ապրիլի 29-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Արաբկիր 49-րդ փողոց, 1ա տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը:
2014 թվականի հունիսի 26-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 03-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
2015 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով Միքայել Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
2016 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ին դատավճռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11SL279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային, և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետոª 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետոª ժամը 20:39-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՊԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրելª 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներոով:՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արթուր Ղարիբյանը:
Մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը չի ներկայացել դատական նիստին և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկություններ չի ներկայացրել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Միքայել Դիլանչյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` խարդախության` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակության փորձը:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
1) առաջին անգամ /.../ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը.
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...)
10) (...) հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, խնամքի տակ է գտնվում 1-ին խմբի հաշմանդամ 25.03.1993թ. ծնված երեխան, տուժողի ներկայացուցիչը բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Միքայել Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ06՚ դեկտեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի
պաշտպան Արթուր Ղարիբյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի /ծնված 1953 թվականի ապրիլի 29-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Արաբկիր 49-րդ փողոց, 1ա տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը:
2014 թվականի հունիսի 26-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 03-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
2015 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով Միքայել Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
2016 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ին դատավճռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11SL279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային, և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետոª 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետոª ժամը 20:39-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՊԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրելª 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներոով:՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արթուր Ղարիբյանը:
Մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը չի ներկայացել դատական նիստին և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկություններ չի ներկայացրել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Միքայել Դիլանչյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` խարդախության` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակության փորձը:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
1) առաջին անգամ /.../ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը.
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...)
10) (...) հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, խնամքի տակ է գտնվում 1-ին խմբի հաշմանդամ 25.03.1993թ. ծնված երեխան, տուժողի ներկայացուցիչը բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Միքայել Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0105/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14
Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան
Դատավորներ՝ Ռ.Բարսեղյան
Գ.Ավետիսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.Ավագյանի
մասնակցությամբ
ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի
պաշտպան Ա.Ղարիբյանի
մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի
2016 թվականի հունիսի 24-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը։
2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Մ.Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2014 թվականի հուլիսի 14-ին Մ.Դիլանչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը վերաորակվել է, նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ։
3. Մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը՝ թողել օրինական ուժի մեջ։
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ստացվել։
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «(…) նա, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին` ժամը 19։40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող «Վազ 2107» մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Ս.Ասատրյանի կողմից վարած «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 2014 թվականի ապրիլի 25-ին, ժամը 20։30-ին, «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20։39-ին զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 78)։
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի համաձայն՝ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն« մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։ Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում։
(…) Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն։ Սույն պարագայում Մ.Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը։
(…) Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 38)։
7. Վերաքննիչ դատարանը, վկայակոչելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նախաքննական մարմնի կողմից Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Մ.Դիլանչյանի կողմից «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 85)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
8. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Այսպես՝ վկայակոչելով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները՝ բողոքաբերը փաստել է, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախարմենիա» ԱՓԲԸ ներկայացուցչին խաբելու, այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու պատշաճ հիմք ներկայացնելով, փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը, այն է` ապահովագրական վճարը, ուղղել «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալը գիտակցել է, որ խաբեության միջոցով ուրիշի (տվյալ դեպքում «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի) գույքը դարձնում է այլ անձի («Մերսեդես-Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ) սեփականությունը, գիտակցել է, որ իր գործողությունների արդյունքում ապահովագրական ընկերությունը զրկվում է իրեն պատկանող գույքից՝ իր փոխարեն հատուցելով իր իսկ պատճառած և հատուցման ոչ ենթակա վնասը, նախատեսել և ցանկացել է դա։
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածից 184-րդ հոդվածով վերաորակելով, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ, ի տարբերություն խարդախության, խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով գույքային բնույթի վնաս պատճառելու դեպքում անձը ոչ թե հափշտակում է ուրիշի գույքը, այլ գույքային վնաս է պատճառում սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին։ Բողոքաբերի կարծիքով, եթե խարդախության դեպքում գույքը դուրս է գալիս սեփականատիրոջ ֆոնդից, ապա քննարկվող հանցագործությամբ սեփականատիրոջ գույքային ֆոնդը չի պակասում, պարզապես գույքը, որը պետք է ստանար սեփականատերը, հանցավորի գործողությունների պատճառով մուտք չի գործում նրա ֆոնդ կամ նրան գույքային վնաս է հասցվում բաց թողնված օգուտի ձևով։
9. Բողոքաբերը նաև նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը տարբեր գործերով ստորադաս դատարանների դատական ակտերում կիրառվել է միմյանց հակասող մեկնաբանությամբ։ Մասնավորապես՝ նույնանման փաստական հանգամանքներով թիվ ԵԷԴ/0022/01/14 քրեական գործով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռով անձը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« և մեղադրական դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ։
10. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
11. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ խարդախության (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդված) և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված) հանցակազմերի մեկնաբանման և սահմանազատման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկան ճիշտ ձևավորելու համար։
12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է՝ օրինական և հիմնավորված են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունները Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին։
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։
Խարդախության հանցակազմի իրավական վերլուծությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով կայացրած որոշումներում։
Մասնավորապես, Լ.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ (…) Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ (…) ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։ Այսինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
(…)
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները» (տ»́ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26.2-րդ կետերը)։
Վ.Մաթևոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) խարդախությունը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, հետևաբար դրա առարկա է հանդիսանում նյութական աշխարհի այն իրը (առարկան), որը հանդես է գալիս շարժական կամ անշարժ գույքի ձևով և ենթակա է դրամական գնահատման։ Ասվածից հետևում է, որ խարդախության առարկա կարող են հանդիսանալ ցանկացած տեսքով ապրանքանյութական արժեքները, որոնք ունեն փոխանակման արժեք, գին, հանդիսանում են արժեքի դրամական արտահայտություն։ Քննարկվող հանցագործության առարկա չեն կարող հանդիսանալ ոչ նյութական բնույթի արժեքները` գիտական աշխատությունները, տեղեկատվությունը, ծառայությունները և այլն։
Վերոգրյալից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով աշխատանք կամ որոշակի ծառայություն ձեռք բերելը կամ պարտավորությունները չկատարելը չեն կարող որակվել որպես խարդախություն՝ այդ հանցագործության առարկայի բացակայության պատճառով» (տե՛ս Վարդան Մարատի Մաթևոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
13.1. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությունը` որպես հափշտակության տարատեսակ, ենթադրում է խաբերության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքը ապօրինի, անհատույց, շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու փաստացի հնարավորություն են ունեցել։ Հափշտակությունն անխուսափելիորեն հանգեցնում է նյութական բնույթի որոշակի բացասական հետևանքների, որոնք հանդես են գալիս իրական նյութական վնասի ձևով` առաջացնելով սեփականատիրոջ կամ այլ օրինական տիրապետողի գույքի իրական նվազում։
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է]« եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։
Մեջբերված նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խար¬դա¬խութ¬յա¬նը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խա¬բեութ¬յան կամ վստա¬հութ¬յունը չարա¬շա¬հելու եղանակով։ Սակայն, ի տար¬բե¬րութ¬յուն խար¬դա¬խութ¬յան՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ու¬րի¬շի գույ¬քն ապօրինի անհատույց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նե¬լը և այն հանցավորի¬նը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լը, ե¬թե վերջիններս այդ գույ¬քը տնօ¬րի¬նե¬լու կամ օգ¬տա¬գոր¬ծե¬լու իրական հնարավո¬րութ¬յուն են ու¬նե¬ցել։
15. Այսպես՝ խար¬դա¬խութ¬յունը դրսևորվում է ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նե¬լով և այն հանցավորինը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գա¬լիս նրա ֆոն¬դից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։
Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ.
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օ¬րի¬նակ՝ հան¬ցա¬վո¬րն անօրինական գիծ անց¬կաց¬նելու կամ հաշվիչի ցու¬ցի¬չը խախտելու միջոցով չի վճար¬ում գա¬զի կամ էլեկտրաեներգիա¬յի վճա¬րը և այլն։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։
16. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը։
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Մ.Դիլանչյանին խարդախության փորձի համար մեղադրանք է առաջադրվել, քանի որ վերջինս, բախվելով Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարած ավտոմեքենային և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, վթարից անմիջապես հետո կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, ապա զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին մեքենայի սեփականատեր Աշոտ Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար։ Նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակել է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու փորձ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մաս) այն պատճառաբանությամբ, որ Մ.Դիլանչյանը, պայմանագիր կնքելով, խարդախության փորձ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն, որպիսի պարագայում ամբաստանյալը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանը, վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 15-16-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատշաճ չեն գնահատել այն հանգամանքը, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ներկայացուցչին խաբելու« այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու կեղծ հիմք ներկայացնելով« փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը« այն է` ապահովագրական վճարը« ուղղել Աշոտ Ասատրյանին` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Այլ կերպ՝ Մ.Դիլանչյանը փորձել է խաբեության եղանակով «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ֆոնդում գտնվող գույքը դուրս բերել այնտեղից և դարձնել այլ անձինը։ Ստորադաս դատարաններն անտեսել են այն հանգամանքը, որ «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կողմից նման վճարում կատարելը չէր կարող ուղղված լինել նրա օրինական պարտավորությունների կատարմանը, քանի որ վերջինիս կողմից ապահովագրական վճար կատարելու օրինական հիմքը բացակայել է։ Այսինքն, Մ.Դիլանչյանի արարքը չի պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։
19. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին ստորադաս դատարանների հետևությունները օրինական և հիմնավորված չեն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանները դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում« ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը։ Նշված խախտումները« ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածների համաձայն« հիմք են ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու և գործն Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության ուղարկելու համար։ Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների շրջանակում պետք է պատշաճ քննության ենթարկի ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի որակման հարցը և կայացնի համապատասխան դատական ակտ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 91-րդ, 92-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։
2. Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ։
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14
Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան
Դատավորներ՝ Ռ.Բարսեղյան
Գ.Ավետիսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.Ավագյանի
մասնակցությամբ
ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի
պաշտպան Ա.Ղարիբյանի
մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի
2016 թվականի հունիսի 24-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը։
2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Մ.Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2014 թվականի հուլիսի 14-ին Մ.Դիլանչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը վերաորակվել է, նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ։
3. Մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը՝ թողել օրինական ուժի մեջ։
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ստացվել։
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «(…) նա, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին` ժամը 19։40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող «Վազ 2107» մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Ս.Ասատրյանի կողմից վարած «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 2014 թվականի ապրիլի 25-ին, ժամը 20։30-ին, «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20։39-ին զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 78)։
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի համաձայն՝ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն« մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։ Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում։
(…) Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն։ Սույն պարագայում Մ.Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը։
(…) Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 38)։
7. Վերաքննիչ դատարանը, վկայակոչելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նախաքննական մարմնի կողմից Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Մ.Դիլանչյանի կողմից «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 85)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
8. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Այսպես՝ վկայակոչելով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները՝ բողոքաբերը փաստել է, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախարմենիա» ԱՓԲԸ ներկայացուցչին խաբելու, այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու պատշաճ հիմք ներկայացնելով, փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը, այն է` ապահովագրական վճարը, ուղղել «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալը գիտակցել է, որ խաբեության միջոցով ուրիշի (տվյալ դեպքում «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի) գույքը դարձնում է այլ անձի («Մերսեդես-Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ) սեփականությունը, գիտակցել է, որ իր գործողությունների արդյունքում ապահովագրական ընկերությունը զրկվում է իրեն պատկանող գույքից՝ իր փոխարեն հատուցելով իր իսկ պատճառած և հատուցման ոչ ենթակա վնասը, նախատեսել և ցանկացել է դա։
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածից 184-րդ հոդվածով վերաորակելով, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ, ի տարբերություն խարդախության, խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով գույքային բնույթի վնաս պատճառելու դեպքում անձը ոչ թե հափշտակում է ուրիշի գույքը, այլ գույքային վնաս է պատճառում սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին։ Բողոքաբերի կարծիքով, եթե խարդախության դեպքում գույքը դուրս է գալիս սեփականատիրոջ ֆոնդից, ապա քննարկվող հանցագործությամբ սեփականատիրոջ գույքային ֆոնդը չի պակասում, պարզապես գույքը, որը պետք է ստանար սեփականատերը, հանցավորի գործողությունների պատճառով մուտք չի գործում նրա ֆոնդ կամ նրան գույքային վնաս է հասցվում բաց թողնված օգուտի ձևով։
9. Բողոքաբերը նաև նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը տարբեր գործերով ստորադաս դատարանների դատական ակտերում կիրառվել է միմյանց հակասող մեկնաբանությամբ։ Մասնավորապես՝ նույնանման փաստական հանգամանքներով թիվ ԵԷԴ/0022/01/14 քրեական գործով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռով անձը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« և մեղադրական դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ։
10. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
11. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ խարդախության (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդված) և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված) հանցակազմերի մեկնաբանման և սահմանազատման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկան ճիշտ ձևավորելու համար։
12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է՝ օրինական և հիմնավորված են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունները Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին։
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։
Խարդախության հանցակազմի իրավական վերլուծությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով կայացրած որոշումներում։
Մասնավորապես, Լ.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ (…) Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ (…) ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։ Այսինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
(…)
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները» (տ»́ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26.2-րդ կետերը)։
Վ.Մաթևոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) խարդախությունը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, հետևաբար դրա առարկա է հանդիսանում նյութական աշխարհի այն իրը (առարկան), որը հանդես է գալիս շարժական կամ անշարժ գույքի ձևով և ենթակա է դրամական գնահատման։ Ասվածից հետևում է, որ խարդախության առարկա կարող են հանդիսանալ ցանկացած տեսքով ապրանքանյութական արժեքները, որոնք ունեն փոխանակման արժեք, գին, հանդիսանում են արժեքի դրամական արտահայտություն։ Քննարկվող հանցագործության առարկա չեն կարող հանդիսանալ ոչ նյութական բնույթի արժեքները` գիտական աշխատությունները, տեղեկատվությունը, ծառայությունները և այլն։
Վերոգրյալից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով աշխատանք կամ որոշակի ծառայություն ձեռք բերելը կամ պարտավորությունները չկատարելը չեն կարող որակվել որպես խարդախություն՝ այդ հանցագործության առարկայի բացակայության պատճառով» (տե՛ս Վարդան Մարատի Մաթևոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
13.1. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությունը` որպես հափշտակության տարատեսակ, ենթադրում է խաբերության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքը ապօրինի, անհատույց, շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու փաստացի հնարավորություն են ունեցել։ Հափշտակությունն անխուսափելիորեն հանգեցնում է նյութական բնույթի որոշակի բացասական հետևանքների, որոնք հանդես են գալիս իրական նյութական վնասի ձևով` առաջացնելով սեփականատիրոջ կամ այլ օրինական տիրապետողի գույքի իրական նվազում։
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է]« եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։
Մեջբերված նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խար¬դա¬խութ¬յա¬նը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խա¬բեութ¬յան կամ վստա¬հութ¬յունը չարա¬շա¬հելու եղանակով։ Սակայն, ի տար¬բե¬րութ¬յուն խար¬դա¬խութ¬յան՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ու¬րի¬շի գույ¬քն ապօրինի անհատույց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նե¬լը և այն հանցավորի¬նը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լը, ե¬թե վերջիններս այդ գույ¬քը տնօ¬րի¬նե¬լու կամ օգ¬տա¬գոր¬ծե¬լու իրական հնարավո¬րութ¬յուն են ու¬նե¬ցել։
15. Այսպես՝ խար¬դա¬խութ¬յունը դրսևորվում է ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նե¬լով և այն հանցավորինը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գա¬լիս նրա ֆոն¬դից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։
Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ.
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օ¬րի¬նակ՝ հան¬ցա¬վո¬րն անօրինական գիծ անց¬կաց¬նելու կամ հաշվիչի ցու¬ցի¬չը խախտելու միջոցով չի վճար¬ում գա¬զի կամ էլեկտրաեներգիա¬յի վճա¬րը և այլն։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։
16. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը։
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Մ.Դիլանչյանին խարդախության փորձի համար մեղադրանք է առաջադրվել, քանի որ վերջինս, բախվելով Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարած ավտոմեքենային և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, վթարից անմիջապես հետո կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, ապա զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին մեքենայի սեփականատեր Աշոտ Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար։ Նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակել է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու փորձ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մաս) այն պատճառաբանությամբ, որ Մ.Դիլանչյանը, պայմանագիր կնքելով, խարդախության փորձ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն, որպիսի պարագայում ամբաստանյալը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանը, վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 15-16-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատշաճ չեն գնահատել այն հանգամանքը, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ներկայացուցչին խաբելու« այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու կեղծ հիմք ներկայացնելով« փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը« այն է` ապահովագրական վճարը« ուղղել Աշոտ Ասատրյանին` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Այլ կերպ՝ Մ.Դիլանչյանը փորձել է խաբեության եղանակով «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ֆոնդում գտնվող գույքը դուրս բերել այնտեղից և դարձնել այլ անձինը։ Ստորադաս դատարաններն անտեսել են այն հանգամանքը, որ «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կողմից նման վճարում կատարելը չէր կարող ուղղված լինել նրա օրինական պարտավորությունների կատարմանը, քանի որ վերջինիս կողմից ապահովագրական վճար կատարելու օրինական հիմքը բացակայել է։ Այսինքն, Մ.Դիլանչյանի արարքը չի պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։
19. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին ստորադաս դատարանների հետևությունները օրինական և հիմնավորված չեն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանները դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում« ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը։ Նշված խախտումները« ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածների համաձայն« հիմք են ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու և գործն Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության ուղարկելու համար։ Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների շրջանակում պետք է պատշաճ քննության ենթարկի ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի որակման հարցը և կայացնի համապատասխան դատական ակտ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 91-րդ, 92-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։
2. Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ։
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0105/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-07-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0105/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14137914 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Միքայել Դիլանչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր ՎԱԶ 2107 մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկներում բախվելով Սարգիս Ասատրյանի Մերսեդես-Բենց մակնիշի 59 PV 999 հ/հ ավտոմեքենային, չունենալով իր վարած ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ վթարից անմիջապես հետո ՙՌոսգոսստրախ Արմենիաՙ ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիաՙ ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին,ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ս.Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել է 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիաՙ ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից, և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներում։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հայրանուն | Մարտիրոսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Մեղադրյալ Մ.Դիլանչյանի ԱՄ 0618578 անձնագիրը՝ փաթեթավորված և կնիքված Արաբկիրի քննչական բաժնի Ծրարների համար թիվ 7/6 կնիքով կցված է քր.գործին։ |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-178 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-07-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 16-07-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 17-07-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-09-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նելլի |
| Ազգանուն | Աշրաֆյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Դատական նիստը նշանակվել է 2014 թվականի օգոստոսի 4-ին, ժամը 14:00-ին, սակայն դատավոր Ա. Խաչատրյանի վատառողջ լինելու պատճառով չի կայացել: |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Խնդրվում է 20.09.2014-ի փոխարեն կարդալ 27.09.2014 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա. Խաչատրյանի արձակուրդում գտնվելու պատճառով սույն դատական նիստը չի կայացել, և սույն գործի քննությունը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 24-12-2014 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հայրանուն | Մարտիրոսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-178 Մաս 2 Կետ 2 |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Այլ նշումներ | Թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 /նախաքննական թիվ 14137914/ քրեական գործը 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 82 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 94 թերթից ուղարկվել է ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրո: |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:25 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 07-04-2015 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հայրանուն | Մարտիրոսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-178 Մաս 2 Կետ 2 |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Այլ նշումներ | Թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 /նախաքննական թիվ 14137914/ քրեական գործը 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 82 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 134 թերթից ուղարկվել է ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրո: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | ՀՀ կառավարության որոշմամբ 2015 թվականի հուլիսի 13-ը ոչ աշխատանքային լինելու պատճառով դատական նիստը չի կայացվել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-07-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 14-07-2015 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0105/01/14 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 14.07.2015թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանըª նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի, քարտուղարությամբ` Մա•դա Գրի•որյանի, մասնակցությամբ մեղադրող` Նելլի Աշրաֆյանի, պաշտպան` Արթուր Ղարիբյանի, տուժողի ներկայացուցիչ` Արա Կարապողոսյանի, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի` ծնված 29.04.1953թ.-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար•-մասնա•իտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին 1-ին խմբի հաշմանդամ 25.03.1993թ. ծնված երեխան, աշխատում է ՙԴիլ•ա•՚ ՍՊԸ-ում, որպես փականա•ործ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք. Երևան, Արաբկիր 49 փողոց, 1ա տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար, որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը: 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական •ործը: 2014 թվականի հուլիսի 3-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ ՙնա 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սար•իս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովա•րություն, խոշոր չափի •ույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետոª 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին ՙՌոս•ոստրախարմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում •ործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովա•րության պայմանա•իր, որից հետոª ժամը 20:39-ին զան•ահարել է ՙՌոս•ոստրախարմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրելª 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հան•ամանքը պարզվել է ՙՌոս•ոստրախարմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի անվտան•ության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցա•ործությունը իր կամքից անկախ հան•ամանքներում՚: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2014թ© ապրիլի 25-ին ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց« փորձել Է միանալ •լխավոր ճանապարհին ու անզ•ուշաբար բախվել Է պատահական անցնող ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանա•րի ժամկետը վթարի պահից մոտ 6-7 օր առաջ լրացած Է եղել ու ինքն այդ օրը ցանկացել է այն վերական•նել, սակայն չի հասցրել: Քանի որ վթար է տեղի ունեցել, որոշել է •նալ ու կնքել ապահովա•րական պայմանա•իր, ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպատակով, միաժամանակ հաշվի առնելով, որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ վնասն ինքնուրույն փոխհատուցելու համար: Այդպես վթարից հետո •նացել Է Ազատության պողոտայում •տնվող ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական •րասենյակ« որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ •ումար« 3 ամսով կնքել է պայմանա•իր« այնուհետև վերադառնալով վթարի վայրª զան•ահարել Է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Որոշ ժամանակ անց ժամանել են ապահովա•րական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ապահովա•րական ընկերության աշխատակցին հայտնել է, որ տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ ինքն ընդունում է իր մեղքը և ցանկանում է, որպեսզի ապահովա•րական ընկերությունը փոխհատուցի իր կողմից հասցված վնասը: Այնուհետև ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սար•իս Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերություն իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով« սակայն ընկերության անվտան•ության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել են վթարի վերաբերյալ իրական հան•ամանքները և կանխվել Է վնասի փոխհատուցումը: ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վթարված պահեստամասերի ու դրանց արժեքների հետ համաձայն չէ, քանի որ պահեստամասեր վաճառողներից իր կատարած հարցումներից տեղյակ է մեքենաների պահեստամասերի •ներից ու դրանց արժեքն այնքան չէ, որքան նշված է եզրակացության մեջ: Իր հաշարկներով այդ ավտոմեքենայի պահեստամասերի •ները, դրանց վերանորո•ման ծախսերի հետ կարող է կազմել մոտավորապես 200.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե եզրակացությամբ նշված 580.000 ՀՀ դրամ: Գտնում է նաև, որ վթարի հետևանքով ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի պահեստամասերից ութը չեն վնասվել, ինչպես նշված է եզրակացությամբ, այլ դրանք եղել են ավելի քիչ` մոտ 2-4 պահեստամաս: Մասնավորապես համաձայն չէ, որ մեքենայի շարժիչի ծածկոցը վթարի արդյունքում այնքան է վնասվել, որ ենթակա է եղել փոխման, քանի որ վթարից հետո տվյալ ավտոմեքենան մինչ վերանորո•ելը մի քանի ան•ամ շահա•ործվել է: Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերությունում որպես անվտան•ության ծառայության •լխավոր մասնա•ետ: 2014թ© ապրիլի 25-ինª ժամը 20:39-ին« ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազան• Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին« որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասինª վերջինս ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանա•րի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է« որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Սար•իս Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի •ույքային վնաս« որը պետք Է փոխհատուցվեր ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության կողմից« սակայն ընկերության անվտան•ության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է« որ Մ.Դիլանչյանի կողմից վարվող ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանա•իրը կնքվել Է 25©04©2014թ© ժամը 20:30-ին« իսկ վթարի ենթարկված ՙՄեբսեդես-բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն իր ապահովա•րականª ՙԻն•ո-Արմենիա՚ ընկերության կոնտակտ կենտրոն զան•ահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25©04©2014թ© ժամը 19:50-ի սահմաններում« ինչի արդյունքում պարզվել Է« որ Մ.Դիլանչյանը ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանա•իրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ •ումար: ՙՄերսեդես-բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սար•իս Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել հատուցում ստանալու համար: Անվտան•ության ծառայության ղեկավարը դիմել է Մ. Դիլանչյանին և խնդրել ճանաչել իր մեղավորությունն ու ետ վերցնել Սար•իս Ասատրյանի ներկայացրած դիմումը, սակայն Մ. Դիլանչյանը հրաժարվել է, որից հետո իրենց ընկերությունը դիմել է ոստիկանություն, ինչի արդյունքում էլ հարուցվել է քրեական •ործը: Վթարված ՙՄերսեդես-բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի •նահատումն իրականացրել են Կենտրոնական բանկի և ապահովադիրների բյուրոյի կողմից լիցենզավորված մասնա•ետները, որոնք •նահատել են տուժող կողմի մատնանշած վթարի հետևանքով վնասված պահեստամասերը, իսկ դրանց արժեքները ավելացնելու կամ նվազեցնելու որևէ շահ իրենց ընկերությունը չի հետապնդել: Քանի որ ըստ •ործող ԱՊՊԱ օրենքների այն անձը, որը պատահարի մեջ է ընկել և տվյալ պահին չունի ԱՊՊԱ պայմանա•իր, ապա վնասը փոխհատուցում է ապահովա•րողների բյուրո միությունը, ուստի տվյալ պարա•այում ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության կողմից Սար•իս Ասատրյանին որևէ •ումար չի փոխհատուցվել և հետևաբար ընկերությունը որևէ վնաս չի կրել: Վկա Սար•իս Ասատրյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2011թ© •նել Է ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենան« որը •նված օրվանից շահա•ործում Է անձամբ« սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ: 25©04©2014թ© ժամը 19:30-ի սահմաններում վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական •ործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկª մոտ 19:40-ի սահմաններում իր ավտոմեքենային Է բախվել ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենան« ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է •ույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովա•րված Է եղել ՙԻն•ո-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զան•ահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել Է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով« որ ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է« հարցրել են •երազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է« որ •երազանցում Է« որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին« ովքեր նույնպես արձանա•րել են ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել: ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ապահովա•րական ընկերության կողմից անցկացված փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ վթարի հետևանքով իր մեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի •ույքային վնաս: Այն, որ Միքայել Դիլանչյանն իր ԱՊՊԱ պայմանա•իրը կնքել է վթարից հետո ինքն իմացել է ոստիկանությունում: Իր մեքենային պատճառված վնասը վթարից մոտ 3 ամիս անց փոխհատուցել է Ապահովա•րական բյուրոն, ընդորում Ապահովա•րական բյուրոն ևս •նահատման արդյուքնում պարզել է, որ վթարի հետևանքով իր ավտոմեքենային հասցված վնասի չափը նույնպես կազմում է 580.000 ՀՀ դրամ: Վերանորո•ման ընթացքում նշված •ումարից բացի մոտ 20.000 ՀՀ դրամ ինքն է վճարել: Վկա Տարոն Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ© հոկտեմբերի 23-ից աշխատում է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ում որպես •ործակալ և •ործունեությունն իրականացնում է Երևան քաղաքի Ազատության 12 հասցեում: 25©04©2014թ© ժամը 20:30-ի սահմաններում Միքայել Դիլանչյանը դիմել է իրենց և կնքել ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանա•իր« ով նաև վերը նշված ավտոմեքենայի նախորդ ԱՊՊԱ պայմանա•իրն էր կնքել իրենց •րասենյակում: Ընդորում ինքը նկատել է, որ նախորդ պայմանա•իրը ժամկետը մի քանի օր անցած է եղել: Մ.Դիլանչյանը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ իրեն ոչինչ չի հայտնել« հակառակ դեպքում ինքը չէր կնքի պայմանա•իրը: Իսկ ԱՊՊԱ պայմանա•իր կնքելիս ավտոմեքենայի առկայությունը պարտադիր չէ և իրենք պայմանա•իրը կնքելիս չեն զննում ապահովա•րվող ավտոմեքենան, ուստի տվյալ դեպքում ևս պայմանա•իրը կնքել է առանց ավտոմեքենայի ներկայության: Վկա Գա•իկ Գաբրիելյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Դիլանչյանի ընկերը: 25©04©2014թ© •տնվել Է վերջինիս Երևան Քաքաքի Արաբիր 49 փողոցում •տնվող տանը: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ.Դիլանչյանն առաջարկել Է իր ՙՎԱԶ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս •ալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի մու• •ույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը« Մ.Դիլանչյանը և ՙՄերսեդես-Բենց՚ ավտոմեքենայի վարորդ Սար•իս Ասատրյանը որևէ վնասվածք չեն ստացել: Պարզել են, որ վնասվել են մեքենաները, ընդորում ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայի միայն լուսարձակն է վնասվել: Կարծում է, որ վթարի մեղավորը հանդիսացել է ՙՄերսեդես-Բենց՚ ավտոմեքենայի վարորդը: Վերջինս Մ. Դիլանչյանին առաջարկել է իր վրա վերցնել վթարի մեղավորությունը, պատճառաբանելով, որ իր ավտոմեքենայի վնասված լուսարձակի արժեքը Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայից թանկ է, և համաձայնվելու դեպքում ինքը բոլոր հարցերը կլուծի: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել« դեպքից մոտ 10-15 րոպե անց հեռացել է` պահանջելով Մ. Դիլանչյանին չհամաձայնվել այդ առաջարկի հետ, քանի որ վերջինս մեղավոր չէ: Նախաքննության ընթացքում քննիչն արձանա•րելով իր ցուցմունքը նշել է, թե իրենք վթարից հետո պարզել են« որ Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանա•րի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Ինքը նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք չի տվել, իսկ ԱՊՊԱ պայմանա•րի ժամկետը լրացած լինելու մասին իմացել է քննիչից: ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերության •ործադիր տնօրեն Գ. Գրի•որյանի կողմից 06.05.2014թ.-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին ստացված հաղորդման համաձայն` 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների խաչմերուկում միմյանց են բախվել ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ում ապահովա•րված և Միքայել Դիլանչյանի կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ու ՙԻն•ո Արմենիա՚ ընկերությունում ապահովա•րված և Սար•իս Ասատրյանի կողմից վարվող ՙՄերսեդես՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենանները: Համաձայն փորձա•ետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության` վթարի հետևանքով ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի •ույքային վնաս: Նույն օրը ժամը 20:39-ին ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ կոնտակտ-կենտրոնի 010-311010 հեռախոսահամարին զան•ահարել է ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Միքայել Դիլանչյանը, որը ներկայանալով ընկերության ապահովադիր, հայտնել է վթարի մասին: Ահազան•ի հիման վրա պատահարի վայր է ժամանել ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ ներկայացուցիչը, որը կատարել է դեպքի վայրի լուսանկարահանում և կազմել վթարային ակտ: Դեպքի վայրում Մ. Դիլանչյանը ներկայացրել է SG936127 ԱՊՊԱ պայմանա•իրը և ընդունել է իր մեղավորությունը տեղի ունեցած վթարում: 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել հատուցում ստանալու համար: Պատահարի փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանությունում նախապատրաստվել են նյութեր: Մ. Դիլանչյանը և Ս. Ասատրյանը իրենց բացատրություններում նշել են, որ պատահարը տեղի է ունեցել ժամը 19:40-ին: Ընկերության անվտան•ության ծառայության աշխատակիցների կողմից պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը SG936127 ԱՊՊԱ պայմանա•իրը կնքել է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին: Համաձայն ՙԻն•ո Արմենիա՚ ընկերության կոնտակտ-կենտրոնի ահազան•ի ձայնա•րության` ՙՄերսեդես՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Սար•իս Ասատրյանը պատահարի մասին տեղեկացրել է 25.04.2014թ. ժամը 19:52-ին: Այսպիսով պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը վթարի պահին ԱՊՊԱ պայմանա•իր չի ունեցել և թիվ SG936127 պայմանա•իրը կնքել է վթարը կատարելուց հետո, այսինքն խաբեության եղանակով փորձել է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ին պատճառել •ույքային վնաս: Դատաքննության ժամանակ հետազոտվել են նաև որպես ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը. 25.04.2014թ. ժամը 20:50-ին ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերության վթարային կոմիսարի կողմից կազմված վթարային ակտի համաձայն` ՙՎազ 2107՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը մուտք է •ործել խաչմերուկ զիջող նշանով և բախվել ճանապարհի առավելություն ունեցող ՙՄերսեդես՚ մակնիշի ավտոմեքենային: Ավտոտրանսպորտային միջոցների օ•տա•ործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովա•րության թիվ SG936127 վկայա•րի համաձայն` ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերության և Միքայել Դիլանչյանի միջև ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանա•իրը կնքվել է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին: Հայտային դիմումի համաձայն` Աշոտ Ասատրյանը 28.04.2014թ. դիմել է ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերությանը ԱՊՊԱ ոլորտում պատճառված վնասի հատուցում ստանալու համար: ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերության փորձա•ետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության համաձայն` կատարված հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում, ՙMERCEDES-BENZ C 280՚ մակնիշի, 59 PV 999 պ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի /•ույքի/ վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 29.04.2014-ի դրությամբ •ործող շուկայական •ներով կարող է կազմել 580.000 ՀՀ դրամ: Վերլուծելով ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի ցուցմունքները և համակցության մեջ •նահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, Մ. Դիլանչյանին մեղսա•րված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենս•րքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԽաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ •ույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները՝...՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԽարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի •ույքի զ•ալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի •ույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ ... ՚: Նույն օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` ՙ2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ ... 2) խոշոր չափերով,...՚ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն, մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով •ույքը կամ •ույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցա•ործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ •ույքը կամ •ույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով •ույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենս•րքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի •ույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում: Տվյալ դեպքում Միքայել Դիլանչյանը 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվել է Սար•իս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային: Մ. Դիլանչյանը, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովա•րություն և չցանկանալով իր միջոցների հաշվին, հատուցել ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենային պատճառված 580.000 ՀՀ դրամի •ույքային վնասները 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին ՙՌոս•ոստրախարմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում •ործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովա•րության պայմանա•իր: Այլ կերպ ասած, Մ. Դիլանչյանը պայմանա•իր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի •ույքը հափշտակելուն: Սույն պարա•այում Մ. Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել ՙՌոս•ոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերության •ույքը: Այսպիսով, դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի ներկայացուցչի, վկաների ցուցմունքները, •ործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստու•ելով ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` •տնում է, որ ապացուցված չէ Միքայել Դիլանչյանի կողմից ՙՌոս•ոսստրախարմենիա՚ ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ •ումար հափշտակելու փորձը: Դատարանը •տնում է, որ Միքայել Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան: Նրա կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը նախկինում դատված և արատավորված չի եղել, ՙԴիլ•ա•՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Գ. Դիլանչյանի և հարևանների /բնութա•իրը հաստատվել է նաև թիվ 18 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ս. Մարտիրոսյանի կողմից/ կողմից բնութա•րվում է դրականորեն: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է այն, որ նրա խնամքի տակ է •տնվում 1-ին խմբի մանկուց հաշմանդամ 25.03.1993թ. ծնված երեխան: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը չի հայտնաբերել: Դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի, որը պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել տու•անքի` նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: դատավոր` ստորա•րություն Բնա•րի հետ ճիշտ է` դատավոր` Ա. Խաչատրյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-07-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 82 |
| Էջերի քանակ | 134 |
| Էջերի քանակ | 46 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր` 82, 134, 46 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 05-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր` 82, 134, 46 թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-19936/15 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-08-2015 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 05-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր` 82, 134, 46 թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-19936/15 |
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 24-10-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
Մակագրել
| Երբ | 24-10-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-10-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-10-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-11-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արա |
| Ազգանուն | Կարապողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Տուժող <Ռոսգոսստրախ Արմենիա> ԱՓԲԸ ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նելլի |
| Ազգանուն | Աշրաֆյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-12-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 06-12-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0105/01/14 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ06՚ դեկտեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի Շուշան Վանոյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի պաշտպան Արթուր Ղարիբյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի /ծնված 1953 թվականի ապրիլի 29-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվող` քաղաք Երևան, Արաբկիր 49-րդ փողոց, 1ա տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը: 2014 թվականի հունիսի 26-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 03-ին Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան: 2015 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով Միքայել Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ: 2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ: 2016 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ին դատավճռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 04-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող ՙՎազ 2107՚ մակնիշի 11SL279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային, և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետոª 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետոª ժամը 20:39-ին զանգահարել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՊԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրելª 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է ՙՌոսգոսստրախ Արմենիա՚ ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներոով:՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արթուր Ղարիբյանը: Մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը չի ներկայացել դատական նիստին և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկություններ չի ներկայացրել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Միքայել Դիլանչյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` խարդախության` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակության փորձը: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` 1) առաջին անգամ /.../ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը. (...) 9) մեղայականով ներկայանալը, (...) 10) (...) հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը): Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը: Ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, խնամքի տակ է գտնվում 1-ին խմբի հաշմանդամ 25.03.1993թ. ծնված երեխան, տուժողի ներկայացուցիչը բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Միքայել Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-12-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-01-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 4 հատոր. 1-ինը՝ 82, 2-րդը՝ 134, 3-րդը՝ 201, 4-րդը՝ 45 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 13-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր. 1-ինը՝ 82, 2-րդը՝ 134, 3-րդը՝ 201, 4-րդը՝ 45 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0105/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 04-08-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-08-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ն |
| Ազգանուն | Աշրաֆյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլաչյանի /ՀՀ քր. օր-ի 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով - տուգանք` 200.000 ՀՀ դրամի չափով/ վերաբերյալ 14.07.2015թ. դատավճիռը և արարքը վերաորակել 34-178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 04-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 07-08-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-08-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Պաշտպանի չներկայանալու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-09-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Միքայել |
| Ազգանուն | Դիլանչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Արաբկիր և Քանքեռ-Զեյթուն վարչական ԵԱՔԴ/0105/01/14 շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Խաչատրյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 04 սեպտեմբերի 2015թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն. ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ. ԴԻԼԱՆՉՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը: Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին թիվ 14137914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` Դատարան/` ըստ էության քննելու համար: Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Միքայել Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատարաի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 03.08.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Ն. Աշրաֆյանը: Թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.08.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 17.08.2015 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: 2/ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Բողոքի հեղինակը` դատախազ Ն. Աշրաֆյանը, հղում կատարելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Կարապողոսյանի դատաքննական ցուցմունքներին և վկա Տ. Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքին, գտել է, որ անհիմն է Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճռով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելը, քանի որ ամբաստանյալի արարքը համապատասխանում է խարդախության հատկանիշներին` նկատի ունենալով, որ Մ. Դիլանչյանը գույքային վնաս պատճառելու իր հանցավոր դիտավորությունը արտահայտել է ոչ թե սխալ տվյալներ ներկայացնելով կամ գոյություն ունեցող ցուցանիշներն աղավաղելով, այլ ընդհակառակը` կատարել է կոնկրետ կեղծ գործողություններ` դրսևորելով խարդախ վարքագիծ, վթարից հետո կնքված փաստաթղթերն է ներկայացրել, որպես մինչ այդ գոյություն ունեցող իրավական հիմքեր` փորձելով խարդախությամբ կազմակերպությունից դուրս գրելու նյութական միջոցներ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ, 376-րդ, 3761-րդ, 379-րդ, 3801-րդ հոդվածներով` խնդրել է բեկանել Միքայել Դիլանչյանի վերաբերյալ Դատարանի 14.07.2015 թվականի դատավճիռը և արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. /…/>>: Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանին նախաքննական մարմինը մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 25.04.2014թ.` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20:39-ին զանգահարել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ. Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում: Նախաքննության մարմինը մեղադրյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-դ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը և նրա մեղքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով. Մեղադրյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11ՏԼ279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց« փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող ՙՄերսեդես-Բենց՚ մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել է պատահական անցնող <<Մերսեդես Բենց>> մանիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Նշել է, որ իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 7 օր առաջ լրացած Է եղել: Վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև վերադառնալով վթարի վայր` զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Այնուհետև ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ինքը ընդունելով կատարվածում իր մեղքը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ, ապահովագրական ընկերության աշխատակցի է ներկայացրել ԱՊՊԱ պայմանագիրը` ներկայացնելով այն որպես վաղօրոք կնքված, որց հետո Ա. Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել է վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել է վնասի փոխհատուցման փաստը: Զղջացել է կատարածի համար և խնդրել իրեն մեղմ վերաբերվել: Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Ռոբերտի Կարապողոսյանի կողմից որպես վկա տրված ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին` ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Ա. Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: Նշել է, որ որպես ընկերության ներկայացուցիչ պնդում է բողոքը և ցանկանում, որ Մ. Դիլանչյանը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ԱՓԲԸ-ին գույքային վնաս հասցնելու փորձ կատարելու համար: Վկա Սարգիս Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. գնել է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ«,սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ` ավտոմեքենայի վրա տեղադրելով 59 PV 999 հ/հ-ները: 25,04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում, վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ` իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Նշել է, որ <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վթարից անմիջապես հետո հայտնել է, թե իր բախտը բերել է, քանի որ քիչ առաջ է ապահովագրել ավտոմեքենան: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել: Վկա Տարոն Էդուարդի Մանուկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. հոկտեմբերի 23-ից աշխատում է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում որպես գործակալ և գործունեությունն իրականացնում է Երևան քաղաքի Ազատության 12 հասցեում: 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ի սահմաններում Միքայել Դիլանչյանը դիմել է իրենց և կնքել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանագիր, ով նաև վերը նշված ավտոմեքենայի նախորդ ԱՊՊԱ պայմանագիրն էր կնքել իրենց գրասենյակում: Նշել է, որ Մ. Դիլանչյանը տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ իրեն ոչինչ չի հայտնել, հակառակ դեպքում ինքը չէր կնքի պայմանագիրը: Վկա Գագիկ Ավետիսի Գաբրիելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս տանը` Երևան քաքաքի Արաբկիր 49 փողոցում: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ.Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ.Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը որևէ վնասվածք չեն ստացել: Վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլաչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, Մ. Դիլանչյանին հայտնել է, որ չի կարող սպասել այնքան, մինչ կժամանեն ապահովագրական ընկերության աշխատակիցները, Մ. Դիլանչյանին թողնելով վթարի վայրում` հեռացել է, որից հետո երեկոյան զանգահարել է Մ. Դիլանչյանին` տեղեկանալու վթարի մասին, իսկ վերջինս, չմանրամասնելով` հայտնել է, որ ամեն բան նորմալ է և բոլոր հարցերը լուծված են: Քանի որ ինքը դեպքի վայրից դեպքից անմիջապես հետո հեռացել է, ուստի չի կարող հայտնել, թե Մ. Դիլանչյանը դեպքի վայրը լքել է, թե` ոչ: Այլ փաստաթուղթը ապացույց ճանաչելու մասին 06.06.2014 թվականի որոշմամբ: Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 19:40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից և մոտ 5-10 րոպե անց հասնելով Բաբայան փողոց, փորձել Է միանալ գլխավոր ճանապարհին ու անզգուշաբար բախվել Է պատահական անցնող <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի առջևամասի աջակողմյան հատվածին: Իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ 6-7 օր առաջ լրացած Է եղել ու ինքն այդ օրը ցանկացել է այն վերականգնել, սակայն չի հասցրել: Քանի որ վթար է տեղի ունեցել, որոշել է գնալ ու կնքել ապահովագրական պայմանագիր, <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպատակով, միաժամանակ հաշվի առնելով, որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ վնասն ինքնուրույն փոխհատուցելու համար: Այդպես վթարից հետո գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական գրասենյակ, որտեղ վճարելով 8.500 ՀՀ դրամ գումար, 3 ամսով կնքել է պայմանագիր, այնուհետև, վերադառնալով վթարի վայր, զանգահարել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն և հայտնել վթարի մասին: Որոշ ժամանակ անց ժամանել են ապահովագրական ընկերության և ոստիկանության աշխատակիցները: Ապահովագրական ընկերության աշխատակցին հայտնել է, որ տեղի ունեցած վթարի վերաբերյալ ինքն ընդունում է իր մեղքը և ցանկանում է, որպեսզի ապահովագրական ընկերությունը փոխհատուցի իր կողմից հասցված վնասը: Այնուհետև <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59 PV 999 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը դիմում է ներկայացրել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերություն` իր կողմից հասցված վնասի փոխհատուցումը ստանալու նպատակով, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից բացահայտվել են վթարի վերաբերյալ իրական հանգամանքները և կանխվել Է վնասի փոխհատուցումը: <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վթարված պահեստամասերի ու դրանց արժեքների հետ համաձայն չէ, քանի որ պահեստամասեր վաճառողներից իր կատարած հարցումներից տեղյակ է մեքենաների պահեստամասերի գներից ու դրանց արժեքն այնքան չէ, որքան նշված է եզրակացության մեջ: Իր հաշարկներով այդ ավտոմեքենայի պահեստամասերի գները, դրանց վերանորոգման ծախսերի հետ կարող է կազմել մոտավորապես 200.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե եզրակացությամբ նշված 580.000 ՀՀ դրամ: Գտնում է նաև, որ վթարի հետևանքով <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի պահեստամասերից ութը չեն վնասվել, ինչպես նշված է եզրակացությամբ, այլ դրանք եղել են ավելի քիչ` մոտ 2-4 պահեստամաս: Մասնավորապես համաձայն չէ, որ մեքենայի շարժիչի ծածկոցը վթարի արդյունքում այնքան է վնասվել, որ ենթակա է եղել փոխման, քանի որ վթարից հետո տվյալ ավտոմեքենան մինչ վերանորոգելը մի քանի անգամ շահագործվել է: Տուժողի ներկայացուցիչ Արա Կարապողոսյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ.-ից աշխատում Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերությունում որպես անվտանգության ծառայության գլխավոր մասնագետ: 2014թ. ապրիլի 25-ին` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կոնտակտ կենտրոնում ահազանգ Է ստացվել քաղաքացի Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանից այն մասին, որ վերջինիս կողմից վարվող ավտոմեքենան ենթարկվել Է վթարի: Հայտնելով վթարի մասին, վերջինս ընդունել Է իր մեղքը և հայտնել ԱՊՊԱ պայմանագրի համարը: Այնուհետև, ընկերության համապատասխան աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից Սարգիս Ասատրյանին հասցվել Է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որը պետք Է փոխհատուցվեր <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից, սակայն ընկերության անվտանգության աշխատակիցների կողմից պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանի կողմից վարվող <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի պայմանագիրը կնքվել Է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին, իսկ վթարի ենթարկված <<Մեբսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն իր ապահովագրական <<Ինգո-Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ կենտրոն զանգահարել և վթարի մասին հայտնել Է 25.04.2014թ. ժամը 19:50-ի սահմաններում, ինչի արդյունքում պարզվել Է, որ Մ. Դիլանչյանը <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության հետ ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել Է վթարից հետո` ցանկանալով ընկերությունից խաբեությամբ ստանալ 580.000 ՀՀ դրամ գումար: <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել` հատուցում ստանալու համար: Անվտանգության ծառայության ղեկավարը դիմել է Մ. Դիլանչյանին և խնդրել ճանաչել իր մեղավորությունն ու ետ վերցնել Սարգիս Ասատրյանի ներկայացրած դիմումը, սակայն Մ. Դիլանչյանը հրաժարվել է, որից հետո իրենց ընկերությունը դիմել է ոստիկանություն, ինչի արդյունքում էլ հարուցվել է քրեական գործը: Վթարված <<Մերսեդես-բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի գնահատումն իրականացրել են Կենտրոնական բանկի և ապահովադիրների բյուրոյի կողմից լիցենզավորված մասնագետները, որոնք գնահատել են տուժող կողմի մատնանշած վթարի հետևանքով վնասված պահեստամասերը, իսկ դրանց արժեքները ավելացնելու կամ նվազեցնելու որևէ շահ իրենց ընկերությունը չի հետապնդել: Քանի որ ըստ գործող ԱՊՊԱ օրենքների այն անձը, որը պատահարի մեջ է ընկել և տվյալ պահին չունի ԱՊՊԱ պայմանագիր, ապա վնասը փոխհատուցում է ապահովագրողների բյուրո միությունը, ուստի տվյալ պարագայում <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից Սարգիս Ասատրյանին որևէ գումար չի փոխհատուցվել և հետևաբար ընկերությունը որևէ վնաս չի կրել: Վկա Սարգիս Ասատրյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011թ. գնել Է <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենան, որը գնված օրվանից շահագործում Է անձամբ, սակայն հաշվառված Է հոր` Աշոտ Ասատրյանի անվամբ: 25.04.2014թ. ժամը 19:30-ի սահմաններում վերոհիշյալ ավտոմեքենայով դուրս Է եկել տանից անձնական գործերով և հասնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր 49 և Բաբայան փողոցների խաչմերուկ, մոտ 19:40-ի սահմաններում իր ավտոմեքենային Է բախվել <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան, ինչի հետևանքով իր մեքենային հասցվել Է գույքային վնաս: Քանի որ իր ավտոմեքենան ապահովագրված Է եղել <<Ինգո-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում, ինքը դեպքից հետո զանգահարել Է նշված ընկերություն և հայտնել դեպքի մասին: Վթարից մոտ մեկ ժամ անց ժամանել Է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության աշխատակիցը և տեսնելով, որ <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը սխալ Է, հարցրել են գերազանցում Է արդյոք մեքենային հասցված վնասը 200.000 ՀՀ դրամից: Ինքը պատասխանել Է, որ գերազանցում Է, որից հետո վերջիններս հրավիրել են ՃՈ աշխատակիցներին, ովքեր նույնպես արձանագրել են <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի մեղավորությունը և թույլ տվել մեքենաները տեղափոխել: <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ապահովագրական ընկերության կողմից անցկացված փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ վթարի հետևանքով իր մեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այն, որ Միքայել Դիլանչյանն իր ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է վթարից հետո ինքն իմացել է ոստիկանությունում: Իր մեքենային պատճառված վնասը վթարից մոտ 3 ամիս անց փոխհատուցել է Ապահովագրական բյուրոն, ընդորում Ապահովագրական բյուրոն ևս գնահատման արդյուքնում պարզել է, որ վթարի հետևանքով իր ավտոմեքենային հասցված վնասի չափը նույնպես կազմում է 580.000 ՀՀ դրամ: Վերանորոգման ընթացքում նշված գումարից բացի մոտ 20.000 ՀՀ դրամ ինքն է վճարել: Վկա Գագիկ Գաբրիելյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում Է Միքայել Դիլանչյանի ընկերը: 25.04.2014թ. գտնվել Է վերջինիս Երևան Քաքաքի Արաբիր 49 փողոցում գտնվող տանը: Ժամը 19:00-ի սահմաններում ցանկություն Է հայտնել տուն վերադառնալ, իսկ Մ. Դիլանչյանն առաջարկել Է իր <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով տանել և ինքը չի հրաժարվել: Ժամը 19:30-ի սահմաններում դուրս գալով Մ. Դիլանչյանենց տանից` վերջինս նստել Է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ ինքը` նրա կողքին և հասնելով Բաբայան-Արարկիրի 49 փողոցների խաչմերուկ բախվել են <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենայի, որի ղեկին եղել Է մի երիտասարդ: Քանի որ այդ պահը մի ակնթարթ Է տևել ինքը չի նկատել, թե վթարը ինչպես է տեղի ունեցել: Վթարի հետևանքով ինքը, Մ. Դիլանչյանը և <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանն որևէ վնասվածք չեն ստացել: Պարզել են, որ վնասվել են մեքենաները, ընդորում <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենայի միայն լուսարձակն է վնասվել: Կարծում է, որ վթարի մեղավորը հանդիսացել է <<Մերսեդես-Բենց>> ավտոմեքենայի վարորդը: Վերջինս Մ. Դիլանչյանին առաջարկել է իր վրա վերցնել վթարի մեղավորությունը` պատճառաբանելով, որ իր ավտոմեքենայի վնասված լուսարձակի արժեքը Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայից թանկ է, և համաձայնվելու դեպքում ինքը բոլոր հարցերը կլուծի: Քանի որ ինքը նախնական պայմանավորվածություն է ունեցել, դեպքից մոտ 10-15 րոպե անց հեռացել է` պահանջելով Մ. Դիլանչյանին չհամաձայնվել այդ առաջարկի հետ, քանի որ վերջինս մեղավոր չէ: Նախաքննության ընթացքում քննիչն արձանագրելով իր ցուցմունքը` նշել է, թե իրենք վթարից հետո պարզել են, որ Մ. Դիլանչյանի ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը վթարի պահից մոտ մեկ շաբաթ առաջ լրացել է: Ինքը նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք չի տվել, իսկ ԱՊՊԱ պայմանագրի ժամկետը լրացած լինելու մասին իմացել է քննիչից: <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գործադիր տնօրեն Գ. Գրիգորյանի կողմից 06.05.2014թ.-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին ստացված հաղորդման համաձայն` 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների խաչմերուկում միմյանց են բախվել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ում ապահովագրված և Միքայել Դիլանչյանի կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ու <<Ինգո Արմենիա>> ընկերությունում ապահովագրված և Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարվող <<Մերսեդես>> մակնիշի 59 PV 999 հ/հ ավտոմեքենանները: Համաձայն փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության` վթարի հետևանքով <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառվել է 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Նույն օրը` ժամը 20:39-ին, <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ կոնտակտ-կենտրոնի 010-311010 հեռախոսահամարին զանգահարել է <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Միքայել Դիլանչյանը, որը ներկայանալով ընկերության ապահովադիր, հայտնել է վթարի մասին: Ահազանգի հիման վրա պատահարի վայր է ժամանել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ ներկայացուցիչը, որը կատարել է դեպքի վայրի լուսանկարահանում և կազմել վթարային ակտ: Դեպքի վայրում Մ. Դիլանչյանը ներկայացրել է SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը և ընդունել է իր մեղավորությունը տեղի ունեցած վթարում: 28.04.2014թ. Ա. Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել հատուցում ստանալու համար: Պատահարի փաստի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանությունում նախապատրաստվել են նյութեր: Մ. Դիլանչյանը և Ս. Ասատրյանը իրենց բացատրություններում նշել են, որ պատահարը տեղի է ունեցել ժամը 19:40-ին: Ընկերության անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը SG936127 ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքել է 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին: Համաձայն <<Ինգո Արմենիա>> ընկերության կոնտակտ-կենտրոնի ահազանգի ձայնագրության`<<Մերսեդես>> մակնիշի 59PV999 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդ Սարգիս Ասատրյանը պատահարի մասին տեղեկացրել է 25.04.2014թ. ժամը 19:52-ին: Այսպիսով պարզվել է, որ Մ. Դիլանչյանը վթարի պահին ԱՊՊԱ պայմանագիր չի ունեցել և թիվ SG936127 պայմանագիրը կնքել է վթարը կատարելուց հետո, այսինքն խաբեության եղանակով փորձել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲԸ-ին պատճառել գույքային վնաս: Դատաքննության ժամանակ հետազոտվել են նաև որպես ապացույց ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը. 25.04.2014թ. ժամը 20:50-ին <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության վթարային կոմիսարի կողմից կազմված վթարային ակտի համաձայն` <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը մուտք է գործել խաչմերուկ զիջող նշանով և բախվել ճանապարհի առավելություն ունեցող <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենային: Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SG936127 վկայագրի համաձայն` <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության և Միքայել Դիլանչյանի միջև <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայի ԱՊՊԱ պայմանագիրը կնքվել է 25.04.2014թ.` ժամը 20:30-ին: Հայտային դիմումի համաձայն` Աշոտ Ասատրյանը 28.04.2014թ. դիմել է <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերությանը ԱՊՊԱ ոլորտում պատճառված վնասի հատուցում ստանալու համար: <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության փորձագետի թիվ SG/A14-06022 եզրակացության համաձայն` <<Կատարված հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում, <<MERCEDES-BENZ C 280>> մակնիշի, 59 PV 999 պ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի /գույքի/ վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 29.04.2014-ի դրությամբ գործող շուկայական գներով կարող է կազմել 580.000 ՀՀ դրամ>>: Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի ցուցմունքներտը և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Մ. Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները՝...>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ ... >>: Նույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<2. Խարդախությունը, որը կատարվել է` ... 2) խոշոր չափերով,...>> ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն, մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում: Տվյալ դեպքում Միքայել Դիլանչյանը 25.04.2014թ. ժամը 19:40-ի սահմաններում իր կողմից վարվող <<Վազ 2107>> մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ-ի ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվել է Սարգիս Աշոտի Ասատրյանի կողմից վարած <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի 59PV999 հ/հ-ի ավտոմեքենային: Մ. Դիլանչյանը, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն և չցանկանալով իր միջոցների հաշվին հատուցել <<Մերսեդես-Բենց>> մակնիշի ավտոմեքենային պատճառված 580.000 ՀՀ դրամի գույքային վնասները 25.04.2014թ. ժամը 20:30-ին <<Ռոսգոստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ի Ազատություն 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր: Այլ կերպ ասած, Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն: Սույն պարագայում Մ. Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել <<Ռոսգոսստրախ-Արմենիա>> ԱՓԲ ընկերության գույքը>>: Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով քրեական գործում առկա ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ Դատարանը նախաքննական մարմնի կողմից Մ. Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Միքայել Դիլանչյանի կողմից <<Ռոսգոսստրախարմենիա>> ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը հավաստող բավարար ապացույցներ չկան, ամբաստանյալի կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որի համար նա պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար, նման պայմաններում մեղադրող Ն. Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Մ. Դիլանչյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-09-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 82, 134, 98 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 82, 134, 98 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-21486/15 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0105/01/14
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 14-10-2015 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 16-10-2015 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-21486 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 27-10-2015 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 3 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԱՔԴ/0105/01/14 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 27-10-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 25-12-2015 |
|---|---|
| Որոշման առաքման ամսաթիվը | 25-12-2015 |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 25-12-2015 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 13-06-2016 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 24-06-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-06-2016 |
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0105/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում Գործ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան Դատավորներ՝ Ռ.Բարսեղյան Գ.Ավետիսյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Մ.Ավագյանի մասնակցությամբ ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի պաշտպան Ա.Ղարիբյանի մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի 2016 թվականի հունիսի 24-ին ք.Երևանում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2014 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14137914 քրեական գործը։ 2014 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ Մ.Դիլանչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2014 թվականի հուլիսի 14-ին Մ.Դիլանչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրված արարքը վերաորակվել է, նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ։ 3. Մեղադրող Ն.Աշրաֆյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը՝ թողել օրինական ուժի մեջ։ 4. Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը։ Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ստացվել։ Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 5. Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «(…) նա, 2014 թվականի ապրիլի 25-ին` ժամը 19։40-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող «Վազ 2107» մակնիշի 11 ՏԼ 279 հ/հ ավտոմեքենայով Բաբայան և Արաբկիր 49 փողոցների հատման խաչմերուկում բախվելով Ս.Ասատրյանի կողմից վարած «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենային և, չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, խոշոր չափի գույք խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, վթարից անմիջապես հետո` 2014 թվականի ապրիլի 25-ին, ժամը 20։30-ին, «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի Ազատության 12 հասցեում գործող մասնաճյուղում կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, որից հետո` ժամը 20։39-ին զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին Ա.Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար, սակայն նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և Մ.Դիլանչյանը չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը` իր կամքից անկախ հանգամանքներում» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 78)։ 6. Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի համաձայն՝ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներն օբյեկտիվ կողմից ունեն որոշակի ընդհանրություն« մասնավորապես երկուսն էլ կատարվում են խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Մինչդեռ դրանցում առկա տարբերությունն արտահայտվում է հետևյալում. խարդախության դեպքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։ Այնինչ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված/ դեպքում ուրիշի գույքի հափշտակություն տեղի չի ունենում։ (…) Մ. Դիլանչյանը պայմանագիր կնքելով խարդախություն /խարդախության փորձ/ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« այլ նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն։ Սույն պարագայում Մ.Դիլանչյանը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը։ (…) Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին» (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 38)։ 7. Վերաքննիչ դատարանը, վկայակոչելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նախաքննական մարմնի կողմից Մ.Դիլանչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող արարքը վերաորակելով նույն օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ապացուցված չէ Մ.Դիլանչյանի կողմից «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ից խարդախությամբ 580.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու փորձը (տ»́ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 85)։ Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 8. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Այսպես՝ վկայակոչելով Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները՝ բողոքաբերը փաստել է, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախարմենիա» ԱՓԲԸ ներկայացուցչին խաբելու, այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու պատշաճ հիմք ներկայացնելով, փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը, այն է` ապահովագրական վճարը, ուղղել «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 59 PV 999 հ/հ-ի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալը գիտակցել է, որ խաբեության միջոցով ուրիշի (տվյալ դեպքում «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի) գույքը դարձնում է այլ անձի («Մերսեդես-Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ) սեփականությունը, գիտակցել է, որ իր գործողությունների արդյունքում ապահովագրական ընկերությունը զրկվում է իրեն պատկանող գույքից՝ իր փոխարեն հատուցելով իր իսկ պատճառած և հատուցման ոչ ենթակա վնասը, նախատեսել և ցանկացել է դա։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածից 184-րդ հոդվածով վերաորակելով, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ, ի տարբերություն խարդախության, խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով գույքային բնույթի վնաս պատճառելու դեպքում անձը ոչ թե հափշտակում է ուրիշի գույքը, այլ գույքային վնաս է պատճառում սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին։ Բողոքաբերի կարծիքով, եթե խարդախության դեպքում գույքը դուրս է գալիս սեփականատիրոջ ֆոնդից, ապա քննարկվող հանցագործությամբ սեփականատիրոջ գույքային ֆոնդը չի պակասում, պարզապես գույքը, որը պետք է ստանար սեփականատերը, հանցավորի գործողությունների պատճառով մուտք չի գործում նրա ֆոնդ կամ նրան գույքային վնաս է հասցվում բաց թողնված օգուտի ձևով։ 9. Բողոքաբերը նաև նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը տարբեր գործերով ստորադաս դատարանների դատական ակտերում կիրառվել է միմյանց հակասող մեկնաբանությամբ։ Մասնավորապես՝ նույնանման փաստական հանգամանքներով թիվ ԵԷԴ/0022/01/14 քրեական գործով Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռով անձը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« և մեղադրական դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ։ 10. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության։ Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 11. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ խարդախության (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդված) և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդված) հանցակազմերի մեկնաբանման և սահմանազատման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկան ճիշտ ձևավորելու համար։ 12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է՝ օրինական և հիմնավորված են արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունները Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին։ 13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։ Խարդախության հանցակազմի իրավական վերլուծությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով կայացրած որոշումներում։ Մասնավորապես, Լ.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ (…) Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ (…) ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։ Այսինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։ (…) Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։ Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։ Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները» (տ»́ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26.2-րդ կետերը)։ Վ.Մաթևոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) խարդախությունը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, հետևաբար դրա առարկա է հանդիսանում նյութական աշխարհի այն իրը (առարկան), որը հանդես է գալիս շարժական կամ անշարժ գույքի ձևով և ենթակա է դրամական գնահատման։ Ասվածից հետևում է, որ խարդախության առարկա կարող են հանդիսանալ ցանկացած տեսքով ապրանքանյութական արժեքները, որոնք ունեն փոխանակման արժեք, գին, հանդիսանում են արժեքի դրամական արտահայտություն։ Քննարկվող հանցագործության առարկա չեն կարող հանդիսանալ ոչ նյութական բնույթի արժեքները` գիտական աշխատությունները, տեղեկատվությունը, ծառայությունները և այլն։ Վերոգրյալից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով աշխատանք կամ որոշակի ծառայություն ձեռք բերելը կամ պարտավորությունները չկատարելը չեն կարող որակվել որպես խարդախություն՝ այդ հանցագործության առարկայի բացակայության պատճառով» (տե՛ս Վարդան Մարատի Մաթևոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։ 13.1. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությունը` որպես հափշտակության տարատեսակ, ենթադրում է խաբերության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքը ապօրինի, անհատույց, շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու փաստացի հնարավորություն են ունեցել։ Հափշտակությունն անխուսափելիորեն հանգեցնում է նյութական բնույթի որոշակի բացասական հետևանքների, որոնք հանդես են գալիս իրական նյութական վնասի ձևով` առաջացնելով սեփականատիրոջ կամ այլ օրինական տիրապետողի գույքի իրական նվազում։ 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է]« եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։ Մեջբերված նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խար¬դա¬խութ¬յա¬նը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խա¬բեութ¬յան կամ վստա¬հութ¬յունը չարա¬շա¬հելու եղանակով։ Սակայն, ի տար¬բե¬րութ¬յուն խար¬դա¬խութ¬յան՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ու¬րի¬շի գույ¬քն ապօրինի անհատույց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նե¬լը և այն հանցավորի¬նը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լը, ե¬թե վերջիններս այդ գույ¬քը տնօ¬րի¬նե¬լու կամ օգ¬տա¬գոր¬ծե¬լու իրական հնարավո¬րութ¬յուն են ու¬նե¬ցել։ 15. Այսպես՝ խար¬դա¬խութ¬յունը դրսևորվում է ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նե¬լով և այն հանցավորինը կամ այլ անձի¬նը դարձ¬նե¬լով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գա¬լիս նրա ֆոն¬դից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։ Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ. - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օ¬րի¬նակ՝ հան¬ցա¬վո¬րն անօրինական գիծ անց¬կաց¬նելու կամ հաշվիչի ցու¬ցի¬չը խախտելու միջոցով չի վճար¬ում գա¬զի կամ էլեկտրաեներգիա¬յի վճա¬րը և այլն։ - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։ - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։ 16. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը։ 17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Մ.Դիլանչյանին խարդախության փորձի համար մեղադրանք է առաջադրվել, քանի որ վերջինս, բախվելով Սարգիս Ասատրյանի կողմից վարած ավտոմեքենային և չունենալով իր կողմից վարվող ավտոտրանսպորտային միջոցի պարտադիր ապահովագրություն, վթարից անմիջապես հետո կնքել է իր վարած տրանսպորտային միջոցի ապահովագրության պայմանագիր, ապա զանգահարել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կոնտակտ կենտրոն և հայտնել վթարի մասին, ընդունել իր մեղավորությունը, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին մեքենայի սեփականատեր Աշոտ Ասատրյանը հայտային դիմում է ներկայացրել 580.000 ՀՀ դրամ հատուցում ստանալու համար։ Նշված հանգամանքը պարզվել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի անվտանգության աշխատակիցների կողմից և հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Առաջին ատյանի դատարանը Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը վերաորակել է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու փորձ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մաս) այն պատճառաբանությամբ, որ Մ.Դիլանչյանը, պայմանագիր կնքելով, խարդախության փորձ կատարելու դիտավորություն չի ունեցել« նրա դիտավորությունն ուղղված է եղել սեփական միջոցները խնայելուն և ոչ թե այլ անձի գույքը հափշտակելուն, որպիսի պարագայում ամբաստանյալը որևէ կերպ չէր կարող հափշտակել «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության գույքը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանը, վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ 18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 15-16-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատշաճ չեն գնահատել այն հանգամանքը, որ Մ.Դիլանչյանը «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ներկայացուցչին խաբելու« այն է` վթարից հետո կնքված պայմանագիրը որպես վթարից առաջացած գույքային վնասը վերականգնելու կեղծ հիմք ներկայացնելով« փորձել է «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի գույքը« այն է` ապահովագրական վճարը« ուղղել Աշոտ Ասատրյանին` իր իսկ կողմից պատճառված և ապահովագրական ընկերության կողմից հատուցման ոչ ենթակա վնասը հատուցելու նպատակով։ Այլ կերպ՝ Մ.Դիլանչյանը փորձել է խաբեության եղանակով «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի ֆոնդում գտնվող գույքը դուրս բերել այնտեղից և դարձնել այլ անձինը։ Ստորադաս դատարաններն անտեսել են այն հանգամանքը, որ «Ռոսգոսստրախ-Արմենիա» ԱՓԲԸ-ի կողմից նման վճարում կատարելը չէր կարող ուղղված լինել նրա օրինական պարտավորությունների կատարմանը, քանի որ վերջինիս կողմից ապահովագրական վճար կատարելու օրինական հիմքը բացակայել է։ Այսինքն, Մ.Դիլանչյանի արարքը չի պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։ 19. Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու մասին ստորադաս դատարանների հետևությունները օրինական և հիմնավորված չեն։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանները դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում« ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը։ Նշված խախտումները« ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածների համաձայն« հիմք են ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու և գործն Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության ուղարկելու համար։ Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների շրջանակում պետք է պատշաճ քննության ենթարկի ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանին մեղսագրվող արարքի որակման հարցը և կայացնի համապատասխան դատական ակտ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մ.Դիլանչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 91-րդ, 92-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։ 2. Ամբաստանյալ Միքայել Մարտիրոսի Դիլանչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ։ 3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-06-2016 |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 10-10-2016 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 14-10-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 82, 134, 201 թերթ: |