ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ


Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0014/01/14
նախագահող դատավոր` Ա.Բեկթաշյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

7 մայիսի 2014թ. ք.Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն.Ասատրյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.Բաղդասարյանի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.Հովհաննիսյանի
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Բ.Ղազինյանի

Դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
1. 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 69112213 քրեական գործը:
2. 2013 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ կասկածյալ Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
3. 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
4. 2014 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 69112213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետև նաև` Դատարան):
5. Առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, իր 12.03.2014թ. դատավճռով վճռել է`
<< Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ դրամի չափով:
Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի համակարգիչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգով բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված <<maxell CD-R.700 MB, 80min>> գրառմամբ լազերային սկավառակը, <<Օրանժ Արմենիա>> ՓԲ ընկերությունից ստացված 179.78.164.13 IP հասցեի բաժանորդների վերաբերյալ տվյալները, Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի համակարգչի էկրանի արտատպումը պատկերող նկարը /screenshot/ և <<Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարան>> ՊՈԱԿ-ից ստացված թիվ 01-20/92 գրությունը, կից փաստաթղթերը թողնել քրեական գործին կցված:>>:
6. Առաջին ատյանի դատարանի 12.03.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանը:
7. Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. ապրիլի 22-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:
8. Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:

ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ.
9. Նախաքննական մարմնի կողմից Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կատարել է համակարգչային սաբոտաժ` ոչնչացրել է համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող ծրագրային ապահովումներ և էլեկտրոնային թղթապանակներ, որը զուգորդվել է առանց թույլտվության համակարգչային համակարգ ներթափանցելով:
2013 թվականի մայիսի 8-ին ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր է կնքվել <<ՄՄՄ>> և <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերությունների միջև, որի համաձայն` <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության համակարգչային լոկալ ցանցի սպասարկումը հանձնարարվել է <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ընկերությանը, որի մասնագետների հետ միասին, որպես <<ՄՄՄ>> ցանցի սպասարկումն իրականացրած աշխատակից, ներգրավվել է նաև ամբաստանյալ Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը: Վերջինս իր աշխատանքային գործունեության ընթացքում մյուս մասնագետների հետ համատեղ, ընկերության լոկալ ցանցի համակարգիչներում տեղադրել է <<Team viewer>> ծրագրային համակարգը, որը գրանցվել է <<It@mmm.am>> հաշվով և ունեցել է <<Sahakv230472>> գաղտնաբառը, որի մասին իմացել են միայն <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Տիգրան Հակոբյանը, փոխտնօրեն Վահե Սահակյանը և Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը: Միաժամանակ, Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը մյուս համակարգչային մասնագետներից գաղտնի, իր անձնական <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային փոստի հասցեով բացել է ևս մեկ հաշիվ, ինչով հնարավորություն է ստացել ցանկացած պահի անարգել մուտք գործել <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության համակարգչային լոկալ ցանց: Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի և <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մհեր Միրիջանյանի միջև աշխատանքային գործունեության հետ կապված հարցերի շուրջ առաջացած տարաձայնությունների պատճառով 2013 թվականի հունիսի 22-ին Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանն ազատվել է աշխատանքից, որից հետո <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Վահե Սահակյանը Մհեր Միրիջանյանի պահանջով փոխել է համակարգչային լոկալ ցանցում առկա բոլոր գաղտնաբառերը, որպեսզի Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանն այլևս չկարողանա մուտք գործել ընկերության լոկալ ցանց, սակայն 2013 թվականի հունիս ամսից դեկտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը համակարգչային սաբոտաժ կատարելու դիտավորությամբ, հիշյալ ընկերությունում աշխատելու ընթացքում իր անձնական <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային փոստին կցված <<Team viewer>> ծրագրում բացված գաղտնի հաշվով, նույն համակարգի հնարավորությունների օգտագործմամբ, իր կողմից օգտագործվող <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի դյուրակիր համակարգչի միջոցով ապօրինի` առանց թույլտվության ներթափանցել է <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության գրասենյակում տեղադրված թվով 8-9 համակարգիչներ և ոչնչացրել այնտեղ պահվող համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող ծրագրային ապահովումներ և էլեկտրոնային թղթապանակներ, ինչը լոկալ ցանցի սպասարկումն իրականացնող մասնագետները վերագրել են ցանցում առկա խնդիրներին` տեղյակ չլինելով Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի կողմից <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային հասցեով բացված գաղտնի հաշվի մասին:
Իր հանցավոր մտադրությունները հերթական անգամ իրականացնելու նպատակով` Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ին` աշխատանքային օրվա ավարտից հետո, ապօրինի ներխուժել է <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մուշեղ Միրիջանյանի կողմից օգտագործվող համակարգիչ և շարունակել ջնջել դրանում առկա համակարգչային ֆայլերը, որին ականատես են եղել նույն ժամանակ ընկերությունում գտնվող Մուշեղ և Մհեր Միրիջանյանները, Մարինե Միրիջանյանը և ընկերության մի քանի աշխատակիցներ, իսկ Մարինե Միրիջանյանը համակարգչային ֆայլերի ջնջման ընթացքը տեսանկարահանել է իր բջջային հեռախոսով:
Հաջորդ օրը` 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ին <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մուշեղ Մերուժանի Միրիջանյանի կողմից կատարվածի մասին ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ վարչությունում հաղորդում է տրվել և նույն օրը կատարված <<Համակարգիչների զննություն կատարելու վերաբերյալ>> արձանագրությամբ պարզվել է, որ նշված համակարգիչներին հեռակա հասանելիություն է ստացել համացանցի 178.78.164.13 IP հասցեից` <<Team viewer>> համակարգի 117.139.650 օգտատիրոջ կողմից, իսկ Սանասար Հովհաննիսյանը հաստատել է, որ 117.139.650 ID հասցեն պատկանում է իրեն:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
10. Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ թեև ստորադաս դատարանը նշել է, որ ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանին պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն ամբողջությամբ, խորությամբ և մանրակրկիտ վերլուծության չի ենթարկել դրանք: Այդ իսկ պատճառով դատարանը պատժատեսակ ընտրելով տուգանքի ձևով, սահմանել է տուգանք պատժատեսակի վերին սահմանը:
Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս կիրառել սահմանված պատժից ավելի մեղմը կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, կամ էլ գոնե պատժաչափի ներքին սահմանը: Մեղմացնող հանգամանքների ազդեցությունը պատժաչափի վրա կախված է կոնկրետ դեպքից, հանցավորի անձնավորությունից:
Նախաքննության ընթացքում Սանասար Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դատաքննության ընթացքում գիտակցաբար և քննադատաբար մոտենալով իր կողմից կատարված արարքին, առաջադրված մեղադրանքում իրեն դարձյալ մեղավոր է ճանաչել:
Ամբաստանյալի խնդրանքով դատաքննությունն անցկացվել է արագացված կարգի կիրառմամբ:
Ս.Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են հանդիսանում այն, որ նա շրջապատի կողմից դրական է բնութագրվում, խնամքին է գտնվում 13-14 շաբաթական հղի կինը, ունի մշտական բնակավայր, գիտակցում է, որ կատարել է վատ արարք, զղջում է կատարածի համար:
Ս.Հովհաննիսյանի կողմից հանցանքի կատարումն ուղեկցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքներով`
Ս.Հովհաննիսյանը խնամքին ունի 1 անձ(հղի կինը)
Ս.Հովհաննիսյանը հանցագործությունը կատարելուց հետո իր ինքնախոստովանական ցուցմունքներով հանցագործության բացահայտմանը աջակցել է
Անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, գիտակցում է, որ կատարել է վատ արարք
Նախկինում դատապարտված չի եղել
Բնութագրվում է դրականորեն
Խնդրում է որպես մեղմացուցիչ հանգամանք հաշվի առնել նաև այն, որ
- Ս.Հովհաննիսյանն անկեղծորեն զղջում է իր կողմից հանցանք կատարելու համար
- նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ
ունի մշտական բնակավայր
Դատարանը հաստատված է համարել մեղմացուցիչ հանգամանքները, սակայն պատշաճ չի գնահատել այն:
Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` նշել է, որ վերը շարադրվածը ներքին համոզմունքի բավարար հիմք է առաջացնում, որ Ս.Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված պատժատեսակ կիրառելը բավարար է նրան ուղղելու համար:
Խնդրում է հաշվի առնել իր պաշտպանյալի կողմից հանցանքը կատարելուց հանցանքի շարժառիթները ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի խնդրում է պաշտպանյալի նշանակված պատժաչափը քննության առնելիս նշանակել իրեն մեղսագրվող հանցանքի հոդվածով նախատեսված պատժի և պատժատեսակի նվազագույնը:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի համակարգիչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55 հոդվածի 4-րդ մասի կարգով բռնագրավվել է հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության` խնդրում է հաշվի առնել այն, որ նշված համակարգիչը պատկանում է Սանասար Հովհաննիսյանի եղբորը` Լևոն Հովհաննիսյանին, ինչը հաստատվում է նաև համակարգչի էկրանի արտապատկերման վրա, որտեղ որպես օգտագործող հենց վերջինս է նշված: Համակարգիչը պարունակում է պաշտպանյալի և նրա եղբոր աշխատանքային էլեկտրոնային թղթապանակները` սկսած 2000 թվականից, դրանում են նրա դիպլոմային և մագիստրոսական թեզերը և դոկտորական աշխատության ուսումնասիրություններ, նրանում կա ընտանիքին վերաբերող և պատկանող մոտ 15 տարվա լուսանկարների, տեսաձայնագրությունների եզակի արխիվ: Միաժամանակ հանդիսանում է վերջինիս և նրա ընտանիքի անդամների առօրյա կենցաղում օգտագործվող առարկա, սույն քրեական գործով առկա չէ քաղաքացիական հայցի պահանջ կամ բռնագանձման ենթակա այլ գումարի պահանջ, միևնույն ժամանակ ցանկանում է նշել, որ հանցանքը կատարվել է համակարգչային ծրագրի միջոցով և այդ ծրագիրը գործարկվում է ցանկացած համակարգչի միջոցով համացանցին միացված լինելու պայմաններում, ուստի գտնում է, որ իրեղեն ապացույցի տնօրինումը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115, 118 հոդվածների պահանջներից:
Ս.Հովհաննիսյանի կողմից դիմում է ներկայացվել համակարգչի ինֆորմացիան ստանալու խնդրանքով, որին կոնկրետ պատասխան մինչ օրս չի տրվել:
Խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 12.03.2014թ. թիվ ԵԱՔԴ/0014/01/14 կայացված դատավճիռը` Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ պատժաչափի մասով բեկանել և փոփոխել:
Սանասար Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել իրեն մեղսագրվող հանցանքի հոդվածով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի պատժաչափի հնարավորինս մեղմ չափով:
Թիվ ԵԱՔԴ/0014/01/14 քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սանասար Հովհաննիսյանի <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի համակարգիչը վերադարձնել Սանասար Հովհաննիսյանին, դրա անհնարինության դեպքում` վերադարձնել համակարգչում պահվող ինֆորմացիան:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
11. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…) >>:
Նշանակված պատժի հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը, այնպես էլ չափը որոշելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:>>:
12. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
13. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը կատարել է համակարգչային սաբոտաժ` ոչնչացրել է համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող ծրագրային ապահովումներ և էլեկտրոնային թղթապանակներ, որը զուգորդվել է առանց թույլտվության համակարգչային համակարգ ներթափանցելով:
2013 թվականի մայիսի 8-ին ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր է կնքվել <<ՄՄՄ>> և <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերությունների միջև, որի համաձայն` <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության համակարգչային լոկալ ցանցի սպասարկումը հանձնարարվել է <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ընկերությանը, որի մասնագետների հետ միասին, որպես <<ՄՄՄ>> ցանցի սպասարկումն իրականացրած աշխատակից, ներգրավվել է նաև ամբաստանյալ Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը: Վերջինս իր աշխատանքային գործունեության ընթացքում մյուս մասնագետների հետ համատեղ, ընկերության լոկալ ցանցի համակարգիչներում տեղադրել է <<Team viewer>> ծրագրային համակարգը, որը գրանցվել է <<It@mmm.am>> հաշվով և ունեցել է <<Sahakv230472>> գաղտնաբառը, որի մասին իմացել են միայն <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Տիգրան Հակոբյանը, փոխտնօրեն Վահե Սահակյանը և Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը: Միաժամանակ, Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը մյուս համակարգչային մասնագետներից գաղտնի, իր անձնական <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային փոստի հասցեով բացել է ևս մեկ հաշիվ, ինչով հնարավորություն է ստացել ցանկացած պահի անարգել մուտք գործել <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության համակարգչային լոկալ ցանց: Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի և <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մհեր Միրիջանյանի միջև աշխատանքային գործունեության հետ կապված հարցերի շուրջ առաջացած տարաձայնությունների պատճառով 2013 թվականի հունիսի 22-ին Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանն ազատվել է աշխատանքից, որից հետո <<ԻՏ Կոնսալտինգ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Վահե Սահակյանը Մհեր Միրիջանյանի պահանջով փոխել է համակարգչային լոկալ ցանցում առկա բոլոր գաղտնաբառերը, որպեսզի Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանն այլևս չկարողանա մուտք գործել ընկերության լոկալ ցանց, սակայն 2013 թվականի հունիս ամսից դեկտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը համակարգչային սաբոտաժ կատարելու դիտավորությամբ, հիշյալ ընկերությունում աշխատելու ընթացքում իր անձնական <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային փոստին կցված <<Team viewer>> ծրագրում բացված գաղտնի հաշվով, նույն համակարգի հնարավորությունների օգտագործմամբ, իր կողմից օգտագործվող <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի դյուրակիր համակարգչի միջոցով ապօրինի` առանց թույլտվության ներթափանցել է <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության գրասենյակում տեղադրված թվով 8-9 համակարգիչներ և ոչնչացրել այնտեղ պահվող համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող ծրագրային ապահովումներ և էլեկտրոնային թղթապանակներ, ինչը լոկալ ցանցի սպասարկումն իրականացնող մասնագետները վերագրել են ցանցում առկա խնդիրներին` տեղյակ չլինելով Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի կողմից <<Sano83@mail.ru>> էլեկտրոնային հասցեով բացված գաղտնի հաշվի մասին:
Իր հանցավոր մտադրությունները հերթական անգամ իրականացնելու նպատակով` Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանը 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ին` աշխատանքային օրվա ավարտից հետո, ապօրինի ներխուժել է <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մուշեղ Միրիջանյանի կողմից օգտագործվող համակարգիչ և շարունակել ջնջել դրանում առկա համակարգչային ֆայլերը, որին ականատես են եղել նույն ժամանակ ընկերությունում գտնվող Մուշեղ և Մհեր Միրիջանյանները, Մարինե Միրիջանյանը և ընկերության մի քանի աշխատակիցներ, իսկ Մարինե Միրիջանյանը համակարգչային ֆայլերի ջնջման ընթացքը տեսանկարահանել է իր բջջային հեռախոսով:
Հաջորդ օրը` 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ին <<ՄՄՄ>> ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Մուշեղ Մերուժանի Միրիջանյանի կողմից կատարվածի մասին ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ վարչությունում հաղորդում է տրվել և նույն օրը կատարված <<Համակարգիչների զննություն կատարելու վերաբերյալ>> արձանագրությամբ պարզվել է, որ նշված համակարգիչներին հեռակա հասանելիություն է ստացել համացանցի 178.78.164.13 IP հասցեից` <<Team viewer>> համակարգի 117.139.650 օգտատիրոջ կողմից, իսկ Սանասար Հովհաննիսյանը հաստատել է, որ 117.139.650 ID հասցեն պատկանում է իրեն:
14. Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող ու մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանն անկեղծորեն խոստովանել և զղջացել է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրականորեն, երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, խնամքին է գտնվում 13-14 շաբաթական հղի կինը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանն իրավացիորեն հանգել է այն համոզման, որ Ս.Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանքը:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությանը, որ Դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի հանրորեն վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարված արարքի հանրորեն վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ինչպես ծանրացնող, այնպես էլ մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը և նշված հանգամանքները հաշվի առնելով է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով:
Ելնելով վերոգրյալից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի պնդումը` պատիժը մեղմացնելու վերաբերյալ, անհիմն է: Գործում առկա փաստերն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արդեն իսկ հաշվի են առնվել պատժի տեսակը և չափը որոշելիս ու նշանակվել է ամբաստանյալի անձին և կատարած հանցագործության ծանրությանը համապատասխան պատիժ:
15. Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի` քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի համակարգիչը կամ դրանում պահվող ինֆորմացիան ամբաստանյալին վերադարձնելու խնդրանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն նույնպես ենթակա է մերժման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<< 1. Գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության:
(…)
4. Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման և սույն օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ձեռք բերված գույքի, ներառյալ` այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտների կամ այլ տեսակի օգուտների, այդ արարքների կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքների, իսկ հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի չհայտնաբերման դեպքում` այդ գույքին համարժեք այլ գույքի բռնագրավումը պարտադիր է: Այդ գույքը ենթակա է բռնագրավման` անկախ դատապարտյալի կամ որևէ երրորդ անձի սեփականությունը հանդիսանալու կամ նրանց կողմից տիրապետելու հանգամանքից:
(…)
6. Բռնագրավման ենթակա չէ դատապարտյալի կամ նրա խնամքի տակ գտնվող անձանց համար անհրաժեշտ գույքն այն ցանկին համապատասխան, որը սահմանված է օրենքով, ինչպես նաև սույն հոդվածի չորրորդ և հինգերորդ մասերով նախատեսված` բարեխիղճ երրորդ անձի գույքը:
7. Սույն հոդվածի իմաստով բարեխիղճ երրորդ անձ է հանդիսանում այն անձը, որը գույքն այլ անձի հանձնելիս չգիտեր և չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքն օգտագործվելու է կամ նախատեսվում է օգտագործել հանցավոր նպատակներով, ինչպես նաև այն անձը, որը ձեռք է բերել գույք, բայց չգիտեր և չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Դատարանի դատավճռում, ինչպես նաև քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշման մեջ իրեղեն ապացույցների հարցի լուծումը կատարվում է հետևյալ կանոնների պահպանմամբ`
1) հանցագործության գործիքները, ինչպես նաև շրջանառությունից հանված առարկաները բռնագրավվում և հանձնվում են համապատասխան պետական հիմնարկներին, իսկ արժեք չներկայացնելու դեպքում` ոչնչացվում են.(...)>>:
Ելնելով վերը շարադրված իրավանորմերի պահանջներից` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս.Հովհաննիսյանին պատկանող <<Acer>> մակնիշի <<Aspire5336-T352G25Mlkk>> մոդելի և <<LXRG080020370BC51601Մ>> գործարանային համարի համակարգիչը ենթակա է պարտադիր բռնագրավման, քանի որ այն հանդիսացել է հանցագործության գործիք:
Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությանը, որ նշված համակարգիչը պատկանում է Սանասար Հովհաննիսյանի եղբորը` Լևոն Հովհաննիսյանին, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նշված համակարգչի` ամբաստանյալի եղբորը պատկանելու փաստը հավաստող որևէ ապացույց քրեական գործով ձեռք չի բերվել:
Ուստի վերը նշված հիմնավորմամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույցի տնօրինման մասով ևս դատավճիռը օրինական է և պատճառաբանված և այն փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն պահանջին, որ պետք է հնարավորություն տալ համակարգչից ստանալ անձնական բնույթի ինֆորմացիան, գտնում է, որ այդ հարցի լուծումը պետք է իրականացվի դատավճռի կատարման փուլում, առանձին միջնորդությամբ:
16. Այսպիսով վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 22-րդ, 48-րդ, 61-63-րդ հոդվածներով, պատիժ նշանակելու ընդհանուր դրույթներով, նկատի ունենալով ամբաստանյալին մեղսագրված արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ինչպես ծանրացնող, այնպես էլ մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը` հանգում է այն հետևության, որ Սանասար Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվել է համաչափ պատիժ, որն արդարացի է և համապատասխանում է նրա անձնավորությանը և հանցանքի ծանրությանը, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. մարտի 12-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Սանասար Հովհաննիսյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. մարտի 12-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սանասար Նիկոլայի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ