Գործ ԵԱՔԴ/0073/01/14

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

17 հոկտեմբերի 2014թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ. ՍԱՐՈՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Է. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ռ. ՄԵԼԻՔՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 02-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2013 թվականի նոյեմբերի 08-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14815013 քրեական գործը:
2013 թվականի դեկտեմբերի 04-ին Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2013 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 05-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկտմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` 2 ամիս ժամանակով, որի սկիզբը հաշվվել է դատարանի որոշումը կատարելու պահից:
2014 թվականի փետրվարի 10-ին թիվ 14815013 քրեկան գործով մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի մասով քրեական գործից մաս է անջատվել, որին շնորհվել է 14109614 համարը:
2014 թվականի փետրվարի 16-ին մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին, որտեղից ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժին:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մանուկյանի միջնորդությունը բավարարվել է` Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված 2/երկու/ ամիս ժամանակով կալանավորումը վերահաստատվել է: Կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի փետրվարի 16-ից:
Մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի պաշտպան Մնացական Ղազարյանի միջնորդությունը բավարարվել է` մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է գրավը, գրավի գումարի չափը սահմանվել է նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Որոշվել է նաև նշված գումարը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ 900033097016 դեպոզիտային հաշվին մուծելուց, գրավի մուծված լինելու մասին ապացույցը /անդորրագիրը/ ներկայացնելուց հետո` մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին անհապաղ ազատել կալանքից:
2014 թվականի փետրվարի 18-ին մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանը ազատվել է կալանքից` դատարանի կողմից նշանկաված 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը մուծելու հիմքով:
2014 թվականի փետրվարի 25-ին մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Գենջոյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակիորեն` մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը վերացնելու մասով` մերժվել է: Կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի փետրվարի 16-ից:
Մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի պաշտպան Մնացական Ղազարյանի միջնորդությունը բավարարվել է` մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է գրավը, գրավի գումարի չափը սահմանվել է նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Որոշվել է նաև նշված գումարից 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ 900033097016 դեպոզիտային հաշվին մուծելուց, գրավի մուծված լինելու մասին ապացույցը /անդորրագիրը/ ներկայացնելուց հետո` մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին անհապաղ ազատել կալանքից:
2014 թվականի ապրիլի 12-ին մեղադրյալ Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով:
2014 թվականի հունիսի 05-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչ Լևոնի Պետրոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2014 թվականի սեպտեմբերի 02-ի դատավճռով Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին դատապարտել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրհիսնապատիկի` 750.000 /յոթհարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին դատապարտել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավը թողել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 900033097016 դեպոզիտային հաշվին որպես գրավ մուծված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել գրավատու Կարինե Մնացականյանին:
Տուժողի ներկայացուցիչ Ս.Մարտիրոսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողել է առանց քննության` նրան իրավունք վերապահելով այն հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Տուժող Ռ.Վարդանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարել է լուծված:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչի 2014 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ սեփականության իրավունքով Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանին պատկանող <<volkswagen golf 1.6>> մակնիշի 26 ՕՕ 205 համարանիշի ավտոմոբիլի վրա դրված կալանքը պահպանել է, մինչև քրեական գործով պատճառված նյութական վնասի հատուցման հարցի լուծումը:
Իրեղեն ապացույցների հարցը համարել է լուծված:
Նույն դատավճռով դատապարտվել է նաև Հրաչ Լևոնի Պետրոսյանը, որի մասով դատավճիռը չի բողոքարկվել:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է.Պետրոսյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 07-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա նա 2013 թվականի նոյեմբերի 02-ին, ժամը 1600-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ադոնց և Ազատության փողոցների խաչմերուկում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, իր սեփական անձի առավելությունն ու գերակայությունն ընգծելու նպատակով բացահայտորեն հակադրվելով մարդկային փոխհարաբերությունների հանրորեն ընդունված նորմերին Հրաչ Պետրոսյանի հետ միասին խմբի կազմում խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ, փողոցում հավաքված անձանց և պատահական անցորդների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով, հնչեցրել են սեռական բնույթի հայհոյանքներ, հակադրվելով բարոյական նորմերին և հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններին, չենթարկվելով խուլիգանական գործողությունները դադարեցնելու պատահական անցորդների պահանջներին, չնչին առիթով վիճաբանություն է հրահրել Ռազմիկ Վարդանյանի հետ, վերջինիս նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ հնչեցրել և բռնություն գործադրել, որը դրսևորվել է Ռազմիկ Վարդանյանի մարմնի տարբեր մասերին հարվածներ հասցնելով:
Բացի այդ, Ռաֆայել Մելիքյանն իր ծանոթ Արսեն Յուրիկի Կարապետյանի հետ միասին գողություն կատարելու նախնական համաձայնությամբ, 2013 թվականի նոյեմբերի 08-ին, ժամը 0200-ից 0300-ն ընկած ժամանակահատվածում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի 25 հասցեում գործող <<Ռոսալ Արմենալ>> ՓԲԸ-ի վարչական տարածք և տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացել են հիշյալ ՓԲԸ-ի հանդերձարանի մասնաշենքի առաջին հարկում տեղադրված <<Առէկսիմբանկ-Գազպրոմբանկի խումբ>> ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի պահպանիչ շերտը, երկաթյա մուրճի և ձողի օգնությամբ փորձել են ջարդել բանկոմատի ներսում գտնվող մետաղյա չհրկիզվող պահարանը, սակայն չկարողանալով կոտրել այն, հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել իրենց կամքից անկախ հանգամանքներում և դիմել են փախուստի:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է.Պետրոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` պատժի տեսակի մասով, ենթակա է բեկանմաս և փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ռաֆայել Մելիքյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր երկու տարբեր արարքներ, որոնք դասվում են միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին: Ռ.Մելիքյանի կատարած գողության փորձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանն արտահայտվում է նրանում, որ նա այն կատարել է այլ անձի հետ նախնական համաձայնության գալով և շինություն ապօրինի մուտք գործելով, որպիսիք հանդիսանում են արարքը որակյալ դարձնող հանգամանքներ:
Բացի այդ, հանրային բարձր վտանգավորություն ունի նաև Ռ.Մելիքյանի մյուս արարքը: Խուլիգանության հասարակական վտանգավորությունը ոչ միայն այն է, որ դրանով կոպիտ կերպով խախտվում է հասարակական կարգը, քաղաքացիների անդորրն ու անձեռնմխելիությունը, այլ նաև այն, որ արտահայտվում է հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, հասարակության մեջ ընդունված բարոյական նորմերը կոպտորեն ոտնահարելով: Կոնկրետ դեպքում Ռ.Մելիքյանի կողմից կատարված խուլիգանությունն առավել վտանգավոր է, քանի որ զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով և խմբի կազմում, որոնք տվյալ հանցագործության ծանրացնող հանգամանքներ են:
Մեղադրողը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ հոդվածների, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, նշել է, որ Ռ.Մելիքյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, չի կարող անհրաժեշտ և բավարար լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի չի առել կատարված հանցագործությունների հանրային բարձր վտանգավորությունը և բնույթը, որպիսի պայմաններում նյութական և դատավարական իրավունքների էական խախտումների պայմաններում Ռ.Մելիքյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ: Ռ.Մելիքյանի կատարած արարքներն ուղղված են եղել անձի, նրա սեփականության և հասարակական կարգի դեմ, ինչը հաշվի չի առնվել դատարանի կողմից:
Վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը հիմք է տալիս ողջամտորեն փաստել, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները և թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի էական խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից` մեղադրող Է.Պետրոսյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 02.09.2014թ. դատավճիռը` Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած ամբաստանյալի պատասխանը, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ` հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: (…)>> /Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշում/:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2009 թվականի փետրվարի 17-ի Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևոր է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)>>:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, հանցանքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով և պատժի նպատակներն ապահովելու համար առավել խիստ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, գտել է, որ ամբաստանյալ Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատժատեսակի և պատժաչափի հարցում հանգել է ճիշտ հետևության: Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ բողոքի հեղինակը չի պատճառաբանել, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված այլընտրանքային պատժի` տուգանքի, պայմաններում, ինչու Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ պետք է ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակել:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել կատարված հանցագործությունների հանրային վտանգավորությունը և բնույթը, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, չի կարող անհրաժեշտ և բավարար լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունները կանխելու համար, և գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ռաֆայել Մելիքյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, ուստի հիմքեր չկան դատավճիռը բեկանելու և ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու համար:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չի տվել, այդ առումով դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրող` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Ռաֆայել Ենոքի Մելիքյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ