ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


ԵԱՔԴ/0157/01/13

15 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՋՈՒՎԱՆՈՎԱՅԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` ՄՈՀԱՄԱԴ ԱԼԼԱՀ
ԴԻՏՏԱՅԻ ԱՍԻՖԻ

ԹԱՐԳՄԱՆ` Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.02.2014թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գոըծի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցված թիվ 09111113 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆին որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին թիվ 09111113 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2014թ. դատավճռով, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Ամբաստանյալ Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Մոհամմադ Ասիֆի պատժի սկիզբը հաշվվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Մոհամմադ Ասիֆի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև.
Տուժողների կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի` Մոհամմադ Ասիֆից հօգուտ տուժողների բռնագանձել 3.373.000 /երեք միլիոն երեք հարյուր յոթանասուներեք հազար/ ՀՀ դրամ, մասնավորապես, հօգուտ տուժող Վիշնու Վարդհան Կալիափփանի բռնագանձել 222.520 /երկու հարյուր քսաներկու հազար հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Ջոշուահ Ջեբարաջ Ջագանրաջ Ջեյմսի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Ինդուփրիյա Դհանապալի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Փրենեշ Պրեմկումարի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Մաանաշա Գովինդարաջի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Վինոթկումար Սելվամի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժողՍուդարշան Վիջայակումարի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Սաթիշ Ռաջ Սարավանանի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Անուսաթյա Շանմուգա Սունդարամի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Ակաշանիրուդհ Մուրալի Կումար Կամալամի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Անանդ Պանդիանի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Սանթհոշ Կումար Ռաջագոպալի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ, հօգուտ տուժող Պարթիբան Ռամասամի Վենկատաչալամ Թիլակարի` 262.540 /երկու հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.04.2014թ. որոշմամբ. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/13 քրեական գործով 11.02.2014թ.-ին կայացված դատավճռի բողոքարկման բաց թողնված ժամկետը ամբաստանյալ Ասիֆ Ալլահ-Դիտտայի Մոհամմադի և տուժողների համար դիտվել է հարգելի և վերջիններիս համար վերականգնվել է դատավճռի բողոքարկման ժամկետը մինչև 2014 թվականի մայիսի 12-ը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Մոհամմադ Ասիֆին խարդախությամբ անձնապես խոշոր չափերի գումար հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, շուկայականից էժան գնով Երևան-Մոսկվա-Դուբայ-Չենայ երկկողմ ուղղությամբ ինքնաթիռի տոմսեր ձեռք բերելու պատրվակով, 2012թ. դեկտեմբերի վերջերից մինչև 2013թ. հունվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում Դ.Անհաղթի 7 հասցեում գտնվող ուսանողական հանրակացարանում բնակվող և միաժամանակ Մ.Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանում ուսանող, Հնդկաստանի Հանրապետության շուրջ 13 քաղաքացիներից Աջիտ Կումար Մահթոյի միջոցով մաս-մաս վերցրել է վերջինիս կողմից վերը նշված ուսանողներ Պարթիբան Թիլակար Վենկատաչհալամից, Ջոշուահ Ջեբառաջ Ջագանրաջ Ջեյմսից, Ինդուպրիյա Դհանապալից, Փրենեշ Կումարից, Մաանաշա Գովինդարաջից, Վինոթկումար Սելվամից, Սուդարշան Վիջայակումարից, Սաթիշ Ռաջ Սարավանից, Անուսաթյա Շանմուգա Սունդարամից, Ակաշանիրուդհ Մուրալի Կումար Կամարամից, Անանդ Պանդիանից, Սանթհոշ Կումար Ռաջագոպալից, Վիշնու Վարդան Կալիաֆֆանից հավաքած առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 3.373.000 ՀՀ դրամ գումարը և խարդախությամբ հափշտակել այն:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է սույն վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ:
Թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/13 քրեական գործով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով բեկանել` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Ինչպես երևում է դատավճռից, դատարանը ելնելով պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներից, արագացված կարգով իրականացված դատաքննության արդյունքում, Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, սակայն հաշվի առնելով հենց նույն մեղմացուցիչ հանգամանքները քննության առարկա չի դարձրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու սկզբունքները:
Այսպես`
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հողվածի 1֊-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այղ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Այսինքն՝ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել /տես նաև Գ.Մարտիրոսյաևի գործով 2008թ–ի փետրվարի 1-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ - 01/08 որոշումը/:
Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորությաե աստիճանով ու բնույթով, իևչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու / տես նաև Ս.Ներսիսյանի գործով 2007թ–ի հունիսի 12-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ֊ 124/07 որոշումը/:
Վերը հիշատակված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 2-րդ կետի՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնմաև և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի վերաբերյալ քրեական գործի պարագայում սոցիալական արդարությունը կվերականգնվի, եթե վերջինիս հնարավորություն տրվի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն փաստացի չկրի հաշվի առնելով սույն քրեական գործի առանձնահատկություններն ու վերջինիս անձնական տվյալները.
Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆը ծնվել է 01.01.1967թ.–ին, Պակիստանի Իսլամական Հանրապետությաև Գուջրանվալա քաղաքում, ազգությամբ պակիստանցի, Պակիստանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացի, 29.06.2009թ. տրվել է մշտական կացության կարգավիճակ մինչև 29.06.2014թ., բարձրագույն կրթությամբ, հանդիսանում է Ալեքս-Էլեն ՍՊԸ-ի տնօրեն, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխանները,, /Էլեն՝ ծնված 07.09.2002թ.–իև, Ալեքս՝ ծնված 22.08.2011թ.–ին, վերջինս տառապում է անհասության ռետինոպաթիա, աֆակիա հիվանդությամբ, մինչև 18 տարեկանը սահմանվել է հաշմանդամ երեխա կարգավիճակ/, նախկիևում չդատված, Հայաստանի Հանրապետությունում ունի մշտական կացության կարգավիճակ, հաշվառված ք.Երևաև, Նար-Դոսի փողոց, 73ա շենք, բնակարան 20 հասցեում, բնակվել է ք.Երևան, Վարշավյան 24 տանը/:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքովՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի.
՚1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակներըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. ՚1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
3. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով /…/ՙ:
՚/…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցըՙ /տես Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
՚/…/ [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասինՙ /տես Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը/:
՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 որոշումը/:
՚/…/Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջներըՙ /տես Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/ՙ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել, հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ ամբաստանյալը նախկինում դատապարտված ու արատավորված չի եղել, վերջինիս խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխանները /Էլեն` ծնված 07.09.2002թ.-ին, Ալեքս` ծնված 22.08.2011թ.-ին, վերջինս տառապում է անհասության ռետինոպաթիա, աֆակիա հիվանդությամբ, մինչև 18 տարեկանը սահմանվել է ՚հաշմանդամ երեխաՙ կարգավիճակ/, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրել:
Նման պայմաններում, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերստին անդրադառնալով ամբաստանյալ Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին, ինչպես նաև այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկում և այն պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև այն ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու սկզբունքները քննության առարկա չդարձնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մոհամմադ Ալլահ Դիտտայի Ասիֆի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.02.2014թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ