ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԵԱՔԴ/0079/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

09 դեկտեմբերի 2014 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Է.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
Գ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ՕՐԻՆԱԿԱՆ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ց.ՄԳՐՈՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Մ.Թովմասյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով անմեղսունակության վիճակում օրենքով չթույլատրված հանցանք կատարած անձ` Գևորգ Արթուրի Ղազարյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադարական միջոցներ կիրառելու մասին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 08-ի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

11.09.2013թ-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում ահազանգ է ստացվել Երևանի ավետարանական եկեղեցու հոգևոր հովիվ Լևոն Բարդակջյանից այն մասին, որ իրենց մոտ մի մարդ է մտել և դանակով սպառնում է իրեն:
11.09.2013թ-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել Երևան քաղաքի Ուլնեցու 1-ին փակուղու 2ա տան բնակչուհի Ժուդի Ժամալի Մուսան այն մասին, որ նույն օրը ժամը 14:25-ի սահմաններում Վաղարշյան 12 հասցեում գործող Երևանի ավետարանական եկեղեցի է մտել Գևորգ Ղազարյան անունով մի երիտասարդ և խոհանոցային դանակը ձեռքին սպառնալից պահանջել է կանչել եկեղեցու հովիվ Լևոն Բարդակջյանին և սպառնալիք է ստեղծել Լ.Բարդակջյանի համար:
Նախապատրաստված նյութերով պարզվել է, որ Գևորգ Ղազարյանը 2013թ-ի սեպտեմբերի 11-ին ժամը 14:25-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հր.Քոչար-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող սննդի օբյեկտից գաղտնի վերցնելով սառը զենք չհանդիսացող խոհանոցային դանակը, գնացել է Վաղարշյան փողոցի թիվ 12 հասցեում գտնվող Երևանի ավետարանական եկեղեցի, բարձրացել 2-րդ հարկ, մտել եկեղեցու հովիվ Լևոն Բարդակջյանի աշխատասենյակ և եկեղեցու ծառայող Կարինե Բաթոյանից իմանալով, որ Լևոն Բարդակջյանն այդտեղ չէ, ձեռքին եղած դանակը օդում թափահարելով, պահանջել է կանչել նրան կամ հայտնել գտնվելու տեղը, որից հետո դուրս է եկել աշխատասենյակից և նստել սպասասրահում գտնվող աթոռին, ձեռքից գցել է դանակն ու սկսել լաց լինել:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Բաղդասարյանի 08.11.2013թ-ի որոշմամբ Ժուդի Ժամալի Մուսայի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է Գևորգ Ղազարյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Երևան քաղաքի դատախազի 03.12.2013թ-ի որոշմամբ Ժուդի Ժամալի Մուսայի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Բաղդասարյանի 08.11.2013թ-ի որոշումը վերացվել է և Գևորգ Ղազարյանի կողմից սպանության և առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու սպառնալիքներ տալու փաստի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 63203013 քրեական գործը:
13.12.2013թ-ին թիվ 63203013 քրեական գործը ՀՀ ոստիականության ՔԳՎ ԵՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ:
08.01.2014թ-ին նշանակվել է դատահոգեբուժական ամբուլատոր փորձաքննություն:
05.05.2014թ-ին որոշում է կայացվել թիվ 63203013 քրեական գործով հարուցել բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ:
05.05.2014թ-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Ղազարյանի օրինական ներկայացուցիչ ճանաչել նրա մորը` Ցողիկ Մգրոյանին:
13.05.2014թ-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Ղազարյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառել <<Նորքի>> հոգեբուժական կլինիկայում տեղավորելը:
16.06.2014թ-ին Գևորգ Ղազարյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու համար գործն ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08 հոկտեմբերի 2014թ-ի որոշմամբ Գևորգ Ղազարյանը ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Գևորգ Ղազարյանի նկատմամբ որպես բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակվել հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը:
Նրա նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոցը` հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռել է նաև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող խոհանոցային դանակը ոչնչացնել:
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08 հոկտեմբերի 2014թ-ի որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Գ.Ղազարյանի պաշտպան Մ.Թովմասյանը, որը Վերաքննիչ դատարանի 24.11.2014թ-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Վերոնշյալ քրեական գործի քննությունը նշանակվել է Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2014 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, ժամը` 15.00-ին, Երևան քաղաքում, Վերաքննիչ դատարանի թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում:

2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Վերաքննիչ բողոքի հեղինակը բողոքում մասնավորապես նշել է հետևյալը.
<<Սույն գործով անմեղսունակ վիճակում Գևորգ Ղազարյանը քրեական օրենքով չթույլատրված արարք չի կատարել, այլ խոսքով, վերջինիս գործողություններում հանցակազմ առկա չէ, քանի որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է գործողություններով սպանության, առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքով։
Սպառնալիքը մարդու նկատմամբ հոգեբանական հարկադրանքի ձև է, որը նպատակ է հետապնդում վախեցնել նրան, նրա մոտ առաջացնել տագնապի, իր անվտանգության համար անհանգստության զգացում։ ՀՀ քր. օր–ի հոդված 137-ով նախատեսված հանցակազմի իմաստով սպառնալիքը տուժողին սպանելու, նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ նրան պատկանող խոշոր չափի գույքն ոչնչացնելու վերաբերյալ հանցավորի մտադրության արտահայտում է։
Սպառնալիքի արտահայտման եղանակները կարող են տարբեր լինել այդ թվում զենքը ցուցադրաբար թափահարելռվ։ Սպառնալիքի արտահատման ձևերը արարքի որակման համար նշանակություն չունեն։
Քննարկվող հանցակազմի պարտադիր հատկանիշներից են սպառնալիքի կոնկրետությունը և իրական լինելը։
Կոնկրետությունը ենթադրում է այն հանգամանքի հստակություն, թե ինչպիսի վնաս է սպառնում պատճառել հանցավորը` սպանել? առողջությանը ծանր վնաս հասցնել? թե? խոշոր չափի գույքային վնաս պատճառել։ Սպառնալիքն իրականացնելու եղանակների մասին հայտարարելն արարքի որակման համար նշանակություն չունի։
Սպառնալիքն իրական է համարվում այն դեպքում, երբ տուժողը բավարար հիմքեր է ունենում վախենալու դրա իրականացումից։ Այլ կերպ ասած, տուժողը պետք է կարծի, որ սպառնալիքի իրականացումը հնարավոր է։ Իրական է սպառնալիքը, թե ոչ, որոշվում է ինչպես օբյեկտիվ իրադրության գնահատմամբ, այնպես էլ տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով։
Օբյեկտիվ իրադրության գնահատումը ենթադրում է այնպիսի հանգամանքեր հաշվի առնելը, ինչպիսիքն են սպառնալիքի բովանդակությունը, սպառնալիքը տալու եղանակը, դեպքի վայրը, ժամանակը, իրադրությունը, հանցավորի և տուժողի միջև հարաբերությունների բնույթը։
Սպառնալիքի իրական լինելը հավաստելու համար անհրաժեշտ է նաև տուժողի սուբյեկտիվ ընկալման գնահատումը։ Տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումն արարքի որակման համար ածանցյալ նշանակություն ունի, առաջնային օբյեկտիվ իրադրության գնահատումն է։ Եթե օբյեկտիվ իրադրությունն այնպիսին է եղել, որ տուժողը բավարար հիմքեր է ունեցել կարծելու, թե սպառնալիքի իրականացումը հնարավոր է, ապա քննարկվող հանցակազմ առկա է։ Միևնույն ժամանակ, եթե օբյեկտիվ իրադրությունը հիմք չի տվել այդպես մտածելու, բայց անձն իր հոգեկան լարված վիճակի, հոգեկան առանձնահատկությունների կամ այլ պատճառներով խեղաթյուրված է ընկալել իրականությունը և կարծել է, թե սպառնալիքն իրական է, արարքում հանցակազմը բացակայում է։ Սպառնալիքի իրական լինելու վերաբերյալ հարցը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում պետք է լուծվի գործի բոլոր հանգամանքները հաշվի առնելով։
Սույն գործի շրջանակներում դատաքննության ընթացքում հարցաքննված տուժող Լեոն Հովհաննեսի Բարդակջյանի ցուցմունքով հիմնավորվել է, որ 11.09.2013թ. եկեղեցի է մտել մի երիտասարդ, առանց մոտենալու ընդունարան և առանց հանդիպելու եկեղեցու քարտուղարուհի Կ.Բաթոյանին, վազքով ներխուժել է գրասենյակ։ Նույն պահին այդ անձի հետեից ներս է մտել Կ.Բաթոյանը և տեսել, որ երիտասարդը դանակը ձեռքին մտել է մինչև վերջին սենյակը։ Այդ երիտասարդը դանակն օդում ճոճելով պահանջել է կանչել եկեղեցու հովվին, շարունակելով պահանջը նաև միջանցքում /Սպառնալիքի արտահայտման եղանակները կարող են տարբեր լինել այդ թվում զենքը ցուցադրաբար թափահարելով։ Սպառնալիքի արտահատման ձևերը արարքի որակման համար նշանակություն չունեն/։ Դեպքի մասին իրեն տեղեկացրել է հեռախոսազանգի միջոցով քարտուղարուհի ժ.Մուսան։ Դրանից հետո ինքը զանգահարել է ոստիկանություն և դեպքի մասին տեղեկացրել ոստիկաններին։ Այն փաստը, որ երիտասարդը դանակը ձեռքին, առանց թույլտվության մտել է եկեղեցու տարածք, ապա նաև իր աշխատասենյակ, բացի այդ երկու այլ սենյակներում փնտրելով իրեն շարունակաբար ագրեսիվ պահանջելով կանչել իրեն կամ հայտնել իր գտնվելու վայրը, արդեն իսկ բավարար հիմնավորում է, որ իր անձին ուղղված սպառնալիք է եղել /օբյեկտիվ իրադրությունը հիմք չի տվել այդպես մտածելու, բայց անձն իր հոգեկան լարված վիճակի, հոգեկան առանձնահատկությունների կամ այլ պատճառներով խեղաթյուրված է ընկալել իրականությունը և կարծել է, թե սպառնալիքն իրական է, արարքում հանցակազմը բացակայում է/: Եվ պարտադիր չէր տվյալ պարագայում այդ անձի կողմից բառացի հնչեցվեր, որ ցանկանում է սպանել։ Շուրջ 18 տարի հանդիսանալով <<Երևանի Ավետարանական>> եկեղեցու հովիվ, ամիսներ առաջ մի քանի անգամ տեսել է այդ երիտասարդին եկեղեցի հաճախելիս, սակայն նրա հետ անձնական որևէ շփում չի ունեցել։ Հայտնել է նաև, որ ինքն այդ օրը եկեղեցում չի եղել։ Իրեն փոխանցել են, որ Գ.Ղազարյանը վազելով մտել է սենյակները, դանակը շարժելով հարցրել <<ուր է Լեոն Բարդակջյանը>>։ Նա բառացիորեն սպանելու արտահայտություն չի արել, իր վարքով է ցույց ավել, որ ուզում է սպանել։ Գևորգի նման գործողությունները ոչ միայն սպառնալիք էին, այլ նաև ինքը չգիտի, թե ինչ կպատահեր, եթե ինքն այնտեղ լիներ։ Ինքըը չի իմացել, որ Գևորգն ուներ հոգեկան խնդիրներ։ Իր աշխատողները շատ են վախեցել։ Երբ Կարինեն հարցրել է <<ինչ ես անում Գևորգ>> նա դանակը ձեռքից վայր է նետել ու լաց է եղել։ Նրան նստացրել են, ջուր տվել։
Ակնհայտ է, որ նշված բովանդակությամբ ցուցմունքը համադրելով քննարկվող հանցակազմի իրավական վերլուծության հետ, հիմք է տալիս հիմնավորելու, որ Գևորգ Ղազարյանի գործողություններում ՀՀ քր. օր-ի 137-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ առկա չեն։
Իսկ այն հարցին, թե` արարքը կատարվել է արդյոք անմեղսունակության վիճակում, անձը գտնվում է արդյոք տվյալ վիճակում դատական քննության պահին, անձը կարիք ունի արդյոք իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու և հատկապես ինչպիսի միջոցներ, դատարանը գտել և արձանագրել է, որ Գևորգ Ղազարյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, ցնորազառանցական համախտանիշ, աճող դեֆեկտով>> հոգեկան հիվանդությամբ և վերը նշված արարքը կատարելիս գտնվել է անմեղսունակ վիճակում, ինչը նրան զրկել է իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն, քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարք կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում և այդ անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 463-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն՝ դատարանը պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե անձը կարիք ունի արդյոք իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու և հատկապես ինչպիսի միջոցներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով, դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ, ով հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են`
1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը,
2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը,
3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով, գտևում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից՝ նշանակելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում։
Գործում առկա ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 2014 թվականի մարտի 06-ի թիվ 79/14 եզրակացության համաձայն, Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, ցնորազառանցական համախտանիշ, աճող դեֆեկտով>> խրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ…։
Իրավախախտումը կատարելու պահին փորձաքննվողը գտնվել է ցնորազառանցական ապրումների ազդեցության տակ, որոնք զուգակցվել են անձի արտահայտված ինտելեկտուալ և էմոցիոնալ կամային ոլորտների իջեցման սիմպտոմներով և զրկել են նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Գևորգ Արթուրի Ղազարյանին կատարվածի նկատմամբ հարկ է ճանաչել անմեղսունակ։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարիք ունի հարկադրական բուժման ընդհանուր տիպի հոգեբուժական ստացիոնարի պայմաններում։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել քննչական գործողություններին։
Հարկ եմ համարում նշել, որ փորձաքննությունն իրականացվել է շուրջ 7-8 ամիս առաջ և Գևորգ Արթուրի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառվել է անվտանգության միջոց՝ հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը։ Այդ օրից ի վեր Գևորգ Ղազարյանը ստացել է համապատասխան բուժում և բուժանձնակազմի կողմից տրվել է համապատասխան եզրակացություն առ այն, որ վերջինիս առողջական վիճակը համեմատաբար կայունացել է։ Նշված եզրակացությունը դատական նիստի ընթացքում ներկայացվել է դատարան և կցվել գործի նյութերին։ Բացի այդ, վերը նշված փորձագիտական եզրակացության մեջ առկա է նշում միայն այն մասին, որ ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել քննչական գործողություններին։ Մինչդեռ, ՀՀ քր. դատ. օր-ի 450-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար։ Փորձաքննության եզրակացությամբ չկա հիմնավորում, որ Գևորգ Ղազարյանը շարունակում է վտանգավոր լինել հասարակության համար։
Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։
Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը չի որոշվել սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։
Նման պայմաններում դատարանը խախտել է ՀՀ քր. դատ. օր-ի 452-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, քանզի. <<այն անձանց գործերով, որոնց նկատմամբ իրականացվում է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ, պետք է պարզվի՝
1)....
2)…
3) տվյալ անձի մոտ մինչև արարքը կատարելը հոգեկան հիվանդության
առկայությունը, հիվանդության աստիճանը և բնույթը արարքը կատարելու պահին,
դրանից հետո, գործի քննության ժամանակ.
4) տվյալ անձի վարքագիծն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
5) պատճառված վնասի չափը և բնույթը>>։
Նշված խախտումների պայմաններում դատարանը չի կայացրել օրինական և հիմնավորված որոշում, քանի որ ՀՀ քր դատ. օր-ի 464-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է.
<<Եթե անձը հասարակության համար մեծ վտանգ չի ներկայացնում և կարիք չունի իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման, դատարանը կայացնում է գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում։ Եթե արարքը կատարելու պահին անձը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, իսկ դատական քննության պահին առողջացել է, դատարանը նույնպես որոշում է կայացնում գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ ն 4-րդ կետերի համաձայն քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝
1) բացակայում է հանցագործության դեպքը.
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.
4) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում բացակայում է դիմողի բողոքը.
ՀՀ քր. դատ. օր-ի 6-րդ հոդվածի 33-րդ կետի համաձայն` Քրեական դատավարության օրենսգրքում տեղ գտած ներքոհիշյալ հասկացություններն ունեն հետևյալ նշանակությունը՝
33) դիմող՝ յուրաքանչյուր անձ, որը դիմել է դատարան, քրեական հետապնդման մարմնին՝ քրեական դատավարության կարգով խախտված իրավունքների պաշտպանության համար.
Տվյալ պարագայում, սույն գործի շրջանակներում բացակայում է տուժող Լևոն Բարդակչյանի կողմից հանցագործության մասին տրված գրավոր արձանագրությունը, բողոքը>>։
Ելնելով վերը նշված հանգամանքերից և հիմք ընդունելով մատնանշված իրավական նորմերը, պաշտպանը դատարանից խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը։
Բեկանել ՀՀ Երեան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ/0079/01/14 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 08-ին կայացրած դատական ակտը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ կայացնել գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում։


3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանում նշված փաստարկների կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի հիմնավորումները, դատախազի պատասխանը, լսելով օրինական ներկայացուցչի դիրքորոշումը, անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Գ.Ղազարյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու նյութերը, դրանք վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, նյութերի ողջ համակցությունը` համապատասխան եզրահանգման գալու համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձ Գ.Ղազարյանի պաշտպան Մ.Թովմասյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար: Սույն նորմը իմպերատիվ է, այսինքն` նրանից բացառությունները, շեղումները չեն թույլատրվում>>:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ>>:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման>>:
ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող, քրեական գործի արդարացի քննության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք>>:
Քրեադատավարական մրցակցության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը>>:
Ապացույցների ազատ գնահատման հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` <<Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքն հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից>>:
Քրեական գործերով վարույթը կարգավորող օրենսդրության, քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, գործի արդարացի քննության, դատարանի` մեղադրանքի և պաշտպանության կողմում հանդես գալու արգելքի, միայն իրավունքի շահերը արտահայտելու, ապացույցների ազատ գնահատման, քրեական պատասխանատվության հիմքի, ըստ մեղքի պատասխանատվության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական և քրեական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար պահանջների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում սպանության, առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքի համար, եթե այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ է եղել:
Նշված հանցագործությունն օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է նրանում, որ անձը հոգեբանական բռնություն է գործադրում մեկ այլ անձի նկատմամբ՝ նրան ընկալելի դարձնելով կյանքին, առողջությանը կամ գույքին վնաս պատճառելու վտանգը։ Սպառնալիքը կարող է արտահայտվել ինչպես վնաս պատճառելու մտադրության մասին ուղղակիորեն հայտարարելով, այնպես էլ որոշակի գործողությունների կատարմամբ, որոնք երրորդ անձին բավարար հիմքեր կտան կարծելու, որ իր կյանքին, առողջությանը կամ գույքին սպառնացող իրական վտանգ կա։
Տվյալ դեպքում, Գևորգ Ղազարյանը Երևանի ավետարանական եկեղեցու տարածք է մուտք գործել ձեռքին պահելով դանակը և անմիջապես մտել է Ա.Բարդակչյանի աշխատասենյակ։ Գ.Ղազարյանն այնտեղ շարունակել է ցուցադրել, օդում թափահարել դանակը՝ միաժամանակ հարցնելով Լ.Բարդակչյանի գտնվելու վայրը և պահանջելով կանչել նրան կամ հայտնել նրա տեղը՝ անձամբ գնալու համար։ Այն հանգամանքը, որ Գ. Ղազարյանը փաստացի չի հայտարարել կոնկրետ գործողություններ կատարելու ցանկության մասին, դեռևս չի ենթադրում սպառնալիքի բացակայություն։ Քննարկվող հանցակազմի համար չի պահանջվում սպառնալիքի բացարձակ կոնկրետություն։ Բավարար է այնպիսի օբյեկտիվ իրադրության առկայություն, որը ներկաների և հասցեատիրոջ համար ընկալելի կդարձնի տվյալ դեպքում որոշակի գործողության կամ գործողությունների կատարման ռեալ հնարավորությունը։
Այն հանգամանքը, որ իրական հնարավորության առկայության դեպքում Գ.Ղազարյանը ներկաներից որևէ մեկին չի վնասել, դարձյալ դեռևս չի վկայում սպառնալիքի անիրականության մասին, քանզի կոնկրետ հայտարարությամբ վերջինս հայտնել է, թե ում է որոնում։ Ընդ որում՝ այդ պահին սպառնալիքի իրական հասցեատիրոջ բացակայությունը ևս չի ազդում դրա՝ իրական ընկալման վրա, քանի որ սպառնալիքն ինքնին վերաբերում է ապագայում կատարվելիք գործողությանը։
Գ.Ղազարյանի կողմից կատարված գործողությունները, մասնավորապես կոնկրետ անձի գտնվելու վայրի նկատմամբ ակտիվ հետաքրքրությունը դանակի զուգահեռ ցուցադրության պայմաններում և հատկապես` զուգորդված նաև նրա ընդհանուր ոչ հավասարակշիռ վարքագծով, դեպքի վայրում գտնվողներին, այնուհետև նաև Լ.Բարդակչյանին, ողջամտորեն թույլ են տվել վտանգ զգալ Լ.Բարդակչյանի կյանքի և առողջության համար:
Ընդհանուր իրավասության դատարանը իր որոշմամբ Գևորգ Ղազարյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու փաստը հաստատված է համարել <<պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով>>.
Տուժող Լևոն Հովհաննեսի Բարդակջյանը ցուցմունքով այն մասին, որ է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցի թիվ 12 հասցեում գտնվող Երևանի Ավետարանական եկեղեցու հովիվ: 11.09.2013թ. եկեղեցի է մտել մի երիտասարդ և առանց մոտենալու ընդունարան և առանց հանդիպելու եկեղեցու քարտուղարուհի Կ.Բաթոյանին, վազքով ներխուժել է գրասենյակ: Նույն պահին այդ անձի հետևից ներս է մտել Կ.Բաթոյանը և տեսել, որ երիտասարդը դանակը ձեռքին մտել է մինչև վերջին սենյակը: Այդ երիտասարդը դանակն օդում ճոճելով պահանջել է կանչել եկեղեցու հովվին, շարունակելով պահանջը նաև միջանցքում: Դեպքի մասին իրեն տեղեկացրել է հեռախոսազանգի միջոցով քարտուղարուհի Ժ.Մուսան: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է ոստիկանություն և դեպքի մասին տեղեկացրել ոստիկաններին: Այն փաստը, որ երիտասարդը դանակը ձեռքին, առանց թույլտվության մտել է եկեղեցու տարածք, ապա նաև իր աշխատասենյակ, բացի այդ երկու այլ սենյակներում փնտրելով իրեն շարունակաբար ագրեսիվ պահանջելով կանչել իրեն կամ հայտնել իր գտնվելու վայրը, արդեն իսկ բավարար հիմնավորում է, որ իր անձին ուղղված սպառնալիք է եղել: Եվ պարտադիր չէր տվյալ պարագայում այդ անձի կողմից բառացի հնչեցվեր, որ ցանկանում է սպանել: Շուրջ 18 տարի հանդիսանալով <<Երևանի Ավետարանական>> եկեղեցու հովիվ, ամիսներ առաջ մի քանի անգամ տեսել է այդ երիտասարդին եկեղեցի հաճախելիս, սակայն նրա հետ անձնական որևէ շփում չի ունեցել: Հայտնել է նաև, որ ինքն այդ օրը եկեղեցում չի եղել: Իրեն փոխանցել են, որ Գ.Ղազարյանը վազելով մտել է սենյակները, դանակը շարժելով հարցրել <<ուր է Լևոն Բարդակջյանը>>: Նա բառացիորեն սպանելու արտահայտություն չի արել, իր վարքով է ցույց տվել, որ ուզում է սպանել: Գևորգի նման գործողությունները ոչ միայն սպառնալիք էին, այլ նաև ինքը չգիտի, թե ինչ կպատահեր, եթե ինքն այնտեղ լիներ: Ինքը չի իմացել, որ Գևորգն ուներ հոգեկան խնդիրներ: Իր աշխատողները շատ են վախեցել: Երբ Կարինեն հարցրել է <<ինչ ես անում Գևորգ>>, նա դանակը ձեռքից վայր է նետել ու լաց է եղել: Նրան նստացրել են, ջուր տվել:
Վկաներ Կարինե Հրանտի Բաթոյանը և Ժուդի Ժամալի Մուսային նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ 11.09.2013թ. ժամը 14:25-ի սահմաններում, երբ գտնվել են Վաղարշյան 12 հասցեում գտնվող Ավետարանական եկեղեցում, եկեղեցի է մտել մի երիտասարդ խոհանոցային դանակը ձեռքին և մտնելով եկեղեցու հովիվ Լ.Բարդակջյանի աշխատասենյակ, հարցրել, թե որտեղ է նա: Կարինե Բաթոյանը պատասխանել է, որ հովիվը տեղում չէ, որից հետո վերջինս պահանջել է զանգահարել ու կանչել նրան: Քիչ անց երիտասարդը դուրս է եկել սենյակից, նստել սպասասրահում, դանակը գցել ձեռքից ու սկսել լացել: Ժ.Մուսան զանագհարելով Լ.Բարդակջյանին պատմել է կատարվածի մասին: Լ.Բարդակջյանն ասել է, որ կզանգահարի ոստիկանություն: Կարճ ժամանակ անց եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և երիտասարդին տարել: Վերջինս իրենց նկատմամբ որևէ գործողություն կատարելու սպառնալիք չի տվել, այլ դանակը ձեռքին պահանջել է կանչել Լ.Բարդակջյանին: Դանակն արդեն սպառնալիք էր: Դանակը տեսնելով իրենք վախեցել են: Դանակի վրա արյան հետքեր, իսկ Գևորգի դեմքին վնասվածքներ կային: Այդ ընթացքում գրասենյակում կարող էր լինել թե հովիվը, թե մեկ այլ անձ, ում հանդեպ Գ.Ղազարյանը կարող էր գործադրել դանակը վնասելով նրանց, ինչն ավելի է վախեցրել իրենց:
Գ.Ղազարյանի օրինական ներկայացուցիչ Ցողիկ Մգրոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Գևորգ Ղազարյանի մայրը: Իր տղան շատ բարի է, որևէ չարություն չունի: Մինչև հիմա էլ Լևոն Բարդակջյանի նկատմամբ լցված է բարությամբ և մեծ հարգանքով: Արդեն մեկ տարի է նա գտնվում է հիվանդանոցում և հարկադիր բուժման համար հիվանդանոցում տեղավորելը նրա առողջության վրա շատ վատ կանդրադառնա:
Դանակը ներկայացնելու և վերցնելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի 11.09.2013թ. ժամը 15:05-ի սահմաններում ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Ժ.Մուսան ներկայացրել է փայտե բռնակով խոհանոցային դանակ:
Դատաքրեագիտական փորձաքննության թիվ 2022 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված դանակը գործարանային արտադրության խոհանոցային դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում:
Հանցագործության գործիք հանդիսացող դանակն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:
ՀՀ առողջապահության նախարարության <<Հոգեբուժական բժշկական Կենտրոն>> ՓԲԸ Ավանի հոգեբուժական կլինիկայի ղեկավարի 07.11.2013թ. գրության համաձայն Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը Ավանի հոգեբուժական կլինիկայում հաշվառված է 29.03.2011թ.-ից ՙՇիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, էպիզոդիկ, աճող դեֆեկտով՚ ախտորոշմամբ:
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 2014 թվականի մարտի 06-ի թիվ 79/14 եզրակացության համաձայն, Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, ցնորազառանցական համախտանիշ, աճող դեֆեկտով>> խրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին վկայում են ինչպես անամնեստիկ տեղեկությունները 2008թ-ից ի վեր նրա մոտ առաջացած վերաբերման, կրոնական բնույթի զառանցական մտքերի, լսողական ընկալումների խանգարումների առաջացման, դրսևորված անադեկվատ, անհեթեթ, ագրեսիվ վարքագծերի մասին, ինչը պատճառ է հանդիսացել հոգեբուժական ստացիոնարներ նրա բազմաթիվ հոսպիտալացումների համար, այնպես էլ ներկա հետազոտության արդյունքները, որոնք թույլ տվեցին փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել կրոնական բնույթի զառանցական մտքեր, մտածողության ամորֆություն, պարալոգիզմ, կտրտվածություն, անկապություն, դատողությունների անհետևողականություն, անհեթեթություն, թեթևակշռություն, հուզակամային ոլորտի իջեցում, սեփական վիճակի և կատարված իրավախախտման նկատմամբ քննադատական ունակությունների բացակայություն: Իրավախախտումը կատարելու պահին փորձաքննվողը գտնվել է ցնորազառանցական ապրումների ազդեցության տակ, որոնք զուգակցվել են անձի արտահայտված ինտելեկտուալ և էմոցիոնալ կամային ոլորտների իջեցման սիմպտոմներով և զրկել են նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Գևորգ Արթուրի Ղազարյանին կատարվածի նկատմամբ հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարիք ունի հարկադրական բուժման ընդհանուր տիպի հոգեբուժական ստացիոնարի պայմաններում: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել քննչական գործողություններին։
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Նման պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշմամբ քրեական գործի վերը նշված նյութերի հետազոտության արդյունքում հանգել է բառացիորեն հետևյալ եզրահանգման` << (...) Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը 2013թ. սեպտեմբերի 11-ին, ժամը 1425-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հր.Քոչար-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող սննդի օբյեկտից գաղտնի վերցնելով սառը զենք չհանդիսացող խոհանոցային դանակը, գնացել է Վաղարշյան փողոցի 12 հասցեում գտնվող Երևանի ավետարանական եկեղեցի, բարձրացել 2-րդ հարկ, մտել եկեղեցու հովիվ Լևոն Բարդակջյանի գրասենյակ և եկեղեցու ծառայող Կարինե Բաթոյանից իմանալով, որ Լևոն Բարդակջյանն այդտեղ չէ, ձեռքին եղած դանակն օդում թափահարելով, պահանջել է կանչել նրան, կամ հայտնել գտնվելու տեղը, որից հետո դուրս է եկել աշխատասենյակից և նստելով սպասասրահում գտնվող աթոռին, ձեռքից գցել է դանակն ու սկսել լացել: Այսինքն` Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Քննարկելով հանցանքը կատարելու ժամանակ Գևորգ Արթուրի Ղազարյանի մեղսունակության հարցը` դատարանը գտնում է, որ նա տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, ցնորազառանցական համախտանիշ, աճող դեֆեկտով>> հոգեկան հիվանդությամբ և վերը նշված արարքը կատարելիս գտնվել է անմեղսունակ վիճակում, ինչը նրան զրկել է իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից (...):
(...) Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Գևորգ Արթուրի Ղազարյանը տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով, գտնում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից` նշանակելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում(...)>>:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը պատճառաբանված ու հիմնավորված է գործի փաստական հանգամանքներով, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները
Քրեական պատասխանատվության ընդհանուր պայմաններն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության ենթակա է միայն մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցանք կատարելու պահին հասել է սույն օրենսգրքով սահմանված տարիքի>>:
Անմեղսունակության վիճակում հանցանք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու վերաբերյալ վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ հանցավոր արարքը կատարելիս Գևորգ Ղազարյանը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում /հիմք` դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացությունը/:
Անմեղսունակության իրավադրույթներն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարքը կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, այսինքն` քրոնիկ հոգեկան հիվանդության, հոգեկան գործունեության ժամանակավոր խանգարման, տկարամտության կամ հոգեկան այլ հիվանդագին վիճակի հետևանքով չէր կարող գիտակցել իր գործողության /անգործության/ վտանգավորությունը կամ ղեկավարել դա>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Հանրության համար վտանգավոր արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 52-րդ գլխում զետեղված 450-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար:
Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Քննիչը, դատախազը որոշում են կայացնում բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին>>:
Անմեղսունակների գործերով բացահայտման ենթակա հանգամանքներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Այն անձանց գործերով, որոնց նկատմամբ իրականացվում է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ, պետք է պարզվի`
1/ նրանց կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու ժամանակը, տեղը, միջոցը և այլ հանգամանքներ.
2/ արարքը տվյալ անձի կողմից կատարելը.
3/ տվյալ անձի մոտ մինչև արարքը կատարելը հոգեկան հիվանդության առկայությունը, հիվանդության աստիճանը և բնույթը արարքը կատարելու պահին, դրանից հետո, գործի քննության ժամանակ.
4/ տվյալ անձի վարքագիծն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
5/ պատճառված վնասի բնույթը և չափը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Անձը, որի նկատմամբ իրականացվում է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ, օգտվում է մեղադրյալի բոլոր իրավունքներից: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 460-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝
<<Հավաքված ապացույցները գործով վարույթն ավարտելու համար բավարար համարելու դեպքում քննիչը կայացնում է (…) բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու համար գործը դատարան ուղարկելու մասին [որոշում]>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ <<Ավարտված վարույթի նյութերը բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու համար գործը դատարան ուղարկելու մասին քննիչի որոշման հետ հանձնվում են դատախազին, որն ընդունում է հետևյալ որոշումներից որևէ մեկը` [ը] (…) հաստատում է քննիչի որոշումը և գործն ուղարկում է դատարան (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին>>:
Նկատի ունենալով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած Գևորգ Ղազարյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից` նրա նկատմամբ նշանակելով բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հոգեբժական հիվանդանոցի ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժման ձևով, ինչնել էլ ընդհանուր իրավասության դատարանն արել է:
Անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Գ.Ղազարյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ վարույթի նյութերը թույլատրելի են, վերաբերելի:
Գևորգ Ղազարյանի կողմից անմեղսունակության վիճակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելը հիմնավորված է վարույթի նյութերի փոխկապակցված, հավաստի, բավարար ամբողջությամբ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Գ.Ղազարյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում կիրառելու մասին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.10.2014թ.. կայացված որոշումը բեկանելու օրինական հիմքեր չկան, և արձանագրում է, որ սույն գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը`

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Մ.Թովմասյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 08-ի որոշումը` անմեղսունակության վիճակում օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձ Գևորգ Ղազարյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում կիրառելու մասին, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ