Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0082/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Հրաչիկ Անտոնյան
Հրաչիկ Անտոնյան Հարութի
Հրաչիկ Անտոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 120 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-04-10 | 11:20 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-04-09 | 11:40 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-04-08 | 15:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-04-01 | 15:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-03-18 | 12:30 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-03-04 | 15:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-02-17 | 12:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-16 | 14:30 | 5 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-10 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-12-04 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-11-25 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-11-11 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-10-21 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-09-08 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-09-03 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-08-26 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-08-20 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-08-11 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-07-14 | 12:00 | 5 | Կայացվել է |
ԵԱՔԴ/0082/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի
դատավորներ Կ.Ղազարյան
Մ.Պապոյան
դատական նիստի քարտուղար Ա.Ջուլհակյան
մեղադրող Ա.Մնացականյան
պաշտպան Ա.Եսայան
ամբաստանյալ Հ.Անտոնյան
10.04.2015թ. ք.Երևան
վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի (ծնված՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը:
2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշումներով Հրաչիկ Անտոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և վերջինի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի փետրվարի 28-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2014 թվականի հունիսի 6-ին <<Զվարթնոց>> օդանավակայանից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Հրաչիկ Անտոնյանը:
2014 թվականի հունիսի 6-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է:
2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճվել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
2015 թվականի հունվարի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը, իսկ թիվ ԵԱՔԴ/0082/01/14 քրեական գործը ստացվել է 2015 թվականի փետրվարի 2-ին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանառեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դատական ակտն անհիմն է, ապօրինի և կայացվել է դատավարական իրավունքի էական խախտումներով, ինչն իր հերթին հանգեցրել է նաև նյութական իրավունքի խախտմամբ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքին տրված սխալ իրավական գնահատականի:
Դատարանը գործում առկա ապացույցները գնահատման ենթարկելիս քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող տվյալներ հայտնող անձանց նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա էական հակասությունների պարագայում հիմք է ընդունել միայն վերջինների դատաքննական ցուցմունքները, դրանց թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հարցը լուծված չլինելու պայմաններում որևէ կերպ չի պարզաբանել և պատճառաբանել, թե ինչու է նշված անձանց դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ: Նման պայմաններում դատարանն իր գործողություններով չեզոքացնում է նախաքննության ընթացքում օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված թույլատրելի ապացույցի իմաստը, անտեսում է օրենքով սահմանված կարգով սուտ ցուցմունք տալու համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին նախազգուշացված անձի տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքի առկայությունն ընդհանրապես` իր կողմից կայացված դատական ակտում հիմնվելով բացառապես գործով փաստական տվյալներ հայտնած անձանց դատաքննական ցուցմունքների վրա:
Դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ խախտվել են նաև ապացույցների գնահատման կանոնները: Դատական ակտում թույլ տրված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ, 358-րդ, 371-րդ հոդվածների պահանջների խախտման արդյունքում դատարանը թույլ է տվել նաև նյութական իրավունքի խախտում, այն է` չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա չէր կիրառման և որ տվյալ դեպքում նյութական իրավունքի խախտումը հանդիսանում է գործում առկա դատավարական իրավունքի խախտման, այն է` ապացույցների սխալ գնահատման անմիջական արդյունք և հետևանք:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, փոփոխել այն և կայացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ` նշված հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներին համահունչ պատիժ կամ բեկանել նշված դատական ակտը` ուղարկելով ստորադաս դատարան նոր քննության:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքի՝ համաձայն դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլ oգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել և քաշքշուկ է տեղի ունեցել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտք, հանկարծ գլխին հարված է զգացել, ընկել և ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, հատակին՝ շքամուտքից ներս, ընկած է եղել, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե` Հրաչի հարվածելուց: Մինչև այդ դեպքն ինքը 2001 թվականին տարել է գլխի վիրահատություն: Ինքը որևէ բողոք չունի և խնդրում է ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության չենթարկել:
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իրեն հետևից մոտեցել է Հրաչը, որին չի նկատել, և հարվածել է դեմքի աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չի նկատել և հարվածը չի տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեր: Հրաչի հարվածից ինքը վայր է ընկել և ուշագնաց եղել, իսկ քիչ անց` ուշքի գալուց հետո, գնացել է տուն և զանգահարել ոստիկանություն:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, հարևանների` Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում` թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, որից հետո քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքն ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին: Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ հասել են մուտքի մոտ, Հրաչը եկել է և անսպասելի ձեռքով ուժգին հարվածել Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր է ընկել (...):
Վկա Սահակ Պողոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում: Երբ վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևաններն ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել:
Վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքի մոտ, նկատել է, որ նա վայր է ընկել, իսկ նրա կողքին Հրաչն է եղել: Թեև ինքը հարվածը չի տեսել, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով է խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չի եղել (...): Սահակ Պողոսյանը նշել է նաև, որ Սուրենը վայր է ընկել կիսակծկված վիճակում բետոնապատ հատակին, որքանով հիշում է գլուխը հատակին չի հարվածել:
Վկա Սամվել Վիրաբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի բակի խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին՝ միջամտել է: Սահակի և Ալբերտի հետ բաժանել նրանց և կանխել կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է՝ վերադարձել է խանութ, ապա լսելով աղմուկ` կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել:
Վկա Աննա Առաքելյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրը՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է բակում, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, սակայն չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել:
Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, գնալով բակ` բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել, քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել:
Վկա Սարգիս Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշուկ է սկսվել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ ձայները դադարել են, հասկացել է, որ վիճաբանությունն ավարտվել է:
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանը հայտնել է, որ մոտեցել է իրենց շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցել է իրեն, կրկին բռունցքներով հարվածներ են հասցրել միմյանց, որից ինքն ուշաթափվել է և վայր ընկել: Երբ ուշքի է եկել, արդեն ամեն ինչ ավարտված է եղել: Ինքն այդքանը կարող է հայտնել, այլ մանրամասներ չի կարող հիշել: Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունի և խնդրում է նրան չենթարկել պատասխանատվության: Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը նշել է, որ Սուրիկի հայտնածը ճիշտ է, իրենք միմյանց հարվածել են, բայց ինքը վստահ է, որ իր հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասվել:
Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն՝ Ս.Պողոսյանը մատնացույց է արել մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է և հայտարարել, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), հնարավոր է որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
2014 թվականի հոկտեմբերի 2-ի փորձագետի թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն՝ Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
Պաշտպան Ա.Եսայանը նշեց, որ դատարանի կայացրած դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, չպատճառաբանված, մեղադրողը կատարել է կամայական եզրահանգումներ, որոնք հակասում են ինչպես քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական հանգամանքներին, փոխկապակցված ապացույցներին, այնպես էլ նշված իրավահարաբերությունները կարգավորող իրավանորմերին։ Դատական ակտում սպառիչ կերպով տրված են վիճարկվող բոլոր հարցերի պատասխանները։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը հիմնազուրկ է, ներկայացված փաստարկները՝ հակասական։
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողն անդրադարձել է նախաքննության ընթացքում ստացված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1674/հ եզրակացությանը՝ Սուրեն Գևորգյանի ծանր մարմնական վնասվածք ստանալու վերաբերյալ։ Դատաբժշկական փորձաքննություն կատարելու որոշումը կայացրել է հետաքննիչը, տուժողի վայր ընկնելու հանգամանքը չի ներկայացվել փորձագետին։ Ճիշտ է տուժողը նշված հանգամանքի մասին հայտնել է փորձագետին, սակայն տվյալ հանգամանքը չի ներառվել եզրակացության մեջ: Քննությանը պարզ է եղել առկա իրավիճակը, բայց փոխարենը նախաքննական մարմինը կատարեր գործի արդարացի քննություն, ձեռնամուխ լիներ իր պարտականությունների կատարմանը, դիմել է հնարքի` արհեստածին <<ապացույցների>> միջոցով փորձել է հերքել տուժողի վայր ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հանգամանքը։ Մեղադրողն անտեսել է գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին դեպքի վայրի զննությունն է, քանի որ այն կատարվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ դատախազի ցուցումից հետո: Դատախազը փաստել է, որ ինչպես նյութերի նախապատրաստման, այնպես էլ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում դեպքի վայրի զննություն չի կատարվել: Երկրորդ անգամ դեպքի վայրի զննություն է կատարվել 2014 թվականի փետրվարի 28-ին: Քրեական հետապնդման մարմինն ապացույցները պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերելու, դրանք համակցությամբ գնահատելու փոխարեն ուղղորդել է քրեական գործի ընթացքը կամայական ձևով, որի արդյունքում իր պաշտպանյալին մեղսագրվել է անհիմն մեղադրանք։
Ինչպես տուժողի, այնպես էլ վկաների ցուցմունքներով հաստատվել է շենքի շքամուտքում Ա.Գևորգյանի վայր ընկնելու հանգամանքը, սակայն դրանք անտեսվել է նախաքննական մարմնի կողմից։
Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն` փորձագետները, պատասխանելով որոշմամբ առաջադրված հարցին, հանգել են հետևությաև, որ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետևանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով։ Փորձագետ Գ.Գաֆարյանին տրամադրվել են սխալ ելակետային տվյալներ, խեղաթյուրվել են գործի իրական փաստական հանգամանքները, որի արդյունքում տրված եզրակացությունն օբյեկտիվ համարվել չի կարող։ Հենց նշված եզրակացության հիման վրա էլ 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հ.Անտոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը խնդրել է մերժել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը։
Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը միացավ պաշտպանի ներկայացրած դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում: Նշված օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մաuին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաuտատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաuտի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կաuկածները, որոնք չեն կարող փարատվել uույն oրենuգրքի դրույթներին համապատաuխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հoգուտ մեղադրյալի կամ կաuկածյալի:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ` կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով գործով ձեռք բերված վերը նշված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, եկել է այն եզրահանգման, որ գործով բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դատողությանը, որ առաջին ատյանի դատարանը նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների արդյունքում որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչու է դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ և նախաքննական, և դատաքննական ցուցմունքներով չի հաստատվում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ (ուղղակի կամ անուղղակի) ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը: Ավելին՝ առկա նյութերով, մասնավորապես՝ ցուցմունքներով և փորձագետի եզրակացություններով չի ապացուցվել նաև Սուրեն Գևորգյանի կողմից վնասվածք ստանալու անմիջական պատճառը, այսինքն՝ վնասվածքը ստացել է Հրաչիկ Անտոնյանի մեկ հարվածի արդյունքում, թե պատճառ է հանդիսացել հարվածից վայր ընկնելու և գլուխը գետնին հարվածելու հանգամանքը:
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քրեական գործի նյութերով չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ Հրաչիկ Անտոնյանը դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Սուրեն Գևորգյանին: Իսկ հակառակ մոտեցումը խիստ կասկածելի է և նման հետևությունը հիմնված կլինի բացառապես ենթադրության վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Հրաչիկ Անտոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի
դատավորներ Կ.Ղազարյան
Մ.Պապոյան
դատական նիստի քարտուղար Ա.Ջուլհակյան
մեղադրող Ա.Մնացականյան
պաշտպան Ա.Եսայան
ամբաստանյալ Հ.Անտոնյան
10.04.2015թ. ք.Երևան
վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի (ծնված՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը:
2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշումներով Հրաչիկ Անտոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և վերջինի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի փետրվարի 28-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2014 թվականի հունիսի 6-ին <<Զվարթնոց>> օդանավակայանից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Հրաչիկ Անտոնյանը:
2014 թվականի հունիսի 6-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է:
2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճվել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
2015 թվականի հունվարի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը, իսկ թիվ ԵԱՔԴ/0082/01/14 քրեական գործը ստացվել է 2015 թվականի փետրվարի 2-ին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանառեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դատական ակտն անհիմն է, ապօրինի և կայացվել է դատավարական իրավունքի էական խախտումներով, ինչն իր հերթին հանգեցրել է նաև նյութական իրավունքի խախտմամբ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքին տրված սխալ իրավական գնահատականի:
Դատարանը գործում առկա ապացույցները գնահատման ենթարկելիս քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող տվյալներ հայտնող անձանց նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա էական հակասությունների պարագայում հիմք է ընդունել միայն վերջինների դատաքննական ցուցմունքները, դրանց թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հարցը լուծված չլինելու պայմաններում որևէ կերպ չի պարզաբանել և պատճառաբանել, թե ինչու է նշված անձանց դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ: Նման պայմաններում դատարանն իր գործողություններով չեզոքացնում է նախաքննության ընթացքում օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված թույլատրելի ապացույցի իմաստը, անտեսում է օրենքով սահմանված կարգով սուտ ցուցմունք տալու համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին նախազգուշացված անձի տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքի առկայությունն ընդհանրապես` իր կողմից կայացված դատական ակտում հիմնվելով բացառապես գործով փաստական տվյալներ հայտնած անձանց դատաքննական ցուցմունքների վրա:
Դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ խախտվել են նաև ապացույցների գնահատման կանոնները: Դատական ակտում թույլ տրված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ, 358-րդ, 371-րդ հոդվածների պահանջների խախտման արդյունքում դատարանը թույլ է տվել նաև նյութական իրավունքի խախտում, այն է` չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա չէր կիրառման և որ տվյալ դեպքում նյութական իրավունքի խախտումը հանդիսանում է գործում առկա դատավարական իրավունքի խախտման, այն է` ապացույցների սխալ գնահատման անմիջական արդյունք և հետևանք:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, փոփոխել այն և կայացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ` նշված հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներին համահունչ պատիժ կամ բեկանել նշված դատական ակտը` ուղարկելով ստորադաս դատարան նոր քննության:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքի՝ համաձայն դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլ oգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել և քաշքշուկ է տեղի ունեցել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտք, հանկարծ գլխին հարված է զգացել, ընկել և ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, հատակին՝ շքամուտքից ներս, ընկած է եղել, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե` Հրաչի հարվածելուց: Մինչև այդ դեպքն ինքը 2001 թվականին տարել է գլխի վիրահատություն: Ինքը որևէ բողոք չունի և խնդրում է ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության չենթարկել:
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իրեն հետևից մոտեցել է Հրաչը, որին չի նկատել, և հարվածել է դեմքի աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չի նկատել և հարվածը չի տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեր: Հրաչի հարվածից ինքը վայր է ընկել և ուշագնաց եղել, իսկ քիչ անց` ուշքի գալուց հետո, գնացել է տուն և զանգահարել ոստիկանություն:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, հարևանների` Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում` թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, որից հետո քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքն ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին: Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ հասել են մուտքի մոտ, Հրաչը եկել է և անսպասելի ձեռքով ուժգին հարվածել Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր է ընկել (...):
Վկա Սահակ Պողոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում: Երբ վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևաններն ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել:
Վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքի մոտ, նկատել է, որ նա վայր է ընկել, իսկ նրա կողքին Հրաչն է եղել: Թեև ինքը հարվածը չի տեսել, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով է խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չի եղել (...): Սահակ Պողոսյանը նշել է նաև, որ Սուրենը վայր է ընկել կիսակծկված վիճակում բետոնապատ հատակին, որքանով հիշում է գլուխը հատակին չի հարվածել:
Վկա Սամվել Վիրաբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի բակի խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին՝ միջամտել է: Սահակի և Ալբերտի հետ բաժանել նրանց և կանխել կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է՝ վերադարձել է խանութ, ապա լսելով աղմուկ` կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել:
Վկա Աննա Առաքելյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրը՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է բակում, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, սակայն չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել:
Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, գնալով բակ` բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել, քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել:
Վկա Սարգիս Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշուկ է սկսվել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ ձայները դադարել են, հասկացել է, որ վիճաբանությունն ավարտվել է:
Տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանը հայտնել է, որ մոտեցել է իրենց շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցել է իրեն, կրկին բռունցքներով հարվածներ են հասցրել միմյանց, որից ինքն ուշաթափվել է և վայր ընկել: Երբ ուշքի է եկել, արդեն ամեն ինչ ավարտված է եղել: Ինքն այդքանը կարող է հայտնել, այլ մանրամասներ չի կարող հիշել: Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունի և խնդրում է նրան չենթարկել պատասխանատվության: Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը նշել է, որ Սուրիկի հայտնածը ճիշտ է, իրենք միմյանց հարվածել են, բայց ինքը վստահ է, որ իր հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասվել:
Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն՝ Ս.Պողոսյանը մատնացույց է արել մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է և հայտարարել, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), հնարավոր է որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
2014 թվականի հոկտեմբերի 2-ի փորձագետի թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն՝ Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
Պաշտպան Ա.Եսայանը նշեց, որ դատարանի կայացրած դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, չպատճառաբանված, մեղադրողը կատարել է կամայական եզրահանգումներ, որոնք հակասում են ինչպես քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական հանգամանքներին, փոխկապակցված ապացույցներին, այնպես էլ նշված իրավահարաբերությունները կարգավորող իրավանորմերին։ Դատական ակտում սպառիչ կերպով տրված են վիճարկվող բոլոր հարցերի պատասխանները։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը հիմնազուրկ է, ներկայացված փաստարկները՝ հակասական։
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողն անդրադարձել է նախաքննության ընթացքում ստացված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1674/հ եզրակացությանը՝ Սուրեն Գևորգյանի ծանր մարմնական վնասվածք ստանալու վերաբերյալ։ Դատաբժշկական փորձաքննություն կատարելու որոշումը կայացրել է հետաքննիչը, տուժողի վայր ընկնելու հանգամանքը չի ներկայացվել փորձագետին։ Ճիշտ է տուժողը նշված հանգամանքի մասին հայտնել է փորձագետին, սակայն տվյալ հանգամանքը չի ներառվել եզրակացության մեջ: Քննությանը պարզ է եղել առկա իրավիճակը, բայց փոխարենը նախաքննական մարմինը կատարեր գործի արդարացի քննություն, ձեռնամուխ լիներ իր պարտականությունների կատարմանը, դիմել է հնարքի` արհեստածին <<ապացույցների>> միջոցով փորձել է հերքել տուժողի վայր ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հանգամանքը։ Մեղադրողն անտեսել է գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին դեպքի վայրի զննությունն է, քանի որ այն կատարվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ դատախազի ցուցումից հետո: Դատախազը փաստել է, որ ինչպես նյութերի նախապատրաստման, այնպես էլ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում դեպքի վայրի զննություն չի կատարվել: Երկրորդ անգամ դեպքի վայրի զննություն է կատարվել 2014 թվականի փետրվարի 28-ին: Քրեական հետապնդման մարմինն ապացույցները պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերելու, դրանք համակցությամբ գնահատելու փոխարեն ուղղորդել է քրեական գործի ընթացքը կամայական ձևով, որի արդյունքում իր պաշտպանյալին մեղսագրվել է անհիմն մեղադրանք։
Ինչպես տուժողի, այնպես էլ վկաների ցուցմունքներով հաստատվել է շենքի շքամուտքում Ա.Գևորգյանի վայր ընկնելու հանգամանքը, սակայն դրանք անտեսվել է նախաքննական մարմնի կողմից։
Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն` փորձագետները, պատասխանելով որոշմամբ առաջադրված հարցին, հանգել են հետևությաև, որ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետևանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով։ Փորձագետ Գ.Գաֆարյանին տրամադրվել են սխալ ելակետային տվյալներ, խեղաթյուրվել են գործի իրական փաստական հանգամանքները, որի արդյունքում տրված եզրակացությունն օբյեկտիվ համարվել չի կարող։ Հենց նշված եզրակացության հիման վրա էլ 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հ.Անտոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը խնդրել է մերժել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը։
Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը միացավ պաշտպանի ներկայացրած դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում: Նշված օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մաuին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաuտատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաuտի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կաuկածները, որոնք չեն կարող փարատվել uույն oրենuգրքի դրույթներին համապատաuխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հoգուտ մեղադրյալի կամ կաuկածյալի:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ` կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով գործով ձեռք բերված վերը նշված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, եկել է այն եզրահանգման, որ գործով բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դատողությանը, որ առաջին ատյանի դատարանը նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների արդյունքում որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչու է դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ և նախաքննական, և դատաքննական ցուցմունքներով չի հաստատվում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ (ուղղակի կամ անուղղակի) ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը: Ավելին՝ առկա նյութերով, մասնավորապես՝ ցուցմունքներով և փորձագետի եզրակացություններով չի ապացուցվել նաև Սուրեն Գևորգյանի կողմից վնասվածք ստանալու անմիջական պատճառը, այսինքն՝ վնասվածքը ստացել է Հրաչիկ Անտոնյանի մեկ հարվածի արդյունքում, թե պատճառ է հանդիսացել հարվածից վայր ընկնելու և գլուխը գետնին հարվածելու հանգամանքը:
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քրեական գործի նյութերով չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ Հրաչիկ Անտոնյանը դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Սուրեն Գևորգյանին: Իսկ հակառակ մոտեցումը խիստ կասկածելի է և նման հետևությունը հիմնված կլինի բացառապես ենթադրության վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Հրաչիկ Անտոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0082/01/14
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
ՙ16՚ դեկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
Շ.Վանոյանի
Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Մնացականյանի
պաշտպան Ա.Եսայանի
տուժող Ս.Գևորգյանի
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի /ծնված 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող ք.Երևան, Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի թիվ 15 բնակարանում/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը:
2013 թվականի նոյեմբերի 01-ին Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի փետրվարի 28-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2014 թվականի հունվարի 22-ին Հ.Անտոնյանը հայտնաբերվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, վերցվել արգելանքի և արտահանձնվել է:
2014 թվականի հունիսի 07-ին Հ.Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 80 շենքի բակում, գտնվելով ալկոհոլային հարբածության վիճակում, կենացաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է նշված շենքի բնակիչ, 1947թ. ծնված Սուրեն Նշանի Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, բռունցքով ուժգին հարվածել է վերջինիս գլխին` պատճառելով առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, որն արտահայտվել է գլխուղեղի սալջարդի և ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով՚:
Ապացույցների հետազոտում և իրավական վերլուծություններ
Դատաքննության փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլային խմիչք օգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել, քաշքշուկ է եղել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտքը, հանկարծ գլխին հարված է զգացել և ընկել ու ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, գետնին ընկած է եղել` շքամուտքից ներս, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել, ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե Հրաչի հարվածելուց: Մինչև դեպքը ինքը 2001թ. տարել է գլխի վիրահատություն:
Տուժողը նշել է նաև, որ ինքը որևէ բողոք չունի ամբաստանյալից և խնդրել է նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, հարևաններ Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, ապա քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքը ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին, Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել:
Վկա Սահակ Պողոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում, երբ վիճաբանություն է ու քաշքշուկ է սկսվել և դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևանները ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել:
Վկա Սամվել Վիրաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80 շենքի բակում` խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին, միջամտել է և Սահակի ու Ալբերտի հետ բաժանել են, կանխել են կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է, վերադարձել է խանութ, ապա աղմուկ լսելով կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել:
Վկա Աննա Առաքելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ դեպքի օրը ժամը 19:00-ի սահմաններում բակում է եղել, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, ինքը չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել:
Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.30-ի սահմաններում գնալով բակ, բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել և քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել:
Վկա Սարգիս Վարդանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշոց է եղել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Հայտնել է, որ խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80 շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ քիչ անց ձայները դադարել են հասկացել է, որ վիճաբանությունը ավարտվել է:
գ.թ. 96-97
Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից 26.09.2013թ. նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն և կատարվել է ընդամենը հետևյալ հարցադրումը. ՙԻնչպիսի մարմնական վնասվածքներ կան Ս.Գևորգյանի մարմնի վրա, ինչպիսին է դրանց առաջացման մեխանիզմը, վաղեմությունը, տեղակայումը, բնույթը, ծանրության աստիճանը` ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին, և հնարավոր է դրանց առաջացումը որոշման մեջ նշված պայմաններում՚:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն` Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
գ.թ. 25-26, 124
Դատաքննության փուլում քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը քրեական գործում առկա փաստական տվյալներն օբյեկտիվորեն չի գնահատել, միակողմանի և մակերեսային քննության արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն ստուգվել: Նախաքննությունը կատարվել է մակերեսային, հապճեպ, միակողմանի, իսկ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրվել են ենթադրական բնույթի գնահատողական դատողություններ:
Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից, 26.09.2013թ. դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ դեպքի հանգամանքները շարադրելիս, Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու վերաբերյալ որևէ հիշատակում չի արվել: Փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ շարադրվել է. ՙ26.09.2013թ. ժամը 19:00-ի սահմաններում Ավետիսյան 80 շենքի բակում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել Սուրեն Նշանի Գևորգյանի դեմքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք /գ.թ. 17/՚: Մինչդեռ, դատաբժշկական փորձագետը թիվ 27.09.2013թ. եզրակացության մեջ շարադրել է. ՙըստ փորձաքննվողի խոսքերի` 26.09.13թ.-ին առաջացել է վիճաբանություն իրենց շենքի բնակիչ Հրաչի հետ, վերջինս հարվածել է իրեն հետևից` գլխի և դեմքի աջ կեսի շրջանում: Կորցրել է գիտակցությունը և ընկել: Շտապ օգնության կողմից տեղափոխվել է Էրեբունի ԲԿ, ստացել ստացիոնար բուժօգնություն, 30.09.13թ. գնացել է տուն /գ.թ. 26/՚: Այսինքն` տուժող Ս.Գևորգյանը, փաստորեն, դեպքից շուրջ 5 օր անց փորձագետին բանավոր հայտնել է իր վայր ընկնելու մասին:
Անհասկանալի է նաև այն հանգամանքը, որ նախաքննության մարմնի կողմից դեպքի վայրի զննումը կատարվել է ուշացումով` դեպքից շուրջ երեք ամիս անց, խիստ թերի և մակերեսային, այն էլ` ոչ թե շենքի շքամուտքում` տուժող Ս.Գևորգյանի ընկնելու վայրում, այլ բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում:
Դեռևս նախաքննության փուլում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու և գետնին համահարվածելու հանգամանքների վերաբերյալ նշվել են տուժող Սուրեն Գևորգյանի /գ.թ. 34-36/, վկաներ Սահակ Պողոսյանի /գ.թ. 49-50/, Ալբերտ Մխիթարյանի /գ.թ. 51-52/ ցուցմունքներում:
Տուժող Ս.Գևորգյանը 23.10.2013թ. հարցաքննվել է որպես վկա և իր ցուցմունքում հայտնել հետևյալը. ՙ/.../ հետևիցս մոտեցավ Հրաչը, որին չէի նկատել, և հարվածեց դեմքիս աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չեմ նկատել և հարվածը չեմ տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեի: Հրաչի հարվածից ես վայր ընկա, ուշագնաց եղա, իսկ քիչ անց ուշքի գալուց հետո գնացի տուն և զանգահարեցի ոստիկանություն /.../՚:
Ըստ վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի` ՙ/.../ Երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքը, նկատեցի, որ նա վայր ընկավ, իսկ նրա կողքին Հրաչն էր: Թեև ես հարվածը չտեսա, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով էր խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չկար /.../՚:
Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որտեղ քննիչն արձանագրել է. ՙՍ.Պողոսյանը մատնացույց անելով մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է, հայտարարեց, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում՚:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը նախաքննության փուլում տված ցուցմունքում նշել է. ՙ/.../ Երբ հասանք մուտքի մոտ, Հրաչը եկավ և անսպասելի ձեռքով հարվածեց Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր ընկավ /.../՚:
Նախաքննության փուլում 07.06.2014թ. տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի միջև առերես հարցաքննության ժամանակ տուժողը նշել է. ՙ/.../ ես մոտեցա մեր շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցավ ինձ, կրկին բռունցքներով հարվածներ հասցրեցինք միմյանց, որից ես ուշաթափվեցի և ընկա, որից հետո, երբ ուշքի եկա, արդեն ամեն ինչ ավարտվել էր: Ես այսքանը կարող եմ հայտնել, ինչպես նշել եմ Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունեմ և խնդրում եմ նրան չենթարկել պատասխանատվության, այլ մանրամասներ չեմ կարող հիշել և հայտնել /.../՚:
Նույն հարցաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը պնդել է. ՙլսեցի Սուրիկի պատասխանը, այն ճիշտ էր, մենք միմյանց հարվածել ենք, բայց ես վստահ եմ, որ իմ հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասել գլուխը՚:
Դեռևս նախաքննության փուլում տուժող Ս.Գևորգյանի` ինչպես բռունցքով հարվածից վայր ընկնելու, այնպես էլ գետնին համահարվածելու հանգամանքների առկայության պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմինը լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու և, վերջին հաշվով, գլխի շրջանում կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու, մարմնական վնասվածքի առաջացման մեխանիզմը պարզելու փոխարեն բավարարվել է միայն փորձագետին հարցաքննելով, որն իր ցուցմունքով այդպես էլ պարզաբանում չի մտցրել ինչպես դեպքի, այնպես էլ տուժողի մարմնական վնասվածքի առաջացման կոնկրետ հանգամանքների մեջ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաեւ նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի եւ նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚:
Նկատի ունենալով, որ նախաքննության մարմինը չի պարզել տուժող Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածք ստանալու իրական հանգամանքները, ուստի դրանց առաջացման մեխանիզմը պարզելու նպատակով դատաքննության փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-րդ հոդվածի կարգով նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն և պարզաբանման համար փորձագետներին առաջադրվել են ներքոհիշյալ հարցերը. 1) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով կարո±ղ էին պատճառվել դեմքի աջ հատվածին բռունցքի մեկ հարվածի հետևանքով, թե± ոչ: 2) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները կարո±ղ էին առաջանալ ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով, թե± ոչ:
Դատաբժշկական փորձագետների լրացուցիչ եզրակացության համաձայն` Ս.Գևորգյանի մարմնական վնսվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են` բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս, իսկ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղումը` առողջությանը թեթև վնաս պատճառող հատկանիշներ չպարունակող՚:
Ս.Գևորգյանի մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով:
Այսպիսով, վերոհիշյալ փորձաքննության եզրակացության պայմաններում դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, քանի որ չի բացառվել ինչպես դիտավորությամբ բռունցքի մեկ հարվածով տուժողին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու, այնպես էլ վայր ընկնելու և հատակին համահարվածելու հետևանքով անզգուշությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելու կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելու համար, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում` զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում անզգուշությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար:
Վերը նշված նորմերի վելուծությունից երևում է, որ այս երկու հանցակազմերի տարբերությունը մեղքի ձևի մեջ է. եթե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է անզգուշությամբ, որը կարող է դրսևորվել ինչպես ինքնավստահության, այնպես էլ անփութության ձևով:
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ(…) Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
Վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0168/01/12 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙՄ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստումª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկվածª ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվումª կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքովª հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե°ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53):
Դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառած լինելու վերաբերյալ: Հետևաբար, Հրաչիկ Անտոնյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Դատական վիճաբանությունների փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը գրավոր դիմում է ներկայացրել դատարան, և նշել է. ՙՀրաչիկ Հարութի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը անհիմն է, քանի որ նա ինձ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորություն չի ունեցել, ամեն ինչ տեղի է ունեցել պատահական: 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում ես և հարևանս` Հրաչիկ Անտոնյանը վիճաբանել ենք կենցաղային հարցերի շուրջ: Մեր շենքի մուտք մտնելիս Հրաչիկը մեկ անգամ ձեռքի բաց ափով հարվածել է դեմքիս աջակողմյան հատվածին, որից հետո ես վայր եմ ընկել և գլխով հարվածել գետնին: Պնդում եմ, որ Հրաչիկ Անտոնյանի հարվածից չեմ ես մարմնական վնասվածք ստացել, այդ վիճակը ստեղծվել է իմ գլխի թույլ, վիրահատված վիճակի հետևանքով: Ես Հրաչիկ Անտոնյանից պարտք ու պահանջ չունեմ, հաշտվել եմ նրա հետ, խնդրում եմ նրան չենթարկել քրեական պատասխանատվության, նրանից բողոք չունեմ: Հրաչիկ Անտոնյանը ինձ անզգուշությամբ է մարմնական վնասվածք պատճառել, ուստի խնդրում եմ նրա վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճել /.../՚:
Ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանը նույնպես հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Սուրեն Գևորգյանի հետ, որի մասին ներկայացրեց նաև գրավոր դիմում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` ՙքրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա է կարճման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը`
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
ՙ16՚ դեկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
Շ.Վանոյանի
Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.Մնացականյանի
պաշտպան Ա.Եսայանի
տուժող Ս.Գևորգյանի
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի /ծնված 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող ք.Երևան, Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի թիվ 15 բնակարանում/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը:
2013 թվականի նոյեմբերի 01-ին Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014 թվականի փետրվարի 28-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2014 թվականի հունվարի 22-ին Հ.Անտոնյանը հայտնաբերվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, վերցվել արգելանքի և արտահանձնվել է:
2014 թվականի հունիսի 07-ին Հ.Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 80 շենքի բակում, գտնվելով ալկոհոլային հարբածության վիճակում, կենացաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է նշված շենքի բնակիչ, 1947թ. ծնված Սուրեն Նշանի Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, բռունցքով ուժգին հարվածել է վերջինիս գլխին` պատճառելով առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, որն արտահայտվել է գլխուղեղի սալջարդի և ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով՚:
Ապացույցների հետազոտում և իրավական վերլուծություններ
Դատաքննության փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլային խմիչք օգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել, քաշքշուկ է եղել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտքը, հանկարծ գլխին հարված է զգացել և ընկել ու ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, գետնին ընկած է եղել` շքամուտքից ներս, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել, ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե Հրաչի հարվածելուց: Մինչև դեպքը ինքը 2001թ. տարել է գլխի վիրահատություն:
Տուժողը նշել է նաև, որ ինքը որևէ բողոք չունի ամբաստանյալից և խնդրել է նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, հարևաններ Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, ապա քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքը ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին, Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել:
Վկա Սահակ Պողոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում, երբ վիճաբանություն է ու քաշքշուկ է սկսվել և դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևանները ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել:
Վկա Սամվել Վիրաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80 շենքի բակում` խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին, միջամտել է և Սահակի ու Ալբերտի հետ բաժանել են, կանխել են կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է, վերադարձել է խանութ, ապա աղմուկ լսելով կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել:
Վկա Աննա Առաքելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ դեպքի օրը ժամը 19:00-ի սահմաններում բակում է եղել, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, ինքը չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել:
Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.30-ի սահմաններում գնալով բակ, բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել և քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել:
Վկա Սարգիս Վարդանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշոց է եղել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Հայտնել է, որ խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80 շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ քիչ անց ձայները դադարել են հասկացել է, որ վիճաբանությունը ավարտվել է:
գ.թ. 96-97
Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից 26.09.2013թ. նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն և կատարվել է ընդամենը հետևյալ հարցադրումը. ՙԻնչպիսի մարմնական վնասվածքներ կան Ս.Գևորգյանի մարմնի վրա, ինչպիսին է դրանց առաջացման մեխանիզմը, վաղեմությունը, տեղակայումը, բնույթը, ծանրության աստիճանը` ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին, և հնարավոր է դրանց առաջացումը որոշման մեջ նշված պայմաններում՚:
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն` Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
գ.թ. 25-26, 124
Դատաքննության փուլում քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը քրեական գործում առկա փաստական տվյալներն օբյեկտիվորեն չի գնահատել, միակողմանի և մակերեսային քննության արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն ստուգվել: Նախաքննությունը կատարվել է մակերեսային, հապճեպ, միակողմանի, իսկ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրվել են ենթադրական բնույթի գնահատողական դատողություններ:
Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից, 26.09.2013թ. դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ դեպքի հանգամանքները շարադրելիս, Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու վերաբերյալ որևէ հիշատակում չի արվել: Փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ շարադրվել է. ՙ26.09.2013թ. ժամը 19:00-ի սահմաններում Ավետիսյան 80 շենքի բակում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել Սուրեն Նշանի Գևորգյանի դեմքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք /գ.թ. 17/՚: Մինչդեռ, դատաբժշկական փորձագետը թիվ 27.09.2013թ. եզրակացության մեջ շարադրել է. ՙըստ փորձաքննվողի խոսքերի` 26.09.13թ.-ին առաջացել է վիճաբանություն իրենց շենքի բնակիչ Հրաչի հետ, վերջինս հարվածել է իրեն հետևից` գլխի և դեմքի աջ կեսի շրջանում: Կորցրել է գիտակցությունը և ընկել: Շտապ օգնության կողմից տեղափոխվել է Էրեբունի ԲԿ, ստացել ստացիոնար բուժօգնություն, 30.09.13թ. գնացել է տուն /գ.թ. 26/՚: Այսինքն` տուժող Ս.Գևորգյանը, փաստորեն, դեպքից շուրջ 5 օր անց փորձագետին բանավոր հայտնել է իր վայր ընկնելու մասին:
Անհասկանալի է նաև այն հանգամանքը, որ նախաքննության մարմնի կողմից դեպքի վայրի զննումը կատարվել է ուշացումով` դեպքից շուրջ երեք ամիս անց, խիստ թերի և մակերեսային, այն էլ` ոչ թե շենքի շքամուտքում` տուժող Ս.Գևորգյանի ընկնելու վայրում, այլ բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում:
Դեռևս նախաքննության փուլում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու և գետնին համահարվածելու հանգամանքների վերաբերյալ նշվել են տուժող Սուրեն Գևորգյանի /գ.թ. 34-36/, վկաներ Սահակ Պողոսյանի /գ.թ. 49-50/, Ալբերտ Մխիթարյանի /գ.թ. 51-52/ ցուցմունքներում:
Տուժող Ս.Գևորգյանը 23.10.2013թ. հարցաքննվել է որպես վկա և իր ցուցմունքում հայտնել հետևյալը. ՙ/.../ հետևիցս մոտեցավ Հրաչը, որին չէի նկատել, և հարվածեց դեմքիս աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չեմ նկատել և հարվածը չեմ տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեի: Հրաչի հարվածից ես վայր ընկա, ուշագնաց եղա, իսկ քիչ անց ուշքի գալուց հետո գնացի տուն և զանգահարեցի ոստիկանություն /.../՚:
Ըստ վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի` ՙ/.../ Երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքը, նկատեցի, որ նա վայր ընկավ, իսկ նրա կողքին Հրաչն էր: Թեև ես հարվածը չտեսա, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով էր խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չկար /.../՚:
Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որտեղ քննիչն արձանագրել է. ՙՍ.Պողոսյանը մատնացույց անելով մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է, հայտարարեց, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում՚:
Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը նախաքննության փուլում տված ցուցմունքում նշել է. ՙ/.../ Երբ հասանք մուտքի մոտ, Հրաչը եկավ և անսպասելի ձեռքով հարվածեց Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր ընկավ /.../՚:
Նախաքննության փուլում 07.06.2014թ. տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի միջև առերես հարցաքննության ժամանակ տուժողը նշել է. ՙ/.../ ես մոտեցա մեր շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցավ ինձ, կրկին բռունցքներով հարվածներ հասցրեցինք միմյանց, որից ես ուշաթափվեցի և ընկա, որից հետո, երբ ուշքի եկա, արդեն ամեն ինչ ավարտվել էր: Ես այսքանը կարող եմ հայտնել, ինչպես նշել եմ Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունեմ և խնդրում եմ նրան չենթարկել պատասխանատվության, այլ մանրամասներ չեմ կարող հիշել և հայտնել /.../՚:
Նույն հարցաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը պնդել է. ՙլսեցի Սուրիկի պատասխանը, այն ճիշտ էր, մենք միմյանց հարվածել ենք, բայց ես վստահ եմ, որ իմ հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասել գլուխը՚:
Դեռևս նախաքննության փուլում տուժող Ս.Գևորգյանի` ինչպես բռունցքով հարվածից վայր ընկնելու, այնպես էլ գետնին համահարվածելու հանգամանքների առկայության պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմինը լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու և, վերջին հաշվով, գլխի շրջանում կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու, մարմնական վնասվածքի առաջացման մեխանիզմը պարզելու փոխարեն բավարարվել է միայն փորձագետին հարցաքննելով, որն իր ցուցմունքով այդպես էլ պարզաբանում չի մտցրել ինչպես դեպքի, այնպես էլ տուժողի մարմնական վնասվածքի առաջացման կոնկրետ հանգամանքների մեջ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաեւ նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի եւ նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚:
Նկատի ունենալով, որ նախաքննության մարմինը չի պարզել տուժող Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածք ստանալու իրական հանգամանքները, ուստի դրանց առաջացման մեխանիզմը պարզելու նպատակով դատաքննության փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-րդ հոդվածի կարգով նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն և պարզաբանման համար փորձագետներին առաջադրվել են ներքոհիշյալ հարցերը. 1) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով կարո±ղ էին պատճառվել դեմքի աջ հատվածին բռունցքի մեկ հարվածի հետևանքով, թե± ոչ: 2) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները կարո±ղ էին առաջանալ ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով, թե± ոչ:
Դատաբժշկական փորձագետների լրացուցիչ եզրակացության համաձայն` Ս.Գևորգյանի մարմնական վնսվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են` բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս, իսկ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղումը` առողջությանը թեթև վնաս պատճառող հատկանիշներ չպարունակող՚:
Ս.Գևորգյանի մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով:
Այսպիսով, վերոհիշյալ փորձաքննության եզրակացության պայմաններում դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, քանի որ չի բացառվել ինչպես դիտավորությամբ բռունցքի մեկ հարվածով տուժողին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու, այնպես էլ վայր ընկնելու և հատակին համահարվածելու հետևանքով անզգուշությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելու կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելու համար, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում` զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում անզգուշությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար:
Վերը նշված նորմերի վելուծությունից երևում է, որ այս երկու հանցակազմերի տարբերությունը մեղքի ձևի մեջ է. եթե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է անզգուշությամբ, որը կարող է դրսևորվել ինչպես ինքնավստահության, այնպես էլ անփութության ձևով:
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ(…) Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
Վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0168/01/12 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙՄ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստումª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկվածª ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվումª կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքովª հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե°ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53):
Դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառած լինելու վերաբերյալ: Հետևաբար, Հրաչիկ Անտոնյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Դատական վիճաբանությունների փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը գրավոր դիմում է ներկայացրել դատարան, և նշել է. ՙՀրաչիկ Հարութի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը անհիմն է, քանի որ նա ինձ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորություն չի ունեցել, ամեն ինչ տեղի է ունեցել պատահական: 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում ես և հարևանս` Հրաչիկ Անտոնյանը վիճաբանել ենք կենցաղային հարցերի շուրջ: Մեր շենքի մուտք մտնելիս Հրաչիկը մեկ անգամ ձեռքի բաց ափով հարվածել է դեմքիս աջակողմյան հատվածին, որից հետո ես վայր եմ ընկել և գլխով հարվածել գետնին: Պնդում եմ, որ Հրաչիկ Անտոնյանի հարվածից չեմ ես մարմնական վնասվածք ստացել, այդ վիճակը ստեղծվել է իմ գլխի թույլ, վիրահատված վիճակի հետևանքով: Ես Հրաչիկ Անտոնյանից պարտք ու պահանջ չունեմ, հաշտվել եմ նրա հետ, խնդրում եմ նրան չենթարկել քրեական պատասխանատվության, նրանից բողոք չունեմ: Հրաչիկ Անտոնյանը ինձ անզգուշությամբ է մարմնական վնասվածք պատճառել, ուստի խնդրում եմ նրա վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճել /.../՚:
Ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանը նույնպես հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Սուրեն Գևորգյանի հետ, որի մասին ներկայացրեց նաև գրավոր դիմում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` ՙքրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա է կարճման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը`
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0082/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 25-06-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0082/01/14 |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14808513 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հրաչիկ Անտոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 26.09.2013թ.ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 80 շենքի բակում, գտնվելով ալկոհոլային հարբածության վիճակում, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է նշված շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում , մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, բռունցքով ուժգին հարվածել է վերջինիս գլխին՝ պատճառելով առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, որն արտահայտվել է գլխուղեղի սալջարդի և ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հրաչիկ |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հայրանուն | Հարութի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 25-06-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-06-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 26-06-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-06-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրաչիկ |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-08-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-08-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-08-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Այլ նշումներ | Նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն` տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքների վերաբերյալ, և դատական նիստը հետաձգվել է` մինչև փորձագետի եզրակացությունը ստանալը: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-12-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 16-12-2014 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ |
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հրաչիկ |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0082/01/14 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՙ16՚ դեկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի Շ.Վանոյանի Հ.Արտաշեսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.Մնացականյանի պաշտպան Ա.Եսայանի տուժող Ս.Գևորգյանի Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի /ծնված 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող ք.Երևան, Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի թիվ 15 բնակարանում/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը: 2013 թվականի նոյեմբերի 01-ին Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2014 թվականի փետրվարի 28-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 2014 թվականի հունվարի 22-ին Հ.Անտոնյանը հայտնաբերվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, վերցվել արգելանքի և արտահանձնվել է: 2014 թվականի հունիսի 07-ին Հ.Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է: 2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 80 շենքի բակում, գտնվելով ալկոհոլային հարբածության վիճակում, կենացաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է նշված շենքի բնակիչ, 1947թ. ծնված Սուրեն Նշանի Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, բռունցքով ուժգին հարվածել է վերջինիս գլխին` պատճառելով առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, որն արտահայտվել է գլխուղեղի սալջարդի և ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով՚: Ապացույցների հետազոտում և իրավական վերլուծություններ Դատաքննության փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլային խմիչք օգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել, քաշքշուկ է եղել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտքը, հանկարծ գլխին հարված է զգացել և ընկել ու ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, գետնին ընկած է եղել` շքամուտքից ներս, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել, ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե Հրաչի հարվածելուց: Մինչև դեպքը ինքը 2001թ. տարել է գլխի վիրահատություն: Տուժողը նշել է նաև, որ ինքը որևէ բողոք չունի ամբաստանյալից և խնդրել է նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել: Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, հարևաններ Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, ապա քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքը ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին, Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել: Վկա Սահակ Պողոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում, երբ վիճաբանություն է ու քաշքշուկ է սկսվել և դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևանները ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել: Վկա Սամվել Վիրաբյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80 շենքի բակում` խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին, միջամտել է և Սահակի ու Ալբերտի հետ բաժանել են, կանխել են կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է, վերադարձել է խանութ, ապա աղմուկ լսելով կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել: Վկա Աննա Առաքելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ դեպքի օրը ժամը 19:00-ի սահմաններում բակում է եղել, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, ինքը չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել: Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.30-ի սահմաններում գնալով բակ, բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել և քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել: Վկա Սարգիս Վարդանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19.00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշոց է եղել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Հայտնել է, որ խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80 շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ քիչ անց ձայները դադարել են հասկացել է, որ վիճաբանությունը ավարտվել է: գ.թ. 96-97 Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից 26.09.2013թ. նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն և կատարվել է ընդամենը հետևյալ հարցադրումը. ՙԻնչպիսի մարմնական վնասվածքներ կան Ս.Գևորգյանի մարմնի վրա, ինչպիսին է դրանց առաջացման մեխանիզմը, վաղեմությունը, տեղակայումը, բնույթը, ծանրության աստիճանը` ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին, և հնարավոր է դրանց առաջացումը որոշման մեջ նշված պայմաններում՚: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն` Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: գ.թ. 25-26, 124 Դատաքննության փուլում քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը քրեական գործում առկա փաստական տվյալներն օբյեկտիվորեն չի գնահատել, միակողմանի և մակերեսային քննության արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն ստուգվել: Նախաքննությունը կատարվել է մակերեսային, հապճեպ, միակողմանի, իսկ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրվել են ենթադրական բնույթի գնահատողական դատողություններ: Դեռևս նյութերի նախապատրաստման ընթացքում հետաքննիչի կողմից, 26.09.2013թ. դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ դեպքի հանգամանքները շարադրելիս, Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու վերաբերյալ որևէ հիշատակում չի արվել: Փորձաքննություն նշանակելու որոշման մեջ շարադրվել է. ՙ26.09.2013թ. ժամը 19:00-ի սահմաններում Ավետիսյան 80 շենքի բակում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանը ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել Սուրեն Նշանի Գևորգյանի դեմքին` պատճառելով մարմնական վնասվածք /գ.թ. 17/՚: Մինչդեռ, դատաբժշկական փորձագետը թիվ 27.09.2013թ. եզրակացության մեջ շարադրել է. ՙըստ փորձաքննվողի խոսքերի` 26.09.13թ.-ին առաջացել է վիճաբանություն իրենց շենքի բնակիչ Հրաչի հետ, վերջինս հարվածել է իրեն հետևից` գլխի և դեմքի աջ կեսի շրջանում: Կորցրել է գիտակցությունը և ընկել: Շտապ օգնության կողմից տեղափոխվել է Էրեբունի ԲԿ, ստացել ստացիոնար բուժօգնություն, 30.09.13թ. գնացել է տուն /գ.թ. 26/՚: Այսինքն` տուժող Ս.Գևորգյանը, փաստորեն, դեպքից շուրջ 5 օր անց փորձագետին բանավոր հայտնել է իր վայր ընկնելու մասին: Անհասկանալի է նաև այն հանգամանքը, որ նախաքննության մարմնի կողմից դեպքի վայրի զննումը կատարվել է ուշացումով` դեպքից շուրջ երեք ամիս անց, խիստ թերի և մակերեսային, այն էլ` ոչ թե շենքի շքամուտքում` տուժող Ս.Գևորգյանի ընկնելու վայրում, այլ բակում թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում: Դեռևս նախաքննության փուլում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից Սուրեն Գևորգյանի վայր ընկնելու և գետնին համահարվածելու հանգամանքների վերաբերյալ նշվել են տուժող Սուրեն Գևորգյանի /գ.թ. 34-36/, վկաներ Սահակ Պողոսյանի /գ.թ. 49-50/, Ալբերտ Մխիթարյանի /գ.թ. 51-52/ ցուցմունքներում: Տուժող Ս.Գևորգյանը 23.10.2013թ. հարցաքննվել է որպես վկա և իր ցուցմունքում հայտնել հետևյալը. ՙ/.../ հետևիցս մոտեցավ Հրաչը, որին չէի նկատել, և հարվածեց դեմքիս աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չեմ նկատել և հարվածը չեմ տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեի: Հրաչի հարվածից ես վայր ընկա, ուշագնաց եղա, իսկ քիչ անց ուշքի գալուց հետո գնացի տուն և զանգահարեցի ոստիկանություն /.../՚: Ըստ վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի` ՙ/.../ Երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքը, նկատեցի, որ նա վայր ընկավ, իսկ նրա կողքին Հրաչն էր: Թեև ես հարվածը չտեսա, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով էր խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չկար /.../՚: Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննում, որտեղ քննիչն արձանագրել է. ՙՍ.Պողոսյանը մատնացույց անելով մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է, հայտարարեց, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում՚: Վկա Ալբերտ Մխիթարյանը նախաքննության փուլում տված ցուցմունքում նշել է. ՙ/.../ Երբ հասանք մուտքի մոտ, Հրաչը եկավ և անսպասելի ձեռքով հարվածեց Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր ընկավ /.../՚: Նախաքննության փուլում 07.06.2014թ. տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի միջև առերես հարցաքննության ժամանակ տուժողը նշել է. ՙ/.../ ես մոտեցա մեր շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցավ ինձ, կրկին բռունցքներով հարվածներ հասցրեցինք միմյանց, որից ես ուշաթափվեցի և ընկա, որից հետո, երբ ուշքի եկա, արդեն ամեն ինչ ավարտվել էր: Ես այսքանը կարող եմ հայտնել, ինչպես նշել եմ Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունեմ և խնդրում եմ նրան չենթարկել պատասխանատվության, այլ մանրամասներ չեմ կարող հիշել և հայտնել /.../՚: Նույն հարցաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը պնդել է. ՙլսեցի Սուրիկի պատասխանը, այն ճիշտ էր, մենք միմյանց հարվածել ենք, բայց ես վստահ եմ, որ իմ հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասել գլուխը՚: Դեռևս նախաքննության փուլում տուժող Ս.Գևորգյանի` ինչպես բռունցքով հարվածից վայր ընկնելու, այնպես էլ գետնին համահարվածելու հանգամանքների առկայության պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմինը լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու և, վերջին հաշվով, գլխի շրջանում կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու, մարմնական վնասվածքի առաջացման մեխանիզմը պարզելու փոխարեն բավարարվել է միայն փորձագետին հարցաքննելով, որն իր ցուցմունքով այդպես էլ պարզաբանում չի մտցրել ինչպես դեպքի, այնպես էլ տուժողի մարմնական վնասվածքի առաջացման կոնկրետ հանգամանքների մեջ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաեւ նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի եւ նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚: ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚: ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚: Նկատի ունենալով, որ նախաքննության մարմինը չի պարզել տուժող Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածք ստանալու իրական հանգամանքները, ուստի դրանց առաջացման մեխանիզմը պարզելու նպատակով դատաքննության փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-րդ հոդվածի կարգով նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն և պարզաբանման համար փորձագետներին առաջադրվել են ներքոհիշյալ հարցերը. 1) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով կարո±ղ էին պատճառվել դեմքի աջ հատվածին բռունցքի մեկ հարվածի հետևանքով, թե± ոչ: 2) Սուրեն Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները կարո±ղ էին առաջանալ ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով, թե± ոչ: Դատաբժշկական փորձագետների լրացուցիչ եզրակացության համաձայն` Ս.Գևորգյանի մարմնական վնսվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են` բութ կոշտ առարկայով/ներով/, հնարավոր է` որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս, իսկ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղումը` առողջությանը թեթև վնաս պատճառող հատկանիշներ չպարունակող՚: Ս.Գևորգյանի մոտ փորձաքննությամբ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով/ներով/, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով: Այսպիսով, վերոհիշյալ փորձաքննության եզրակացության պայմաններում դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, քանի որ չի բացառվել ինչպես դիտավորությամբ բռունցքի մեկ հարվածով տուժողին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու, այնպես էլ վայր ընկնելու և հատակին համահարվածելու հետևանքով անզգուշությամբ կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս ստանալու հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելու կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելու համար, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում` զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում անզգուշությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար: Վերը նշված նորմերի վելուծությունից երևում է, որ այս երկու հանցակազմերի տարբերությունը մեղքի ձևի մեջ է. եթե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է անզգուշությամբ, որը կարող է դրսևորվել ինչպես ինքնավստահության, այնպես էլ անփութության ձևով: ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ(…) Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում: Վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0168/01/12 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙՄ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստումª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկվածª ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվումª կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքովª հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե°ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53): Դատարանը սույն գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառած լինելու վերաբերյալ: Հետևաբար, Հրաչիկ Անտոնյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին: Դատական վիճաբանությունների փուլում տուժող Սուրեն Գևորգյանը գրավոր դիմում է ներկայացրել դատարան, և նշել է. ՙՀրաչիկ Հարութի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը անհիմն է, քանի որ նա ինձ մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորություն չի ունեցել, ամեն ինչ տեղի է ունեցել պատահական: 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19:00-ի սահմաններում ես և հարևանս` Հրաչիկ Անտոնյանը վիճաբանել ենք կենցաղային հարցերի շուրջ: Մեր շենքի մուտք մտնելիս Հրաչիկը մեկ անգամ ձեռքի բաց ափով հարվածել է դեմքիս աջակողմյան հատվածին, որից հետո ես վայր եմ ընկել և գլխով հարվածել գետնին: Պնդում եմ, որ Հրաչիկ Անտոնյանի հարվածից չեմ ես մարմնական վնասվածք ստացել, այդ վիճակը ստեղծվել է իմ գլխի թույլ, վիրահատված վիճակի հետևանքով: Ես Հրաչիկ Անտոնյանից պարտք ու պահանջ չունեմ, հաշտվել եմ նրա հետ, խնդրում եմ նրան չենթարկել քրեական պատասխանատվության, նրանից բողոք չունեմ: Հրաչիկ Անտոնյանը ինձ անզգուշությամբ է մարմնական վնասվածք պատճառել, ուստի խնդրում եմ նրա վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճել /.../՚: Ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանը նույնպես հայտարարեց, որ հաշտվել է տուժող Սուրեն Գևորգյանի հետ, որի մասին ներկայացրեց նաև գրավոր դիմում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` ՙքրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա է կարճման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը` Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-12-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-01-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր` 184, 143 թերթերից |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-01-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր` 184, 143 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-01-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր` 184, 143 թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-1514/15 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 03-02-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 05-06-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 08-06-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատորից. 1-ին հատորը` 184 թերթից, 2-րդ հատորը` 143 թերթից, 3-րդ հատորը` 86 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | : 3 հատորից. 1-ին հատորը` 184 թերթից, 2-րդ հատորը` 143 թերթից, 3-րդ հատորը` 86 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0082/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-01-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-01-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հրաչիկ Անտոնյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քր. օր-ի 120 հոդ. 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 16.12.2014թ. որոշումը , փոփոխել այն և կայացնել ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ` նշված հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակելով ՀՀ քր. օր-ի 10 , 48 , 61 հոդվածների պահանջներին համահունչ պատիժ կամ բեկանել նշված դատական ակտը` ուղարկելով ստորադաս դատարան` նոր քննության : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-01-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 02-02-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-02-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Քանի որ մինչ դատական նիստը պաշտպանը հայտնել է, որ չի կարող ներկայանալ բողոքի քննությանը, քանի որ մասնակցելու է այլ դատական նիստի |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի չհամալրման պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի չհամալրման պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-04-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հրաչիկ |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0082/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Վ.Ռշտունի դատավորներ Կ.Ղազարյան Մ.Պապոյան դատական նիստի քարտուղար Ա.Ջուլհակյան մեղադրող Ա.Մնացականյան պաշտպան Ա.Եսայան ամբաստանյալ Հ.Անտոնյան 10.04.2015թ. ք.Երևան վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի (ծնված՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 76-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14808513 քրեական գործը: 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշումներով Հրաչիկ Անտոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և վերջինի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2014 թվականի փետրվարի 28-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 2014 թվականի հունիսի 6-ին <<Զվարթնոց>> օդանավակայանից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Հրաչիկ Անտոնյանը: 2014 թվականի հունիսի 6-ի ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է: 2014 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14808513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ թիվ 14808513 քրեական գործի վարույթը կարճվել և Հրաչիկ Անտոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով: 2015 թվականի հունվարի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը, իսկ թիվ ԵԱՔԴ/0082/01/14 քրեական գործը ստացվել է 2015 թվականի փետրվարի 2-ին: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանառեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դատական ակտն անհիմն է, ապօրինի և կայացվել է դատավարական իրավունքի էական խախտումներով, ինչն իր հերթին հանգեցրել է նաև նյութական իրավունքի խախտմամբ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքին տրված սխալ իրավական գնահատականի: Դատարանը գործում առկա ապացույցները գնահատման ենթարկելիս քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող տվյալներ հայտնող անձանց նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա էական հակասությունների պարագայում հիմք է ընդունել միայն վերջինների դատաքննական ցուցմունքները, դրանց թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հարցը լուծված չլինելու պայմաններում որևէ կերպ չի պարզաբանել և պատճառաբանել, թե ինչու է նշված անձանց դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ: Նման պայմաններում դատարանն իր գործողություններով չեզոքացնում է նախաքննության ընթացքում օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված թույլատրելի ապացույցի իմաստը, անտեսում է օրենքով սահմանված կարգով սուտ ցուցմունք տալու համար քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին նախազգուշացված անձի տված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքի առկայությունն ընդհանրապես` իր կողմից կայացված դատական ակտում հիմնվելով բացառապես գործով փաստական տվյալներ հայտնած անձանց դատաքննական ցուցմունքների վրա: Դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ խախտվել են նաև ապացույցների գնահատման կանոնները: Դատական ակտում թույլ տրված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ, 358-րդ, 371-րդ հոդվածների պահանջների խախտման արդյունքում դատարանը թույլ է տվել նաև նյութական իրավունքի խախտում, այն է` չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա էր կիրառման և կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա չէր կիրառման և որ տվյալ դեպքում նյութական իրավունքի խախտումը հանդիսանում է գործում առկա դատավարական իրավունքի խախտման, այն է` ապացույցների սխալ գնահատման անմիջական արդյունք և հետևանք: Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, փոփոխել այն և կայացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ` նշված հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներին համահունչ պատիժ կամ բեկանել նշված դատական ակտը` ուղարկելով ստորադաս դատարան նոր քննության: Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները. Տուժող Սուրեն Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքի՝ համաձայն դեպքի օրը հարևաններով հավաքվել են և ալկոհոլ oգտագործել, ինքը խնդրել է, որ չխմեն, սակայն վեճ է առաջացել և քաշքշուկ է տեղի ունեցել: Դրանից հետո հեռացել են, ինքը գնացել է դեպի շենքի շքամուտք, հանկարծ գլխին հարված է զգացել, ընկել և ուշաթափվել է, այլ բան չի հիշում: Երբ ուշքի է եկել, հատակին՝ շքամուտքից ներս, ընկած է եղել, հետո իմացել է, որ իրեն Հրաչն է հարվածել: Ինքը Հրաչի մոտենալը չի տեսել, պարզապես զգացել է մեկ հարված` այտի աջակողմյան հատվածում, որից հետո կորցրել է գիտակցությունը: Ուշքի գալուց հետո իր դեմքին վնասվածքներ կամ քերծվածքներ չեն եղել: Սայթաքել ընկել է, թե Հրաչն է հարվածել, չի կարող ասել: Հնարավոր է, որ դա հարված էլ չի եղել, այլ միայն հրել է: Հրաչը դիտավորություն չի ունեցել իրեն մարմնական վնասվածք հասցնելու, դա սովորական վեճ է եղել: Ինքը չի կարող ասել ընկնելուց է վնասվածք ստացել, թե` Հրաչի հարվածելուց: Մինչև այդ դեպքն ինքը 2001 թվականին տարել է գլխի վիրահատություն: Ինքը որևէ բողոք չունի և խնդրում է ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության չենթարկել: Տուժող Սուրեն Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իրեն հետևից մոտեցել է Հրաչը, որին չի նկատել, և հարվածել է դեմքի աջ հատվածին, հավանաբար բռունցքով, քանի որ մինչ այդ նրա ձեռքում ոչինչ չի նկատել և հարվածը չի տեսել, հակառակ դեպքում կպաշտպանվեր: Հրաչի հարվածից ինքը վայր է ընկել և ուշագնաց եղել, իսկ քիչ անց` ուշքի գալուց հետո, գնացել է տուն և զանգահարել ոստիկանություն: Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, հարևանների` Սուրեն Գևորգյանի, Սահակի և այլոց հետ գտնվել է շենքի բակում` թոշակառուների համար կառուցված խաղասենյակում, երբ ինչ-որ հարցի շուրջ Հրաչիկ Անտոնյանը սկսել է վիճաբանել Սուրենի հետ, որից հետո քաշքշել են միմյանց: Իրենք միջամտել և կանխել են վեճը: Ինքն ուղեկցել է Սուրենին ու երբ հասել են մուտք, Հրաչը հետևից մոտեցել և ձեռքով հարվածել է Սուրենի գլխին: Սուրենի ոտքը սայթաքել է, նա ընկել է, գլուխը հարվածել գետնին և գիտակցությունը կորցրել: Սուրենի գլխին արտաքինից վնասվածք չի եղել: Վկա Ալբերտ Մխիթարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ հասել են մուտքի մոտ, Հրաչը եկել է և անսպասելի ձեռքով ուժգին հարվածել Սուրենին գլխի շրջանում, որից Սուրենը վայր է ընկել (...): Վկա Սահակ Պողոսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, իրենց շենքի բնակիչ Սուրեն Գևորգյանի և այլ անձանց հետ գտնվել են խաղասենյակում: Երբ վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, դուրս են եկել բակ: Իրենք միջամտել են և հանդարտեցրել: Սուրենին հարևաններն ուղեկցել են տուն, սակայն բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որից հետո ինքը տեսել է, որ շքամուտքում Սուրենն ընկած է, այնտեղ են եղել նաև Հրաչը և մյուս հարևանները: Ինքը Հրաչի հարվածելու և Սուրենի վայր ընկնելու պահը չի տեսել: Վկա Սահակ Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ Սուրենը դեռ չէր հասել մուտքի մոտ, նկատել է, որ նա վայր է ընկել, իսկ նրա կողքին Հրաչն է եղել: Թեև ինքը հարվածը չի տեսել, սակայն Հրաչը հավանաբար բռունցքով է խփել, քանի որ մինչ այդ ձեռքին ոչինչ չի եղել (...): Սահակ Պողոսյանը նշել է նաև, որ Սուրենը վայր է ընկել կիսակծկված վիճակում բետոնապատ հատակին, որքանով հիշում է գլուխը հատակին չի հարվածել: Վկա Սամվել Վիրաբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի բակի խանութում, երբ հանկարծ լսել է, որ բակում կռիվ է: Ճանաչելով հարևաններ Սուրենին և Հրաչին՝ միջամտել է: Սահակի և Ալբերտի հետ բաժանել նրանց և կանխել կռիվը: Մտածելով, որ ամեն ինչ ավարտվել է՝ վերադարձել է խանութ, ապա լսելով աղմուկ` կրկին դուրս է եկել և նկատել, որ Սուրենը շքամուտքում ընկած է: Ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Սուրենը վայր ընկել: Վկա Աննա Առաքելյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրը՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է բակում, լսել է վիճաբանության ձայներ և տեսել է, որ Հրաչիկն ու Սուրենը քաշքշում են միմյանց, դրանից հետո Սուրենին գետնին ընկած է տեսել, սակայն չի տեսել, թե Սուրենն ինչպես է վայր ընկել: Վկա Ռոբերտ Նժդեհյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, գնալով բակ` բնակիչներից տեղեկացել է, որ քիչ առաջ բակում միմյանց հետ վիճաբանել, քաշքշել են Սուրեն Գևորգյանը և Հրաչիկ Անտոնյանը, սակայն ականատեսները միջամտել են և ամեն ինչ հարթվել է: Ավելի ուշ տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Սուրենը լուրջ վնասվածք է ստացել: Վկա Սարգիս Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, գտնվել է իրենց շենքի բակում գտնվող խաղասենյակում, երբ հանկարծ ձայներից հասկացել է, որ Սուրենը և Հրաչը վիճում են, ապա քաշքշուկ է սկսվել, սակայն վատ տեսողության պատճառով մանրամասն չի տեսել: Խաղասենյակում գտնվող անձինք կանխել են կռիվը, որից հետո դուրս են եկել և գնացել Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի ուղղությամբ, իսկ երբ ձայները դադարել են, հասկացել է, որ վիճաբանությունն ավարտվել է: Տուժող Սուրեն Գևորգյանի և ամբաստանյալ Հրաչիկ Անտոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանը հայտնել է, որ մոտեցել է իրենց շենքի մուտքին, որտեղ Հրաչը մոտեցել է իրեն, կրկին բռունցքներով հարվածներ են հասցրել միմյանց, որից ինքն ուշաթափվել է և վայր ընկել: Երբ ուշքի է եկել, արդեն ամեն ինչ ավարտված է եղել: Ինքն այդքանը կարող է հայտնել, այլ մանրամասներ չի կարող հիշել: Հրաչի դեմ որևէ բողոք չունի և խնդրում է նրան չենթարկել պատասխանատվության: Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը նշել է, որ Սուրիկի հայտնածը ճիշտ է, իրենք միմյանց հարվածել են, բայց ինքը վստահ է, որ իր հարվածից չէ Սուրիկի վնասվածքն առաջացել, այլ երևի ընկնելուց է վնասվել: Վկա Սահակ Պողոսյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն՝ Ս.Պողոսյանը մատնացույց է արել մուտքի ներսի բետոնապատ հատակը, որի լայնքը մեկուկես մետր է և հայտարարել, որ Հրաչի հարվածից Սուրենը վայր է ընկել նշված վայրում, սակայն որքանով հիշում է, Սուրենին տեսել է ընկած, կիսակծկված վիճակում: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1674/հ եզրակացության համաձայն՝ Սուրեն Գևորգյանի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և զննության տվյալների` գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի ձևով, պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), հնարավոր է որոշման մեջ և փորձաքննվողի կողմից նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: 2014 թվականի հոկտեմբերի 2-ի փորձագետի թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն՝ Ս.Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, ենթակարծրենային արյունահավաքի, ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով պատճառվել են բութ կոշտ առարկայով (ներով), գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդը, ենթակարծրենային արյունահավաքը կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով հատակին համահարվածելու հետևանքով: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատախազ Ա.Մնացականյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել: Պաշտպան Ա.Եսայանը նշեց, որ դատարանի կայացրած դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, չպատճառաբանված, մեղադրողը կատարել է կամայական եզրահանգումներ, որոնք հակասում են ինչպես քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական հանգամանքներին, փոխկապակցված ապացույցներին, այնպես էլ նշված իրավահարաբերությունները կարգավորող իրավանորմերին։ Դատական ակտում սպառիչ կերպով տրված են վիճարկվող բոլոր հարցերի պատասխանները։ Մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը հիմնազուրկ է, ներկայացված փաստարկները՝ հակասական։ Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողն անդրադարձել է նախաքննության ընթացքում ստացված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1674/հ եզրակացությանը՝ Սուրեն Գևորգյանի ծանր մարմնական վնասվածք ստանալու վերաբերյալ։ Դատաբժշկական փորձաքննություն կատարելու որոշումը կայացրել է հետաքննիչը, տուժողի վայր ընկնելու հանգամանքը չի ներկայացվել փորձագետին։ Ճիշտ է տուժողը նշված հանգամանքի մասին հայտնել է փորձագետին, սակայն տվյալ հանգամանքը չի ներառվել եզրակացության մեջ: Քննությանը պարզ է եղել առկա իրավիճակը, բայց փոխարենը նախաքննական մարմինը կատարեր գործի արդարացի քննություն, ձեռնամուխ լիներ իր պարտականությունների կատարմանը, դիմել է հնարքի` արհեստածին <<ապացույցների>> միջոցով փորձել է հերքել տուժողի վայր ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հանգամանքը։ Մեղադրողն անտեսել է գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին դեպքի վայրի զննությունն է, քանի որ այն կատարվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ դատախազի ցուցումից հետո: Դատախազը փաստել է, որ ինչպես նյութերի նախապատրաստման, այնպես էլ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում դեպքի վայրի զննություն չի կատարվել: Երկրորդ անգամ դեպքի վայրի զննություն է կատարվել 2014 թվականի փետրվարի 28-ին: Քրեական հետապնդման մարմինն ապացույցները պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերելու, դրանք համակցությամբ գնահատելու փոխարեն ուղղորդել է քրեական գործի ընթացքը կամայական ձևով, որի արդյունքում իր պաշտպանյալին մեղսագրվել է անհիմն մեղադրանք։ Ինչպես տուժողի, այնպես էլ վկաների ցուցմունքներով հաստատվել է շենքի շքամուտքում Ա.Գևորգյանի վայր ընկնելու հանգամանքը, սակայն դրանք անտեսվել է նախաքննական մարմնի կողմից։ Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 1579/հ եզրակացության համաձայն` փորձագետները, պատասխանելով որոշմամբ առաջադրված հարցին, հանգել են հետևությաև, որ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները կարող էին առաջանալ ինչպես դեմքի աջ կեսի շրջանին բռունցքով մեկ անգամ հարվածի հետևանքով, այնպես էլ լրացուցիչ ուժի ազդեցության հետևանքով սեփական հասակի բարձրությունից ընկնելու և գլխով գետնին հարվածելու հետևանքով։ Փորձագետ Գ.Գաֆարյանին տրամադրվել են սխալ ելակետային տվյալներ, խեղաթյուրվել են գործի իրական փաստական հանգամանքները, որի արդյունքում տրված եզրակացությունն օբյեկտիվ համարվել չի կարող։ Հենց նշված եզրակացության հիման վրա էլ 2013 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հ.Անտոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը խնդրել է մերժել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը։ Ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանը միացավ պաշտպանի ներկայացրած դիրքորոշմանը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, գտնում է, որ դատախազ Ա.Մնացականյանի բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում: Նշված օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մաuին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաuտատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաuտի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կաuկածները, որոնք չեն կարող փարատվել uույն oրենuգրքի դրույթներին համապատաuխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հoգուտ մեղադրյալի կամ կաuկածյալի: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ` կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով գործով ձեռք բերված վերը նշված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ինչպես նաև չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելով, եկել է այն եզրահանգման, որ գործով բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալ Հ.Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ տուժող Ս.Գևորգյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դատողությանը, որ առաջին ատյանի դատարանը նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների արդյունքում որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչու է դատաքննական ցուցմունքները նախաքննականի նկատմամբ առավել նախապատվելի և արժանահավատ, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ և նախաքննական, և դատաքննական ցուցմունքներով չի հաստատվում Հրաչիկ Անտոնյանի կողմից դիտավորությամբ (ուղղակի կամ անուղղակի) ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը: Ավելին՝ առկա նյութերով, մասնավորապես՝ ցուցմունքներով և փորձագետի եզրակացություններով չի ապացուցվել նաև Սուրեն Գևորգյանի կողմից վնասվածք ստանալու անմիջական պատճառը, այսինքն՝ վնասվածքը ստացել է Հրաչիկ Անտոնյանի մեկ հարվածի արդյունքում, թե պատճառ է հանդիսացել հարվածից վայր ընկնելու և գլուխը գետնին հարվածելու հանգամանքը: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քրեական գործի նյութերով չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ Հրաչիկ Անտոնյանը դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառել Սուրեն Գևորգյանին: Իսկ հակառակ մոտեցումը խիստ կասկածելի է և նման հետևությունը հիմնված կլինի բացառապես ենթադրության վրա: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Հրաչիկ Անտոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-04-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 184, 143, 79 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 184, 143, 79 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-10881/15 |