Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0058/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Արթուր Բաբալարյան
Սուրեն Սարգսյան
Ֆիլիպ Համզոյան
Ֆիլիպ Համզոյան Պետրոսի
Սուրեն Սարգսյան Սամվելի
Արթուր Բաբալարյան Հովիկի
Սերգեյ Հակոբյան Վարդանի
Սերգեյ Հակոբյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Եվա Դարբինյան
Արշակ Խաչատրյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Եվա Դարբինյան
Արշակ Խաչատրյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-10-16 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-10-06 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-09-05 | 15:30 | 2 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-07-16 | 14:00 | 5 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-07-11 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-07-07 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-06-23 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2014-06-09 | 15:30 | 5 | Կայացվել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/14
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Ն.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
դատախազ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ` Ֆ.ՀԱՄԶՈՅԱՆԻ
Ա.ԲԱԲԱԼԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպաններ` Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Ա.ԳԱՐՈՅԱՆԻ
Գ.ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ
2014 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքները.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 06-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րս մասի 3-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09100114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 8/:
2. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 61/:
3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Ս.Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 74/:
4. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 120/:
5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135/:
6. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 140-141/:
7. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 146-147/:
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 162-163/:
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 175-177/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09112514 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 49/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ թիվ 09112514 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և միացվել` թիվ 09100114 քրեական գործին ու նախաքննությունը շարունակվել է 09100114 համարի տակ /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20-21/:
13. 2014 թվականի մայիսի 12-ին թիվ 90100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի մայիսի 14-ին /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 1-2/:
14. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ.Մկրտչյանի 2014 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ թիվ 90100114 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մայիսի 29 -ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 3, 27/:
15. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման` երեք տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից:
Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման երկու տարի վեց ամիս ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան երկու տարի ժամկետով:
Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ կետերով դատապարտվել է նաև Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանը` նրա մասով վերաքննիչ բողոք չի ներկայացվել /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 74-82/:
16. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
Գործի փաստական հանգամանքները
17. Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանին, Արթուր Բաբալարյանին, Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նրանք 2014 թվականի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով միմյանց և Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել են Երևանի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող <<Օրանժ-Արմենիա>> ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել են փախուստի` չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել` իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135, 140-141, 146-147, հատոր 3, էջ 74-82/:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
18. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ա.Բաբալարյանի մասով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների դրույթների վրա գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության և վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները, ինչի արդյունքում հանգի եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։
Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել` կատարած համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործության բացահայտմանը։
Միաժամանակ ճիշտ գնահատել է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։
Սակայն այդ պայմաններում եկել է սխալ եզրահանգման:
Նախկինում սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն կատարած ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը նախկին արարքը կատարելու համար դատվածությունը մարված չլինելու պայմաններում, կրկին կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, իսկ դատարանը գտել է, որ նրա ուղղումը հնարավոր է առանց նոր հանցանքի համար նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու։ Դատարանի եզրահանգումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հետ կապված անհիմն են, չեն բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից և պատժի նպատակներից։
Հանցագործության ռեցիդիվի պայմաններում դատարանի կողմից նշված հանգամանքներն այնպիսին չեն, որ ռեալ կերպով նվազեցնում են կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի նման պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ։
Դիմողը խնդրել է Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատական ակտը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ՝ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատժի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
19. Դիմող` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով հիմնավորված չէ։ Այն կայացվել է նյութական իրավունքի նորմերի խախտումներով, չեն կիրառվել ՀՀ քրեական օրեսնսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները, որոնք պետք է կիրառվեին։
Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ը՝ 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ և այդ հանգամանքին իրավական գնահատական չի տվել։
Դատարանը Ս.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջը չի կիրառել, որի պատճառով վերջինիս նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ:
Ս.Սարգսյանը երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի սոցիալապես անապահով ընտանիք՝ խնամքին են գտնվում չաշխատող կինը, մանկահասակ երեխան և թոշակառու հայրը, ովքեր նրա կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում ընկել են ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ ընտանիքի միակ աշխատողն ու խնամողը պաշտպանյալն է։
Գ.Նահապետյանի գործով վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ վերջինս 4 ամիս 22 օր գտնվել է կալանքի տակ, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջները, մեղմացրել է /նվազեցրել է/ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը 3/4-ով: Սույն քրեական գործով, հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը նույնպես 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ, դատարանը նրան պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում օրենքի միատեսակ կիրառման սկզբունքից ելնելով պետք է նույնպես մեղմացնի նրա պատիժը, նվազեցնելով տուգանքի չափը առնվազն 3/4-ով։
Դիմողը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, /21.01.14թ-ից մինչև 16.07.14թ-նը/ և Ս.Սարգսյանին լրիվ ազատել պատժի կրումից:
Ս.Սարգսյանին, տուգանքի ձևով նշանակված պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում, հաշվի առնելով նրա գույքային դրությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կարգով, նրա նկատմամբ 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնել, զգալիորեն նվազեցնելով տուգանքի չափը:
20. Դիմող` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ Դատարանը նշանակել է հանցանքի ծանրությանն անհամապատասխան պատիժ:
Դատարանը, դատական ակտը կայացնելիս և պատիժ սահմանելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը կատարել է հանցափորձ։ Դատարանը պետք է հաշվի առներ այն հանգամանքը, որ արարքը կատարելիս ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը գտնվել է բարոյահուզական խոցելի հոգեվիճակում, որի պատճառն ամբաստանյալի կողմից արարքը կատարելուն նախորդող ժամանակահատվածում մոր վաղաժամ մահն է եղել:
Դատարանը հաշվի չի առել, որ երկկողմանի ծնողազուրկ լինելու արդյունքում Ֆ.Համզոյանի խնամքին էր անցել կրտսեր անչափահաս եղբայր՝ Լ.Համզոյանը, որի միակ կերակրողը և խնամակալը նա է: Լ.Համզոյանն ուսման մեջ ցուցաբերել է գերազանց արդյունքներ:
Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ տուժողին պատճառած վնասը հատուցված է, որը պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է։
Ֆ.Համզոյանը բնութագրվում է դրական։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածների դրույթների վրա, գտել է, որ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում ամբաստանյալի կատարած հանցանքի ծանրությանը, նրա անձնավորությանը, ինչպես նաև չի նպաստել Ֆ.Համզոյանի ուղղվելու գործին:
Դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի` եղբոր խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը` որպես բացառիկ հանգամանք և դրա ուժով չի նշանակել օրենքով սահմանվածից ավելի մեղմ պատժատեսակ:
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի դրույթները գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ պատժաչափը ենթակա է մեղմացման:
Դիմողը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը բեկանել, փոփոխել և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ պատիժ, իսկ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով համապատասխան փորձաշրջան:
21. Դատախազ Ա.Մնացականյանը պնդեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները դեմ` խնդրեց դրանք մերժել:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանն առարկեցին դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեցին այն մերժել, միացան ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Ա.Մնացականյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի ելույթները, դատախազ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանները, ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մասնակի բեկանել և փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 2. Գողությունը, որը կատարվել է՝ /…/
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
3) պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով` /…/
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: …>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները>>:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
<<... 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
4. դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: ...>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին: …>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
2. վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
23. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է.
<< Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան:
… Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող <<Օրանժ Արմենիա>> ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար>>:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ:
Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` <<դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)>>:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: …>> /քրեական գործ, հատոր 5, էջ 74-82/:
24. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործությունը բացահայտելուն, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով և նշանակել` համաչափ պատիժ, սակայն գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները ու նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով կայացրել է չհիմնավորված դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը թեև հաշվի է առել, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում համասեռ դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն և ընդունելով, որ առկա է հանցագործությունների ռեցեդիվ, դա չի դիտել, որպես նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի շարադրանքից երևում է, որ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթներից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը: /ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշում/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն.
<<1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը…>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով դատարանը հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրա առանձնահատկությունները, մասնավորապես հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` այն, որ նրա դատվածությունը չմարված կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն` որը դիտարկվում է որպես պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և հաշվի առնելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկները, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատախանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները գտնում է, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով պետք է վերացնել, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ և նա նշանակված պատիժը պետք է կրի:
26. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանին տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ նա 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ն գտնվել է կալանքի տակ և պատիժը չի մեղմացրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները` չի քննարկել և լուծել մինչև դատաքննությունն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի հինգ ամիս 26 օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հարցը:
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով վերոնշյալ հիմնավորումները և վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը ենթակա է փոփոխման` հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի մինչ դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվելու` հանգամանքը նրա նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժը պետք է մեղմացնել և նշանակել տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժ, որով կապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի պահանջները:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
27. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և վերջինիս եղբոր Լ.Համզոյանի խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը`չի դիտել որպես բացառիկ հանգամանք և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը այդ թվում վերաքննիչ բողոքում բերած մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա մոտ վտանգավոր ռեցեդիվի առկայությունը` վերջինիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող և մյուս հանգամանքներն` իրենց համակցության մեջ չեն կարող դիտվել բացառիկ և հիմք հանդիսանալ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար: Այդպիսիք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակվել է ամբաստանյալի անձին և նրա կատարած հանցագործության ծանրությանը համապատասխանող նվազագույնին մոտ պատիժ:
28. Ղեկավարվելով սույն որոշման 25-րդ կետում բերած հիմնավորումներով` քննության առնելով ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը: Ուստի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը, Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` բավարարվել չի կարող:
29. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն որոշման մեջ նշված պատճառաբանությունները գտնում է, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ և 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել: Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նշանակված երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժի մասով դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելու մասը:
Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի տուգանքի պատժին պետք է հաշվակցել Ա.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և վերջնական պատիժ` նշանակել` տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի մասով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու մասը:
3. Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի 5 ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել` տուգանք 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
4. Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/14
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Ն.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
դատախազ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ` Ֆ.ՀԱՄԶՈՅԱՆԻ
Ա.ԲԱԲԱԼԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպաններ` Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Ա.ԳԱՐՈՅԱՆԻ
Գ.ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ
2014 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքները.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 06-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րս մասի 3-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09100114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 8/:
2. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 61/:
3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Ս.Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 74/:
4. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 120/:
5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135/:
6. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 140-141/:
7. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 146-147/:
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 162-163/:
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/:
10. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 175-177/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09112514 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 49/:
11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ թիվ 09112514 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և միացվել` թիվ 09100114 քրեական գործին ու նախաքննությունը շարունակվել է 09100114 համարի տակ /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20-21/:
13. 2014 թվականի մայիսի 12-ին թիվ 90100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի մայիսի 14-ին /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 1-2/:
14. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ.Մկրտչյանի 2014 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ թիվ 90100114 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մայիսի 29 -ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 3, 27/:
15. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման` երեք տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից:
Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման երկու տարի վեց ամիս ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան երկու տարի ժամկետով:
Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ կետերով դատապարտվել է նաև Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանը` նրա մասով վերաքննիչ բողոք չի ներկայացվել /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 74-82/:
16. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
Գործի փաստական հանգամանքները
17. Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանին, Արթուր Բաբալարյանին, Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նրանք 2014 թվականի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով միմյանց և Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել են Երևանի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող <<Օրանժ-Արմենիա>> ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել են փախուստի` չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել` իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135, 140-141, 146-147, հատոր 3, էջ 74-82/:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
18. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ա.Բաբալարյանի մասով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների դրույթների վրա գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության և վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները, ինչի արդյունքում հանգի եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։
Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել` կատարած համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործության բացահայտմանը։
Միաժամանակ ճիշտ գնահատել է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։
Սակայն այդ պայմաններում եկել է սխալ եզրահանգման:
Նախկինում սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն կատարած ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը նախկին արարքը կատարելու համար դատվածությունը մարված չլինելու պայմաններում, կրկին կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, իսկ դատարանը գտել է, որ նրա ուղղումը հնարավոր է առանց նոր հանցանքի համար նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու։ Դատարանի եզրահանգումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հետ կապված անհիմն են, չեն բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից և պատժի նպատակներից։
Հանցագործության ռեցիդիվի պայմաններում դատարանի կողմից նշված հանգամանքներն այնպիսին չեն, որ ռեալ կերպով նվազեցնում են կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի նման պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ։
Դիմողը խնդրել է Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատական ակտը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ՝ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատժի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
19. Դիմող` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով հիմնավորված չէ։ Այն կայացվել է նյութական իրավունքի նորմերի խախտումներով, չեն կիրառվել ՀՀ քրեական օրեսնսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները, որոնք պետք է կիրառվեին։
Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ը՝ 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ և այդ հանգամանքին իրավական գնահատական չի տվել։
Դատարանը Ս.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջը չի կիրառել, որի պատճառով վերջինիս նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ:
Ս.Սարգսյանը երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի սոցիալապես անապահով ընտանիք՝ խնամքին են գտնվում չաշխատող կինը, մանկահասակ երեխան և թոշակառու հայրը, ովքեր նրա կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում ընկել են ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ ընտանիքի միակ աշխատողն ու խնամողը պաշտպանյալն է։
Գ.Նահապետյանի գործով վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ վերջինս 4 ամիս 22 օր գտնվել է կալանքի տակ, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջները, մեղմացրել է /նվազեցրել է/ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը 3/4-ով: Սույն քրեական գործով, հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը նույնպես 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ, դատարանը նրան պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում օրենքի միատեսակ կիրառման սկզբունքից ելնելով պետք է նույնպես մեղմացնի նրա պատիժը, նվազեցնելով տուգանքի չափը առնվազն 3/4-ով։
Դիմողը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, /21.01.14թ-ից մինչև 16.07.14թ-նը/ և Ս.Սարգսյանին լրիվ ազատել պատժի կրումից:
Ս.Սարգսյանին, տուգանքի ձևով նշանակված պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում, հաշվի առնելով նրա գույքային դրությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կարգով, նրա նկատմամբ 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնել, զգալիորեն նվազեցնելով տուգանքի չափը:
20. Դիմող` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ Դատարանը նշանակել է հանցանքի ծանրությանն անհամապատասխան պատիժ:
Դատարանը, դատական ակտը կայացնելիս և պատիժ սահմանելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը կատարել է հանցափորձ։ Դատարանը պետք է հաշվի առներ այն հանգամանքը, որ արարքը կատարելիս ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը գտնվել է բարոյահուզական խոցելի հոգեվիճակում, որի պատճառն ամբաստանյալի կողմից արարքը կատարելուն նախորդող ժամանակահատվածում մոր վաղաժամ մահն է եղել:
Դատարանը հաշվի չի առել, որ երկկողմանի ծնողազուրկ լինելու արդյունքում Ֆ.Համզոյանի խնամքին էր անցել կրտսեր անչափահաս եղբայր՝ Լ.Համզոյանը, որի միակ կերակրողը և խնամակալը նա է: Լ.Համզոյանն ուսման մեջ ցուցաբերել է գերազանց արդյունքներ:
Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ տուժողին պատճառած վնասը հատուցված է, որը պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է։
Ֆ.Համզոյանը բնութագրվում է դրական։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածների դրույթների վրա, գտել է, որ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում ամբաստանյալի կատարած հանցանքի ծանրությանը, նրա անձնավորությանը, ինչպես նաև չի նպաստել Ֆ.Համզոյանի ուղղվելու գործին:
Դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի` եղբոր խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը` որպես բացառիկ հանգամանք և դրա ուժով չի նշանակել օրենքով սահմանվածից ավելի մեղմ պատժատեսակ:
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի դրույթները գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ պատժաչափը ենթակա է մեղմացման:
Դիմողը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը բեկանել, փոփոխել և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ պատիժ, իսկ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով համապատասխան փորձաշրջան:
21. Դատախազ Ա.Մնացականյանը պնդեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները դեմ` խնդրեց դրանք մերժել:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանն առարկեցին դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեցին այն մերժել, միացան ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Ա.Մնացականյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի ելույթները, դատախազ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանները, ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մասնակի բեկանել և փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 2. Գողությունը, որը կատարվել է՝ /…/
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
3) պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով` /…/
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: …>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները>>:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
<<... 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
4. դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: ...>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին: …>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
2. վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
23. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է.
<< Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան:
… Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող <<Օրանժ Արմենիա>> ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար>>:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ:
Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` <<դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)>>:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: …>> /քրեական գործ, հատոր 5, էջ 74-82/:
24. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործությունը բացահայտելուն, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով և նշանակել` համաչափ պատիժ, սակայն գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները ու նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով կայացրել է չհիմնավորված դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը թեև հաշվի է առել, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում համասեռ դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն և ընդունելով, որ առկա է հանցագործությունների ռեցեդիվ, դա չի դիտել, որպես նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի շարադրանքից երևում է, որ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթներից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը: /ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշում/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն.
<<1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը…>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով դատարանը հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրա առանձնահատկությունները, մասնավորապես հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` այն, որ նրա դատվածությունը չմարված կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն` որը դիտարկվում է որպես պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և հաշվի առնելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկները, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատախանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները գտնում է, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով պետք է վերացնել, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ և նա նշանակված պատիժը պետք է կրի:
26. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանին տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ նա 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ն գտնվել է կալանքի տակ և պատիժը չի մեղմացրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները` չի քննարկել և լուծել մինչև դատաքննությունն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի հինգ ամիս 26 օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հարցը:
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով վերոնշյալ հիմնավորումները և վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը ենթակա է փոփոխման` հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի մինչ դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվելու` հանգամանքը նրա նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժը պետք է մեղմացնել և նշանակել տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժ, որով կապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի պահանջները:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
27. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և վերջինիս եղբոր Լ.Համզոյանի խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը`չի դիտել որպես բացառիկ հանգամանք և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը այդ թվում վերաքննիչ բողոքում բերած մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա մոտ վտանգավոր ռեցեդիվի առկայությունը` վերջինիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող և մյուս հանգամանքներն` իրենց համակցության մեջ չեն կարող դիտվել բացառիկ և հիմք հանդիսանալ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար: Այդպիսիք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակվել է ամբաստանյալի անձին և նրա կատարած հանցագործության ծանրությանը համապատասխանող նվազագույնին մոտ պատիժ:
28. Ղեկավարվելով սույն որոշման 25-րդ կետում բերած հիմնավորումներով` քննության առնելով ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը: Ուստի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը, Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` բավարարվել չի կարող:
29. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն որոշման մեջ նշված պատճառաբանությունները գտնում է, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ և 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել: Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նշանակված երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժի մասով դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելու մասը:
Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի տուգանքի պատժին պետք է հաշվակցել Ա.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և վերջնական պատիժ` նշանակել` տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի մասով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու մասը:
3. Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի 5 ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել` տուգանք 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
4. Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0058/01/14
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ16՚ հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Դ.Կարապետյանի
Ա.Մնացականյանի
պաշտպաններ Գ.Գալիկյանի
Ա.Ջուվանովայի
Է.Աղաջանյանի
Ա.Գարոյանի
տուժող Ա.Ներսեսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Գևորգյանի
թարգմանիչ Ա.Հարությունյանի
Դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի /ծնված 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 1. 12.08.2008թ. Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով դատապարտվել է 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, ազատազրկման, պատժից համաներումով ազատվել է` 19.06.2009թ., 2. 31.08.2010թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` դատապարտվել է 2 տարի ժամկետով ազատազրկման և 100.000 ՀՀ դրամ տուգանքի/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի /ծնված 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 1 շենք, 26 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 06.05.2010թ. Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է 4 տարի ժամկետով ազատազրկման/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի /ծնված 1987 թվականի հունիսի 01-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, ՀԱԹ, Բ-2 թաղ. 135 շենք 50 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի /ծնված 1990 թվականի նոյեմբերի 09-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. հունվարի 06-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09100114 քրեական գործը:
2014թ. հունվարի 15-ին Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 16-ին Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 20-ին Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 21-ին Ա.Բաբալարյանը, Ֆ.Համզոյանը և Ս.Սարգսյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014թ. հունվարի 22-ին Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` սռտորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ:
2014թ. ապրիլի 02-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 09112514 քրեական գործը:
2014թ. ապրիլի 30-ին Ս.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրը Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. մայիս 12-ին թիվ 09100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Արթուր Հովիկի բաբալարյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով:
Բացի այդ, 2014թ.-ի մարտի 19-ին` ժամը 00:30-ի սահմաններում, գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, կոտրել է Ալեքսեյ Գրիգորի Ներսիսյանի` Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 10 շենքի թիվ 2 բնակարանի մուտքի դուռը և վերջինիս կամքին հակառակ` ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանը, Արթուր Բաբալարյանը, Սուրեն Սարգսյանը և Սերգեյ Հակոբյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Ա.Գարոյանը, Է.Աղաջանյանը, Գ.Գալիկյանը և Ա.Ջուվանովան:
Մեղադրող Դ.Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը և տուժողի ներակայացուցիչ Արտակ Գևորգյանը նույնպես չեն առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը որևէ բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող ՙՕրանժ Արմենիա՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն`պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` ՙհանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները՚:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար՚:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ:
Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙ(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙդատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հունվարի 21-ից:
Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով` պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցաքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրհիսնապատիկի` 550.000 /հինգ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սերգեյ Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ16՚ հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Դ.Կարապետյանի
Ա.Մնացականյանի
պաշտպաններ Գ.Գալիկյանի
Ա.Ջուվանովայի
Է.Աղաջանյանի
Ա.Գարոյանի
տուժող Ա.Ներսեսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Գևորգյանի
թարգմանիչ Ա.Հարությունյանի
Դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի /ծնված 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 1. 12.08.2008թ. Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով դատապարտվել է 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, ազատազրկման, պատժից համաներումով ազատվել է` 19.06.2009թ., 2. 31.08.2010թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` դատապարտվել է 2 տարի ժամկետով ազատազրկման և 100.000 ՀՀ դրամ տուգանքի/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի /ծնված 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 1 շենք, 26 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 06.05.2010թ. Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է 4 տարի ժամկետով ազատազրկման/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի /ծնված 1987 թվականի հունիսի 01-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, ՀԱԹ, Բ-2 թաղ. 135 շենք 50 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի /ծնված 1990 թվականի նոյեմբերի 09-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. հունվարի 06-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09100114 քրեական գործը:
2014թ. հունվարի 15-ին Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 16-ին Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 20-ին Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014թ. հունվարի 21-ին Ա.Բաբալարյանը, Ֆ.Համզոյանը և Ս.Սարգսյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014թ. հունվարի 22-ին Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` սռտորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ:
2014թ. ապրիլի 02-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 09112514 քրեական գործը:
2014թ. ապրիլի 30-ին Ս.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրը Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2014թ. մայիս 12-ին թիվ 09100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Արթուր Հովիկի բաբալարյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով:
Բացի այդ, 2014թ.-ի մարտի 19-ին` ժամը 00:30-ի սահմաններում, գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, կոտրել է Ալեքսեյ Գրիգորի Ներսիսյանի` Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 10 շենքի թիվ 2 բնակարանի մուտքի դուռը և վերջինիս կամքին հակառակ` ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանը, Արթուր Բաբալարյանը, Սուրեն Սարգսյանը և Սերգեյ Հակոբյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Ա.Գարոյանը, Է.Աղաջանյանը, Գ.Գալիկյանը և Ա.Ջուվանովան:
Մեղադրող Դ.Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը և տուժողի ներակայացուցիչ Արտակ Գևորգյանը նույնպես չեն առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը որևէ բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող ՙՕրանժ Արմենիա՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն`պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` ՙհանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները՚:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար՚:
Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ:
Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙ(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙդատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հունվարի 21-ից:
Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սուրեն Սամվելի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով` պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցաքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրհիսնապատիկի` 550.000 /հինգ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սերգեյ Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0058/01/14
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 14-05-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԱՔԴ/0058/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09100114 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ֆիլիպ Համզոյանին, Սուրեն Սարգսյանին, Արթուր Բաբալարյանին և Սերգեյ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նրանք, նախնական համաձայնության գալով,կոտրել են Պ.Սևակի փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող Օրանժ-Արմենիա ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին, փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել են փախուստի՝ չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել՝ իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով։ Բացի այդ, Սերգեյ Հակոբյանը, գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, կոտրել է Ալեքսեյ Ներսիսյանի բնակարանի մուտքի դուռը և վերջինիս կամքին հակառակ՝ ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ֆիլիպ |
| Ազգանուն | Համզոյան |
| Հայրանուն | Պետրոսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 2 Կետ 1,3 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 2 Կետ 1,3 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Բաբալարյան |
| Հայրանուն | Հովիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-177 Մաս 2 Կետ 1,3 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Վարդանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 14-05-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 15-05-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 15-05-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 15-05-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ֆիլիպ |
| Ազգանուն | Համզոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Բաբալարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գարիկ |
| Ազգանուն | Գալիկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Ջուվանովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ալեքսեյ |
| Ազգանուն | Ներսեսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ֆիլիպ |
| Ազգանուն | Համզոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Բաբալարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Վրիպակ: Ս.Սարգսյանի հասցեն` ք.Երևան, ՀԱԹ Բ-2 թաղ. 135շ. 50բն. |
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0058/01/14 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ16՚ հուլիսի 2014թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի մասնակցությամբ` մեղադրողներ Դ.Կարապետյանի Ա.Մնացականյանի պաշտպաններ Գ.Գալիկյանի Ա.Ջուվանովայի Է.Աղաջանյանի Ա.Գարոյանի տուժող Ա.Ներսեսյանի տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Գևորգյանի թարգմանիչ Ա.Հարությունյանի Դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատաքննության կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի /ծնված 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 1. 12.08.2008թ. Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով դատապարտվել է 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, ազատազրկման, պատժից համաներումով ազատվել է` 19.06.2009թ., 2. 31.08.2010թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` դատապարտվել է 2 տարի ժամկետով ազատազրկման և 100.000 ՀՀ դրամ տուգանքի/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի /ծնված 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 1 շենք, 26 բնակարան, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված` 06.05.2010թ. Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է 4 տարի ժամկետով ազատազրկման/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի /ծնված 1987 թվականի հունիսի 01-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, ՀԱԹ, Բ-2 թաղ. 135 շենք 50 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի /ծնված 1990 թվականի նոյեմբերի 09-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, ֆիզիկապես առողջ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Լեփսիուսի 10 Ա շենք, 8 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014թ. հունվարի 06-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09100114 քրեական գործը: 2014թ. հունվարի 15-ին Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014թ. հունվարի 16-ին Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014թ. հունվարի 20-ին Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014թ. հունվարի 21-ին Ա.Բաբալարյանը, Ֆ.Համզոյանը և Ս.Սարգսյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 2014թ. հունվարի 22-ին Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` սռտորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ: 2014թ. ապրիլի 02-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 09112514 քրեական գործը: 2014թ. ապրիլի 30-ին Ս.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրը Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2014թ. մայիս 12-ին թիվ 09100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚: Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚: Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի և Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚: Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ՙ2014թ.-ի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի, Արթուր Հովիկի բաբալարյանի և Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել է Երևան քաղաքի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող ՙՕրանժ-Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել է փախուստի` չկարողանալով հանացագործությունն ավարտին հասցնել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով: Բացի այդ, 2014թ.-ի մարտի 19-ին` ժամը 00:30-ի սահմաններում, գտնվելով ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, կոտրել է Ալեքսեյ Գրիգորի Ներսիսյանի` Երևան քաղաքի Լեփսիուսի 10 շենքի թիվ 2 բնակարանի մուտքի դուռը և վերջինիս կամքին հակառակ` ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանը, Արթուր Բաբալարյանը, Սուրեն Սարգսյանը և Սերգեյ Հակոբյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել են նաև ամբաստանյալների պաշտպաններ Ա.Գարոյանը, Է.Աղաջանյանը, Գ.Գալիկյանը և Ա.Ջուվանովան: Մեղադրող Դ.Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը և տուժողի ներակայացուցիչ Արտակ Գևորգյանը նույնպես չեն առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը: Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն: Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան: Ամբաստանյալ Սերգեյ Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, տուժող Ալեքսեյ Ներսեսյանը որևէ բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող ՙՕրանժ Արմենիա՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն`պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` ՙհանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները՚: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` ՙհանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար՚: Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ: Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ: Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙ(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից: Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙդատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայնª ՙ1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են. ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը: Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը: Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվել 2014 թվականի հունվարի 21-ից: Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում: Սուրեն Սամվելի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում: Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով` պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցաքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրհիսնապատիկի` 550.000 /հինգ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Սերգեյ Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-07-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր- 250թ., 100թ., 120թ. |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 19-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250,100,120 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250,100,120 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-18309/14 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 19-08-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 08-12-2014 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-12-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 5 հատոր- 250թ., 100թ., 120թ., 130թ., 85թ. |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր- 250թ., 100թ., 120թ., 130թ., 85թ. |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0058/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-08-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-08-2014 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Բաբալարյան մյուսները` Ֆիլիպ Համզոյան , Սուրեն Սարգսյան , Սերգեյ Հակոբյան Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյան , Սուրեն Սամվելի Սարգսյան , Սերգեյ Վարդանի Հակոբյան Մասնակիորեն բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի /ՀՀ քր օր-ի 34-177 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով - ազատազրկում 2 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 16.07.2014թ. դատավճիռը` Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատժի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քր.օր-ի 70 հոդվածը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-08-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Եվա |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 21-08-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-08-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 16-10-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-10-2014 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Բաբալարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ֆիլիպ |
| Ազգանուն | Համզոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/14 նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ քարտուղարությամբ` Ն.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատախազ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ամբաստանյալներ` Ֆ.ՀԱՄԶՈՅԱՆԻ Ա.ԲԱԲԱԼԱՐՅԱՆԻ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ պաշտպաններ` Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ Ա.ԳԱՐՈՅԱՆԻ Գ.ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ 2014 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքները. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 06-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րս մասի 3-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09100114 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 8/: 2. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 61/: 3. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Ս.Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 74/: 4. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 120/: 5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135/: 6. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 140-141/: 7. Նույն քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 146-147/: 8. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 162-163/: 9. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/: 10. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 164-165/: 11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ Ս.Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Քննիչի նույն օրվա այլ որոշմամբ Ս.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 175-177/: 11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի քննիչ Ղ.Վարդանյանի 2014 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09112514 քրեական գործը /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 49/: 11. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հայրապետյանի 2014 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ թիվ 09112514 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և միացվել` թիվ 09100114 քրեական գործին ու նախաքննությունը շարունակվել է 09100114 համարի տակ /քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20-21/: 13. 2014 թվականի մայիսի 12-ին թիվ 90100114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի մայիսի 14-ին /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 1-2/: 14. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ.Մկրտչյանի 2014 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ թիվ 90100114 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մայիսի 29 -ին նշանակվել` դատաքննության /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 3, 27/: 15. Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման` երեք տարի ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2014 թվականի հունվարի 21-ից: Ֆիլիպ Համզոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արթուր Հովիկի Բաբալարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` ազատազրկման երկու տարի վեց ամիս ժամկետով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան երկու տարի ժամկետով: Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում: Սուրեն Սամվելի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով: Սուրեն Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից դատական նիստի դահլիճում: Սույն դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ կետերով դատապարտվել է նաև Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանը` նրա մասով վերաքննիչ բողոք չի ներկայացվել /քրեական գործ, հատոր 3, էջ 74-82/: 16. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով: Գործի փաստական հանգամանքները 17. Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանին, Արթուր Բաբալարյանին, Սուրեն Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նրանք 2014 թվականի հունվարի 6-ին` ժամը 03-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում, նախնական համաձայնության գալով միմյանց և Սերգեյ Վարդանի Հակոբյանի հետ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, մուտքի դռան բռնակից քաշելով կոտրել են Երևանի Պ.Սևակ փողոցի 56/1 հասցեում գտնվող <<Օրանժ-Արմենիա>> ՓԲԸ-ի գրասենյակի մուտքի դռան ապակին` փորձելով ապօրինի մուտք գործել ներս և գաղտնի հափշտակել տարբեր արժողության և մոդելի բջջային հեռախոսներ, սակայն ձայնային ազդանշանի միացման պատճառով դիմել են փախուստի` չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել` իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով /քրեական գործ, հատոր 1, էջ 134-135, 140-141, 146-147, հատոր 3, էջ 74-82/: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում. 18. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ա.Բաբալարյանի մասով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների դրույթների վրա գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակության և վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները, ինչի արդյունքում հանգի եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել` կատարած համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործության բացահայտմանը։ Միաժամանակ ճիշտ գնահատել է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։ Սակայն այդ պայմաններում եկել է սխալ եզրահանգման: Նախկինում սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն կատարած ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը նախկին արարքը կատարելու համար դատվածությունը մարված չլինելու պայմաններում, կրկին կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, իսկ դատարանը գտել է, որ նրա ուղղումը հնարավոր է առանց նոր հանցանքի համար նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու։ Դատարանի եզրահանգումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հետ կապված անհիմն են, չեն բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից և պատժի նպատակներից։ Հանցագործության ռեցիդիվի պայմաններում դատարանի կողմից նշված հանգամանքներն այնպիսին չեն, որ ռեալ կերպով նվազեցնում են կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ուստի նման պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ։ Դիմողը խնդրել է Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատական ակտը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ՝ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատժի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։ 19. Դիմող` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը հայտնել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով հիմնավորված չէ։ Այն կայացվել է նյութական իրավունքի նորմերի խախտումներով, չեն կիրառվել ՀՀ քրեական օրեսնսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները, որոնք պետք է կիրառվեին։ Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ը՝ 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ և այդ հանգամանքին իրավական գնահատական չի տվել։ Դատարանը Ս.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջը չի կիրառել, որի պատճառով վերջինիս նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ: Ս.Սարգսյանը երիտասարդ է, ամուսնացած, ունի սոցիալապես անապահով ընտանիք՝ խնամքին են գտնվում չաշխատող կինը, մանկահասակ երեխան և թոշակառու հայրը, ովքեր նրա կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում ընկել են ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ ընտանիքի միակ աշխատողն ու խնամողը պաշտպանյալն է։ Գ.Նահապետյանի գործով վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով, որ վերջինս 4 ամիս 22 օր գտնվել է կալանքի տակ, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջները, մեղմացրել է /նվազեցրել է/ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը 3/4-ով: Սույն քրեական գործով, հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը նույնպես 5 ամիս 26 օր գտնվել է կալանքի տակ, դատարանը նրան պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում օրենքի միատեսակ կիրառման սկզբունքից ելնելով պետք է նույնպես մեղմացնի նրա պատիժը, նվազեցնելով տուգանքի չափը առնվազն 3/4-ով։ Դիմողը խնդրել է դատավճիռը` ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, /21.01.14թ-ից մինչև 16.07.14թ-նը/ և Ս.Սարգսյանին լրիվ ազատել պատժի կրումից: Ս.Սարգսյանին, տուգանքի ձևով նշանակված պատժից լրիվ ազատելու անհնարինության դեպքում, հաշվի առնելով նրա գույքային դրությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կարգով, նրա նկատմամբ 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնել, զգալիորեն նվազեցնելով տուգանքի չափը: 20. Դիմող` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ Դատարանը նշանակել է հանցանքի ծանրությանն անհամապատասխան պատիժ: Դատարանը, դատական ակտը կայացնելիս և պատիժ սահմանելիս հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը կատարել է հանցափորձ։ Դատարանը պետք է հաշվի առներ այն հանգամանքը, որ արարքը կատարելիս ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը գտնվել է բարոյահուզական խոցելի հոգեվիճակում, որի պատճառն ամբաստանյալի կողմից արարքը կատարելուն նախորդող ժամանակահատվածում մոր վաղաժամ մահն է եղել: Դատարանը հաշվի չի առել, որ երկկողմանի ծնողազուրկ լինելու արդյունքում Ֆ.Համզոյանի խնամքին էր անցել կրտսեր անչափահաս եղբայր՝ Լ.Համզոյանը, որի միակ կերակրողը և խնամակալը նա է: Լ.Համզոյանն ուսման մեջ ցուցաբերել է գերազանց արդյունքներ: Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ տուժողին պատճառած վնասը հատուցված է, որը պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է։ Ֆ.Համզոյանը բնութագրվում է դրական։ Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածների դրույթների վրա, գտել է, որ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում ամբաստանյալի կատարած հանցանքի ծանրությանը, նրա անձնավորությանը, ինչպես նաև չի նպաստել Ֆ.Համզոյանի ուղղվելու գործին: Դատարանը ճիշտ չի գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի` եղբոր խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը` որպես բացառիկ հանգամանք և դրա ուժով չի նշանակել օրենքով սահմանվածից ավելի մեղմ պատժատեսակ: Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի դրույթները գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ պատժաչափը ենթակա է մեղմացման: Դիմողը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի վճիռը բեկանել, փոփոխել և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ պատիժ, իսկ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով համապատասխան փորձաշրջան: 21. Դատախազ Ա.Մնացականյանը պնդեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները դեմ` խնդրեց դրանք մերժել: Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին: Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքին: Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրեց այն բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին: Ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանը միացավ պաշտպանին` խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել, առարկեց դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, միացավ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքին: Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանն առարկեցին դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրեցին այն մերժել, միացան ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքներին: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Ա.Մնացականյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի ելույթները, դատախազ Դ.Կարապետյանի, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի և նրա պաշտպան Ա.Գարոյանի, ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի և նրա պաշտպան Է.Աղաջանյանի, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի և նրա պաշտպան Գ.Գալիկյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանները, ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մասնակի բեկանել և փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ. 22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` <<Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն` << 2. Գողությունը, որը կատարվել է՝ /…/ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 3) պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով` /…/ պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: …>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները>>: 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`… 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` <<... 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 4. դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: ...>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին: …>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով: 2. վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 23. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է. << Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի, Արթուր Բաբալարյանի, Սուրեն Սարգսյանի և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության` գողության փորձ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, և Սերգեյ Հակոբյանի մեղավորությունը` մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ եւ արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>: Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 1997թ. անչափահաս եղբայրը: Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն: Ամբաստանյալ Սուրեն Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում 11.01.2013թ. ծնված մանկահասակ երեխան: … Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ նրանց կողմից ամբողջությամբ հատուցվել է տուժող <<Օրանժ Արմենիա>> ՓԲ ընկերությանը պատճառված 150.000 ՀՀ դրամ վնասը և ներկայումս ընկերությունը նրանցից որևէ պարտք, պահանջ չունի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է` հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` <<հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար>>: Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Համզոյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության համար երկու անգամ դատապարտված լինելով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ: Ամբաստանյալ Արթուր Բաբալարյանը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ուստի առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ: Նշված պայմաններում ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<(...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից: Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից (...)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` <<դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)>>: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ֆիլիպ Համզոյանի և Արթուր Բաբալարյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածների կանոններով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են. ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը: Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 12.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կիրառելու: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է դատարանը հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրություները անհրաժեշտ են մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկվածին ուղղելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև ՎԲ-192/07 և ՎԲ-50/07, որոշումներում, վերահաստատել է իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը: Դատարանը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Արթուր Բաբալարյանին վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ Ա.Բաբալարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանակաորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: …>> /քրեական գործ, հատոր 5, էջ 74-82/: 24. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել` հանցագործությունը բացահայտելուն, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով և նշանակել` համաչափ պատիժ, սակայն գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները ու նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով կայացրել է չհիմնավորված դատական ակտ: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում դատախազ Դ.Կարապետյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը թեև հաշվի է առել, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանը, նախկինում համասեռ դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն և ընդունելով, որ առկա է հանցագործությունների ռեցեդիվ, դա չի դիտել, որպես նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: 25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի շարադրանքից երևում է, որ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթներից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը: /ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի հունիսի 02-ի թիվ ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն. <<1. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը…>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով դատարանը հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրա առանձնահատկությունները, մասնավորապես հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` այն, որ նրա դատվածությունը չմարված կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն` որը դիտարկվում է որպես պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և հաշվի առնելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկները, ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատախանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները գտնում է, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով պետք է վերացնել, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները: Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հիմնավորված չէ և նա նշանակված պատիժը պետք է կրի: 26. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանին տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, որ նա 2014 թվականի հունվարի 21-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 16-ն գտնվել է կալանքի տակ և պատիժը չի մեղմացրել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջները` չի քննարկել և լուծել մինչև դատաքննությունն ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի հինգ ամիս 26 օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու հարցը: Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով վերոնշյալ հիմնավորումները և վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը ենթակա է փոփոխման` հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի մինչ դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվելու` հանգամանքը նրա նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժը պետք է մեղմացնել և նշանակել տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով պատիժ, որով կապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի պահանջները: Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 27. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է գնահատել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և վերջինիս եղբոր Լ.Համզոյանի խնամքի տակ անցնելու հանգամանքը`չի դիտել որպես բացառիկ հանգամանք և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը այդ թվում վերաքննիչ բողոքում բերած մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա մոտ վտանգավոր ռեցեդիվի առկայությունը` վերջինիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ: Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող և մյուս հանգամանքներն` իրենց համակցության մեջ չեն կարող դիտվել բացառիկ և հիմք հանդիսանալ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար: Այդպիսիք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակվել է ամբաստանյալի անձին և նրա կատարած հանցագործության ծանրությանը համապատասխանող նվազագույնին մոտ պատիժ: 28. Ղեկավարվելով սույն որոշման 25-րդ կետում բերած հիմնավորումներով` քննության առնելով ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ համոզվածություն, վստահություն, որ առանց ռեալ պատիժ նշանակելու հնարավոր է ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի ուղղվելը: Ուստի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը, Ֆ.Համզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին` բավարարվել չի կարող: 29. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն որոշման մեջ նշված պատճառաբանությունները գտնում է, որ դատախազ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ և 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել: Ամբաստանյալ Ա.Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նշանակված երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժի մասով դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելու մասը: Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամի տուգանքի պատժին պետք է հաշվակցել Ա.Սարգսյանի կալանքի տակ գտնվելու հինգ ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և վերջնական պատիժ` նշանակել` տուգանք 200.000 ՀՀ դրամի չափով: Ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի մասով Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ 1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Դ.Կարապետյանի և ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել, իսկ ամբաստանյալ Ֆ.Համզոյանի պաշտպան Ա.Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: 2. Արթուր Հովիկի Բաբալարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանական դատապարտելու և վերահսկողության հանձնելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել: Ամբաստանյալ Արթուր Հովիկի Բաբալարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, վերացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու մասը: 3. Սուրեն Սամվելի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի պատժին հաշվակցել Ս.Սարգսյանի 5 ամիս 26 օր ժամկետը, մեղմացնել պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել` տուգանք 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: 4. Ամբաստանյալ Ֆիլիպ Պետրոսի Համզոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 16-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: 5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-10-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-11-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 100, 120, 130 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-11-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 100, 120, 130 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-21942/14 |