ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0091/01/14
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

19 մարտի 2015թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
քարտուղարությամբª Մ.Մահտեսյանի
Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Բ.Ղազինյանի
թարգման` Լ.Գրիգորյանի
պաշտպաններ` Ա.Գարոյանի
Ն.Բաղդասարյանի
ամբաստանյալներ` Ա.Մուրադյանի
Ջ.Շիրվանյանի

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի, վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի և ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արսեն Վահանի Մուրադյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և մյուսի



Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 58211212 քրեական գործը հարուցվել է 26.11.2012թ. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ս.Ոսկանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 05.02.2013թ. որոշմամբ Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
3. Նույն մարմնի 2013թ. փետրվարի 11-ի որոշմամբ Ջ.Շիրվանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
4. Նախաքննության մարմնի 24.05.2013թ. որոշմամբ թիվ 58211212 քրեական գործի վարույթից Ջոն Սարքսի Շիրվանյանի և մյուսների վերաբերյալ անջատվել է նոր քրեական գործ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, ընդուվել է վարույթ և նախաքննությունը շարունակվել է 58205013 համարով:
5. Նախաքննության մարմնի 18.06.2014թ. որոշմամբ Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ` <<Պուլեդրո>> խանութում տեղադրված պոս-տերմինալով և արքեպիսկոպոս Արիս Արմենակ Շիրվանյանի բանկային քարտի կրկնօրինակով գումարներ հափշտակելու դրվագներով` ապացույցները բավարար չլինելու, այսինքն հանցակազմի բացակայության հիմքով թիվ 58205013 քրեական գործի վարույթի մասը կարճվել է և քրեական հետապնդում չի իրականացվել:
6. Նույն մարմնի 2014թ. հունիսի 18-ի որոշմամբ Ա.Մուրադյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
7. Նախաքննության մարմնի 18.06.2014թ. որոշմամբ Ա.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
8. Նույն մարմնի 18.06.2014թ. որոշմամբ Ջ.Շիրվանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով 11.02.2013թ. առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
9. 24.06.2014թ. Ջ.Շիրվանյանի, Ա.Մուրադյանի և մյուսի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
10. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2014թ. հունիսի 30-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արսեն Վահանի Մուրադյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և մյուսի ընդունվել է վարույթ, իսկ 07.07.2014թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
11. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի դատավճռով Ջ.Շիրվանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ա.Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Ա.Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
12. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 23.10.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանը:
13. Նույն դատավճռի դեմ 27.10.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի պաշտպան Ժ.Հարությունյանը:
14. Նույն դատավճռի դեմ 27.10.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանը:
15. Նույն դատավճռի դեմ 23.02.2015թ. նոր վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանը, որով խնդրել է քննության առնել այն և հաշվի չառնել 27.10.2014թ. ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
16. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Մարիա Լևի Գրիգորյանի մասով չի բողոքարկվել:
17. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 04.11.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի, վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի և ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արսեն Վահանի Մուրադյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և մյուսի` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2014թ. նոյեմբերի 26-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
18. Ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա Արսեն Մուրադյանի հետ, նպատակ ունենալով վճարային փաստաթղթեր հանդիսացող, գույքային իրավունքի մասին վկայող, դրանք սահմանող և տրամադրող բանկային կերծ քարտեր պատրաստել ու իրացնել, ինչպես նաև պատրաստված բանկային կեղծ քարտերով գործարքներ կատարելով, տարբեր անձանց պատկանող բանկային հաշվեհամարներից գումարներ հափշտակել, նախնական համաձայնությամբ, 2012 թվականին Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կազմակերպել են բանկային քարտերի կեղծման ու իրացման գործընթացը:
Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, 2012թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին նպատակադրվելով Երևանում կազմակերպել բանկային քարտերի կեղծման և այդ քարտերի իրացմամբ տարբեր անձանց հաշվեհամարներից գումարների հափշտակման գործընթացը, պլանավորել են համացանցի միջոցով ձեռք բերել բանկային քարտերի մագնիսական ժապավեններում համապատասխան տվյալներ գրառելու, կարդալու և վերծանելու համար նախատեսված հատուկ սարք:
Ձեռնամուխ լինելով հանցավոր մտադրության իրականացմանը, Ջ.Շիրվանյանը, 2012թ. մայիսի 2-ին <<Յունիբանկ>> ՓԲ ընկերությունում ունեցած իր 241000722066001 Եվրո արժույթի հաշվեհամարից համացանցի <<PAYPAL>> վճարման համակարգով կատարել է՝ 304.43 Եվրո գումարի փոխանցում՝ <<YU YIHUA>> 4029357733ՍՏ8999 հաշվեհամրին, որի արդյունքում համացանցի <<ebay>> կայքի միջոցով Չինաստանից ձեռք են բերել <<MiniDX4 Portable Magnetic Card Reader>> սարքավորումը: Կատարելով սարքի համար նախատեսված վճարումը, Ջ.Շիրվանյանը պատվիրել է այն փոստային առաքման միջոցով, իր անվամբ ուղարկել Երևանի թիվ 14 փոստային բաժանմունք կնոջ ծնողների բնակության ք. Երևան, Ադոնցի փողոց, 17 շենք, 33 բնակարան հասցեով: Այնուհետև, 2012թ. մայիսի 15-ին ստանալով պատվիրված սարքավորումը և դրա հետ առկա դատարկ մագնիսական ժապավեններով, առանց արտաքին գրառումների պլաստիկ քարտեր, Ջ.Շիրվանյանը, Ա.Մուրադյանի հետ համատեղ, միջոցներ են ձեռնարկել տարբեր անձանց պատկանող բանկային տվյալներ հայթայթելու ուղղությամբ:
Մասնավորապես, 2012թ. հունիս ամսին, Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, մասնակցելով վերջինիս ծանոթի կողմից Երևանի <<Մետրոպոլ>> հյուրանոցի և <<Վիվասել>> ընկերության գրասենյակի հարևանությամբ գտնվող բնակելի շենքի բնակարաններից մեկում կազմակերպված խնջույքին, օգտվելով այն հանգամանքից, որ խնջույքին մասնակցող հյուրերից Սանտրա Բյուզանդյանի ինքնազգացողությունն ոգելից խմիչքներ օգտագործելու հետևանքով վատացել է, իսկ մնացած հյուրերը զբաղված են եղել վերջինիս օգնություն ցուցաբերելով, սկսել են խուզարկել խնջույքին մասնակից հյուրերի պայուսակները: Արդյունքում Սաբինե Իսսայանի պայուսակից գտնելով վերջինիս պատկանող<<Բիբլոս բանկ>> ՓԲ ընկերության կողմից տրված <<MASTERCARD STANDART>> 5134570000013730 համարի բանկային քարտը, այն անցկացնելով իրենց մոտ եղած հատուկ սարքի միջով, սարքի գործարանային հիշողության մեջ գաղտնի գրառել են քարտի մագնիսական ժապավենի համապատասխան բանկային տվյալները: Բացի այդ, Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, Ս.Իսսայանի պայուսակից գողացել են նաև վերջինիս բանկային քարտի <<pin>> ծածկագիրը: Այնուհետև, նրանք ուղևորվել են վերջինիս տուն, որտեղ հատուկ սարքի, և համակարգչի միջոցով պատրաստել են թվով երկու կեղծ քարտեր, որից հետո, նպատակ ունենալով ստուգել կեղծված քարտերի աշխատունակությունը, դրանք իրացնելով, բանկոմատի միջոցով ստուգել են Ս.Իսսայանի հաշվեհամարին առկա գումարի չափը, սակայն տեսնելով, որ հաշվեհամարին առկա Է ընդամենը մոտ 46 Եվրո գումար, որոշել են այն չկանխիկացնել և սպասել մինչ Ս.Իսսայանը խոշոր գումարով կհամալրի իր հաշվեհամարը:
Շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը 2012թ. հունիս ամսին ժամանել են Երևանի <<Տակո-Մակո>> անվամբ մեքսիկական ռեստորան, որտեղ վերջինս, բանկային քարտերի տվյալներ ապօրինի ստանալու նպատակով, Ջ.Շիրվանյանին ծանոթացրել է ռեստորանի բարմեն Մարիա Գրիգորյանի հետ, ում տեղեկացնելով իրենց հանցավոր ծրագրերի մասին և խոստանալով կեղծված քարտերի իրացումից տալ խոշոր գումարներ, փոխանցել են իրենց մոտ եղած քարտերից տվյալներ կարդացող ու հիշող հատուկ սարքավորումը և առաջարկել ռեստորանի այցելուներից, բանկային քարտերով վճարման դեպքում, քարտերն անցկացնել սարքի միջով և գաղտի ձայնագրել բանկային տեղեկությունները:
Մ.Գրիգորյանը, խոստանալով աջակցել բանկային քարտերի տվյալներ ապօրինի ստանալուն, Ջ.Շիրվանյանից և Ա.Մուրադյանից ստացված սարքն օգտագործելով, 2012թ. հուլիսի 6-ին, <<Տակո-Մակո>> ռեստորանի հաճախորդ Սարգիս Բունիաթյանին պատկանող <<Կոնվերս բանկ>> ՓԲ ընկերության կողմից տրված <<Visa classic>> 484704000527643 համարի բանկային քարտի տվյալները, նրա կողմից նշված քարտով վճարումներ կատարելիս, գաղտնի ձայնագրել է սարքում, որից հետո այն փոխանցել Ջ.Շիրվանյանին:
Դրանից հետո, Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի միջև գումարային հարցերի շուրջ տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի արդյունքում վերջիններս միմյանցից բաժանվել են, Ս.Բունիաթյանի հաշվեհամարի համապատասխան բանկային տվյալներով հատուկ սարքը մնացել է Ջ.Շիրվանյանի մոտ, իսկ Ս.Իսսայանի տվյալներով պատրաստված կեղծ քարտը Ա.Մուրադյանի մոտ:
19. Ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա Ջ.Շիրվանյանի հետ, նպատակ ունենալով վճարային փաստաթղթեր հանդիսացող, գույքային իրավունքի մասին վկայող, դրանք սահմանող և տրամադրող բանկային կերծ քարտեր պատրաստել ու իրացնել, ինչպես նաև պատրաստված բանկային կեղծ քարտերով գործարքներ կատարելով, տարբեր անձանց պատկանող բանկային հաշվեհամարներից գումարներ հափշտակել, նախնական համաձայնությամբ, 2012 թվականին Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կազմակերպել են բանկային քարտերի կեղծման ու իրացման գործընթացը:
Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, 2012թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին նպատակադրվելով Երևանում կազմակերպել բանկային քարտերի կեղծման և այդ քարտերի իրացմամբ տարբեր անձանց հաշվեհամարներից գումարների հափշտակման գործընթացը, պլանավորել են համացանցի միջոցով ձեռք բերել բանկային քարտերի մագնիսական ժապավեններում համապատասխան տվյալներ գրառելու, կարդալու և վերծանելու համար նախատեսված հատուկ սարք:
Ձեռնամուխ լինելով հանցավոր մտադրության իրականացմանը, Ջ.Շիրվանյանը, 2012թ. մայիսի 2-ին <<Յունիբանկ>> ՓԲ ընկերությունում ունեցած իր 241000722066001 Եվրո արժույթի հաշվեհամարից համացանցի <<PAYPAL>> վճարման համակարգով կատարել է՝ 304.43 Եվրո գումարի փոխանցում՝ <<YU YIHUA>> 4029357733ՍՏ8999 հաշվեհամրին, որի արդյունքում համացանցի <<ebay>> կայքի միջոցով Չինաստանից ձեռք են բերել <<MiniDX4 Portable Magnetic Card Reader>> սարքավորումը: Կատարելով սարքի համար նախատեսված վճարումը, Ջ.Շիրվանյանը պատվիրել է այն փոստային առաքման միջոցով, իր անվամբ ուղարկել Երևանի թիվ 14 փոստային բաժանմունք կնոջ ծնողների բնակության ք. Երևան, Ադոնցի փողոց, 17 շենք, 33 բնակարան հասցեով: Այնուհետև, 2012թ. մայիսի 15-ին ստանալով պատվիրված սարքավորումը և դրա հետ առկա դատարկ մագնիսական ժապավեններով, առանց արտաքին գրառումների պլաստիկ քարտեր, Ջ.Շիրվանյանը, Ա.Մուրադյանի հետ համատեղ, միջոցներ են ձեռնարկել տարբեր անձանց պատկանող բանկային տվյալներ հայթայթելու ուղղությամբ:
Մասնավորապես, 2012թ. հունիս ամսին Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, մասնակցելով վերջինիս ծանոթի կողմից Երևանի <<Մետրոպոլ>> հյուրանոցի և <<Վիվասել>> ընկերության գրասենյակի հարևանությամբ գտնվող բնակելի շենքի բնակարաններից մեկում կազմակերպված խնջույքին, օգտվելով այն հանգամանքից, որ խնջույքին մասնակցող հյուրերից Սանտրա Բյուզանդյանի ինքնազգացողությունն ոգելից խմիչքներ օգտագործելու հետևանքով վատացել է, իսկ մնացած հյուրերը զբաղված են եղել վերջինիս օգնություն ցուցաբերելով, սկսել են խուզարկել խնջույքին մասնակից հյուրերի պայուսակները: Արդյունքում Սաբինե Իսսայանի պայուսակից գտնելով վերջինիս պատկանող <<Բիբլոս բանկ>> ՓԲ ընկերության կողմից տրված <<MASTERCARD STANDART>> 5134570000013730 համարի բանկային քարտը, այն անցկացնելով իրենց մոտ եղած հատուկ սարքի միջով, սարքի գործարանային հիշողության մեջ գաղտնի գրառել են քարտի մագնիսական ժապավենի համապատասխան բանկային տվյալները: Բացի այդ, Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը, Սաբինե Իսսայանի պայուսակից գողացել են նաև վերջինիս բանկային քարտի <<pin>> ծածկագիրը: Այնուհետև, նրանք ուղևորվել են վերջինիս տուն, որտեղ հատուկ սարքի, և համակարգչի միջոցով պատրաստել են թվով երկու կեղծ քարտեր, որից հետո, նպատակ ունենալով ստուգել կեղծված քարտերի աշխատունակությունը, դրանք իրացնելով, բանկոմատի միջոցով ստուգել են Ս.Իսսայանի հաշվեհամարին առկա գումարի չափը, սակայն տեսնելով, որ հաշվեհամարին առկա է ընդամենը մոտ 46 Եվրո գումար, որոշել են այն չկանխիկացնել և սպասել մինչ Ս.Իսսայանը խոշոր գումարով կհամալրի իր հաշվեհամարը:
Շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, Ջ.Շիրվանյանը և Ա.Մուրադյանը 2012թ. հունիս ամսին ժամանել են Երևանի <<Տակո-Մակո>> անվամբ մեքսիկական ռեստորան, որտեղ վերջինս, բանկային քարտերի տվյալներ ապօրինի ստանալու նպատակով, Ջ.Շիրվանյանին ծանոթացրել է ռեստորանի բարմեն Մարիա Գրիգորյանի հետ, ում տեղեկացնելով իրենց հանցավոր ծրագրերի մասին և խոստանալով կեղծված քարտերի իրացումից տալ խոշոր գումարներ, փոխանցել են իրենց մոտ եղած քարտերից տվյալներ կարդացող ու հիշող հատուկ սարքավորումը և առաջարկել ռեստորանի այցելուներից, բանկային քարտերով վճարման դեպքում, քարտերն անցկացնել սարքի միջով և գաղտի ձայնագրել բանկային տեղեկությունները:
Մ.Գրիգորյանը, խոստանալով աջակցել բանկային քարտերի տվյալներ ապօրինի ստանալուն, Ջ.Շիրվանյանից և Ա.Մուրադյանից ստացված սարքն օգտագործելով, 2012թ. հուլիսի 6-ին, <<Տակո-Մակո>> ռեստորանի հաճախորդ Սարգիս Բունիաթյանին պատկանող <<Կոնվերս բանկ>> ՓԲ ընկերության կողմից տրված <<Visa classic>> 484704000527643 համարի բանկային քարտի տվյալները, նրա կողմից նշված քարտով վճարումներ կատարելիս, գաղտնի ձայնագրել է սարքում, որից հետո այն փոխանցել Ջ.Շիրվանյանին:
Դրանից հետո, Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի միջև գումարային հարցերի շուրջ տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի արդյունքում վերջիններս միմյանցից բաժանվել են, Ս.Բունիաթյանի հաշվեհամարի համապատասխան բանկային տվյալներով հատուկ սարքը մնացել է Ջ.Շիրվանյանի մոտ, իսկ Ս.Իսսայանի տվյալներով պատրաստված կեղծ քարտը Ա.Մուրադյանի մոտ:

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
20. Ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել այն, որ ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 2011 թվականին ծնված երեխան, ամբողջությամբ վերականգնել է հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը։
Սակայն դատարանը պատշաճ չի գնահատել վերը նշված հանգամանքները և իր նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Բացի այդ, դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև այն, որ նախաքննության ժամանակ ինքը տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, որոնցով ակտիվորեն աջակցել է խմբի կողմից կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն։
Դատարանը հաշվի չի առել նաև այն հանգամանքը, որ հանցագործությունը կատարել է ծանր նյութական վիճակից ելնելով, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը և իրեն մեկուսացնելու դեպքում ընտանիքը կհայտնվի ծայրահեղ ծանր վիճակում։
Իր պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։
Միաժամանակ նշում է, որ իրենց խմբի մեկ այլ մասնակցի ամբաստանյալ Մարիա Գրիգորյանի նկատմամբ նույն փաստական հանգամանքներում նշանակվել է պատիժ ազատազրկում 3 տարի ժամկետով, որը պայմանականորեն չի կիրառվել։
Նման պայմաններում գտնում է, որ դատավճիռն իր մասով պետք է փոփոխվի, իր նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և այն պայմանականորեն չկիրառվի։
21. Վերոգրյալից ելնելով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաններ ընդհանուր իրավասության դատարանի 27.09.2014թ. դատավճիռը, իր նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3/երեք/ տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
22. Պաշտպան Ժ.Հարությունյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատավճիռ կայացնելիս` չնայած վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածները, սակայն պատիժ նշանակելիս անտեսելով Արսեն Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հագամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը՝ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ՝ մերժելով նվազագույնից ցածր կամ ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությունը։
Գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, այն ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ա.Մուրադյանն աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, այն է՝ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, մանրամասն նկարագրել է դեպքի բոլոր հանգամանքները՝ նշելով մասնակցող անձանց, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար, վերականգնել է տուժողին պատճառված վնասը, առկա է տուժողի դիմումը՝ Ա.Մուրադյանին ներելու մասին, քաղաքացիական հայց չի հարուցվել։
Ա.Մուրադյանը բնութագրվում է դրական, ունի մշտական բնակության վայր, դատավածություն չունի, նրա խնամքին է 2011 թվականին ծնված անչափահաս երեխան։
Նշված փաստական հանգամանքները, օրենքի վերը նշված պահանջների և դրանց վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն, հանդիսանում են Ա.Մուրադյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և նրա անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ՝ ինքնին վկայելով, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել կատարածի համար՝ վերականգնելով տուժողին պատճառված վնասը։ Հետևաբար, նշված հանգամանքներն էականորեն նվազեցնում են Ա.Մուրադյանի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը՝ հիմք հանդիսանալով նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգքրի Հատուկ մասով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար։
Մինչդեռ, ընդհանուր իրավասության դատարանը, խախտելով վերը նշված նյութական իրավունքի նորմերի պահանջները և անտեսելով դրանց վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, պատիժ նշանակելիս չի պահպանել օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, քանի որ բավարար ստուգման և գնահատման չի ենթարկել Ա.Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որի արդյունքում սխալ պատկերացում է կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և հանցավորի անձի մասին՝ նրա նկատմամբ նշանակելով ակնհայտ խիստ պատիժ։
Նման պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի և 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի պահանջները՝ Ա.Մուրադյանի նկատմամբ նշանակելով անարդարացի պատիժ, քանի որ այն ակնհայտ խիստ է և չի համապատասխանում ինչպես Ա.Մուրադյանի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, այնպես էլ նրա անձին։
Այսպիսով, ընդհանուր իրավասության դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ հոդվածների պահանջները, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 64-րդ և 70-րդ հոդվածները, որոնք պետք է կիրառեր, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի և 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի պահանջները։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ տրված վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումները և սխալ կիրառումն էական են, հանգեցրել են գործի սխալ լուծման, որը հիմք է ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը բեկանելու համար։
23. Ելնելով վերը շարադրվածից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-379-րդ հոդվածը, 380-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերը, 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, բավարարել վերաքննիչ բողոքը, Ա.Մուրադյանի մասով բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաններ ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 քրեական գործով 27.09.2014թ. կայացված դատավճիռը և Ա.Մուրադյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, կամ Ա.Մուրադյանի նկատմամբ նշանակել նշված նորմով սահմանված պատժի նվազագույն չափը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, հակառակ դեպքում` գործն ուղարկել նոր քննության:
24. Ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ, 13.27.09.2014թ. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռ պետք է իր մասով բեկանել և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ կամ փոփոխել իր մասով դատական ակտը, քանի որ դատարանը՝ ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը և առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում։
Դատարանը պատիժ նշանակելիս որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել, որ ամբաստանյալ Ջոն Սարքիս Սարքսի Շիրվանյանի խնամքի տակ է գտնվում իր կինը, սակայն դատարանը գործում առկա ապացույցների համաձայն, մասնավորապես՝ իր կնոջ հղիության վերաբերյալ պետք է հաշվի առներ, որ դատական ակտը ի կատար ածելիս ամբաստանյալի խնամքի տակ գտնվելու են նաև երկու նորածին երեխաները։ Վերը նշված փաստը դատարանը հաշվի չի առել պատիժ նշանակելիս։
Դատարանն որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի չի առել, որ հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը։ Լրիվ այլ մոտեցում է ցուցաբերել դատարանն ամբաստանյալ Մարիա Լևի Գրիգորյանի վերաբերյալ։ Վերջինիս դեպքում դատարանը ոչ թե միայն պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել վերը նշված մեղմացնող հանգամանքը, այլ նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել։ Գտնում է, որ դատարանի նման մոտեցումը չի բխում օրենքի միատեսակ կիրառելիության սկզբունքից և այդ փաստը ևս դատարանը պետք է հաշվի առներ պատիժ սահմանելիս։
Դատարանի կողմից հաստատված համարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով անհրաժեշտ հանգամանքները և հաշվի առնելով սույն բողոքում ներկայացված իր որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները պետք է կիրառվեր 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները, որը չի կիրառվել և իր նկատմամբ պետք է նշանակվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով։
Դատարանը հաստատված է համարել, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը վերացված է, սակայն իր գույքի վրա դրված կալանքին որևէ կերպ չի անդրադարձել։ Դատարանը պարտավոր էր ղեկավարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի պահանջներով և վերացնել 18.06.2014թ. իր գույքի վրա դրված կալանքը, մասնավորապես իր մոտից 05.02.2013թ. հայտնաբերված 6.970 Եվրո գումարի վրա։
Սույն բողոքում վերը նշված փաստերը հիմք են հանդիսանում իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման համար
25. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ, 376-379-րդ հոդվածների պահանջներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է իր մասով բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 27.09.2014թ. դատավճիռը և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ կամ փոփոխել իր մասով դատական ակտը և նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, և/կամ/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, ինչպես նաև վերացնել 18.06.2014թ. իր գույքի վրա դրված կալանքը` իր մոտից 05.02.2013թ. հայտնաբերված 6970/վեց հազար ինը հարյուր յոթանասուն/ Եվրո գումարի վրա:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ պատժի մեղմացման առումով բերված ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի, վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի և ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու հիմքեր չկան, սակայն ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն` դատավճիռը նրա մասով փոփոխելով գույքի վրա դրված կալանքը վերացնելու մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I. Ամբաստանյալներ Ա.Մուրադյանի և Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ կամ 70-րդ հոդվածների կիրառմամբ պատիժ նշանակելու մասով.
26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
…8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>:
27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը կայացված մի շարք որոշումներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը: Մասնավորապես, Ս.Հունիկյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ.
<<18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝
1. Գործի բացառիկ հանգամանքները.
2. Խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Նշված հոդվածի համաձայն՝ բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա: Պատիժը մեղմացնելու բացառիկ հիմքին հավասարազոր է խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը, որը պատիժը մեղմացնելու հարցում ունի նույն դերը, ինչ գործի բացառիկ հանգամանքն է: Նշված հարցերի հետ կապված Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումն արտահայտել է նաև Պ.Բայրամյանի /2007 թվականի հունիս/ և Հ.Հաբեշյանի /2007 թվականի օգոստոս/ վերաբերյալ գործերով>>/ տես Ս.Հունիկյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08 որոշման 18-րդ կետը/:
28. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Դ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> /տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։
29. Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի պետք է առնի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։
30. Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում հղի կինը, արձանագրելով, որ վերջինս լիովին վերականգնել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
31. Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 2011թ. ծնված երեխան, արձանագրելով, որ վերջինս լիովին վերականգնել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
32. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև նույն օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով վերջիններիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, ինչպես նաև ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի պատասխանատվությությունն ու պատիժը մեղմացնող նոր հանգամանքը` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայությունը /ծնված 07.11.2014թ./, հանցավորների անձը բնութագրող տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալների նկատմամբ հնարավոր է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, և վերջիններիս ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու: Նրանց նկատմամբ իրենց վերագրվող հանցագործությունների համար ազատազրկման ձևով նշանակված համաչափ պատիժներ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձանց, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:

II. Ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնելու մասով.
33. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Գույքի վրա կալանք դնելը կիրառվում է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը և դատական ծախսերն ապահովելու համար>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
2. Քաղաքացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի համաձայն`
<< 1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
/…/
11/ վերացվելու է արդյոք հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար գույքի վրա դրված կալանքը>>:
34. Քրեական գործի մինչդատական վարույթում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ս.Ոսկանյանի 18.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 58211212 քրեական գործով կալանք է դրվել է Ջոն Շիրվանյանի գույքի` նրա մոտից 05.02.2013թ. հայտնաբերված 6.970 Եվրո գումարի վրա, որն ի պահ է հանձնվել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ֆինանսական վարչությանը:
35. Առաջին ատյանի դատարանը Ջ.Շիրվանյանի և մյուսների վերաբերյալ դատավճիռ կայացնելիս, անտեսելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի պահանջը, չի լուծել այն հարցը, թե վերացվելու՞ է արդյոք հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար գույքի վրա դրված կալանքը:
36. Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի գույքի` 6.970 Եվրո գումարի վրա դրված կալանքը վերացնելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պնդմանը, գտնում է, որ այն հիմնավորված է և բողոքն այդ մասով ենթակա է բավարարման, նկատի ունենալով, որ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցման նպատակով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, ինչպես նաև ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի նկատմամբ գույքի բռնագրավումը չի նշանակվել որպես լրացուցիչ պատիժ:
37. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալներ Ջ.Շիրվանյանի, Ա.Մուրադյանի և վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ պատժի մեղմացման առումով բերված ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի, վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի և ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու և դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու հիմքեր չկան, սակայն ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն` դատավճիռը նրա մասով փոփոխելով գույքի վրա դրված կալանքը վերացնելու մասով, նկատի ունենալով, որ դատարանն այդ մասով թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտում:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 398-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Ա.Մուրադյանի և վերջինիս պաշտպան Ժ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
2. Ամբաստանյալ Ջ.Շիրվանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
3. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արսեն Վահանի Մուրադյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և մյուսի` փոփոխել Ջ.Շիրվանյանի մասով.
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ս.Ոսկանյանի 18.06.2014թ. որոշմամբ Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել և ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ֆինանսական վարչությանն ի պահ հանձնված 6.970 /վեց հազար ինը հարյուր յոթանասուն/ Եվրո գումարը վերադարձնել Ջոն Սարքիս Սարքիսի Շիրվանյանին:
4. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
5. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:


Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ