ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ



Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական ԵԱՔԴ/0102/01/14
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա. Խաչատրյան



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


26 հունվարի 2015թ. ք. Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
Ա. ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա. Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, և Արման Արմենի Գասպարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90205314 քրեական գործը:
2014 թվականի ապրիլի 25-ին թիվ 90205314 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն:
2014 թվականի մայիսի 29-ին Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, հատուկ նշանակության ջոկատի, ՆՏԱ դասակի վարորդ, կոչումով շարքային, 05.04.2014թ. ժամը 07:30-ի սահմաններում գտնվելով նույն զորամասի տարածքում 1-ին ջոկատի զորանոցում, սանիտարական աշխատանքներ կատարելու ժամանակ վիճաբանության մեջ է մտել նույն ջոկատի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Արման Արմենի Գասպարյանի հետ, որի ընթացքում, ձեռքի ափով հրել է վերջինիս, իսկ Արման Գասպարյանն էլ մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է Ա. Կյուրեղյանի կրծքավանդակի շրջանին և վիճաբանությունը դադարել է:
Այնուհետև, պարտադիր ժամկետային զինծառայողներ, շարքայիններ Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանը և Արման Արմենի Գասպարյանը, 07.04.2014թ. ժամը 21:40-ի սահմաններում գտնվելով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի տարածքում նույն զորամասի 1-ին ջոկատի լսարանում, 05.04.2014թ. ժամը 07:30-ի սահմաններում տեղի ունեցած միջադեպի հանգամանքները պարզելու ընթացքում, Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանը, նրանց միջև ստորադասության հարաբերությունների բացակայության պայմաններում, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ, 16-րդ և 158 հոդվածներով սահմանված զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները, այն է` զինծառայողը պարտավոր է բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն և ծաղրուծանակ, պահպանել զինվորական հարգանքի և վարքի կանոնները, նրանց հեռու պահել անարժան արարքներից, բռնի գործողություններ է կատարել Արման Արմենի Գասպարյանի նկատմամբ մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է վերջինիս շրթունքի շրջանին պատճառելով առողջության թեթև վնաս առողջության կարճատև քայքայումով:
2014 թվականի հունիսի 21-ին Արման Արմենի Գասպարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, հատուկ նշանակության ջոկատի, 3-րդ վաշտի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով շարքային, 05.04.2014թ. ժամը 07:30-ի սահմաններում գտնվելով նույն զորամասի տարածքում 1-ին ջոկատի զորանոցում, սանիտարական աշխատանքներ կատարելու ժամանակ վիճաբանության մեջ է մտել նույն ջոկատի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի հետ, որի ընթացքում, մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է վերջինիս կրծքավանդակի շրջանին, այդ կերպ ստորացնելով Ա. Կյուրեղյանի պատիվն ու արժանապատվությունը:
2014 թվականի հուլիսի 8-ին թիվ 90205314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` Դատարան/` ըստ էության քննելու համար:
Դատաքննությունը անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Կատարած հանցագործությունների համար Դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճռով Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել է կարգապահական գումարտակում պահելուն` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` /մեկ/ տարի ժամկետով:
Արամազդ Կյուրեղյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ՊՆ թիվ 24923 զորամասի հրամանատարությանը, որի սկիզբը հաշվվել է նրան զորամասում հաշվառման վերցնելու պահից:
Արամազդ Կյուրեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արման Արմենի Գասպարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի` 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Արման Գասպարյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ՊՆ թիվ 24923 զորամասի հրամանատարությանը, որի սկիզբը հաշվել նրան զորամասում հաշվառման վերցնելու պահից:
Արման Գասպարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանի 30.09.2014 թվականի դատավճռի դեմ 29.10.2014 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա. Քալաշյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/14 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներն է հանձնվել 07.11.2014 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 10.11.2014թ. որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատախազ Ա. Քալաշյանը, գտել է, որ Դատարանի 30.09.2014թ. կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/14 դատական ակտը ենթակա է բեկանման և փոփոխման` հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի խախտում` կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որը կիրառման ենթակա չէր։
Նշել է, որ Դատարանը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմք նշել է ամբաստանյալներ Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի նախկինում դատված չլինելու և արատավորված չլինելու, երիտասարդ լինելու, կատարածի համար զղջալու և դրական բնութագրվելու հանգամանքները։
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել։
Գտել է, որ նման դատական ակտի կայացմամբ Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 7-րդ, 9-րդ և 10-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, պատասխանատվության անխուսափելիության, ըստ մեղքի պատասխանատվության ու արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների պահանջները։
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջներին, նշել է, որ անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն կարող է չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
Նշել է, որ այդ կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վերոգրյալից հետևում է, որ անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է հաշվի առնի ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն։
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի 1-ին և 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասերի պահանջներին, նշել է, որ ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի վերոշարադրյալ դրույթի վերլուծությունից հետևում է, որ զինծառայողները, զինվորական պետերը (հրամանատարները) պարտավոր են միմյանց և ենթակաների նկատմամբ հարգանք դրսևորել, պահպանել նրանց անձնական արժանապատվությունը և զինվորական քաղաքավարության կանոնները։
Բողոքաբերը հղում կատարելով <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի պահանջներին, նշել է, որ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի, ինչպես նաև <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքի վերոշարադրյալ դրույթները վերլուծելով նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո` հարկ է նշել, որ զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի քննարկման ժամանակ դատարանը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի հանցագործության կատարման հանգամանքները, մասնավորապես` զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարման ժամանակ հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը։
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում։
Բողոքաբերը նշել է, որ արդեն իսկ հիշատակված և վերլուծված` ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի, ինչպես նաև <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքի համապատասխան դրույթների լույսի ներքո անհրաժեշտ է արձանագրել, որ Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Դատարանն անձին մեղսագրվող հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում պատշաճ գնահատման չի ենթարկել Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի կողմից կատարված` զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործությանը նախորդող և ուղեկցող մի շարք հանգամանքներ։ Վեճի ընթացքում Արամազդ Կյուրեղյանը, խախտելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի, ինչպես նաև <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքի մի շարք դրույթներ, ստորադասության /ենթակայության/ հարաբերությունների բացակայության դեպքում բռնություն է գործադրել համածառայակից Արման Գասպարյանի նկատմամբ։ Բռնություն գործադրելու արդյունքում Արման Գասպարյանին վերին շրթունքի ձախ կեսի պատռված վերքի ձևով վնասվածք է պատճառվել։
Իսկ ինչ վերաբերում է Արման Գասպարյանին, ապա վեճի ընթացքում նա, խախտելով ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի, ինչպես նաև <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքի մի շարք դրույթներ, զորամասում գտնվելիս մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է համածառայակից Արամազդ Կյուրեղյանի կրծքավանդակի շրջանին։ Նշված հարվածի արդյունքում ստորացվել է Արամազդ Կյուրեղյանի պատիվն ու արժանապատվությունը։
Բացի այդ, Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի կողմից համածառայակցի հետ վիճաբանությունն սկսելը հանդիսացել է <<ՀՀ զինված ուժերի կարգապահական կանոնագիրք>> ՀՀ օրենքով արգելված վարքագծի շարունակություն, որը կարգապահական կոպիտ խախտում է։
Ըստ բողոքաբերի` վերոհիշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես հանցավորների, այնպես էլ նրանց կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի նկատմամբ նշանակած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պատճառաբանված։
Անդրադառանալով շարադրված վերլուծությանը, բողոքի հեղինակը նշել է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը Արամազդ Կյուրեղյանի նկատմամբ նշանակած կարգապահական գումարտակում պահելու, իսկ Արման Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված կալանքի ձևով պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառելով թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը։
Ինչ վերաբերում է Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի` առանց պատիժը կրելու ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը, ի թիվս այլոց, հիմնված է <<դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալների պատշաճ վարքագծի>> գնահատման վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ դատական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Բոլորը պարտավոր են դատարանի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք դրսևորել>>։ Այլ խոսքով` դատարանում պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը և դատարանի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքը դատավարությանը մասնակցող անձի պարտականությունն է, այն չի կարող գնահատվել որպես անձը բնութագրող հանգամանք և, հետևաբար, չի կարող հաշվի առնվել նշանակված պատժի կրման անհրաժեշտության հարցը լուծելիս։
Նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի բովանդակությունից ուղղակիորեն բխում է, որ դատավճռով նշանակված պատժի անհամապատասխանությունը կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, որպես դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմք` անկախ նրանից, թե նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ է, թե ակնհայտ մեղմ, պայմանավորված է կիրառվող հոդվածի սանկցիայում նախատեսված պատժատեսակով և պատժաչափով, և այն չի կարող տարածվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության կամ չկիրառելիության վրա։
Պատիժը մեղմացնելը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը երկու առանձին, ինքնուրույն քրեաիրավական ինստիտուտներ են, որոնց կիրառումը տարբեր հետևանքներ է առաջացնում։ Մասնավորապես, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում անձի նկատմամբ նշանակված պատիժն ի կատար չի ածվում, իսկ պատժի մեղմացման դեպքում փոփոխվում են ի կատար ածվող պատժի ժամկետները կամ հենց պատժատեսակը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ 2007թ. հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմքերը պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա/ Հիմքերը պետք է իրական լինեն, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրանց առկայությունը։
բ/ Մեղմացուցիչ հանգամանքը պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, և հայեցողական լինել չի կարող, քանզի այդպիսի կամայական մոտեցման դեպքում կարելի է նաև մեղմացնող դիտել առաջին անգամ առանձնապես ծանր հանցանք կատարելը։
Տվյալ պարագայում կայացված դատավճռով ամբաստանյալների վերաբերյալ նշված մեղմացնող հանգամանքները չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որոնք բնորոշ են նրանց կատարած հանցագործություններին։ Դրանք չեն նվազեցնում կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և ամբաստանյալներ Արամազդ Կյուրեղյանի ու Արման Գասպարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն և չեն բխում օրենքից, որպիսի պարագայում հանգեցրել են դատական սխալի` նյութական իրավունքի խախտման, որով կարող է խաթարվել արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի որպես արդարադատության ակտի իմաստը։
Բողոքաբերի կարծիքով` սույն քրեական գործով ամբաստանյալների անձը բնութագրող հանգամանքները հիմք չեն տալիս ենթադրելու, որ վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով կարող են խախտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները` սոցիալական արդարության վերականգնումը, պատժի ենթարկված անձի ուղղումը և հանցագործությունների կանխումը։ Կոնկրետ դեպքում չեն ապահովվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/002Ց/01/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել նաև տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2007թ. հունիսին իր ՎԲ-124/07 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։
Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, սակայն Դատարանն անտեսելով կատարված հանցագործությունների բնույթը, առանձնահատկությունները, հասարակական վտանգավորության աստիճանը, առանց հիմնավոր պատճառաբանության ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` աղճատել է պատժի նպատակները, խախտել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է 2007թ. նոյեմբերի 30-ին Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 որոշմամբ, որով ւիաստել է, որ <<... պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի արդարացի պատիժ չկրելու հանգամանքը կարող է բացասական օրինակ հանդիսանալ ՀՀ ազգային բանակում ծառայողների շրջանում և նման երևույթը կարող է համատարած բնույթ կրել ՀՀ զինված ուժերում։
Բողոքաբերը նկատի ունենալով, որ Դատարանի 30.09.2014թ. կայացված ԵԱՔԴ/0102/01/14 դատավճիռը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման մասով անհիմն է և ոչ իրավաչափ, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, <<Դատախազության մասին>> ՀՀ օրենքի 28-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ, 376-րդ, 3761–րդ, 378-381-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է`
<< 1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։
2. Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/14 դատավճիռը և վերացնել դատական ակտով Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի նկատմամբ կիրառված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը>>։

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալներ Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, և Արման Արմենի Գասպարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրանց մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, մեղադրողը միայն` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալներ Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի և Արման Արմենի Գասպարյանի ուղղվելը հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու և կալանքի ձևով նշանակված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` վերացնել դատական ակտով Արամզդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի նկատմամբ կիրառված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալներ Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանին և Արման Արմենի Գասպարյանին մեղսագրված հանցանքների հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը պետք է պատասխանի այն հարցին, թե հիմնավորված ու պատճառաբանված է արդյոք Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի և Արման Արմենի Գասպարյանի նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու և կալանքի ձևով նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր ու պատասխանատու բաղադրատոմսերից է, ուստի օրեսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին>>:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող արդարության և պատասխանատվության անհատականացման վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը նշված 10-րդ հոդվածի, ինչպես նաև` քրեական պատժի նպատակների, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ վերը նշված իրավադրույթներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, իր բազմաթիվ նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Հիմք ընդունելով քրեական պատժի արդարացիության, նպատակների, պատժի նշանակումը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների իրավադրույթները, վերը նշված իրավադրույթներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կոնկրետ որոշումներով տրված իրավական մեկնաբանությունները, Վերաքննիչ դատարանը սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության վերաբերյալ արձանագրում է հետևյալը.
1/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող կախման մեջ դրվել հանցագործության ծանրությունից և այն կատարող անձից.
2/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության չափանիշն այն է, որ դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների համալիր վերլուծության արդյունքում հանգի հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու.
3/ Դատարանի համոզումը պետք է լինի ոչ թե վերացական, պատրանքային, այլ հիմնված լինի քրեական գործում առկա կոնկրետ փաստական տվյալների, այսինքն` ապացույցների վրա.
4/ Այդ փաստական տվյալները պետք է լինեն իրական և վկայեն անձի կամ նրա կատարած արարքի հասարակական վտանգավորության ողջամիտ նվազեցման վերաբերյալ.
5/ Նշված փաստական տվյալները, այսինքն` ապացույցները, պետք է ստուգվեն և իրավական գնահատության ենթարկվեն ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված քրեադատավարական ապացուցման ընդհանուր կանոններով.
6/ Վերը նշվածի արդյունքում Դատարանը պետք է գա այն համոզման, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, և Արման Արմենի Գասպարյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակելիս և նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը քննելիս, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի քննության է ենթարկել ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանը և Ա. Գասպարյանը երիտասարդ են, նախկինում դատված կամ արատավորված չեն եղել, ամբաստանյալ Ա. Կյուրեղյանը ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Ներքին Գետաշեն գյուղի գյուղապետ Կ. Գևորգյանի կողմից, ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 1-ին ՀՆ ջոկատի ՆՏԱ ԳՏ մայոր Ա. Դոխոլյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն, 24.12.2013թ.-ին ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի հրամանատարության կողմից Ա. Կյուրեղյանին հայրենիքի ոգով դաստիարակելու և հայոց բանակի շահերը համալրելու համար վերջինիս ծնողներին հայտնվել է շնորհակալություն, մայրը վատառողջ է /տառապում է խրոնիկական էրոզիվ գաստրիտ, էրոզիվ բուլբիտ, խրոնիկական կոլիտ սրացման շրջանում, ճարպային հեպատոզ, նևրասթենիա հիվանդություններով/, ամբաստանյալ Ա. Գասպարյանը ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 3-րդ ՀՆՎ-ի հրամանատար, կապիտան Հ. Նաջարյանի կողմից բնութագրվում է բացասականորեն, բնակության վայրի թաղային լիազոր Ռ. Զախարյանի, ինչպես նաև հարևանների, ՀՀ ԿԳՆ-ի Երևանի թիվ 4 արհեստագործական ուսումնարան ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ա. Ադյանի, ՀՀ Տավուշի մարզի <<Իջևանի ավագ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ա. Խոջոյանի և դասղեկ Գ. Պապյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն, ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանը և Ա. Գասպարյանը առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել են համապատասխանաբար միջին ծանրության և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, զղջում են կատարածի համար, և վերջիններիս պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության` գտնելով, որ ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու և կալանքի ձևով նշանակված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի կողմից կատարած արարքների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանը վերջիններիս նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրողն իր հետևությունները չի պատճառաբանել ու չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող և սույն գործի տվյալներից բխող համապատասխան փաստարկներ և չի մատնանշել այն հիմնարար խախտումները, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ ամբաստանյալներ Արամազդ Կյուրեղյանի և Արման Գասպարյանի <<արդարացի պատիժ չկրելու>> հանգամանքը կարող է բացասական օրինակ հանդիսանալ ՀՀ ազգային բանակում ծառայողների շրջանում և նման երևույթը կարող է համատարած բնույթ կրել ՀՀ զինված ուժերում, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բերված պատճառաբանությունն անհիմն է, քանի որ յուրաքանչյուր ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, ինչը Դատարանը արդեն իսկ քննության առարկա է դարձրել և հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս:
Բացի այդ, դեպքից հետո /24.04.2014թ./ մինչ այսօր` շուրջ 10 ամիս, ամբաստանյալները շարունակում են ծառայել նույն զորամասում` դրսևորելով պատշաճ վարքագիծ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն իրական են, գործով ձեռք բերված ապացույցները հաստատում են դրանց առկայությունը, այդպիսիք ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցանքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելու և կալանքի ձևով նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճիռն` ամբաստանյալներ Ա. Կյուրեղյանի և Ա. Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճիռն` Արամազդ Մհերի Կյուրեղյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, և Արման Արմենի Գասպարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ