ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ


Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0166/01/13
նախագահող դատավոր` Ա.Խաչատրյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

5 մայիսի 2014թ. ք.Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն.Ասատրյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.Գարոյանի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ք.Տատարոգուլոյի
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.Թումանյան
ՏՈՒԺՈՂ` Ծ.Տոնայանի

Դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի շահերի պաշտպան Արտակ Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոյի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (երկու դրվագով),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
1. 2013 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14139213 քրեական գործը:
2. 2013 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14139313 քրեական գործը:
3. 2013 թվականի օգոստոսի 6-ին թիվ 14139313 քրեական գործը միացվել է թիվ 14139213 քրեական գործին և քրեական գործի քննությունը շարունակվել է 14139213 համարով:
4. 2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 11802313 քրեական գործը:
5. 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 11802313 քրեական գործն ըստ ենթակայության ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժին ուղարկելու մասին:
6. 2013 թվականի սեպտեմբերի 11-ին թիվ 11802313 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի վարույթ ու միացվել է թիվ 14139213 քրեական գործին և քրեական գործի քննությունը շարունակվել է 14139213 համարով:
7. 2013 թվականի օգոստոսի 10-ին Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոն որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` 2 դրվագով:
8. Նույն օրը Քրիստինե Տատարոգուլոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
9. 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 14139213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետև նաև` Դատարան):
10. Դատարանն իր 24.02.2014թ. դատավճռով վճռել է`
<<Ամբաստանյալ Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված 2 /երկու/ դրվագով հանցանքներ կատարելու մեջ:
2013թ.-ի հուլիսի 25-ի դրվագով Քրիստինե Տատարոգուլոյին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
2013թ.-ի օգոստոսի 3-ի դրվագով Քրիստինե Տատարոգուլոյին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Քրիստինե Տատարոգուլոյի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով:
Քրիստինե Տատարոգուլոյի պատժի սկիզբը հաշվել 2013 թվականի օգոստոսի 7-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Քրիստինե Տատարոգուլոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:(...)>>:
11. Առաջին ատյանի դատարանի 24.02.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի շահերի պաշտպան Արտակ Գարոյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. ապրիլի 3-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:
13. Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ներկայացրել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Թումանյանը:

ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ.
14. Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոյին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` 2 դրվագով, մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի հուլիսի 25-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցի խաչմերուկի մոտ գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարների մոտ, անձնական հարցի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել ծաղկավաճառ, իր ընկերոջ մայր Ծովինար Ռազմիկի Տոնոյանի հետ, որից հետո վերջինիս հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով, ոտքով հարվածել է ոտքին, ապտակել, ապա իր մոտ եղած որպես զենք օգտագործվող առարկայով` էլեկտրահարիչ սարքով, էլեկտրահարել է Ծ.Տոնոյանին` միաժամանակ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, շուրջ 30 րոպե բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել հասարակության նկատմամբ` միջադեպի ողջ ընթացքում տալով սեռական բնույթի հայհոյանքներ ինչպես Տոնոյանի, այնպես էլ դիտողություն արած անցորդների հասցեին` խաթարելով հասարակության անդորրը:
Բացի այդ, 2013 թվականի օգոստոսի 3-ին` ժամը 10:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցի խաչմերուկի մոտ գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարների մոտ, իր ընկեր Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով, իր մոտ եղած որպես զենք օգտագործվող առարկայով` դանակով, սպառնացել ու փորձել է հարվածել Ս.Տոնոյանին` միաժամանակ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը շուրջ 20 րոպե բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել հասարակության նկատմամբ` միջադեպի ողջ ընթացքում տալով սեռական բնույթի հայհոյանքներ ինչպես Տոնոյանների, այնպես էլ դիտողություն արած անցորդների հասցեին` խաթարելով բնակչության անդորրը:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
15. Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Մեղադրյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի շահերի պաշտպան Արտակ Գարոյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Դատարանի կայացրած դատավճիռն ամհիմն է և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ամբաստանյալ Քրիստինե Միխայիլի Տատարոգուլոյի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով սխալ է որակվել, այն պատճառով, որ ամբաստանյալի գործողություններում չկան մեղսագրվող <<խուլիգանության>> արարքի հատկանիշները: Գտնում է, որ Դատարանի կողմից քաղաքացի Քրիստինե Տատարոգուլոյի գործողություններին պետք է տրվեր իրական և ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, իսկ քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղսագրվող արարքում պետք է բացառվեին:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածը` նշել է, որ խուլիագանության արարքի օբյեկտը հանդիսանում է բացառապես հասարակական կարգը: Հասարակական կարգի կոպիտ խախտում ասելով պետք է հասկանալ այն գործողությունները, որոնք չարամտորեն խախտում են հասարակության, այն է` անորոշ թվով քաղաքացիների համար սահմանված հասարակական նորմերը, և էական վնաս են պատճառում օրենքով պահպանվող հասարակության` որպես տվյալ արարքի սուբյեկտի շահերին: Խուլիգանություն կատարող անձը գիտակցում է, որ կոպիտ կերպով խախտում է հասարակական կարգը և ցանկանում է դա: Խուլիգանության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր արարքը կոպիտ կերպով խախտում է հասարակական կարգը և գիտակցելով դա, այնուամենայնիվ, չարամտորեն որոշում է կատարել հանցավոր արարքը տվյալ արարքի սուբյեկտի, այն է` հասարակական կարգի նկատմամբ և հասարակությանն ի վնաս:
Գտնում է, որ հանցակազմի բացակայությամբ Դատարանը պետք է Քրիստինե Տատարոգուլոյի կատարած գործողություններին ճիշտ իրավաբանական որակում տար, այն է` արդարացներ:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածին, 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերին` նշել է, որ փաստորեն, Դատարանը չի առաջնորդվել վերը նշված իրավանորմերի պահանջներով, չի կիրառել դրանց բովանդակությունն ու կանոնակարգումները, և հակառակը` արարքին տվել է <<խուլիգանություն>> քրեաիրավական որակումը, ինչի արդյունքում կայացրել է մեղադրական դատավճիռ` կիրառելով ամբաստանյալի նկատմամբ բավական խիստ պատիժ:
Դատարանը դատավճռի հիմքում, որպես ապացույց սխալմամբ դրել է մի շարք վկաների ցուցմունքներ. վկաների, որոնց վկայությունն, իրենց համոզմամբ, բավական հեռու է դատավճռի հիմքում դրվելու իրավական հնարավորությունից` դրանց անարժանահավատ լինելու փաստով: Մասնավորապես. վկաների մեծ մասը տուժողի ազգականներն են, ընդ որում, վկաներից երկուսը` Սարգիս և Գևորգ Տոնոյանները հանդիսանում են տուժող Ծովինար Տոնոյանի որդին և ամուսինը: Վկաների տրված ցուցմունքները չպետք է գնահատվեին որպես արժանահավատ, այն պարզ պատճառով, որ ցուցմունքներում առկա է գործի` ամբաստանյալի համար անբարենպաստ ելքի վերաբերյալ խիստ շահագրգռվածություն, և արդեն իսկ այդ հիմքով դրանք չէին կարող դիտվել որպես օբյեկտիվ հանգամանք, որը մեղսագրվող արարքի վերաբերյալ կարող է ունենալ դատավարական պատշաճ ապացուցողական նշանակություն: Մասնավորապես.
Տուժող Ծովինար Տոնոյանն իր ցուցմունքով արձանագրել է այն փաստը, որ ամբաստանյալի և տուժողի մեջ տևական ժամանակ ընթացել են անձնական սուր անհանդուրժողական բնույթի հարաբերություններ և անգամ առկա է եղել խիստ հակակրանք: Նկատելի է եղել հարաբերությունների մի տեսակ, որն էլ առիթ և պատճառ են հանդիսացել երկու կոնկրետ անձանց միջև փոխհարաբերությունների հրաբխանման այն սուր զարգացմանը, ինչն էլ տեղի է ունեցել 2013 թվականի հուլիսի 25-ին և օգոստոսի 3-ին: Իր ճառի եզրափակիչ մասում տուժողը հայտարարել է, որ մեղքը գալիս է ամբաստանյալին, իր խոսքերով <<թող գնա իր երեխուն պահի, կողքին լինի>>: Այս արտահայտությունը թույլ է տալիս ենթադրելու, որ այդուհետ ամբաստանյալի նկատմամբ չկա այն սուր բացասական վերաբերմունքը, որին Դատարանի կողմից պետք է հետևեր քրեաիրավական իրական պատիժ, և, թեև <<հաշտություն>> եզրույթը չի հնչել իր ճառում, բայց, ըստ էության դա իրական հաշտության նշան է եղել:
Վկա Էդգար Բաբաջանյանն իր ցուցմունքով Դատարանին հայտնել է, որ հիշողության հետ խնդիր ունի: Պաշտպանի հարցին, թե ինչով էր արտահայտվում ամբաստանյալի արարքը, չի կարողացել պատասխանել ճշգրիտ: Վկան հայտնել է <<…որ ինքն իրեն էլ չի կարողանա նկարագրել վաղը>> կարծում է, որ իրողությունը նման կերպ մտաբերող և արտաբերող անձի ցուցմունքները չեն կարող դրվել դատավճռի հիմքում: Իսկ պաշտպանի այն հարցին, թե` ամբաստանյալն անորոշ, թե որոշակի թվով անձանց էր վիրավորում, վկա Էդգար Բաբաջանյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալը վիրավորում էր որոշակի թվով անձանց: Դատարանի հարցին, թե կոնկրետ ում վրա էր թքում ամբաստանյալը, վկա Էդգար Բաբաջանյանը հայտնել է` թքում էր կոնկրետ Գևորգի, Ծովիկի /ըստ երևույթին գործով Տուժող Ծովինար Տոնոյանի և վկա Գևորգ Տոնոյանի մասին է խոսքը/: Վկան նույնպես հայտնել է, որ Էլեկտրաշոկերը չի տեսել, չի տեսել թե ինչ է եղել հետագայում: Ակնհայտ է, որ նշված ցուցմունքները որևիցե կերպ չեն վկայում ամբաստանյալի` որպես խուլիգանություն որակված արարքի մասին և չէին կարող դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում:
Վկա Գևորգ Պատվականի Տոնոյանը Դատարանին իր տրված ցուցմունքում նշել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել օգոստոսի 7-ին կամ 8-ին /ինչը չի համըկնում գործում առկա տվյալների հետ/: Իհարկե, առօրյա կյանքում մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է շփոթել տեղի ունեցող հանգամանքները, ամսաթվերը և այլն: Բայց դա չի վերաբերվում և խիստ անթույլատրելի է, երբ արվում է քրեական գործի շրջանակներում դատաքննության փուլում` դատարանի առջև: Գտնում է, որ վկա Գևորգ Տոնոյանի վկայությունը Դատարանի կողմից նույնպես ենթակա էր բացառման ապացույցների կազմից և մեղադրական դատավճռի հիմքում հանդես գալ չէր կարող: Ի դեպ, վկա Գևորգ Տոնոյանը նշել է, որ դեպքի օրը /խոսքը գնում է 03.08.2013թ/ ամբաստանյալը կոնկրետ իրեն, իր կնոջն ու տղային էր վիրավորել: Նա ավելացրել է, որ իր որդի Սարգիս Տոնոյանի և ամբաստանյալի անձնական հարաբերությունների մասին գիտեր դեպքից դեռ մեկ տարի առաջ, դրանով հիմնավորելով այն փաստը, որ ամբաստանյալի խայտաբղետ և իմպուլսիվ արարքները թելադրված են եղել բացառապես անձնական վիրավորանքով և սիրած մարդուն կորցնելու վտանգի առջև կանգնած կնոջ տրամաբանությամբ և վախով:
Վկա Սարգիս Գևորգի Տոնոյանը հայտնել է, որ նախաքննության փուլում ցուցմունքը ինքը չի գրել: Նա ավելացրել է, որ անգամ չի կարողացել ընթերցել հարցաքննության արձանագրությունը, իրեն քննիչը բացատրել է և տպատառ տառերով ցուցադրել է այն տեքստը, որը նա պետք է գրառեր և գրառել է արձանագրության տակ: Վկան Դատարանին հայտնել է, որ պահանջել է թարգմանիչ, բայց վարույթն իրականացնող մարմինը դա թողել է անպատասխան և թարգմանիչ չի տրամադրել, ինչն ինքնին հանդիսանում է դատավարական նորմի կոպիտ խախտում և արդեն այդ հիմքով անվավեր է դարձնում նախաքննության փուլում վկա Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի տրված ցուցմունքները /որոնք հրապարակվել են դատական նիստի ժամանակ/, դրանով հարցականի տակ դնելով իրականացված ամբողջ վարույթի օբյետկիվությունը: Ավելին, դատաքննության ընթացքում վկան նշել է, որ ներկայացված դանակը սարքին չի եղել: Նա նշել է, որ անգամ, իր խոսքերով այդ <<Դանակով հնարավոր չի հավ մորթել>>: Վկա Սարգիս Տոնոյանը Դատարանին հայտնել է, որ <<Քրիստինեն ուզում էր <<վեն գցեր>>, այն է ինքնավնասում կատարեր, որը ոչ մի կերպ խուլիգանության արարքի հետ առնչություն չունի: Վկան ավելացրել է, <<Քրիստինեն իրեն էր ուզում խփեր, այլ ոչ թե ինձ>> և որ <<Ինձ չէր սպառնում>>: Վկա Սարգիս Տոնոյանը Դատարանին հայտնել է, որ <<Քրիստինեն ինձ ասեց` դու չես հասկանո՞ւմ, ես քեզ սիրում եմ>>: Հայտնել է, որ իր և ամբաստանյալի միջև տևական ժամանակ առկա են եղել սիրային հարաբերություններ: Նա նկարագրել է, թե դեպքից մի քանի օր առաջ ինչպիսի հարաբերություներ էին տևացել Քրիստինեի հետ՝ <<…չէր ուզում շփվել, բայց Քրիստինեն ուզում էր շփվել…, Քրիստինեն սիրում էր ինձ.., ինձ չէր կարող վնասներ…: Երբ դանակով եկավ, ես համոզված էի, որ ինձ չէր խփի…, Քրիստինեն, որ եկավ ես ուզում էի հեռանալ որ ինքը հետևիցս գար ու հեռանայինք...>> և այլն: Այս ամենը վկայում միայն մի բանի մասին` Քրիստինե Տատարոգուլոյի արարքում /արաքներում/ չկա խուլիգանության արարքի հանցակազմ:
Դատաքննության ընթացքում Դատարանին ներկայացված և հետազոտված փաստաթղթերը նույնպես չէին կարող հիմնավորել որպես խուլիգանական գործողություններ բնույթ ունեցող մեղսագրվող արարքը /արարքները/: Դրանք հիմնականում ընթացակարգային բնույթի փաստաթղթեր են /այն է` ոստիկանական տարբեր տեղականքներ, բերման ենթարկման կամ այլ արձանագրություններ, քաղվածքներ և այլն/: Ընդ որում, փաստաթղթերի ցանկում տեղ են գտել այն փորձաքննության եզրակացությունները, համաձայն որոնց ներկայացված դանակը սառը զենք չի հանդիսացել: Դատաքննության ընթացքում ներկայացված փաստաթղթերով մեղադրանքի կողմի որևէ դիրքորոշում չի ամրապնդել և չի հիմնավորել: Իրենց այն փաստարկը, որ ամբաստանյալի գործողությունները իբր ուղղված էին հասարակական կարգի դեմ և չարամտությամբ կատարված են եղել ընդդեմ հանրությանը` մնացել են մերկ և չհիմնավորված, զուրկ բոլոր ապացույցներից:
Դատաքննությամբ հետազոտված իրեղեն ապացույցները երկուսն էին. ըստ գործի նյութերի` 2013 թվականի հուլիսի 25-ին օգտագործված K95 մակնիշի էլեկտրահարող սարքը և 2013 թվականի օգոստոսի 3-ին իբր օգտագործված և նույն օրը Գևորգ Տոնոյանի կողմից ներկայացված <<Stainless>> գրառմամբ <<դանակը>>: Երկու իրերի վերաբերյալ, համաձայն գործում առկա փորձագիտական եզրակացությունների, կարող ենք արձանագրել, որ դրանք զենք չեն հանդիսանում և, բնականաբար, որպես զենք օգտագործվել չէին կարող: Ավելին, դանակի հետազոտմամբ ակներև դարձավ, որ տվյալ իրով հնարավոր չէ ոչ թե մարդ վնասել, այլ անգամ մատիտ սրել: Քրիստինե Տատարոգուլոն գործով առկա դանակն օգտագործել է իր սիրված անձնավորությանը կորցնելու վտանգի առջև կանգնած` իրեն վնասելու կամ ինքնավնասման տպավորություն ստեղծելու համար:
Շատ դեպքերում խուլիգանական գործողություններն արտաքնապես նմանվում են այլ հանցագործությունների ժամանակ կատարվող գործողություններին` վիրավորանք, գույքի ոչնչացում կամ վնասում, անձի նկատմամբ բռնություն, սպառնալիք: Դրա համար էլ անչափ կարևոր է խուլիգանության հանցակազմի մյուս հատկանիշների` հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի բովանդակության բացահայտումը:
Նշել է, որ իրենք չեն վիճարկում, որ Քրիստինեն Տատարոգուլոն մի քանի կոնկրետ անձանց` այն է Ծովինար և Գևորգ Տոնոյանների, ինչպես նաև Սարգիս Տոնոյանի կամ այլ սահմանափակ թվով անձանց նկատմամբ կարող էր կատարել տգեղ կամ պախարանքի արժանի արարք կամ արարքներ: Դրանց դրդապատճառը միանգամայն անձնական խիստ հուզականությունն է եղել և ոչ այլ ինչ: Երիտասարդ կնոջ` կնոջ, ով նախկինում ունեցել է դժվար, և մի գուցե հասարակության կողմից ոչ այդքան ընդունելի կյանքի կենսակերպ: Հանդիպելով և սիրելով մի տղամարդու Քրիստինեի մոտ առաջանում է հույս փոխել կյանքը, ստեղծել ընտանիք, ունենալ համատեղ երեխաներ և վերջապես լինել երջանիկ: Եվ այդ ամենի /անկախ այն հանգամանքից, թե Ծովինար կամ Գևորգ Տոնոյանները իրականում ունեցել են բացասական ազդեցություն Սարգիսի վրա թե` ոչ/ կորստի առջև կանգնելով, և տեղափոխելով սիրած տղամարդու կորստի մեղքը Սարգիսի ծնողների վրա Քրիստինեն դիմել է այդ չմտածված և անթույլատրելի քայլին: Որն ուղղված է եղել կոնկրետ անձանց` Սարգիսի մերձավոր ազգականներին դեմ: Եվ ոչ այլ անձանց ընդդեմ: Ամբաստանյալը գիտակցել է իր կատարածը և խորապես զղջում է Սարգիսի ծնողներին և այլ կոնկրետ անձանց պատճառած անհանգստության և հոգեկան ապրումների համար:
Խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած թիվ ԵԱՔԴ/0166/01/13 դատավճիռը, փոփոխել այն և ամբաստանյալի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Իսկ այն դեպքում, եթե Վերաքննիչ դատարանը կգա այն եզրահանգմանը, որ ամբաստանյալի արարքն, այնուամենայնիվ, արժանի է քրեական պատասխանատվության, ապա խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ պատիժ, իսկ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ԳՐԱՎՈՐ ՊԱՏԱՍԽԱՆԸ.
16. Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Թումանյանը վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխանում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և այն պետք է թողնել առանց բավարարման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով դատաքննության հետազոտմամբ ձեռք բերված ապացույցները` ամբաստանյալի, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, գործի տվյալները, հանգել է այն եզրակացության, որ Ք.Տատարոգուլոյին մեղսագրվող արարքները նախաքննական մարմնի կողմից որակված են ճիշտ, նրա արարքները համընկնում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներին և հիմնավորված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ ուսումնասիրված բավարար ապացույցներով:
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ նախապես վերցնելով որպես զենք օգտագործվող առարկաները` դանակը և էլեկտրահարիչ սարքը` ամբաստանյալը, որը երկու դեպքում էլ եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, գնացել է տուժողի աշխատավայր, որը մարդաշատ հասարակական վայր է, այնտեղ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով` սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել տուժողի հասցեին, էլեկտրահարիչ սարքով էլեկտրահարել է տուժողին, ապտակել, ոտքով հարվածել նրա ոտքին` չդադարելով հայհոյանքները ինչպես տուժողի, այնպես էլ դիտողություն անողների հասցեին: Ապա բարձրացրել է կիսաշրջազգեստը և ցուցադրելով մարմնի ինտիմ հատվածները, ներկաներին և դիտողություն անողներին լկտի արտահայտություններով առաջարկել է մոտենալ և ուտել մարմինը: Ձեռքում եղած որպես զենք օգտագործվող առարկայով` դանակով հարձակվել է Սարգիս Տոնոյանի վրա և սպառնացել է հարվածել նրան` միաժամանակ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով շրջակայքում գտնվող քաղաքացիների և պատահական անցորդների նկատմամբ, տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ Տոնոյանների հասցեին, թքում է Գևորգ Տոնոյանի դեմքին, իսկ լկտի պահվածքի համար դիտողություն արած պատահական անցորդներին պատասխանել է հայհոյանքներով:
Երկու դեպքում էլ շուրջ 30 րոպե կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, հասարակության անդորրը և հասարակության նկատմամբ իր ունեցած բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել:
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս հաշվի է առել ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյի անձը, նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և նշանակել է արդարացի պատիժ:
Խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. փետրվարի 24-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի պատճառաբանությունները, մեղադրողի գրավոր պատասխանը դրա դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
17. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի համաձայն`
<<1. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով:
Այլ օրենքներում պարունակվող քրեական դատավարության իրավունքի նորմերը պետք է համապատասխանեն սույն օրենսգրքին:
2. Քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար:>>:
Նույն օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>:
ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող, քրեական գործի արդարացի քննության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամաքնները:
Քրեադատավարական մրցակցության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը:
ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: (…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:>>:
Նույն օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:>>:
Իսկ նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ:>>:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
(…)
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
(...)
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը`
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
2) զուգորդվել է իշխանության ներկայացուցչին կամ հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող կամ հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին դիմադրություն ցույց տալով,
(...)
4) զուգորդվել է անձի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով,
5) զուգորդվել է բացառիկ ցինիզմով՝
(...)
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ`
պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից յոթ տարի ժամկետով:>>:
19. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ 2012 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 որոշմամբ քրեաիրավական վերլուծության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով նախատեսված խուլիգանության հանցակազմը` արձանագրել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<< (...) Խուլիգանության (...) հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի <<հասարակական կարգ>> հասկացության պարզաբանումը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով` լայն և նեղ:
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը:
Նեղ իմաստով հասարակական կարգն ընկալվում է որպես հասարակական նշանակության վայրերում, այն է`
1) տրանսպորտային միջոցների կայանատեղիներում,
(…)
9) փողոցներում,
(…)
14) հասարակական նշանակության այլ վայրերում
այնպիսի իրադրության առկայություն, որի պայմաններում ապահովված է քաղաքացիների արժանավայել վարքագիծը, կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը, ինչպես նաև այդ վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը:
16. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն:
(…)
հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը:
20. Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի` հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով: Այլ խոսքով` խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ` հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում: Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև <<բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք>> հասկացության պարզաբանումը:
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով: Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն): Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են` արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն:
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով:
(...)
22. Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ <<Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները:
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ:
(...)
23. Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների` հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:(...)>>:
20. Գործի նյութերով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոն 2013 թվականի հուլիսի 25-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցի խաչմերուկի մոտ գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարների մոտ, անձնական հարցի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել ծաղկավաճառ, իր ընկերոջ մայր Ծովինար Ռազմիկի Տոնոյանի հետ, որից հետո վերջինիս հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով, ոտքով հարվածել է ոտքին, ապտակել, ապա իր մոտ եղած որպես զենք օգտագործվող առարկայով` էլեկտրահարիչ սարքով, էլեկտրահարել է Ծ.Տոնոյանին` միաժամանակ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, շուրջ 30 րոպե բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել հասարակության նկատմամբ` միջադեպի ողջ ընթացքում տալով սեռական բնույթի հայհոյանքներ ինչպես Տոնոյանի, այնպես էլ դիտողություն արած անցորդների հասցեին` խաթարելով հասարակության անդորրը:
Բացի այդ, 2013 թվականի օգոստոսի 3-ին` ժամը 10:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցի խաչմերուկի մոտ գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարների մոտ, իր ընկեր Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով, իր մոտ եղած որպես զենք օգտագործվող առարկայով` դանակով, սպառնացել ու փորձել է հարվածել Ս.Տոնոյանին` միաժամանակ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը շուրջ 20 րոպե բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել հասարակության նկատմամբ` միջադեպի ողջ ընթացքում տալով սեռական բնույթի հայհոյանքներ ինչպես Տոնոյանների, այնպես էլ դիտողություն արած անցորդների հասցեին` խաթարելով բնակչության անդորրը:
21. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների հետազոտություն և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջի` յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրավացիորեն հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի կողմից կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասին:
Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում Ք.Տատարոգուլոյի կողմից որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ խուլիգանություններ կատարելը, այն հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված և դատավճռում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Ծովինար Տոնոյանի, վկաներ Սարգիս Տոնոյանի, Գևորգ Տոնոյանի, Մարիամ Հարությունյանի, Անուշ Հայրապետյանի, Գարիկ Նիկողոսյանի, Մխիթար Հովհաննիսյանի, Մաքսիմ Հովհաննիսյանի, Էդգար Բաբաջանյանի, Արտյոմ Բաբաջանյանի ցուցմունքներով, իրեղեն ապացույց հանդիսացող 25.07.2013թ.-ին Ք.Տատարոգուլոյի անձնական խուզարկությամբ առգրավված K95 գրառմամբ էլեկտրահարիչ սարքի և 03.08.2013թ.-ին Գևորգ Տոնոյանի կողմից ներկայացված <<STAINLESS>> գրառմամբ ծալովի դանակի առկայությամբ, անձին բերման ենթարկելու մասին 25.07.2013թ.-ի և 03.08.2013թ.-ի և անձին խուզարկության ենթարկելու մասին 25.07.2013թ.-ի արձանագրություններով:
22. Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանություններին, որ վկաների մեծ մասը հանդիսանում են տուժողի ազգականներ, ուստի նրանց ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործում բացի տուժողի ազգականներ հանդիսացող վկաներից առկա են նաև գործի ելքով չշահագրգռված վկաների ցուցմունքներ, որոնցով հաստատվում է ամբաստանյալի կողմից խուլիգանություններ կատարելու հանգամանքը: Այսպես.
Վկա Մարիամ Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. հուլիսի 25-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում գտնվել է տաղավարում և հանկարծ լսել է, թե ինչպես է մի աղջիկ, ով հետագայում պարզվել է, որ Սարգիսի ընկերուհի Քրիստինեն է, բարձրաձայն սեռական բնույթի լկտի հայհոյանքներ տալիս Ծովինար Տոնոյանի և նրա ամուսնու հասցեին: Քրիստինեն հարվածել է Ծովինարին, թքել է նրա վրա: Քրիստինեի ձեռքին եղել է նաև էլեկտրահարիչ սարք, որով էլեկտրահարել է Ծովինարին, այնուհետև բոլորի ներկայությամբ բարձրացրել է շրջազգեստը և ցուցադրել իրեն: Նա միաժամանակ հայհոյել է նաև անցորդներին: Այդ ամենը տևել է մոտ 1 ժամ, որից հետո ժամանել են ոստիկանները և նրան բերման ենթարկել: Այդ դեպքից մի քանի օր անց, օգոստոսի 3-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում նույն տեղում Քրիստինեն դանակը ձեռքը վազել է Սարգիս Տոնոյանի հետևից և միաժամանակ տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ: Այդ ժամանակ նրա հետևից հասել և մի կերպ ձեռքը ոլորելով դանակը խլել է Սարգսի հայրը` Գևորգը, ում հասցեին նույնպես Քրիստինեն բոլորի ներկայությամբ տվել է սեռական բնույթի լկտի հայհոյանքներ, թքել` նրա վրա ու հարվածել: Երկրորդ միջադեպը նախորդից տևել է ավելի երկար: Երկու միջադեպերի պատճառով խաթարվել է իրենց աշխատանքի բնականոն ընթացքը:
Վկա Գարիկ Նիկողոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. հուլիսի 25-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում նկատել է, թե ինչպես է Քրիստինեն, ում մի քանի անգամ տեսել է Սարգիս Տոնոյանի հետ, էներգետիկ ըմպելիքը ձեռքին մոտեցել Ծովինարին, գնել` ծաղիկ ու հեռացել: Քիչ անց կրկին վերադարձել` և անպատվել է Ծովինարին ու սկսել սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալ նրա, վերջինիս ամուսնու, երեխաների և նրա ընտանիքի մյուս անդամների հասցեին: Այնուհետև Քրիստինեն ոտքով հարվածել է Ծովինարին, ապտակել` նրան և էլեկտրահարիչ սարքով էլեկտրահարել` Ծովինարի թևը: Իրեն դիտողություն անող պատահական անձանց, այդ թվում նաև իր հասցեին նույնպես Քրիստինեն տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, հավաքված քաղաքացիների ներկայությամբ բարձրացրել է կիսաշրջազգեստը և ցուցադրել է սեռական օրգանները: Դրանից մոտ 30 րոպե անց եկել են ոստիկանները և նրան բերման ենթարկել ոստիկանություն: Բացի այդ, օգոստոսի 3-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում նկատել է Քրիստինեին դանակը ձեռքին, այդ մասին հայտնել է Սարգսին, իսկ վերջինս անմիջապես փախել է: Այդ ընթացքում Քրիստինեն դանակը ձեռքին վազել է Սարգսի հետևից: Նրա ետևից վազել է Սարգսի հայրը` Գևորգը, ով մի կերպ կարողացել է հասնել Քրիստինեին և ձեռքից խլել` դանակը: Գևորգը զանգահարել է ոստիկանություն, իսկ Քրիստինեն այդ ընթացքում շարունակ հայհոյել է ինչպես Տոնոյաններին, այնպես էլ նրան դիտողություն արած պատահական անցորդների: Դրանից մոտ 30 րոպե անց եկել են ոստիկանները և նրան բերման ենթարկել ոստիկանություն: Քանի որ այդ տարածքը հանդիսանում է կանգառ, տաքսիների կայանատեղի, առկա են բացի ծաղկի տաղավարներից նաև այլ խանութներ, ուստի այդ տարածքը շատ մարդաշատ է և Քրիստինեի գործողությունների հետևանքով երկու միջադեպի արդյունքում էլ խաթարվել է մոտակայքում աշխատող անձանց աշխատանքը, ինչպես նաև անցորդների ու տարածքի բնակիչների անդորրը:
Վկա Մխիթար Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. հուլիսի 25-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում, գտնվել է իր վաճառակետում, երբ հանկարծ խաչմերուկի մոտ գտնվող ծաղկի տաղավարների մոտից վիճաբանության ձայներ է լսել: Ծաղկավաճառ Սարգսի ընկերուհի Քրիստինեն բարձրաձայն սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել Սարգսի մոր հասցեին: Այդ պահին նշված վայրում եղել են բավականին շատ անցորդներ, ովքեր դիտողություն են արել Քրիստինեին, իսկ վերջինս սկսել է նաև նրանց հայհոյել: Այնուհետև բարձրացրել է հագուստը և բոլորին ցուցադրել սեռական օրգանը` միաժամանակ ասելով <<եկեք, կերեք>>: Դրանից հետո Քրիստինեն մոտեցել է Սարգսի մորը, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ` հասցրել վերջինիս, էլեկտրահարիչ սարքով էլեկտրահարել` նրան, որից վերջինս քիչ է մնացել ընկնի: Միջադեպը տևել է մոտ 25-30 րոպե, որից հետո եկել են ոստիկանները և տարել Քրիստինեին: 2013թ. օգոստոսի 3-ին ժամը 10.30-ի սահմաններում կրկին ծաղիկների տաղավարի մոտ տեսել է, թե ինչպես այդ նույն Քրիստինեն բացած դանակը ձեռքին, սեռական բնույթի լկտի հայհոյանքներ տալով վազում է ծաղկավաճառ Սարգսի հետևից: Այդ ընթացքում Քրիստինեի հետևից վազել և նրան հասել է Սարգսի հայրը, ով մի կերպ կարողացել է Քրիստինեի ձեռքից խլել դանակը, որից հետո զանգահարել են ոստիկանություն: Քրիստինեն լկտի հայհոյանքներ է տվել նաև իրեն դիտողություն անող անցորդներին և պատահական մարդկանց: Այդ ամբողջ միջադեպը տևել է մոտ 10-15 րոպե, որից քիչ անց եկել են ոստիկանները և բերման ենթարկել Քրիստինեին: Երկու դեպքում էլ Քրիստինեի շարունակ բարձր հնչող հայհոյանքների պատճառով խաթարվել է շրջակա խանութների և իրենց աշխատանքի բնականոն ընթացքը, ինչպես նաև պատահական անցորդների հանգիստը:
Վկա Մաքսիմ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. հուլիսի 25-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում գտնվել է նշված վայրում և հանկարծ լսել` որ այդ հատվածի ծաղկավաճառների տաղավարների մոտ վիճաբանություն է: Մոտեցել է տաղավարներին և տեսել, որ մի աղջիկ, ով հետագայում պարզվել է, որ Քրիստինե Տատարագուլոն է, սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տալիս ծաղկավաճառ Ծովինարի հասցեին, նույնիսկ ապտակել է վերջինիս: Ինքն այդ ժամանակ Քրիստինեին ասել է, որ իրեն կարգի հրավիրի և չհայհոյի, դիտողություն են արել նաև մարդիկ, ինչը Քրիստինեն ընդունել է շատ վատ: Քրիստինեն հայհոյել է նաև անցորդներին: Քրիստինեի գործողությունների պատճառով խաթարվել է շրջակա տարածքի աշխատողների աշխատանքի բնականոն ընթացքը:
23. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությունները, որ ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյի գործողություններն ուղղված են եղել կոնկրետ անձանց դեմ, այլ ոչ թե` հասարակության և վերջինս չի խախտել հասարակական կարգը, ոչ միայն չեն հաստատվում և չեն համապատասխանում իրականությանը, այլև հերքվում են գործով ձեռք բերված, դատաքննությամբ հետազոտված և դատավճռում շարադրված օբյեկտիվ տվյալներով: Այդ պատճառաբանություններով պաշտպանության կողմը նպատակ է հետապնդում ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյին զերծ պահելու քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում լրիվ, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցները մեղադրական բնույթի են:
Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանությանը, որ էլեկտրահարող սարքը և դանակը զենք չեն հանդիսանում ու որպես զենք օգտագործվել չեն կարող, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն նույնպես անհիմն է, քանի որ որպես զենք օգտագործվող առարկաներ են համարվում այն բոլոր առարկաները, որոնցով հնարավոր է մարդու առողջությանը վնաս պատճառել, այդպիսի առարկաներ կարող են հանդիսանալ նույնիսկ տնտեսական նշանակության առարկաներ, ուստի Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված էլեկտրահարող սարքով և դանակով հնարավոր է մարդու առողջությանը վնաս պատճառել, ինչն էլ փորձել է անել ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոն:
24. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ուսումնասիրության և գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` երկու դրվագով, մեղավորության վերաբերյալ, հանգել է ճիշտ հետևության, նրան մեղսագրված արարքների քրեաիրավական գնահատականը ճիշտ է տրվել, ուստի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. փետրվարի 24-ի դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
25. Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու պահանջներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք նույնպես անհիմն են և ենթակա են մերժման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական 67.1-րդ հոդվածի համաձայն`
<< (...) Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից: (...)>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ որպես ամբաստանյալ Ք.Տատարոգուլոյի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքները կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվի պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը չէր կարող պակաս լինել 4 տարի 8 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից, որպիսի պատիժ էլ նրա նկատմամբ նշանակել է Առաջին ատյանի դատարանը:
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ բողոքը` պատժի մեղմացման առումով նույնպես անհիմն է և ենթակա` մերժման:
Իսկ ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու խնդրանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հաշվի առնելով Քրիստինե Տատարոգուլոյի կատարած հանցագործությունների ծանրության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ինչպես մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքները, Ք.Տատարոգուլոյի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Դրանով կխախտվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Քրիստինե Տատարոգուլոյի շահերի պաշտպան Արտակ Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. փետրվարի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Միխայելի Տատարոգուլոյի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (երկու դրվագով), թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ