գործ` ԵԱՔԴ/0138/01/13
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշումը կիրառելու, քրեական
գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ դիմումը քննության առնելու մասին

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Հասմիկ Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ` մեղադրող` Արմինե Հարությունյանի
ամբաստանյալ` Արման Մկրտչյանի

2013 թվականի նոյեմբերի 15-ին, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արման Սամվելի Մկրտչյանի (ծնված 05.08.1994 թվականին Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված` Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 01-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, դատվածությունը չմարված, ծառայում է ՀՀ ՊԲ թիվ 49971 զորամասում` որպես 2-րդ հրաձգային գումարտակի 6-րդ վաշտի 1-ին դասակի վարորդ, կոչումով` շարքային, հաշվառված է Էջմիածին քաղաքի Մաշտոցի 10 շենքի 19 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով, 2013 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Արման Սամվելի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել թիվ 27546 զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը), ամբաստանյալ Արման Սամվելի Մկրտչյանի դիմումը ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման կիրառմամբ իր վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2013 թվականի հունիսի 21-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90209213 քրեական գործը:
2013 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Արման Սամվելի Մկրտչյանը թիվ 90209213 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել թիվ 27546 զորամասի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
Արման Սամվելի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով թիվ 49971 զորամասի 2-րդ հրաձգային գումարտակի 6-րդ վաշտի 1-ին դասակի վարորդ, ժամկետային զինծառայող, կոչումով շարքային, 2013 թվականի մայիսի 18-ից 27-ը գտնվելով կարճաժամկետ արձակուրդում, մայիսի 24-ին Երևան քաղաքի ՙՀաղթանակ՚ զբոսայգում զբոսնելիս` ապօրինի կրել է արհեստագործական եղանակով պատրաստված, կռփազենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող մետաղյա սառը զենք, որը նույն օրը ժամը 1840-ի սահմաններում ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի աշխատակիցների կողմից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է:
2013 թվականի սեպտեմբերի 11-ին թիվ 90209213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԱնձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙԴատվածությունը, սույն օրենսգրքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցագործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս՚:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը սահմանում է ` ՙԴատվածությունը մարվում է` ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժի դատապարտված անձանց նկատմամբ` նշանակված պատիժը կրելուց մեկ տարի անցնելուց հետո՚:
Նույն հոդվածի 7-րդ մասը սահմանում է` ՙԵթե անձը մինչև դատվածությունը մարվելը նոր հանցանք է կատարում, ապա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվում է: Առաջին հանցագործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը հաշվարկվում է վերստին` վերջին հանցագործության համար պատիժը (հիմնական և լրացուցիչ) փաստորեն կրելուց հետո: Այդ դեպքում անձը երկու հանցագործությունների համար էլ դատված է համարվում մինչև դրանցից առավել ծանր հանցագործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը լրանալը՚:

ՀՀ ՊՆ երրորդ կայազորային քննչական բաժնում 2013 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90855313 քրեական գործը` ՀՀ ՊԲ թիվ 49971 զորամասի 5-րդ հրաձգային գումարտակի 15-րդ վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի ավագ հրաձիգ, ժամկետային զինծառայող, շարքային Արման Սամվելի Մկրտչյանի կողմից 2013 թվականի մայիսի 02-ին ժամը 1500-ի սահմաններում 5-րդ հրաձգային գումարտակի կենցաղային սպասարկման սենյակում նույն ջոկի հրաձիգ, ժամկետային զինծառայող, շարքային Գրիգոր Ռազմիկի Գրիգորյանի հետ վիճաբանության մեջ մտնելու, զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները` ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագրքի 6-րդ, 13-րդ, 157-րդ և 158-րդ հոդվածների պահանջները խախտելու, նրանց միջև ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում բռնություն գործադրելու, վերջինիս գլխին մեկ անգամ բռունցքով հարվածելու, նրա ձախ կոնքային շրջանին մեկ անգամ ոտքով հարվածելու, մարմնական վնասվածք պատճառելու փաստի առթիվ:
Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 01-ի թիվ ՍԴ3/0073/01/13 դատավճռով արագացված դատական քննության կարգով Արման Սամվելի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչել 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19.12.2007 թվականի օրենքի խմբագրության 359-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ է նշանակվել կալանք 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի կալանքի վերցնելու օրվանից:
Դեռևս թիվ 90855313 քրեական գործով դատավճիռ չկայացված` 2012 թվականի մայիսի 24-ին Արման Սամվելի Մկրտչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված նոր արարք` Երևան քաղաքի ՙՀաղթանակ՚ զբոսայգում զբոսնելիս` ապօրինի կրել է արհեստագործական եղանակով պատրաստված, կռփազենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող մետաղյա սառը զենք:
Փաստորեն, 2012 թվականի մայիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու պահին Արման Սամվելի Մկրտչյանը չի համարվել դատվածություն ունեցող անձ, քանի որ նախկինում` 2012 թվականի մայիսի 02-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքի համար դեռևս մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել, հետևաբար 2012 թվականի մայիսի 24-ի արարքը կատարելով Արման Սամվելի Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22 հոդվածի 1-ին մասի ուժով չի համարվում ռեցիդիվիստ:

2013 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Արման Սամվելի Մկրտչյանի կողմից դիմում է ներկայացվել, որով հայտնել է, որ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով և խնդրել է ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման կիրառմամբ իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:

Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արման Սամվելի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե ընդունվել է համաներման ակտ՚, իսկ նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է` ՙԴատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը՚: Հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚:
ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` ՙՔրեական հետապնդում պետք է չհարուցել և քրեական հետապնդում չիրականացնել, ինչպես նաև կարճել մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործությունների վերաբերյալ հետաքննության մարմինների, նախաքննության մարմինների կամ դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերը, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնցով անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան երեք տարի ժամկետով ազատազրկում՚:
Համաներման որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի է` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով սահմանված պատժաչափի չկրած մասը մեկ քառորդով և վեց ամսով կրճատելու ձևով: Սակայն հարկ է նշել, որ թվարկված հոդվածների և հոդվածների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասը, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարքներ կատարած անձանց նկատմամբ կիրառելի չեն Համաներման որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերը, ինչը չի սահմանափակում Համաներման որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառումը:
Նույն որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: Սակայն հարկ է նկատել, որ թվարկված հոդվածների և հոդվածների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասը, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարքներ կատարած անձանց նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ:
Նույն որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` ՙա. սույն որոշման կատարումը վերապահել` Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարաններին` այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել՚:
Նույն որոշման 15-րդ կետի համաձայն` սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ:
Համաներման որոշման 17-րդ կետի համաձայն` համաներման կիրառման դեպքում դատվածության մարման հարցը լուծվում է օրենքով սահմանված կարգով:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Արման Սամվելի Մկրտչյանը հանցանքը կատարել է մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 01-ը, այն, որ սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են Համաներման որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերի, 9-րդ կետի մյուս ենթակետերում նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ Արման Սամվելի Մկրտչյանի նկատմամբ Համաներման որոշման կիրառման համար և հիմք ընդունելով ամբաստանյալ Արման Սամվելի Մկրտչյանի դիմումը, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է բավարարել` ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ Արման Սամվելի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել:
Քննության առնելով Արման Սամվելի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը` թիվ 27546 զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը, պետք է վերացնել` որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված կռփազենքը պետք է ոչնչացնել` որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:

Եզրափակիչ մաս.

Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ և 313-րդ հոդվածներով և հիմք ընդունելով ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը, դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց`

Արման Սամվելի Մկրտչյանի դիմումը բավարարել.
Արման Սամվելի Մկրտչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրա նկատմամբ կիրառելով ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը:
Արման Սամվելի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` թիվ 27546 զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը, վերացնել` որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված կռփազենքը ոչնչացնել` որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ