ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ



Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ԵԱՔԴ/0089/01/14
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Խաչատրյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

17 մարտի 2015թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն. ԱՇՐԱՖՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Է. ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Ա. ԱԼԻԽԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿԱՆ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐ` Ս. ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
Ե. ԱՂԱՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Գ.ԱՂԱՅԱՆԻ
Գ. ԱՊՐՈՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում պաշտպաններ Կ. Մանուչարյանի և Է. Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Համլետի Ապրոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, և Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.և փաստական հանգամանքները.
2014 թվականի մարտի 3-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09106414 քրեական գործը:
2014թ. մարտի 13-ին Գևորգ Համլետի Ապրոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով նախնական համաձայնության գալով Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի հետ, 2014թ մարտի 3-ին ժամը 13:00-ից մինչև 14:00-ն ընկած ժամանակահատվածում պատուհանից ապօրինի մուտք է գործել Լուսինե Ասլանի Սարգսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 68 տուն և գաղտնի հափշտակել <<Տոշիբա>> տեսակի նոթբուք համակարգիչ, գումար հավաքելու տարա, ոսկյա, արծաթյա և կիսաթանկարժեք զարդեր, 1 զույգ տղամարդու նոր կոշիկ և տեսախցիկ` Լ. Սարգսյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանը այդ ժամանակահատվածում կանգնել է նշված տան դիմաց ու հսկել շրջակա տարածքը` անհրաժեշտության դեպքում Գ. Ապրոյանին նախազգուշացնելու նպատակով:
2014թ. հունիսի 16-ին Գարեգին Ալեքսանի Աղայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով այն բանի համար, որ նա, 2014թ մարտի 3-ին ժամը 13:00-ից մինչև 14:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայնության գալով Գևորգ Համլետի Ապրոյանի հետ և միմյանց միջև հանցավոր մտադրությունն իրականացնելուն ուղղված գործողությունների դերաբաշխում կատարելով, մոտեցել են Լուսինե Ասլանի Սարգսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 68 տանը: Պայմանավորվածության համաձայն ինքը կանգնել է տան բակում, հսկել տարածքը, ապահովելով Գ. Ապրոյանի անվտանգությունը, իսկ վերջինս պատուհանից ապօրինի մուտք է գործել Լ. Սարգսյանի բնակարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել <<Տոշիբա>> տեսակի նոթբուք համակարգիչ, դրամակուտակիչ տարա, ոսկյա, արծաթյա և կիսաթանկարժեք զարդեր, 1 զույգ տղամարդու նոր կոշիկ և 1 հատ <<Սոնի>> տեսակի ֆոտոխցիկ` Լ. Սարգսյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
2014 թվականի հունիսի 25-ին թիվ 09106414 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` Դատարան/` ըստ էության քննելու համար:
Կատարած հանցագործություններիի համար Դատարանի 17.10.2014թ. դատավճռով ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Գևորգ Ապրոյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն ի կատար ածելու օրվանից:
Գևորգ Ապրոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Գարեգին Աղայանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն ի կատար ածելու օրվանից:
Գարեգին Աղայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Լուսինե Սարգսյանի կողմից ամբաստանյալներ Գարեգին Աղայանի և Գևորգ Ապրոյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է.
Վճռվել է` Գարեգին Աղայանից և Գևորգ Ապրոյանից համապարտության կարգով հօգուտ տուժող Լուսինե Սարգսյանի` բռնագանձել 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատարանի 17.10.2014թ. դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 30.10.2014թ.-ին վերաքննիչ բողոք է բերել անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Աղայանի շահերի պաշտպան Է. Աղաջանյանը, իսկ 17.11.2014թ.-ին անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Ապրոյանի շահերի պաշտպան Կ. Մանուչարյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 17.10.2014թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ:

2. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` պաշտպան Է. Աղաջանյանը, գտել է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Աղայանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով Դատարանի 17.10.14թ-ի դատավճիռն անհիմն է, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Ուստի, այդ առումով կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նշել է, որ Դատարանը, իր դատավճռով հաշվի է առել, որ իր պաշտպանյալ Գարեգին Աղայանը 17 տարեկան անչափահաս է` 08.01.97թ-ի ծնված, հանդիսանում է բազմանդամ ընտանիքի 9-ը զավակներից 8-րդը, ունի մշտական բնակության վայր, բնակվում է ծնողների, 6 քույրերի և 2 եղբայրների հետ միասին, բնութագրվում է դրական։ Վատառողջ է, տառապում է հիպերտենզիոն սինդրոմ և քթի միջնապատի ծռվածություն հիվանդությամբ։ Մեղադրվում է հանցանքի կատարման օժանդակության մեջ, որը կատարել է անչափահաս տարիքում, հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ։ Դրանից հետո, գիտակցաբար և ինքնաքննադատաբար մոտենալով իր կողմից կատարված արարքին, զղջացել է կատարածի համար և աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և շահագրռգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը։ Գտնվելով ազատության մեջ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբեք չի խուսափել նախաքննությունից ու դատից, զերծ է մնացել նոր հանցանքներ կատարելուց։ 2015թ-ի հունվարին լրանալու է Գ. Աղայանի 18 տարին և նա պետք է զորակոչվի ժամկետային զինվորական ծառայության։
Նշել է, որ դրանք` ՀՀ քր. օր-ի 62-րդ հոդվածի համաձայն, Դատարանը իրավացիորեն համարել է քր. պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեին պատիժ նշանակելիս, սակայն, հաշվի չեն առնվել։
Սույն գործով անչափահաս Գ. Աղայանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
Բողոքաբերը գտել է, որ նման պարագայում Դատարանը իր դատավճռում մանրամասն թվարկելով անչափահաս Գ. Աղայանի բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, և ընդունելով, որ սույն քրեական գործով նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, այնուամենայնիվ, պատիժ նշանակելիս, քննության չի առել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կարգով, այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցը` չնայած, որ պաշտպանական կողմը իր ճառում միջնորդել էր Ա. Աղայանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
ՄԱԿ-ի 6-րդ կոնգրեսի կողմից ընդունված անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ նվազագույն ատանդարտի մասին 4-րդ բանաձևի հիմնարար սկզբունքների (Պեկինյան կանոններ) համաձայն` անչափահասներին կալանքի տակ պահելն և ազատությունից զրկելը պետք է օգտագործվի միայն որպես ծայրահեղ միջոց, քանի որ կալանավայրը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ անչափահասի հոգեբանության և նրա անձի ձևավորման վրա։
Մասնավորապես, նշված կանոնների 19.1-րդ կետի համաձայն` <<անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներփակելը միշտ պետք է անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված ծայրահեղ միջոց լինի>>։ Նշված իրավադրույթի մեկնաբանություներում ասված Է, որ. <<Առաջադեմ քրեագիտությունը հանդես Է գալիս այնպիսի միջոցների օգտագործման գերադասելիության օգտին, որոնք չեն նախատեսում ուղղիչ հիմնարկներում անչափաահասների ներփակումը։ Հաստատված Է, որ անչափահասին ուղղիչ հիմնարկներում ներփակելու միջոցով ձեռք բերված արդյունքները, լավագույն դեպքում, աննշան են` այդ միջոցառման չկիրառման արդյունքների համեմատությամբ։ Անձի համար բազմաթիվ անբարենպաստ հետևանքներն անխուսափելի են ուղղիչ հիմնարկներում ներփակելու ցանկացած դեպքի համար և ակնհայտ Է, որ դրանք չեն փոխհատուցվում ուղղիչ աշխատանքով։ Սա հատկապես արդարացի Է անչափահասների նկատմամբ, որոնք դեռ վաղ տարիքում արդեն իսկ ենթակա են բացասական ազդեցությունների։ Բացի դրանից, ոչ միայն ազատազրկման, այլև հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված բացասական հետևանքներն անչափահասի վրա ազդում են ավելի շատ, քան մեծահասակի, քանի որ կալանավայրում այդ բացասական երևույթներին անչափահասներն առնչվում են զարգացման սկզբնական շրջանում>>:
Այս առումով, անչափահասներին հասարակությունից մեկուսացումը պետք է իրականացվի շատ զգույշ և բացառիկ դեպքերում, քանի որ մեկուսացման բացասական հետևանքների վտանգը ավելի մեծ է անչափահասների մասով։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը, իր 01.02.08 թ.ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել Է, որ ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։
Այս առումով` Գ. Աղայանի անձի ձևավորման, նրա դաստիարակության և վարքագծի ուղղելու վրա ավելի դրական կազդի հայրենիքի առաջ իր պարտքը կատարելու նպատակով ՀՀ Զինված ուժերում ծառայելը և հրամանատարության հսկողության տակ լինելը, քան ազատազրկման ձևով կալանավայրում պատիժ կրելը։
Սույն քր. գործով, հաշվի առնելով անչափահաս անբաստանյալ Գ. Աղայանի անձը, առողջական վիճակը, նրա անչափահաս և բազմանդամ ընտանիքի զավակ լինելը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա կողմից մեղքը ամբողջովին ընդունելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը անկեղծորեն զղջալը, էականորեն նվազեցնում է նրա կատարած արարքի վտանգավորությունը։ Նկատի ունենալով, որ վերջինս պետք է զորակոչվի բանակ՝ իր զինվորական պատքը կատարելու հայրենիքի առաջ, պաշտպանական կողմը գտել է, որ նրա ուղղվելն հնարավոր է` առանց նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։
Այս առումով, պաշտպանական կողմը գտել է, որ Գ. Աղայանի ուղղվելը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և նրա նկատմամբ կարող է նշանակվել մեղմ պատիժ, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի պահանջներով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Այսպիսով, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73, 376-384 հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է`
<<1.Բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.10.14 թ-նի դատավճիռը։
2. Հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները` անչափահաս Գ.Աղայանի նկատմամբ, ՀՀ քր. օր-ի 70 հ-ծի կարգով նշանակված պատիժը այն պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան>>։
Բողոքի հեղինակը` պաշտպան Կ. Մանուչարյանը, գտել է, որ Դատարանի 17.10.2014թ.-ի դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի` /<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ պարբերության, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8, 10 և ՀՀ քր. դատ. օր-ի 7, 17, 126, 127, 358, 365հ. 2-րդ մաս, հոդվածների խախտումներով, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Հաշվի առնելով նախաքննության ավարտմամբ դատարանին ներկայացված և .դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցները՝ գնահատելով դրանք իրենց վերաթերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության չավւանիշներով, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախաքննությունը իրականացվել է բազմակի էական խախտումներով, ոչ օբյեկտիվ և միակողմանի` Գևորգ Ապրոյանի նկատմամբ մեղադրական թեքումով, ակնհայտ է այն, որ վերջինիս մեղավորությունը իրեն առաջադրված մեղադրանքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, մեղադրող կողմը չապացուցեց ոչ նախաքննության և ոչ էլ դատաքննության ընթացքում։
Նշել է, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը Գ. Ապրոյանը չի ընդունել թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում, տվել է իր մեղավորությունը հերքող մանրամասն ցուցմունքներ։ Իր նախաքննական գրավոր և դատաքննական ցուցմունքներոմ Գ. Ապրոյանը նշել է, թե դեպքի օրը կոնկրետ ժամանակահատվա¬ծներում, որտեղ և ում հետ է հանդիպել և գտնվել, ինչ է արել, նշել է փաստական հանգամանքներ, որոնք այդպես էլ չեն հերքվել մեղադրանքի կողմից առաջադրվող փաստարկներով։
Մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմից Դատարանին են ներկայացվել թվով 6 ապացույցներ, որոնք մեղադրանքը հաստատած դատախազի համոզմամբ` լիովին հաստատում են Գևորգ Ապրոյանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում:
Դրանք են`
1/ Մեղադրյալ Գարեգին Աղայանի ցուցմունքները - /գ.թ.22-24, 73, 77-79; 135-136, 149/
2/ Գործով տուժող` Լուսինե Ասլանի Սարգսյանի ցուցմունքները - /գ.թ. 9-11, 12-13,143/ 3)
Գործով տուժող` Լուսինե Ասլանի Սարգսյանի հաղորդումը - /գ.թ. 19/ 4)
Գործով վկա Մարիամ Վահեյի Թաթոյանի ցուցմունքները - /գ.թ. 97-98/
5) Գործով վկա Պայծառ Սերյոժայի Սարգսյանի ցուցմունքները - /գ.թ. 137-138/
6) Գ. Աղայանի և Գ. Ապրոյանի բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները որպես այլ փաստաթղթեր ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը – /գ.թ. 150/։
Նշել է, որ այս 6 ապացույցներն են, որոնք մեղադրողի հնչեցված ճառում, իր համոզմամբ՝ հաստատվել են դատաքննության ընթացքում և <<անհերքելիորեն>> ապացուցում են, կոնկրետ իր պաշտպանյալի` Գևորգ Ապրոյանի մեղավորությունը իրեն առաջադրված մեղադրանքում։ Համոզմունք, որը պաշտպանության կողմը չի կիսում, քանի որ այն բացարձակապես հիմնված չէ դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների վրա։ Ընդհակառակը, դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համաձայն, անչափահաս Գևորգ Ապրոյանը որևէ առնչություն չունի իրեն մեղսագրվող արարքի հետ։ Պաշտպանության կողմի վերոնշված կարծիքը հիմնավորված է հետևյալ ապացույցներով և փաստարկներով:
Այսպես.
Ամբաստանյալ Գարեգին Աղայանը օգտվելով իր դատավարական իրավունքից` դատարանում հրաժարվեց ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց, ինչից հետո, հրապարակվեցին նրա նախաքննական ցուցմունքները, որոնք ինքնին լի են ներքին հակասություններով և տրամաբանական բառերով։ Բացի այդ, Գ.Աղայանի` Գևորգ Ապրոյանի մասով տված ցուցմունքները հերքվում են դատաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցներով։
Այսպես, ըստ Գ. Աղայանի նախաքննական ցուցմունքների նա` «... 2014թ. մարտի 3-ին ժամը 12-ի սահմաններում դուրս է եկել տանից, գնացել է Ալմաստ գործարանի մոտ և աշխատանքային գործիքներ փոխանցել եղբորը, որից հետո Ալմաստ գործարանի մոտ, գնացքի կանգառում հանդիպել է Գ. Ապրոյանին: Միասին գնացել են դեպի Դրոյի վաղոց, ինքը` դեպի տուն, Գ. Ապրոյանը` նշված փողոցում գտնվող զուգարանի թղթի արտադրամաս։ Անցնելով Դրոյի փողոցի 68 րդ տան մոտով, իր առաջարկով կանգնել են, Գ. Ապրոյանը սպասել է իրեն փողոցում, ինքը մուտք է գործել նշված տան թակ` իր ընկեր Սաշիկին 1 տարի առաջ տրամադրած ձեռնափայտը վերցնելու համար։ Տեսնելով, որ նրանց տանը ոչ ոք չկա, թակել է նույն թակում գտնվող մեկ այլ տան դուռը։ Դուռը բացել է մի կին, և հայտնել է, որ Սաշիկը ծառայում է բանակում։ Դուրս գալով փողոցու Գ. Ապրոյանը հարցրել է իրեն, թե ինչու ձեռնափայտը չի վերցրել ինքն էլ պատասխանել է, որ նրանց տանը մարդ չկա։ Դրանից հետո Գ. Ապրոյանն առաջարկել է օգտվել այդ առիթից, միասին մուտք գործել նշված բնակարան և գողության կատարել` հայտնելով, որ իրեն գումար է պետք։ Ինքը սկզբում հրաժարվել է` ասելով, որ Սաշիկը իր ընկերն է, ինքը նբանց տան չի մտնի, իսկ Գ.Ապրոյանը առաջարկել է իրեն կանգնել դրսում, տան դիմաց, որպես աթանդա և հսկել տարածքը, իսկ ինքը մտել է ներս` դուրս գալով իր տեսադաշտից։ Մոտ 5 րոպե սպասելով Գ. Ապրոյանին փողոցում, իր բջջային հեռախոսով զանգահարել է մայրը և իրեն շտապ տուն կանչել։ Ինքը զանգահարել է Գ.Ապրոյանին և հայտնել որ չի կարող սպասել, քանի որ իրեն շտապ տուն են կանչել և թողնելով Գ. Ապրոյանին գնացել է տուն։ Դրանից հետո, ժամը 17:00-ի սահմաններում իրեն զանգահարել է Գ. Ապրոյանը և հայտնել, որ Սաշիկենց տանից գողացել է նոթբուկ համակարգիչ և կասսա` առաջարկելով իրեն հանդիպել և միասին սրճել։ Ինքը պատասխանել է, որ չի կարող դուրս գալ տանից։ Այլ իրեր գողանալու վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ, բանի որ Գ. Ապրոյանը հայտնել է միայն Նոթբուկի և կասսայի մասին։ Իրեն հայտնի չէ նաև, թե որքան գումար է եղել կասսայի մեջ, չգիտի նաև, թե որտեղ է թաքցրել Գ. Ապրոյանը հափշտակված Նոթբուքը>>:
Մեղադրյալ Գ. Աղայանի վերոնշված ցուցմունքները, որոնք որպես ապացույց, բառացիորեն նշված տեսքով մեջբերված են մեղադրական եզրակացության տեքստում, առաջին հերթին արտացոլում են վարույթ իրականացնող քննիչի և ընդհանրապես, մեղադրող կողմի անփութությունը, քանի որ նույն ավագ քննիչ Օ. Առաքելյանը 03.06.2014թ. անցկացնելով անչափահաս մեղադրյալ Գարեգին Աղայանի հարցաքննությունը /գ.թ. 135-136/ հարց է ուղղել և պարզել է, որ ըստ ուսումնասիրված հեռախոսազանգերի վերծանումների` վերջինիս 077-00-29-12 բջջային հեռախոսահամարով նրա մայրը` իր 093-09-10-86 բջջային հեռախոսահամարից ժամը 12:30-ին կամ դրան մոտ ժամանակահատվածում չի զանգահարել, այլ զանգահարել է ժամը 15:16-ին և 15:33-ին։ Քննիչն առաջարկել է մեղադրյալ Գ. Աղայանին պարզաբանել այս հակասությունը, ինչին Գ. Աղայանը պատասխանել է` «... հնարավոր է ես սխալ եմ նշել նախկինում>>։ Այսպիսով, քննիչը պարզելով, որ Գ. Աղայանի, իբր <<աթանդա>> կանգնած ժամանակահատվածում նրա մայրը չի զանգահարել, և տուն չի կանչել, նշված ճշտված հանգամանքը, մեզ անհասկանալի պատճառով, մեղադրական եզրակացության տեքստում մեջբերված՝ Գ.Աղայանի ցուցմունքներում՝ չի արտացոլել։
Ամբաստանյալ Գարեգին Աղայանը, որին, իր իսկ ներկայացմամբ, ինքնասիրությունը թույլ չի տվել թալանել բանակում ծառայող ընկերոջ տունը, սակայն, որը համաձայնել է, <<աթանդա>> կանգնել իբր մեկ ուրշի կողմից նույն ընկերոջ տունը գողություն կատարելու նպատակով մտնելու ընթացքում, բավականին թրծված է նմանատիպ իրավիճակներում, քանի որ, ըստ գործում առկա ապացույցների` առաջին անգամ չի, որ քրեորեն հետապնդվում է։
Որոշելով, նախաքննությանը որպես կիսաճշմարտություն ներկայացնել իր ընկեր Սաշիկին` <<... 1 տարի առաջ ձեռնափայտ տաչա>> հանգամանքը, և այն ետ ստանալու ցանկությունը, Գարեգին Աղայանը փորձում է <<պատճառաբանել>>, թե ինչու է նա 2014թ. մարտի 3-ին գնացել Աաշիկի տուն։ Սակայն, այս հանգամանքը, որպես Սաշիկի տուն այցելելու պատճառաբանություն, ևս հերքվեց դատաքննության ընթացքում գործով տուժող` Լուսինե Ասլանի Սարգսյանի և վկա՝ Մարիամ վահեի Թորոսյանի 17.07.2014թ. ցուցմունքներով, քանի որ վերջիններս հայտնեցին դատարանին, որ Սաշիկի ոտքը կոտրելուց հետո, երբ նա արդեն ոտքը գետնին էր դնում, նշված ձեռնափայտը իրենց տանը գտնվել է ընդամենը 5-6 օր և դեպքի օրը իրենց տանը ձեռնափայտ չի եղել, քանի որ այն վերադարձվել է Սաշիկի կողմից տվողին <<շատ ավելի շատ>>, «մոտ 1 տարի առաջ մինչև գողության օրը>>։
Գործով վկա` Պայծառ Սերյոժայի Սարգսյանի 17.07.2014թ. դատաքննական ցուցմունքների համաձայն, նա դեպքի օրը տեսել է երեք երիտասարդների, որոնցից մեկը բարձրահասակ էր։ Նրանցից մեկը, թակելով իրենց` տուժողի անմիջական հարևանությամբ գտնվող տան դուռը, ներկայացել է որպես Սաշիկի ընկեր։ Նա գլխարկով էր, կարճահասակ և թուխ, ասել է որ նոր է ժամանել Ռուսաստանից, և որ եկել է իր ձեռնափայտի ետևից։ Այնուհետև ինքը տանից դուրս է եկել և տեսել է այդ 3 երիտասարդներին <<պոեզի գծերին նստած>>։ Նրանք նույնպես նկատեցին իր` տանից դուրս գալու պահը, <<համոզվեցին որ ես գնացի>>։ Տվյալ վկան նաև դատարանին հայտնեց մեր կարծիքով այն էական հանգամանքը, որ տուժողի տան դուռը <<այնքան խորն ա և խճճված>>, որ <<դա նախապես մտնող մարդը պետք է իմանար>>։ Հարևաններն այնքան խիտ են բնակեցված, որ տվյալ վկան <<ուղղակի եզակի դեպք>> համարեց, որ ինչ-որ մեկը կարողացել է աննկատ ներխուժել տուժողի տուն։
Ըստ բողոքաբերի` նշված ցուցմունքներով հաստատվում է այն հանգամանքը, որ գործով տուժող Լուսինե Սարգսյանի տուն դեպքի օրը կարող էր ներխուժեր միայն այն անձը, ով քաջ տեղյակ էր տեղանքին, ծանոթ էր հարևանների պատուհանների և դռների դասավորությանը։ Ուստի, դա չեր կարող լիներ անչափահաս Գևորգ Ապրոյանը, որը Գ. Աղայանի իսկ պնդմամբ, իր ընկեր Սաշիկին չի ճանաչել և նրանց տանը երբևէ չի եղել:
Ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների համաձայն, վերջինս ճանաչում է Գարեգին Աղայանին, սակայն 2014թ. մարտի 03-ին նրան ընդհանրապես չի հանդիպել, նրա հետ գողություն չի կատարել։ Նշված օրը, ինքը հանդիպել է իր ընկեր Հարութին և նրա հետ զբոսնել Զեյթուն թաղամասում, որից հետո գնացել են իրենց` Երևան քաղաքի Գոգոլի նրբանցք 48 տուն և սրճել։ Ժամը 12:00-ից մինչ 14-ի սահմանները նրանք գտնվել են իրենց տանը, իսկ որոշ ժամանակ անց նորից դուրս են եկել տանից, քայլելով գնացել հասել են Պ. Սևակ և Ռուբինյանց փողոցների խաչմերուկում գտնվող կանգառին, որտեղ նա ճանապարհել Է իր ընկեր Հարութին։ Ինքը գնացել Է Զեյթունի շուկայի դիմաց գտնվող Ինտերնետ ակումբ, մոտ 40 րոպե մնալով այնտեղ վերադարձել Է տուն։ Տուն վերադառնալու ճանապարհին նա մտել Է իրենց կողքի վտղոցում գտնվող կարի արտել, որտեղ մեկ օր առաջ շալվար Էր տվել նորոգելու, և վարպետ Մուրադից այն վերցրել Է։ Նշված օրը իրեն զանգահարել Է Գ. Աղայանը, խնդրել լիցքավորել իր բջջային հեռախոսը, սակայն ինքը պատասխանել է, որ գումար չունի։ Ընդ որում, քանի որ իր հեռախոսը ջարդած ա եղել, նա ետ Է զանգել Գ. Աղայանին։ Դրանից հետո, ինքը Գ. Աղայանի հետ այլևս չի զրուցել։ Մեղադրողի այն հարցին, թե իսկ ինչով նա կբացատրի ըստ բջջային հեռախոսների վերծանումների իր և Գ. Աղայանի հետ դեպքի օրը մի քանի զանգերի առտկայությունը, Գևորգ Ապրոյանը պարզաբանեց, որ իր հեռախոսի Էկրանը եղել Է վնասված, և եղել են զանգեր, և նա չի կարողացել տեսնել Էկրանին զանգողների անունները և ստիպված ետ ա զանգել։
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ, 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 10-րդ, 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներին, նշել է, որ քրեական գործերում առկա ապացույցների գնահատման խնդրին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է`
<<(...) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա։ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։
(...)>> (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբեբյալ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)>>:
Նշվածի լույսի ներքո բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի պահանջը, որի համաձայն՝ <<Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի>>։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, բանի որ չի կայացրել օրինական և հիմնավորված դատավճիռ։
Դատարանը խախտել է նաև նշված իրավանորմի 3-րդ մասի 2-րդ պարբերության պահանջը, քանի որ դատարանին ներկայացված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար։
Կայացնելով մեղադրական դատավճիռ և նշանակելով առաջին անգամ
հանցանք կատարելու մեջ մեղադրվող անչափահաս Գևորգ Ապրոյանի նկատմամբ 4 տարվա ազատազրկման դատավճիռ, դատարանը խախտել է <<Անչափահասների
նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ>>, <<Պեկինյան կանոններ>>-ի, (հաստատված ՄԱԿ-ի գլխավոր Ասամբլեյայի 1985 թվականի նոյեմբերի 29-ի 40/33 բանաձևով) մի շարք սկզբունքներ և պահանջներ։ Մասնավորապես նշված կանոնների 17-րդ հոդվածով սահմանված` դատավճռի կայացման ղեկավար սկզբունքները և ներգործության միջոցների ընտրությունը:
Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
Բոլոր դեպքերում, եթե ստորադաս դատարանը ապացուցված համարել է անչափահաս ամբաստանյալ Գևորգ Ապրոյանի մեղավորությունը իրեն մեղսագրվող արարքում, այն չպետք է նույն հարթությանը դներ երկու ամբաստանյալներին, այն է` նախկինում բազմիցս դատապարտված՝ Գարեգին Աղայանին, և առաջին անգամ քբեորեն հետապնվող Գևորգ Ապրոյանին, երկուսին էլ նշանակելով հավասար պատիժ` 4 տարի ազատազկրկում։ Սույնով դատարանը խախտել է նաև պատժի համաչափության և արդարության սկզբունքները։
Ներկայումս, անչափահաս Գևորգ Ապրոյանը, որի 18-ամյակը լրանում է 2014թ–ի դեկտեմբերի 29-ին, ենթակա է զորակոչման ՀՀ Զինված Ուժեր 2015թ–ի հունվարի 09-ին, ինչի վերաբերյալ ծանուցումը ՏԶ կոմիսարիատից սույն վերաքննիչ բողոքին՝ կցվում է։
Այսպիսով, սույն գործով թույլ տրված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները հանգեցրել են դատական սխալի, որի արդյունքում կայացված դատավճիռը չի համապատասխանում արդարության պահանջներին։
Նշված դատական սխալը, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատարանի որոշման` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտում է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն վերաքննիչ բողոքը ենթակա է ընդունման վարույթ, քանի որ ստորադաս դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք կարող են ազդել գործի ելքի վրա։
Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական և դատավարական օրենքը։ Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 397 հոդվածի 1-ին մասի` «Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին>>:
Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի պահանջները, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։
2. Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.10.2014թ. թիվ ԵԱՔԴ/0089/01/14 քրեական գործով դատավճիռը։ Կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ։ Ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանին, իրեն առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով արդարացնել ապացույցների անբավարարության պատճառաբանությամբ, ճանաչել նրան անպարտ և նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը։
3. Եթե Վերաքննիչ Քրեական դատարանը գտնի, որ Գ. Ապրոյանի մեղավորությունը սույն քրեական գործով ապացուցված է, ապա խնդրում եմ դատարանին մասնակիորեն բեկանել բողոքարկվող դատական ակտը Գևորգ Համլետի Ապրոյանի պատժի մասով, կիրառել նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70–րդ հոդվածի դրույթները։ Այն է` վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակելով նրա նկատմամբ փորձաշրջան>>։

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը դրա դեմ, լսելով ամբաստանյալների օրինական ներկայացուցիչների դիրքորոշումը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքներում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Անչափահաս ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը իրեն մեղսագրված հանցագործության մեջ վիճարկվում է վերջինիս շահերի պաշտպանի կողմից:
Անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Ապրոյանի շահերի պաշտպան Կ. Մանուչարյանը` պատճառաբանելով, որ առաջին ատյանի դատարան ներկայացված ապացույցները բավարար չեն իր պաշտպայալի մեղադրանքը գնահատելու համար, խնդրել է վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` ապացույցների անբավարարության պատճառաբանությամբ, իսկ եթե Վերաքննիչ դատարանը գտնի, որ Գ. Ապրոյանի մեղավորությունը սույն քրեական գործով ապացուցված է, խնդրել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Անչափահաս ամբաստանյալ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Աղայանի շահերի պաշտպան Է. Աղաջանյանի կողմից չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք: Վերջինս, միայն պատճառաբանելով, որ իր պաշտպանյալ Գ. Աղայանի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու միջոցով, խնդրել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն անչափահաս ամբաստանյալ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
/.../>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով առաջադրված մեղադրանքում անչափահաս ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ առաջին ատյանի դատարանում` դատաքննության ընթացքում, իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. մարտի 3-ին` ժամը 11:00-ի սահմաններում, հեռախոսով պայմանավորվել է ընկերոջ` Հարութի հետ հանդիպման մասին, ժամը 12:30-ի սահմաններում տանից դուրս է եկել նրան հանդիպելու համար: Ոտքով գնացել է Ալմաստ գործարանի դիմաց, որտեղ իրեն սպասել է Հարութը: Դրանից հետո Հարութը մնացել է Ալմաստ գործարանի դիմացը, իսկ ինքն անցել է դիմացի մայթ ու մտել մեկ-երկու խանութ արևածաղիկ գնելու համար: Իր ցանկացածը գնելուց հետո անցել է դիմացի մայթ և միացել Հարութին: Ժամը 13:00-ից 13:30-ն ընկած ժամանակահատվածում ինքն ու Հարութը ոտքով բարձրացել են Ալմաստ գործարանի ձախ կողմում գտնվող գնացքի կանգառ, որտեղ մոտ 15 րոպե նստել են, որից հետո ոտքով գնացել են իրենց տուն: Տանը սուրճ են խմել և ժամը մոտ 14:00-ի սահմաններում դուրս են եկել տանից: Ոտքով Գոգոլի փողոցով քայլել են և մտել Նոր Աշխարհյան փողոց, որտեղից վարպետ Մուրադի կարի արհեստանոցից վերցրել է իր տաբատը, որը մեկ օր առաջ տվել էր նրան նորոգման համար, հագել է այն և այնտեղ է թողել իր հագին եղած տաբատը` պայմանով, որ այն տուն գնալու ճանապարհին կվերցնի: Դրանից հետո գնացել են Պ. Սևակ և Ռուբինյանց փողոցների խաչմերուկում գտնվող կանգառ, որտեղից Հարութին ճանապարհել է: Ինքը գնացել է Զեյթունի շուկայի դիմաց գտնվող <<Վիվառո>> ինտերնետ ակումբ, որտեղ մոտ 20 րոպե խաղ է խաղացել: Ինտերնետ ակումբից դուրս գալուց հետո գնացել է կրկին վարպետ Մուրադի կարի արհեստանոց, որտեղից վերցրել է իր թողած տաբատը, այնուհետև գնացել է տուն և ժամը 16:15-ի սահմաններում գտնվել է տանը: Դրանից հետո տանից դուրս չի եկել: Նշված օրը առավոտյան ժամը մոտ 12:00-ի սահմաններում իր բջջային հեռախոսին զանգ է եկել, սակայն հեռախոսի էկրանի կոտրված լինելու պատճառով չի իմացել, թե ով է զանգահարողը, երբ հետ է զանգել, պարզվել է, որ իրեն զանգահարողը Գարեգին Աղայանն է, ով խնդրել է լիցքավորել իր հեռախոսը, սակայն ինքը գումար չունենալու պատճառով մերժել է նրան: Դրանից բացի, ինքն այդ օրը Գարեգինի հետ այլևս չի խոսել և նրան չի տեսել: Հնարավոր է Գարեգինն այդ օրը իրեն զանգահարել է, սակայն ինքը նրա հետ չի խոսել: Ինքը գողություն չի կատարել:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով Գևորգ Ապրոյանի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն գործով ձեռք բերված և դատավճռի հիմքում դրված մյուս ապացույցների հետ, այդպիսիք գնահատելով իրենց ամբողջության մեջ, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից:
Գևորգ Համլետի Ապրոյանի մեղավորությունը` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով իրեն մեղսագրված հանցագործությունը կատարելու մեջ, հիմնավորված և հաստատված է սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատավճռի հիմքում դրված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Սույն գործով մյուս անչափահաս ամբաստանյալ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. մարտի 3-ին` ժամը մոտ 12:00-ի սահմաններում, դուրս է եկել տանից և գնացել է Ալմաստ գործարանի մոտ` եղբորն աշխատանքային գործիքներ փոխանցելու համար: Գործիքներն եղբորը փոխանցելուց հետո Ալմաստ գործարանի մոտ գնացքի կանգառում հանդիպել է Գևորգ Ապրոյանին, ում հետ ընկերություն է անում շուրջ մեկ տարի: Գևորգի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Դրոյի փողոց, որտեղից ինքը պետք է գնար իրենց տուն, իսկ Գևորգը պետք է գնար այդ փողոցում գտնվող զուգարանի թղթի արտադրամաս` թուղթ գնելու: Երբ անցել են Դրոյի փողոցի 68 տան մոտով, ինքն առաջարկել է կանգնել, քանի որ ցանկացել է նշված հասցեում բնակվող ընկերոջից` Սաշիկից, ետ վերցնել մոտ մեկ տարի առաջ վերջինիս տրամադրած ձեռնափայտը: Ինքը մտել է նշված տան բակ, իսկ Գևորգն այդ ընթացքում սպասել է իրեն փողոցում` նշված տան դարպասների մոտ: Սաշիկենց տան դուռը թակելուց հետո տեսել է, որ նրանց տանը ոչ ոք չկա: Այդ ժամանակ թակել է նույն բակում գտնվող մեկ այլ տան դուռը` պարզելու համար, թե որտեղ է Սաշիկը: Դուռը բացել է մի կին և հայտնել, որ Սաշիկը ծառայում է բանակում: Դրանից հետո ինքը դուրս է եկել այդ տան դարպասներից դեպի փողոց, որտեղ իրեն է սպասել Գևորգը: Վերջինս հարցրել է իրեն, թե ինչու ձեռնափայտը չի վերցրել, ինչին ինքը պատասխանել է, որ նրանց տանը մարդ չկա: Դրանից հետո Գևորգն առաջարկել է օգտվել այդ առիթից և միասին մուտք գործել Սաշիկենց տուն ու գողություն կատարել այնտեղից` պատճառաբանելով, որ իրեն գումար է հարկավոր: Ինքը հրաժարվել է և ասել, որ Սաշիկն իր ընկերն է, ինքը նրանց տուն չի մտնի և այնտեղից գողություն չի կատարի: Այդ ժամանակ Գևորգը, նկատի ունենալով, որ ինքը ճանաչում է Սաշիկի տան անդամներին, առաջարկել է իրեն կանգնել դրսում, տան դիմաց, որպես աթանդա, հսկել տարածքը ու անհրաժեշտության դեպքում իրեն հեռախոսով զգուշացնել, իսկ ինքը միայնակ կմտնի Սաշիկենց տուն: Ինքը համաձայնվել է ու Գևորգը մտել է 68 տան դարպասներից ներս և իր տեսադաշտից դուրս եկել: Մոտ 5 րոպե փողոցում Գևորգին սպասելուց հետո իր բջջային հեռախոսին զանգահարել է մայրը և իրեն շտապ տուն կանչել: Ինքը զանգել է Գևորգին ու հայտնել, որ չի կարող այլևս սպասել նրան, քանի որ մայրը շտապ տուն է կանչել իրեն: Դրանից անմիջապես հետո ինքը թողել է Գևորգին ու գնացել տուն: Երեկոյան, ժամը 17:00-ի սահամններում իրեն զանգահարել է Գևորգը և հայտնել, որ Սաշիկենց տանից գողացել է նոթբուք համակարգիչ և <<կասսա>>, առաջարկել է հանդիպել ու միասին սրճել: Ինքը մերժել է նրա առաջարկը և հայտնել, որ տանից չի կարող դուրս գալ: Գևորգի կողմից նշված հասցեից այլ իրեր գողանալու վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ, քանի որ Գևորգը հայտնել է միայն նոթբուքի և <<կասսայի>> մասին, հայտնի չէ նաև, թե որքան գումար է եղել <<կասսայի>> մեջ, չգիտի նաև, թե Գևորգը գողացած նոթբուքը որտեղ է թաքցրել: Չի հիշում ժամերը, թե կոնկրետ երբ է տանից դուրս եկել, երբ է հանդիպել Գևորգին, քանիսին է եղել դեպքը, երբ է մայրը զանգել իրեն:
Տուժող Լուսինե Ասլանի Սարգսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դրոյի 68 տուն հասցեում: 2014թ. մարտի 3-ին ժամը 10:30-ին դստեր Մարիամ Թաթոյանի հետ դուրս են եկել տանից, որի ժամանակ կողպել է տան դուռը, իսկ պատուհանները եղել են փակ վիճակում: Նույն օրը` ժամը 18-ի սահմաններում, վերադարձել է տուն, բանալիով բացել է տան դուռը, մտել ներս և տեսել, որ տան ամբողջ իրերը, իրենց հագուստները թափված են հատակին: Մտել է ննջասենյակ և տեսել, որ ննջասենյակի պատուհանը բաց վիճակում է: Զննելով տան իրերը` պարզել է, որ տանից բացակայում է <<Տոշիբա>> տեսակի նոթբուք համակարգիչն իր պայուսակով, որի մեջ եղել են համակարգչի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը: Բացակայել են իր ոսկյա զարդերը` թվով 2 հատ, 2 գրամ քաշով ոսկյա մատանի, որոնց վրա եղել են ծաղկենման նախշեր և ադամանդե մանր քարեր, մեկ զույգ 1-2 գրամ քաշով ոսկյա ականջօղեր, որոնց վրա եղել է շղթա, որի վերջույթի վրա առկա է եղել աստղի տեսք ունեցող նախշ, կանացի արծաթյա և կիսաթանկարժեք զարդեր, մեկ զույգ տղամարդու սև գույնի կոշիկ: Տանից բացակայել է նաև շարժական էկրանով սև գույնի <<Սոնի>> տեսակի տեսախցիկ, դրամ կուտակելու համար նախատեսված տարրան /կասսա/, որի մեջ եղել է մոտ 200.000 ՀՀ դրամի 500 դրամանոց մանրադրամներ: Հասկանալով, որ տանից գողություն է կատարվել զանգահարել է ոստիկանություն: Կատարված գողությամբ իրեն պատճառվել է ընդհանուրը 450.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Նույն հասցեում, իրենց հարևանությամբ բնակվող բարեկամներից տեղեկացել է, որ դեպքի օրը ինչ-որ երիտասարդ տղա կամ 2 հոգի, հստակ չի հիշում հարցրել են իրենց, ներկայացել են որպես իր որդու` Նորիկ Թաթոյանի, ում կոչում են նաև Սաշա, ընկերներ, միաժամանակ ասել են, որ Ռուսաստանից են եկել: Որդին դպրոցական տարիքում վթարի ենթարկվելուց հետո ընկերոջից` որին ինքը չի ճանաչում, ժամանակավոր օգտագործման համար ստացել է ձեռնափայտ, որը սակայն 5-6 օր օգտագործելուց հետո այն ետ է վերադարձրել և գողություն կատարելու օրն այդ ձեռնափայտն իրենց տանը չի գտնվել:
Հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 019795 արձանագրությամբ, համաձայն որի` 03.03.2014թ. Լուսինե Ասլանի Սարգսյանն ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ անհայտ անձը 2014թ. մարտի 3-ին` ժամը 10:30-ից մինչև 18.10-ն ընկած ժամանակահատվածում, տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացել է իր տան Դրոյի 68 հասցեի ննջասենյակի եվրոպատուհանի փականը, մուտք գործել ներս և այնտեղից գողացել գումար, <<Տոշիբա>> ֆիրմայի նոթբուք և ոսկյա զարդեր, իրեն պատճառված վնասի չափը կազմում է մոտ 450.000 ՀՀ դրամ գումար:
Վկա Մարիամ Վահեի Թաթոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալներին չի ճանաչում, սակայն նրանցից Գևորգ Ապրոյանին տեսել է իրենց բակում, իսկ տուժող Լուսինե Սարգսյանն իր մայրն է: Մոր և եղբոր` Նորիկ Թաթոյանի հետ բնակվում են Երևան քաղաքի Դրոյի 68 տուն հասցեում: Եղբայրը ներկայումս ծառայում է ՀՀ զինված ուժերում: 2014թ. մարտի 3-ին առավոտյան` ժամը 10:00-ի սահմաններում, մոր հետ դուրս են եկել տանից և գնացել աշխատանքի: Տանից դուրս գալուց առաջ տան դուռը բանալիով կողպել են: Երեկոյան ժամը 19:00-ից 19:30-ի սահմաններում աշխատանքից վերադարձել է տուն և տան մոտ հավաքված ոստիկաններից տեղեկացել է, որ իրենց տանից գողություն է կատարվել: Եղբայրը 2-3 տարի առաջ վթարի ենթարկվելուց հետո ընկերոջից ժամանակավոր օգտագործման համար ստացել էր ձեռնափայտ, որը սակայն մոտ մեկ շաբաթ անց զանգել ու ետ էին խնդրել, և եղբայրն այն տարել ու վերադարձրել էր:
Վկա Պայծառ Սերյոժայի Սարգսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Դրոյի 68 տուն հասցեում: Նշված հասցեում գտնվում են 6 եղբայրների առանձին տները, որոնցից մեկը Լուսինե Սարգսյանենց տունն է: Նշված հասցեն ունի մեկ մուտք: 2014թ. մարտի 3-ին դուրս է եկել տան դարպասներից ու երբ կանգնած է եղել փողոցում, հեռվում նկատել է 3 երիտասարդի, որոնք մոտեցել են դեպի իրենց տանը: Նրանք եղել են սպորտային գլխարկներով` <<կապիշոնով>>, նրանցից մեկը եղել է բարձրահասակ ու չափից ավելի նիհար, մեկը` կարճահասակ, թուխ և նիհարավուն, քանի որ նրանք երեքն էլ եղել են սպորտային գլխարկներով, ուստի ինքը չի հիշում նրանց դեմքը: Քիչ անց, երբ գտնվել է տանը, ժամը մոտ 14:00-ի սահմաններում իրենց տան դուռը թակել են: Մոտենալով դռանը, բացել է այն, դռան դիմաց տեսել է վերը նշված երեք երիտասարդներից կարճահասակ, թուխ և նիհարավուն երիտասարդին, ում արտաքին տվյալները համապատասխանում են ամբաստանյալներից Գարեգինի արտաքին տվյալներին: Վերջինս հարցրել է Լուսինեի որդուն` Սաշային, հայտնել է, որ նրա ընկերն է: Ինքը պատասխանել է երիտասարդին, որ Սաշան շուրջ մեկ տարի է ինչ գտնվում է ծառայության մեջ և զարմացած հարցրել է, թե այդ ինչ ընկեր է, որ չգիտի, թե Սաշան ծառայում է բանակում: Երիտասարդը պատասխանել է, որ նա եկել է Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքից և այդ պատճառով տեղյակ չէ այդ մասին, բացի այդ ասել է, որ Սաշան իրեն պետք է ինչ-որ ձեռնափայտ տա ու եկել է այն տանելու: Դրանից հետո երիտասարդը դուրս է եկել դարպասից: Նրա հետ եկած մյուս 2 երիտասարդներն այդ ընթացքում գտնվել են դարպասներից դուրս, քանի որ ինքը նրանց չի տեսել: Այդ երիտասարդի դուրս գալուց մոտ 20 րոպե անց, ժամը 14:00-ի սահմաններում, ինքը դուրս է եկել տանից, ներկայումս վստահ է, որ այդ երիտասարդը նկատել է, որ ինքը պատրաստվել է տանից դուրս գալ: Քանի որ իրենց հասցեում բնակվում է 6 ընտանիք, ուստի տանից դուրս գալիս ինքը դարպասի դուռը չի կողպել, որը կողպում են միայն գիշերը` ներսից: Ճանապարհին Ալմաստ կառամատույցի մոտով անցնելիս հեռվից տեսել է իրենց դուռը թակող երիտասարդին և մյուս երկու երիտասարդ տղաներին, որոնք նայել են իրեն: Դա իրեն տարօրինակ է թվացել և այժմ վստահ է, որ նրանք փորձել են համոզվել, որ ինքն իսկապես հեռանում է և մի որոշ ժամանակ տանը չի լինելու: Տուն է վերադարձել երեկոյան ժամը 17:10-ին, քիչ ավելի ուշ` ժամը 18:00-ի սահմաններում, Լուսինեից տեղեկացել է նրանց տանից կատարված գողության մասին: Նկատի ունենալով այն, որ Լուսինեենց տունը գտնվում է բակի բավականին խճճված հատվածում, ենթադրում է, որ այդ երիտասարդները հնարավոր է նախկինում եղել են իրենց բակում:
Գարեգին Աղայանի 077-00-29-12 և Գևորգ Ապրոյանի 094-92-44-81 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների լազերային սկավառակով և դրանում առկա տվյալներից կատարված քաղվածքով, համաձայն որի` Գ. Աղայանն ու Գ. Ապրոյանը 03.03.2014թ. միմյանց հետ ունեցել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում վերջիններիս հեռախոսահամարները սպասարկվել են նույն ալեհավաքների կողմից:
Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործով հավաքված վերոգրյալ ապացույցներն ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ու վերլուծության, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ Գևորգ Ապրոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղսագրված արարքը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությունների ընթացքում քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող են ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել և գործի փաստական հանգամանքների մասին առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալ Գ. Ապրոյանի գործողություններում առկա են իրեն առաջադրված մեղադրանքը հաստատող օբյեկտիվ տվյալներ, հետևաբար` նրա նկատմամբ արադարացման որոշում կայացնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպաններ Կ. Մանուչարյանի և Է. Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքների փաստարկներն` անչափահաս ամբաստանյալներ Գ. Ապրոյանի և Գ. Աղայանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները այդ մասով ևս պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում ամրագրված է անչափահասների քրեական պատասխանատվության և պատժի առանձնահատկությունները, ըստ որի` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գևորգ Համլետի Ապրոյանի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև անչափահասների քրեական պատասխանատվության և պատժի առանձնահատկությունները սահմանող 14-րդ գլխի համապատասխան հոդվածներով սահմանված պատիժ նշանակելու սկզբունքներով, արդեն իսկ բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել պաշտպանների վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` վերջիններիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը և անձի այլ առանձնահատկությունները:
Որպես անչափահաս ամբաստանյալ Գևորգ Ապրոյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը հաշվի է առել, որ վերջինս դաստիարակվում է ըստ էության միայն մոր կողմից, բնակվում է մոր և նրա հետ փաստական ամուսնական կապի մեջ գտնվող անձի հետ միասին, հանդիսանում է ընտանիքի միակ երեխան, 2011թ. ավարտել է Երևանի Սմբատ Բյուրատի անվան թիվ 125 հիմնական դպրոցը, ունի իննամյա կրթություն, սովորել է բավարար առաջադիմությամբ, որևէ հմտությունների և օտար լեզվի չի տիրապետում, ամուսնացած չէ, 29.12.1996թ.-ից մինչև 25.02.2000թ.-ը գտնվել է Վարդենիկի առողջապահական կենտրոնի հսկողության տակ, 2013թ. ախտորոշվել է <<ՊՔ>>-ի որոշ կարճացում /ՊՔ-ն 0.11-0.12/, Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի անհատական տնատիրության թիվ 2 թաղ. լիազոր ներկայացուցիչ Ա. Առաքելյանի, թիվ 125 հիմնական դպրոցի տնօրեն Ծ. Ղազարյանի և դասղեկ Մ. Հակոբյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն, նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարելու և պատիժ նշանակելու պահին եղել է անչափահաս:
Որպես անչափահաս ամբաստանյալ Գարեգին Աղայանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը հաշվի է առել, որ վերջինս դաստիարակվում է երկու ծնողների կողմից, բնակվում է ծնողների, 6 քույրերի և 2 եղբայրների հետ միասին, հանդիսանում է բազմանդամ ընտանիքի 9 զավակներից 8-րդը, 2012թ.-ին ավարտել է Երևանի թիվ 136 հիմնական դպրոցը, ունի իննամյա կրթություն, դպրոցում սովորել է բավարար առաջադիմությամբ, Երևանի քաղաքապետարանի <<Թիվ 16 պոլիկլինիկա>> ՓԲԸ-ի տնօրենի գրության համաձայն` Գ. Աղայանի մոտ առկա է հիպերտենզիոն սինդրոմ և քթի միջնապատի ծռվածություն, ամուսնացած չէ, չի աշխատում, Երևանի թիվ 136 հիմնական դպրոցի տնօրեն Գ. Թունյանի և դասղեկ Գ. Մելոյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն, հանցանքը կատարելու և պատիժ նշանակելու պահին եղել է անչափահաս, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և, վերջիններիս պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ, ինչն արդարացի է, բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
<<Երեխայի իրավունքների կոնվեցիա>>-ի և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլյայի 29.11.1985 թվականի 40/33 բանաձևով հաստատված <<Պեկինյան կանոններ>>-ի <<ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնները` անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ>> դրույթների համաձայն, ազատազրկումը` որպես դատավճիռ, պետք է լինի վերջին միջոց, այն էլ հնարավորին չափ կարճ ժամանակով:
<<Վերջին միջոց>> սկզբունքի կիրառումը դատավճռում նշանակում է, որ ազատազրկումը պետք է նշանակվի միայն այն դեպքում, երբ դատավորը համոզված է, որ միջոցի նպատակը` անչափահասի դեպքում վերականգնումը, հնարավոր չէ իրականացնել ոչ կալանավորման եղանակով:
Նմանապես, <<հնարավոր ամենակարճ ժամկետը>>, պետք է ընդհանրապես մեկնաբանվի որպես այն ժամկետը, որի ընթացքում կալանքի ռեժիմը կարող է ապահովել տվյալ անչափահասի վերականգնումը:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ Դատարանն ըստ էության չի խախտել <<Երեխայի իրավունքների կոնվեցիա>>-ի և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլյայի 29.11.1985 թվականի 40/33 բանաձևով հաստատված <<Պեկինյան կանոններ>>-ի <<ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնները` անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ>> դրույթների` պաշտպանության կողմից մատնանշված սկզբունքներն ու պահանջները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն անչափահասներ Գ. Աղայանի և Գ. Ապրոյանի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշում կայացնելիս, մանրազնին քննարկման առարկա է դարձրել քրեական գործի նյութերում առկա բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ և, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալներից Գարեգին Աղայանը նախկինում կատարել է մի շարք լուրջ իրավախախտումներ, իսկ Գ. Ապրոյանը սույն գործի շրջանակներում դրսևորել է ակտիվություն, վերջիններիս կողմից կատարած հանցագործությունները դասվում են ծանր հանցագործությունների շարքին, ինչն ըստ էության էլ ավելի է բարձրացնում ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանգել է հիմնավոր հետևության այն մասին, որ Դատարանի կողմից կիրառված ներգործության միջոցը, այն է` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, համարժեք է ամբաստանյալների կողմից կատարված իրավախախտումներին, հանգամանքներին և ծանրությանը:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ամբաստանյալների և նրանց ծնողների կողմից տուժողին պատճառված վնասը հարթելու ուղղությամբ առ այսօր որևէ քայլ չի ձեռնարկվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանների վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալներ Գ. Ապրոյանի և Գ. Աղայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ և հաշվի առնելով վերջիններիս մեղսագրված հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը և անձանց այլ առանձնահատկությունները,գալիս է համոզման, որ ամբաստանյալներ Գևորգ Համլետի Ապրոյանի և Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի նկատմամբ միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է հնարավոր սույն գործով հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, որի պայմաններում բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, Դատարանի 17.10.2014 թվականի դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու, այն է` ամբաստանյալ Գ. Ապրոյանի նկատմամբ արդարացման որոշում կայացնելու կամ ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ի դատավճիռը Գևորգ Համլետի Ապրոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, և Գարեգին Ալեքսանի Աղայանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ