ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ



Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն ԵԱՔԴ/0099/01/13
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

30 հուլիսի 2014թ. ք. Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ. ԱԼՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԳԱՐՈՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Տ. ԿԵՍՈՅԱՆԻ


դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի շահերի պաշտպան Ա. Գարոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով`


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի փետրվարի 4-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14106013 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի 2013 թվականի փետրվարի 6-ի որոշմամբ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով այն բանի համար, որ նա, ավազակային հարձակում կատարելու դիտավորությամբ 2013թ. փետրվարի 04-ին, ժամը 01:30-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Արամ Գևորգի Ասլանյանի և դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն կամրջի մոտակայքում կանգնեցրել են <<Գևորգ Իսախանյան>> Ա/Ձ-ին պատկանող, Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանի կողմից շահագործվող <<Օպել>> մակնիշի L 6032 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Մեքենան նստելու ժամանակ վարորդ Ա.Աֆրիկյանը պահանջել է դեն նետել ծխախոտերը և նոր նստել մեքենան: Դեն նետելով ծխախոտերը վերջիններս նստել են ավտոմեքենան և պատվիրել ուղևորվել Զեյթուն թաղամաս: Դավիթաշեն կամրջի վրա, նշված մեքենայի մեջ, Տիգրան Կեսոյանը գոտկատեղից հանելով փականով դանակը` ցուցադրական թափահարելով, կոճակը սեղմելով բացել է այն, սպառնացել և ասել, որ Ա.Աֆրիկյանը ենթարկվի իրեն: Այնուհետև, Դավիթաշեն կամրջի վերջնամասում անհայտ ուղևորը` ով նստած է եղել մեքենայի հետնամասում, պահանջել է կանգնեցնել ավտոմեքենան և իջել մեքենայից: Հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 40 հասցեում գտնվող <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ, Տ.Կեսոյանը պահանջել է կանգնեցնել ավտոմեքենան: Այն կայանելուց հետո Ա.Աֆրիկյանից պահանջել է 2.000 ՀՀ դրամ և մտել <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետ: Դուրս գալով սուպերմարկետից, կրկին նստել է ավտոմեքենան և շարունակել են ընթացքը: Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 62 հասցեում գտնվող <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ, կրկին պահանջել է կանգնեցրել ավտոմեքենան և Ա.Աֆրիկյանի կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, որպես զենք օգտագործվող դանակը փակ վիճակում սեղմել է Ա.Աֆրիկյանի մարմնի աջ հատվածին և վերջինից պահանջել ու ստացել ևս 2000 ՀՀ դրամ ու Արամ Գագիկի Ասլանյանի հետ մտնելով <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետ, դիմել է փախուստի:
Նույն օրը Տ.Կեսոյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Դատարանի որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը:
2013 թվականի փետրվարի 7-ին Տիգրան Սամվելի Կեսոյանը ձերբակալվել է:
Դատարանի 08.02.2013թ. որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վերահաստատվել է:
Նախաքննության մարմնի 2013 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ թիվ 14106013 քրեական գործից անջատվել է անհայտ անձանց կողմից Տ.Կեսոյանին և Ա.Ասլանյանին թմրանյութ իրացնելու մասը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, որին շնորհվել է 14130913 համարը:
2013 թվականի հունիսի 24-ին թիվ 14106013 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/:
Դատարանի 14.03.2014թ. դատավճռով Տիգրան Սամվելի Կեսոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման վեց (6) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Տիգրան Կեսոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2013 թվականի փետրվարի 7-ից:
Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է` ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <<Երևան Սիթի>> և <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետների տեսախցիկների տեսաձայնագրությունների զննման արձանագրությունները և 18.04.2013թ. <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի 099-60-55-99 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատարանի 14.03.2014թ. դատավճռի դեմ 14.04.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի շահերի պաշտպան Ա. Գարոյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0099/01/13 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 2014թ. ապրիլի 18-ին և Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. ապրիլի 22-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի նկատմամբ կայացվել է անհիմն և քրեական օրենքի պահանջների խախտմամբ կայացված դատավճիռ, որն ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Բողոքաբերը նշել է, որ Դատարանը սխալմամբ եկել է այն եզրահանգմանը, որ.
<<Նման պայմաններում դատարանը գտնում է, որ արժանահավատ պետք է համարել տուժող ԱԱֆրիկյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները՝ դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու և դրանց ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով (…)>>:
Այսպես. տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք տալուց անմիջապես առաջ համապատասխան պաշտոնատար անձանց զգուշացրել է, որ հայերեն լեզվին չի տիրապետում։ Տուժողը խնդրել է, որ իրեն տրամադրվի թարգմանիչ, ինչը մնացել է անպատասխան և անհետևանք։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածը, պաշտպանը գտել է, որ նախաքննության փուլում տուժողի կողմից իր համար անհասկանալի գրավոր հայերենով և նախաքննության մարմնի ներկայացուցիչների ուղորդմամբ տրված <<ցուցմունքները>> հանդիսանում են անթույլատրելի և դատավճռի հիմքում դրվել չէին կարող։ Հետևաբար Դատարանի կողմից դրանք դատավճռի հիմքում դնելը հանդիսանում է Դատարանի կողմից կոպիտ դատավարական սխալ։ Եւ, հաշվի առնելով այն, որ մեղադրական դատավճիռը հիմնվում է բացառապես տուժողի այդ անթույլատրելի «ցուցմունքի» վրա, ապա հենց այդ հիմքով էլ դատավճիռը ենթակա է բեկանման ամբողջությամբ, իսկ ամբաստանյալը արժանի է արդարացման Վերաքննիչ դատարանի կողմից։
Ավելին. տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանը նախաքննության փուլում 28.03.2013թ. տրված իր լրացուցիչ ցուցմունքներում հայտարարել է, որ դեպքի օրը <<..իմ ձեռքին եղել է կոճակով մի սարք, որը ինձ թվացել է որպես դանակ, որևէ երկաթ կամ ինչ որ կրակայրիչ, ես հաստատ չեմ հիշում>>։ Այսինքն, տուժողը դեռ նախաքննության փուլում տվել է ճշմարիտ ցուցմունք, որի արժանահավությունն ու կարևոր ապացուցողական նշանակությունն առհամարվել է Դատարանի կողմից դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև այն չի դրվել դատավճռի հիմքում:
Ըստ բողոքաբերի Դատարանը նույնպես սխալ եզրահանգման է եկել, համաձայն, որի.
<<Դատարանը գնահատության ենթարկելով դեպքի հնագամանքների վերաբերյալ տուժող Ալեքսանդրոս Աֆրիկյանի քրեական գործի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, գտնում է, որ այն արժանահավատ չպետք է համարել։ Տուժողն այդ ցուցմունքով հետապնդում է ամբաստանյալ Կեսոյանին հովանավորելու և քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, կամ՝ նախատեսվող քրեականպատասխանատվությունը մեղմելու նպատակ։ (...)>>:
Սա նույնպես հանդիսանում է դատավճռի կայացման Դատարանի սխալ եզրահանգում` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանը 2013 թվականի հոկտեմբերի 08-ին Դատարանին ուղղված նոտարական պատշաճ վավերացմամբ իր հայտարարությամբ ասում է հետևյալը.
<<Հարգելի դատարան, լիովին գիտակցելով իմ գործողությունները և դրանից բխող հետևանքները կատարում եմ հետևյալ հայտարարությունը.
Դատարանին խնդրում եմ հիմք չնդունել իմ նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները և հիմնվել իմ այս հայտատարության վրա, քանի որ ինչպես արդեն նշել եմ 28.03.2013թ իմ կողմից տրված լրացուցիչ ցուցմունքում նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, ես տվել եմ Տիգրան Կեսոյանից խիստ վիրավորված, բարկացած և շոկի մեջ և դա էր պատճառը, որ ես քննիչին եղելությունը հաղորդել եմ ոչ ճիշտ։
Մասնավորապես Տիգրան Կեսոյանը ինձանից վերցրեց 2000 դրամը առանց որևէ սպառնալիքի, իսկ երկրորդ 2000 դրամը վերցնելու, ես նրան հակառակվեցի, իսկ նա ասաց, որ «տեղը չես բերում արա» և ես վախենալով նրան տվեցի այդ գումարը։ Ես ամենայն պատասխանատվությամբ հայտարարում եմ, որ ոչ առաջին դեպքում, ոչ երկրորդ դեպքում Տիգրանի ձեռքում դանակ չի եղել և նա ինձ դանակով կամ որևէ այլ իրով չի սպառնացել, նրա ձեռքում ոչ մի բան չկար, նա նշել է որ տուն հասնելու պես կվերադարձնի այդ գումարները։ Իսկ «Երևան Սիթի» խանութի մոտ ես սպասեցի 5-10 րոպե: Եթե նման բան լիներ ապա ինչու ես պետք է նրան 5-10 րոպե սպասեի, այլ տրամաբանությամբ, ես պետք է անմիջապես փախնեի նրանց իջեցնելուց հետո, մի գուցե մի քանի րոպե էլ սպասեի նոր դուրս կգար և կվերադարձներ իմ գումարները։
Ես վրդովված էի և վիրավորված նրա պահվածքից, քանի որ իմ հետ առհամարական տոնով էր խոսում, անընդհատ ասում էր «տաքսիստ չես արա», դրա համար ես որոշեցի գնալ քաղմաս և հայտարարություն տալ և իմ կողմից ավելացրեցի, որ նա ինձ դանակով սպառնացել է։ Հարգելի դատարան, նորից հայտարարում եմ, որ 100 տոկոսով նա ինձ չի սպառնացել, ոչ դանակով և ոչ էլ այլ իրով, նորից եմ կրկնում, ես նրանից վիրավորվեցի այն բանի համար, որ նա ինձ անընդհատ ասում էր «տաքսիստ չես արա» դրա համար որոշեցի նրան պատժել, նշելով, նա ինձ դանակով է սպառնացել։
Խնդրում եմ Ձեզ հիմք ընդունել իմ այս հայտարարությունը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացի դատավճիռ:>>:
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ վերը բերված հայտարարությունը հանդիսանում է տուժողի միակ ճշգրիտ և ճշմարիտ խոստովանությունը։ Առաջին` այն կազմելիս տուժողը զերծ է եղել նախաքննության մարմնի որևէ ներկայացուցչի որևիցե ազդեցությունից, այդ թվում անձին ուղորդելու և ցուցմունքները համապատասխան մեղադրական «հունի» մեջ գցելու գայթակղությունից։ Երկրորդ և ոչ պակաս կարևոր հանգամանք. Տուժողը սույն հայտարարությամբ գիտակցում և պատրաստակամություն է հայտնել կրելու «քրեական օրենքով սահմանված պատասխանատվությունը նախկինում իր տված ցուցմունքներում «հակասությունների» համար, որոնց մեղադրական բնույթը արդեն պատճառաբանվեց վերևում։
Այս ամենի հաշվառմամբ ակնհայտ է դառնում, որ մեղադրական դատավճիռը կայացվել է անհիմն, քրեադատավարական օրենքի պահանջների բազմաթիվ խախտումներով, ինչի հետևանքով ամբաստանյալը դատապարտվել է բավական խիստ պատժի, այն է ազատազրկման վեց տարի ժամկետով։
Ավազակաթությունը երկօբյեկտ հանցագործություն է. Հիմնական անմիջական օբյեկտը սեփականությունն է, իսկ լրացուցիչ օբյեկտ են հանդիսանում մարդու կյանքը կամ առողջությունը։ Ավազակության հիմնական անմիջական օբյեկտի հարցը կարող է տարակուսանք առաջացնել, քանզի ինչպես հայտնի է, ներկայումս քրեական օրենսդրությամբ առաջնային է համարվում մարդու կյանքն ու առողջությունը, և հետո միայն այլ արժեքները, այդ թվում սեփականությունը։
Հարձակում տերմինը քրեական օրենսդրության մեջ օգտագործվում է հազվադեպ և ենթադրում է տուժողի համար հանկարծակի, ագրեսիվ վարքագիծ, որը զուգորդվում է բռնությամբ։ Դիմելով դատարանին, բողոք բերաշ անձը նշել է, որ գործում որևիցե ապացույց չկա այն մասին, որ ամբաստանյալը որևէ անձի նկատմամբ ցուցաբերել է հանկարծակի և ագրեսիվ վարքագիծ, առավել ևս այդ ամենը զուգորդել է բռնությամբ։ Ավելին, բռնություն գործադրումը համարելով ավազակային պարտադիր հատկանիշ օրենքն այն ձևակերպել է երկու ձևով կյանքի համար վտանգավոր և առողջության համար վտանգավոր։ Ամբաստանյալ Տիգրան Կեսոյանը ակնհայտ է, որ ոչ մեկի կյանքի համար կամ առողջության համար վտանգավոր գործողություն չի կատարել։ Հակառակ դեպքում մեղադրանքի կողմը նման փաստերն ու ապացույցները պետք է ներկայացներ Դատարանին։
Նշել է, որ ամբաստանյալի անմեղության մասին նաև վկայում են գործով անցնող վկաները։ Գործում առկա են վկաների բազմաթիվ ցուցմունքներ, որոնցով ամրապնդվում է Տիգրան Կեսոյանի ավազակային բնույթի գործողությունների բացակայությունը։ Դատարանը, սխալմամբ դատավճռի հիմքում չի դրել Տիգրան Կեսոյանին արդարացնող ցուցմունքներ տված վկաների, ինչն էլ հանգեցրեց մեղադրական անհիմն և ապօրինի վճռի կայացմանը։
Ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հատկանիշներով սխալ է որակվել, քանի որ նրա գործողություններում բացակայում են, որպես ավազակություն, մեղխսագրվող արարքի բոլոր հանկանիշները։ Պաշտպանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Կեսոյանի կատարած գործողություններում չկա հանցակազմ և նա չի կարող կրել քրեական պատասխանատվություն, իսկ դրանից բխող քրեաիրավական պատիժը պետք է բացառվի, հետևյալ հիմնավորմամբ:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 366-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասին 1-3-րդ կետերը, նշել է, որ Դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, չի հետևել, սխալմամբ չի կիրառել և չի ուղորդվել վերը նշված իրավանորմերի պահանջները ու կանոնակարգումները, դրա արդյունքում կայացրել է մեղադրական խիստ դատավճիռ, ինչն էլ, իրենց համոզմամբ, պետք է շտկվի և ուղղվի Վերաքննիչ դատարանի կողմից։
Դիմելով Վերաքննիչ դատարանին, նշում է, որ իրենց խնդիրը տուժողի նման պահվածքի, այն է անձի վերաբերյալ իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ տարածելու, զրպարտելու կամ այլ արարքի հիմքով պատասխանատվության ենթարկելը կամ այդ հիմքերով անբարենպաստ հետևանքներ առաջացնելը չէ։ Եթե վարույթն իրականացնող մարմինը նպատակահարմար կգտնի ուսումնասիրել նման արարքի հանգամանքները կամ տալ իրավական գնահատական, ապա դա կարող է և պետք է դառնա այլ վարույթի առարկա։ Բայց ոչ այս։ Նշել է, որ իրենց դեպքում տուժողի վերը բերված խոստովանությամբ պատկերն ուղղակի դարձավ պարզ և ամբողջական: Ամբաստանյալի ավազակային նկրտումների դեպքում, եթե նման բան իրականում տեղի էր ունեցել, ոնց կարող էր տուժողը ոչ թե հրատապ փախուստի դիմել և փիրկվեր. այլ համբերատար սպասեր, որ «հանցագործը» վերադառնար և «շարունակեր» իր հանցավոր արարքները: Գտնում է, որ նման միտքն իրապես անհեթեթ է։ Բողոք բերաշ անձը կարծում է, որ դա կարող էր նշանակել ընդամենը մեկ բան` ամբաստանյալն որևէ հակաիրավական գործողություն կամ հանցավոր արարք չի գործել:
Բողոքի հեղինակը Վերաքննիչ դատարանին տեղեկացրել է, որ Տիգրան Կեսոյանը բնակության վայրից և ըմբշամարտի ֆեդերացիայից բացառապես բնութագրվում է դրական կողմից։ Սպորտի բնագավառում, այն է՛ ազատ ոճի ըմբշամարտի ամբաստանյալի ձեռք բերած 2006-2010թ.թ. նվաճումները հանրապետական, եվրոպական և միջազգային մրցաշարերում գրավել է բարձր և առաջին, ՀՀ ըմբշամարտի ֆեդերացիայի կողմից տրված բնութագրում նվաճումների մասին մանրամասն նշված է։ Գործի նյութերում առկա են բազմաթիվ պատվոգրեր, մասնակցության սերտիֆիկատներ, հավաստագրեր և պատվավոր փաստաթղթեր։ Այս ամենին մարդը չէր կարող արժանանար, եթե նա իր մտքում և սրտում լիներ հանցագործ և ունենար կրիմանալ նկրտումներ։ Ով սովոր է հասնել փայլուն հաղթանակների իր սեփական ուժերով ազնիվ և արդար մրացակցության արդյուքնում բացառապես սպորտային հարթակում։
Հաշվի առնելով վերը շարադրվածը և առաջնորդվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 393-րդ, 394-րդ և այլ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 10-րդ, 70-րդ և այլ հոդվածների պահանջներով և կանոնակարգումներով Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 24-ին կայացրած թիվ ԵԱՔԴ/0099/01/13 դատավճիռը, փոփոխել այն և ամբաստանյալի նկատմամբ կայացնել արդարացնամ դատական ակտ։
Իսկ այն դեպքում, երբ Վերաքննիչ դատարանը կգա այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալի արարքն այնուամենայնիվ քրեական պատասխանատվության է արժանի, ապա խնդրել է ամբաստանյալի արարքը վերավորակել ու տալ ճիշտ և օբյեկտիվ իրավաբանական որակում, իսկ թիվ ԵԱՔԴ/0099/01/13 դատավճիռը բեկանել, փոփոխել և ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ պատիժ, իսկ նշանակած պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։

3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններր և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով վերաբերելիության, թույլատրելիության վերաբերյալ, ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի պաշտպան Արտակ Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.03.2014թ. թիվ ԵԱՔԴ/0099/01/13 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով թողնելով օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցերը հետևյալն են.
1. Ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածության վերաբերյալ, արդյոք ճիշտ է առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը, թե ոչ.
2. Սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները կարող են բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում արդարացնելու համար.
3. Առկա են արդյոք օբյեկտիվ հիմքեր ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի համար ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմանները և վերաքննիչ վերանայման առարկան ամրագրած ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների համատեքստում ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը քննության առարկա պետք է դարձնի ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը և նրա նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն` ապացույցներ հավաքվում են հետաքննության, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված քննչական և դատական գործողությունների կատարման ճանապարհով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիրչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Դավթաշենի կամրջի հարևանությամբ գտնվող գազալցակայանի մոտ գտնվող սրճարանում նստած են եղել ինքը, Արամը և Սամվելը, ով ներկայումս հանգուցյալ է: Դուրս գալով տաքսի ավտոմեքենա են կանգնեցրել: Նստելիս վարորդը պահանջել է, որ ծխախոտները գցեն: Այդպես էլ արել են: Սամվելն ասել է <<ինչի դու չես ծխում, իրենք ինչու չպիտի ծխեն>>: Ինքն ասել է, որ խոսակցությունը դադարեցնեն, քանի որ չի ցանկանում փորձանքի մեջ ընկել: Սամվելին իջեցրել են և շարունակել ընթացքը դեպի Կոմիտասի պողոտա: Հասնելով <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ, ինքն իջել է մեքենայից և վարորդից 2000 դրամ վերցնելով` հեռախոսն է լիցքավորել, ասելով որ տեղ հասնելուն պես կվերադարձնի: Հասնելով <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ` ցանկացել է մաստակ գնել և պահանջել է մեքենան կանգնեցնել: Սուպերմարկետում հանդիպել է իր ծանոթին: Ինքը կանչել է տաքսի մեքենայում գտնվող Արամին, որպեսզի նա նույնպես գնա խանութ: Մոտ 20-25 րոպեից դուրս են եկել սուպերմարկետից և տեսել, որ այդ տաքսի ավտոմեքենան չկա: Մտածել են, թե վարորդը կարծել է, որ իրենք փախել են և գնացել են տուն: Վարորդը ցուցմունք է տվել, որ 5-10 րոպե սպասել է: Եթե նրա նկատմամբ ավազակային հարձակում է եղել, ապա նա ամեն րոպեն կօգտագործեր, որ փախչեր:
Տ.Կեսոյանը հայտնել է նաև, որ տուժողի դատարանում տված ցուցմունքը ճշմարտություն է: Ինքը դանակ չի պահել տուժողի վրա: Եթե նույնիսկ իր ձեռքին ինչ որ իր լիներ` տուժողը չէր կարող տեսնել և նկարագրել, քանի որ մեքենայի մեջ լուսավորված չէր: Երբ իրենք խանութից դուրս են եկել, տուժողն արդեն գնացած է եղել: Մեքենայի մեջ ինքն իր սպին տուժողին ցույց չի տվել, սպին էլ այնքան մեծ չէ, որ երևար: Սպին գտնվում է գոտկատեղից ներքև` ազդրի վրա: Նախկինում իր նկատմամբ քրեական գործ է եղել, որի կապակցությամբ ոստիկանությունում իրեն գիտեն: Մեքենայի մեջ խոսակցություն է եղել, որի ընթացքում ինքն ասել է, որ էլի փորձանքի մեջ է եղել, դանակով խփել են հետևից, բայց սպին ցույց չի տվել և չի ասել, թե սպին իր մարմնի որ մասում է:
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Տիգրան Կեսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. փետրվարի 04-ին ժամը 01:30-ից մինչև 02.00-ն ընկած ժամանակահատվածում Արամ Ասլանյանից բացի եղել է նաև իր ծանոթը: Իր հիշելով վերջինիս անունը Կարեն էր, այլ տվյալներ չգիտի: Ինքը նրա հետ շփվել է մի երկու անգամ: Կարենը մոտ 30-40 տարեկան է, միջին կազմվածքի, միջին հասակի, սպիտակամաշկ, կիսաճաղատ անձ է: Իրենք ծխախոտները գցել են և նոր նստել մեքենան: Այսինքն ինքը դեն է նետել, որից հետո Արամին և Կարենին ասել է, որ նրանք էլ դեն նետեն ծխախոտները: Հիշում է, որ իրենք ծխախոտները դեն են նետել տաքսու վարորդի ասելուց հետո: Կարենի հետ նստած են եղել <<օբյեկտում>>, որից հետո դուրս են եկել և նստել տաքսի ավտոմեքենա: Չի հիշում որտեղ է ծանոթացել նրա հետ: Ինչ որ մեկը ծանոթացրել է իրենց, սակայն չի հիշում, թե ով:
Տ.Կեսոյանը անունների հակասության հետ կապված հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս նրա անունը Կարեն է հիշել: Հետո երբ վերջինս ներկայացել և ցուցմունք է տվել, պարզվել է, որ նրա անունը Սամվել է:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը Հունաստանից եկել է Հայաստան և որոշել ծանոթանալ Հայաստանին: Իր մեքենան որոշել է օգտագործել որպես տաքսի: Տվյալ երեկո 3 անձ` Տիգրան Կեսոյանը և ևս երկու հոգի նստել են իր մեքենան: Ինքը թույլ չի տվել, որ տղաները մեքենայի մեջ ծխեն: Տիգրանը հեգնանքով ասել է <<վարորդ չես, դու պիտի ինձ ասես>>: Ինքը շատ է բարկացել, վիրավորվել: Հարցրել է, թե ուր են գնում: Ինչ-որ թաղամաս են ասել, Տիգրանին խնդրել է տեղանքը բացատրել: Հասել են մի խանութի մոտ, Տիգրանը տղաներից մեկից գումար է ուզել, ով ասել է, որ չունի: Հետո Տիգրանն իրենից է ուզել 2000 դրամ: Ինքը պատասխանել է, որ հերիք չի իրեն խիստ վիրավորել է, դեռ գումար է ուզում, ոնց որ <<սրտիս խփես>>: Ինքը տվել է գումարը, Տիգրանն իջել է մեքենայից ծխախոտ կամ քարտ գնելու, չի հիշում: Ընկերը մնացել է մեքենայի մեջ, իսկ մյուս ընկերն իջել էր կամրջի մոտ: Առաջին անգամ Տիգրանն իջավ խանութի մոտ, երկրորդ անգամ նորից իջավ խանութի մոտ և էլի ուզեց 2000 դրամ, ասելով որ կվերադարձնի: Ինքը գումարը տվել է, սակայն բարկացել է: 10-15 րոպե անց Տիգրանը սուպերմարկետից դուրս է եկել և կանչել իրեն: Երբ ինքը մոտեցել է, նա ասել է <<չէ քո հետ չեմ արա, ընկերոջս կանչի>>: Ինքը բարկացել է, բայց գնացել կանչել է նրա ընկերոջը, ով մեքենայում քնած էր: Ինքը սպասել է նրանց 15 րոպե, որից հետո հեռացել է:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում տուժողը հայտնել է նաև, որ իրեն վատ էր զգում, որոշել է դիմել ոստիկանություն: Մի 2 ժամ հետո մոտեցել է մի քննիչ: Ինքը նրան ասել է, որ շատ վիրավորված է, ոնց որ հարվածած լինեն իր սրտին: Մոտ 40 րոպե հետո բերել են սուպերմարկետի տեսաերիզը: Ոստիկանները Տիգրանին ճանաչում էին: Հաջորդ օրը Տիգրանին բերել են: Իրեն ասել են` գրի ոնց եղել է: Գրել է քննիչի օգնությամբ, քանի որ հայերեն լավ չգիտի: Թարգման է խնդրել, բայց իրեն ասել են, որ խնդիր չունի, իրենք կօգնեն: Գրված ցուցմունքը իր սրտով չէր: Այդ պատճառով ցանկացել է լրացուցիչ ցուցմունք տալ ՀՀ-ում Հունաստանի դեսպանատան աշխատողի ներկայությամբ: Լրացուցիչ ցուցմունքը տարբերվում էր նրանով, որ զենքի մասին խոսք չկար, այս անգամ ասվում էր ինչ որ առարկայի մասին: Հետո զղջացել է որ բողոքել է, քանի որ ուրիշ բան էր ցանկանում, ուրիշ բան է ստացվել: Հասկացել է, որ ինքը չի կարող այստեղ ապրել և մեկնել է Հունաստան: 6-7 ամիս հետո իմացել է, որ այնտեղ, ուր ապրել է վարձով, դատարանից ինչ-որ թուղթ է ստացվել: Իմացել է, որ Տիգրանն այսքան ժամանակ կալանավորված է, խղճի խայթ է զգացել, ուստի որոշել է վերադառնալ Հայաստան և ճիշտ ցուցմունք տալ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում տուժողը, պատասխանելով հարցերին, հայտնել է, որ հաղորդումը, բացատրությունը, բոլոր ցուցմունքները ինքը գրել է ոստիկանների օգնությամբ: Եթե տեսնի, ապա մեքենայում գտնվող մյուս տղաներին էլ կճանաչի: Առաջինը Դավիթաշենի կամրջի մոտ իջել է բարձրահասակ տղան: Երկու անգամ է գումար պահանջվել Տիգրանի կողմից: Առաջինը մինչև <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետ հասնելը: Ինքը գումարը տվել է իր կամքով, մարդկային ձևով: Երկրորդ անգամ տվել է, քանի որ շատ հայրենասեր է, մտածել է անդաստիարակ տղաներ են: <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ առաջինը Տիգրանն է իջել, մյուս տղան մեքենայի մեջ քնած էր: Հետո Տիգրանը ձեռքի շարժումով կանչել է, սակայն երբ ինքը մոտեցել է, նա ասել է, որ իրեն չի կանչում, այլ` ընկերոջը: Ինքը գնացել կանչել է Տիգրանի ընկերոջը: Ինքը շատ է վիրավորվել: Հետո նրանք երկուսով գնացել են խանութ և այլևս չեն վերադարձել: Իր հարցին սուպերմարկետի անվտանգության աշխատակիցը պատասխանել է <<քցեցին քեզ>>: Այնքան գումարի խնդիրը չէր, ինչքան վիրավորանքը: Երբ խանութի տեսագրությունները դիտել են և ինքը ցույց է տվել Տ.Կեսոյանին, դրանից հետո նոր հայտարարությունը գրել է: Ոստիկանները ճանաչել են Տիգրանին: Պնդել է, որ հաղորդումը և ցուցմունքը ճիշտ չեն: Դանակով սպառնալիք չի եղել:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի` նախաքննության ընթացքում և ընդհանուր իրավասության դատարանում տված ցուցմունքները, տուժող Ա. Աֆրիկյանի` ընդհանուր իրավասության դատարանում տված ցուցմունքները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի` նախաքննության ընթացքում և Ընդհանուր իրավասության դատարանում տված, ինչպես նաև` տուժող Ա. Աֆրիկյանի` Ընդհանուր իրավասության դատարանում տված ցուցմունքները մտացածին են, ոչ արժանահավատ, այդ ցուցմունքներով ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանը նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ տուժող Ա. Աֆրիկյանը` հովանավորելու ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանին, նրան ազատելու քրեական պատասխանատվությունից կամ մեղմելու քրեական պատասխանատվությունը:
Ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորված, իսկ ցուցմունքները և պատճառաբանությունները հերքված են պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված` տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի փետրվարի 4-ին ժամը 01:30-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Դավիթաշեն կամրջի հարևանությամբ գտնվող` Տ.Պետրոսյան փողոցի վերջնամասում գտնվող տրանսպորտի կանգառի մոտ <<Գևորգ Իսախանյան>> Ա/Ձ-ին պատկանող և իր կողմից շահագործվող <<Օպել>> մակնիշի 6032 Լ պետհամարանիշի ավտոմեքենանան կանգնեցրել են իրեն անծանոթ 25-30 տարեկան 3 երիտասարդներ: Նրանցից մեկը նստել է իր կողքի նստատեղին մեքենայի առջևի հատվածում, իսկ մյուս երկուսը մեքենայի հետևի նստատեղերին: Երբ նշված երիտասարդները կանգնեցրել են մեքենան երեքն էլ ծխելիս են եղել և ինքը մինչև մեքենան նստելը երիտասարդներին զգուշացրել է, որ ծխախոտերը դեն նետեն, նոր նստեն մեքենան: Մեքենան նստելուց հետո երիտասարդները պատվիրել են ուղևորվել Զեյթուն թաղամաս, ապա այնտեղից վերադառնալ Զովունի գյուղ: Հետևում նստած տղաներից մեկն արհամարական տոնով հարցրել է, թե ինչու չծխեն: Ինքը պատասխանել է, որ մեքենայի մեջ նույնիսկ ինքը չի ծխում և թույլ չի տալիս, որ ուղևորներն էլ ծխեն: Դրանից հետո իր կողքի նստատեղին նստած երիտասարդը ասել է. <<ուրեմն լսի արա, ես եմ ստեղ ասողը, իմացի ով ա կողքդ նստած, ես ավտարիտետ տղա եմ ու վայեվատ արած եմ>>: Վերջին նախադասությունը լսելուց հետո, ինչ-որ ձայն է լսել կողքի նստատեղին նստած տղայի կողմից: Թեքվելով դեպի նշված տղայի կողմը, նրա ձեռքում տեսել է դանակ: Դանակը փականով է եղել, կոճակով բացվող, բաց վիճակում մոտ 20 սմ երկարությամբ: Երիտասարդը դանակը պահել է ձեռքում այնպես, որ իր համար տեսանելի լինի: Դրանից հետո իրեն ասել է, որ խելքը գլուխը հավաքի և անի այն, ինչ նա կասի և դանակը փակելով դրել է գրպանը: Դավիթաշենի կամուրջն անցնելուց հետո հետևում նստած ուղևորներից մեկի պահանջով կանգնեցրել է ավտոմեքենան: Նշված անձը իջել է ավտոմեքենայից և իջնելու ընթացքում իրեն ասել է, որ անի այն, ինչ կասի նրա ընկերը: Դրանից հետո շարունակել են ընթացքը դեպի Կոմիտասի պողոտա և հասնելով <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ, իր կողքի ուղևորը պահանջել է, որպեսզի կանգնեցնի մեքենան և թեքվելով հետևում նստած ուղևորի կողմը, ասել է, որ իրեն 2.000 ՀՀ դրամ գումար տա, սակայն վերջինս հայտնել է, որ գումար չունի: Այնուհետև նույն պահանջով նա դիմել է իրեն և հայտնել, որ Զեյթուն հասնելուց հետո կվերադարձնի: Ինքն ասել է, թե նրա որ լավ արարքի ամար տա այդ գումարը: Երիտասարդը պատասխանել է, որ ինքը <<շատ է լեզվին տալիս>>: Դրանից հետո մտածելով, որ եթե չտա այդ գումարը երիտասարդը իրեն կվնասի` տվել է պահանջվող 2.000 ՀՀ դրամ գումարը: Գումարը վերցնելուց հետո վերջինս մտել է <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետ: Մի քանի րոպե հետո վերադառնալով նստել է մեքենան և պատվիրել գնալ Զեյթուն: Ինքը մեքենան վարել է Կոմիտասի պողոտայով դեպի Զեյթուն: Հասնելով <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ, առջում նստած երիտասարդը պահանջել է մեքենան կանգնեցնել: Ինքը մեքենան կայանել է սուպերմարկետի դիմաց գտնվող մեքենաների համար նախատեսված կայանատեղում: Վերջինս իջնելով մեքենայից մտել է <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետ: Անմիջապես հետ է վերադարձել և կրկին պահանջել 2.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքը պատասխանել է <<հո տակից դուրս չի գալիս էս փողը>>: Երիտասարդն ասել է. <<էլի տեղը չես բերում արա>> և նստելով ավտոմեքենան դանակը փակ վիճակում դրել է իր մարմնի աջ հատվածին և ասել <<կոկորտդ կկտրեմ>>: Ինքն էլ տվել է 2.000 ՀՀ դրամը: Գումարը վերցնելուց հետո նա կրկին գնացել է դեպի սուպերմարկետի կողմը և խանութի դռների մոտից ձեռքով կանչել է: Ինքը կարծելով, թե իրեն է կանչում, իջել է մեքենայից, սակայն երիտասարդն ասել է, որ իրեն չի կանչում, այլ` մեքենայի հետնամասում նստած ընկերոջը: Դրանից հետո հետնամասում նստած երիտասարդը իջել է մեքենայից և գնացել սուպերմարկետի դռների մոտ: Երիտասարդները միասին մտել են խանութ: Ինքը մոտ 5-10 րոպե սպասելուց հետո մտել է խանութ, որպեսզի պարզի` երիտասարդնեն այնտեղ են, թե` ոչ: Սուպերմարկետում նրանց չհայտնաբերելով, գնացել է ոստիկանության Արաբկիրի բաժին և հայտնել կատարվածի մասին:
Տուժող Ալեքսանդրոս Աֆրիկյանի և մեղադրյալ Տիգրան Կեսոյանի միջև նախաքննության ընթացքում կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությամբ, որտեղ տուժող Ա.Աֆրիկյանը պնդել է իր ցուցմունքները:
Վերաքննիչ դատարանը, համադրելով տուժող Ա. Աֆրիկյանի` նախաքննության ընթացքում և ընդհանուր իրավասության դատարանում տված ցուցմունքները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, վերը նշված պատճառներով հավաստի է համարում տուժող Ա. Աֆրիկյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում վկա Արամ Գագիկի Ասլանյանի տված ցուցմունքով այն մասին, որ Տիգրան Կեսոյանի հետ ապրում են նույն բակում: 2013թ. փետրվարի 04-ին Տիգրան Կեսոյանին հանդիպել է ժամը 20-21-ից հետո: Դավիթաշենում իրար հետ նստած են եղել սրճարանում, ինքը գարեջուր է խմել, Տիգրանը` կոկտեյլ: Ժամը 24-ի սահմաններում ինքը, Տիգրանն ու Սամվելը դուրս գալով սրճարանից, քայլել են դեպի կամուրջը: Այդտեղ տեսնելով <<Օպել>> մակնիշի տաքսի ավտոմեքենան` նստել են: Սամվելը կամրջի մոտ իջել է: Տիգրանը շրջվել և իրեն հարցրել է, թե իր մոտ 2000 դրամ կա (սրճարանում հաշիվը Տիգրանն էր փակել): Ինքը պատասխանել է, որ չկա: Հետո Տիգրանը տաքսու վարորդին ասել է, որ իրեն 2000 դրամ տա, տուն հասնելուց հետո կվերադարձնի: <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ Տիգրանն իջել է, որ հեռախոսը լիցքավորի, որպեսզի կարողանա զանգահարել եղբորը` ուղեվարձը և 2000 դրամ պարտքը տուժողին վերադարձնելու նպատակով: <<ՍԱՍ>>-ում լիցքավորման ապարատը չի աշխատել: Տիգրանն ասել է, որ <<Սիթի>> սուպերմարկետում կլիցքավորի: <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետում Տիգրանն իր ծանոթին է հանդիպել, դուրս է եկել խանութից և իրեն է ձայն տվել, որ ինքը գնա և հեռախոսը լիցքավորի: Տաքսու վարորդը հասկացել է, թե իրեն է ձայն տալիս, ինքն է դուրս եկել: Տիգրանն ասել է, որ ինձ է կանչում: Ինքը իջել է մեքենայից և գնացել խանութ: Խանութում 15-20 րոպե շրջել են: 1000 դրամով լիացքավորել են հեռախոսը, մյուսի 1000 դրամին ծամոն ու ծխախոտ են գնել: Տիգրանն իր ծանոթի հետ է խոսել, որից հետո դուրս են եկել <<Սիթի>>-ից և տեսել, որ այդ տաքսի ավտոմեքենան չկա: Երկու կողմից էլ նայել են: Այդտեղից քայլելով գնացել են տուն: Տունը մոտ է:
Երբ նստել են տաքսի ավտոմեքենան, երեքի ձեռքին էլ ծխախոտ է եղել: Վարորդն ասել է, որ գցեն ծխախոտները: Այդպես էլ արել են և նստել մեքենան: Իրենց երրորդ ընկերը տեսնելով, որ վարորդի մոտ ծխախոտ կա դրված, հարցրել է, թե մենակ նրան է կարելի ծխել, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ իր մեքենայում չեն ծխում: Տիգրանը շրջվել է և ասել, որ վերջացնեն, ավելացնելով, որ վերջերս էլ նման շառի մեջ է ընկել, որի ընթացքում դանակով հետևից խփել են նրան:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում վկան, պատասխանելով հարցերին, հայտնել է, որ երրորդ ընկերոջ անունը Սամվել է: Լսել է, որ Սամվելը մահացել է: Տիգրանի անձը նկարագրող խոսակցություն չի եղել: Մեքենայի լուսավորությունն այնպիսին էր, որ ձեռքերի շարժումները դժվար երևային, փողոցի լույսերն անջատված էին: Տիգրանի կողմից որևէ սպառնալիք չի եղել, ինքը նստած է եղել վարորդի հետևի նստատեղում: Ինքն այնպես էր նստած, որ Տիգրանին չէր տեսնում, եթե նրա ձեռքին բան լիներ, ինքը չէր տեսնի, բայց տեսել է, որ նրա ձեռքին բան չկար: 2000 դրամը վարորդն իր կամքով է տվել, իրենք չեն ստիպել, որպեսզի տուժողը գումար տա: Ինքը ներկա է եղել և եթե Տիգրանը նման բան աներ կամ սպառնար, ինքը կտեսներ: Տիգրանը սպին ցույց չի տվել, ուղղակի ասել է, որ նախկինում իրեն դանակով խփել են: Նախաքննության ժամանակ ինքն ուրիշ ցուցմունք է տվել, քանի որ դեպքը ուշ ժամի է եղել և չի ցանկացել, որպեսզի տնեցիներն իմանային, որ ինքն այդ ժամին տանը չի եղել: Ինքը հիմա թմրանյութեր չի օգտագործում, հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապում: Իր նախաքննական ցուցմունքը սուտ է եղել, զղջում է կատարածի համար: Պնդել է դատարանում տված ցուցմունքը:
Գնահատելով վկա Արամ Գագիկի Ասլանյանի նախաքննության ընթացում տված և դատարանում հետազոտված ցուցմունքը, Ընդհանուր իրավասության դատարանը գտել է, որ այն սույն գործով մեղադրանքին վերաբերելի չէ:
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում վկա, ներկայումս հանգուցյալ Սամվել Երանոսյանի տված ցուցմունքով այն մասին, որ Տիգրան Կեսայանին ճանաչում է 2012 թվականից որպես ըմբշամարտիկ: Տիգրանն իր փոքր եղբոր` Սասուն Երանոսյանի ծանոթն է: 2013թ. փետրվարի 3-ին ժամը 23-ի սահմաններում Դավիթաշենում գտնվող Սասնա-Ծռեր փողոցում ռեստորանի մոտակայքում պատահական հանդիպել է Տիգրանին և վերջինիս հարևան Արամին: Մի քանի րոպե զրուցելուց հետո Տիգրանի առաջարկությամբ գնացել են գարեջուր խմելու: Մոտ մեկ ժամ հետո դուրս են եկել: Դրանից հետո նրանք պատրաստվում էին գնալ տուն: Քանի որ մոտակա խանութը կամրջի մյուս կողմում էր, ինքը նրանց առաջարկել է, որպեսզի իրեն իջեցնեն կամրջի մյուս կողմում` դեպի Կոմիտասի պողոտա: Դավիթաշենի եկեղեցու դիմաց գտնվող կանգառում կանգնացրել են մի պատահական տաքսի: Տիգրանը նստել է մեքենայի առջևի, իսկ ինքն ու Արամը հետևի նստատեղին: Վարորդը Տիգրանին ասել է, որ իր մեքենայի մեջ չեն ծխում: Ինքը տեսնելով, որ նրա մեքենայի մեջ ծխախոտ և կրակայրիչ է դրված, ասել է, որ բացի վարորդից ոչ ոք չի ծխում: Նա պատասխանել է, որ մեքենայի մեջ չի ծխում: Այդ ժամանակ Տիգրանն ասել է, որ գցեն ծխախոտները և չշարունակեն այդ թեման, ասելով շառից հեռու, որ նոր է պրծել նման մի շառից, երբ <<համ դանակով հետևից նրան խփել են, համ էլ դատվել է>>: Այդ ժամանակ հասել են կամրջի վերջը: Ինքն իջել է մեքենայից, իսկ նրանք շարունակել են իրենց ճանապարհը և չգիտի, թե ուր են գնացել և ինչ են արել:
Հայտնել է նաև, որ իջնելուց բոլորին մաղթել է բարի ճանապարհ, վարորդին էլ նույն բարի տոնով ասել է, որ տղաներին բարով-խերով տեղ հասցնի: Մեքենայից իջնելուց հետո գնել է ծխախոտը և վերադարձել Դավիթաշեն:
Տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանի և վկա Արամ Գագիկի Ասլանյանի առերես հարցաքննության արձանագրությամբ:
Տուժող Ա.Աֆրիկյանը առերես հարցաքննությամբ պնդել է իր ցուցմունքը և հայտնել, որ ճանաչում է իր հետ առերես հարցաքննվողին: Վերջինս 2013թ. փետրվարի 04-ին ժամը 01:30-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում իր երկու ընկերների` Տիգրան Կեսոյանի և մյուս ընկերոջ հետ, որին չի ճանաչում, Դավիթաշենի կամրջի մոտակայքում նստել է իր տաքսի ավտոմեքենան: Դիմացի նստատեղին նստել է Տիգրան Կեսոյանը, իսկ Արամ Ասլանյանը և նրանց մյուս ընկերն ավտոմեքենայի հետևի նստատեղերին: Հայտնել է, որ իր հետ առերես հարցաքննվող Ա.Ասլանյանի հագին այդ օրը եղել է դեղին մուշտակ և կապույտ ջինսե տաբատ: Ա.Ասլանյանը ոչինչ չի խոսել իր մեքենայի մեջ և ոչ մի գործողություն չի կատարել: Հայտնել է, որ Ա.Ասլանյանի ընկերը` Տ.Կեսոյանը, դանակով սպառնացել է իրեն, իսկ <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ դանակի սպառնալիքով իրենից վերցրել է 2.000 ՀՀ դրամ գումար և Ա.Ասլանյանի հետ միասին մտնելով սուպերմարկետ հեռացել են: Դրանից առաջ <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ Տ.Կեսոյանը իրենից վերցրել է 2.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ Դավիթաշենի կամրջի վրա իր տաքսի ավտոմեքենայի մեջ Տ.Կեսոյանը կողքից հանել է փականով բացվող դանակը, բացել այն, թափահարել և ասել, որ եթե ինքը նրա ասածները չանի, ապա նա իր կոկորդը կկտրի: Հայտնել է, որ իր հետ առերես հարցաքննվող Ա.Ասլանյանի և Տ.Կեսոյանի հետ իր մեքենայի մեջ եղած մյուս տղան մեքենայից իջել է Դավիթաշենի կամրջի վերջնամասում` Վ.Վաղարշյան փողոցի վրա և իջնելու ընթացքում ասել, որ անի այն, ինչ կասի իր ընկերը:
04.02.2013թ.-ին անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողությամբ այն մասին, որ տուժող Ալեքսանդրոս Աֆրիկյանը իրեն ներկայացված 4 լուսանկարներից ձախից դեպի աջ ճանաչել է 4-րդ լուսանկարում պատկերված անձին` Տիգրան Սամվելի Կեսոյանին և հայտնել, որ վերջինս 2013թ. փետրվարի 4-ին իր տաքսի ավտոմեքենայի մեջ` իր կողքի նստատեղին նստած անձն է, ով գումար է պահանջել իրենից և դանակով սպառնացել, որ եթե ինքը նրա պահանջած 2.000 ՀՀ դրամը չտա, ապա նա իր կոկորդը կկտրի: Սկզբում` <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ ինքը տվել է 2.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ, դանակի սպառնալիքի ազդեցության տակ, տվել է ևս 2.000 ՀՀ դրամ գումար:
04.02.2013թ.-ին անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողությամբ, այն մասին, որ տուժող Ալեքսանդրոս Աֆրիկյանը իրեն ներկայացված 4 լուսանկարներից ձախից դեպի աջ ճանաչել է 2-րդ լուսանկարում պատկերված անձին` Արամ Գագիկի Ասլանյանին և հայտնել, որ վերջինս 2013թ. փետրվարի 4-ին ժամը 01:30-ից 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում նստած է եղել իր տաքսի ավտոմեքենայի հետնամասի` իր նստատեղի հետևի նստատեղին: Վերջինս իրեն չի սպառնացել, իր նկատամամբ բռնություն չի գործադրել, չի հայհոյել:
07.02.2013թ.-ին անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողությամբ, այն մասին, որ տուժող Ալեքսանդրոս Աֆրիկյանը իրեն ճանաչման ներկայացված 4 անձանցից ճանաչել է ձախից դեպի աջ կանգնած 4-րդ անձին` Տիգրան Սամվելի Կեսոյանին և հայտարարել, որ Տիգրան Կեսոյանն իր երկու ընկերների հետ 2013թ.փետրվարի 4-ին, ժամը 01:30-ից մինչև 02.00-ն ընկած ժամանակահատվածում կանգնեցրել է իր տաքսի ավտոմեքենան Դավիթաշենի կամրջի մոտակայքում: Քանի որ նրանք ծխելիս են եղել, ինքը խնդրել է նրանց նետել ծխախոտերը և նոր նստել մեքենան: Նրանք նետել են ծխախոտերը և նստել իր ավտոմեքենան: Տ.Կեսոյանը նստել է մեքենայի առջևի նստատեղին, որից հետո հանել և բացել է փականով դանակը և պահելով հեռավորության վրա և թափահարելով ասել է, որպեսզի ինքն իրեն նորմալ պահի, հակառակ դեպքում նա իր կոկորդը կկտրի: Դրանից հետո հասնելով <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետի մոտ, առանց դանակի սպառնալիքի իրենից 2.000 ՀՀ դրամ գումար է պահանջել: Ինքը Տ.Կեսոյանի սպառնալիքներից վախենալով տվել է պահանջվող գումարը, որից հետո Տ.Կեսոյանը մտել է սուպերմարկետ: Դրանից հետո շարունակել են ճանապարհը և հասնելով <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ, Տ.Կեսոյանը պահանջել է կանգնեցնել մեքենան: Նա մտել է <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետ և մեկ րոպե հետո վերադարձել ու պահանջել է 2.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքը հրաժարվել է տալ այդ գումարը, որից հետո Տ.Կեսոյանը դանակը փակ վիճակում սեղմել է իր աջ կողքին: Ինքը դանակի սպառնալիքի ազդեցության տակ տվել է այդ 2.000 ՀՀ դրամ գումարը:
Մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի մարմնի քննում կատարելու որոշմամբ և արձանագրությամբ այն մասին, որ Տ.Կեսոյանի ձախ ոտքի վրա` գոտկատեղից 13 սմ ներքև, 1սմ պարագծով առկա է շրջանաձև սպի:
Այլ փաստաթղթերը` ապացույց ճանաչված <<Երևան Սիթի>> և <<ՍԱՍ>> սուպերմարկետների տեսախցիկների տեսաձայնագրությունների զննման արձանագրություններով, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանը և վկա Արամ Գագիկի Ասլանյանը, ըստ տուժող Ալեքսանդրոս Էդիկի Աֆրիկյանի ցուցմունքի, 2013թ. փետրվարի 4-ին գտնվել են <<ՍԱՍ>> և <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետներում:
Այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված 18.04.2013թ. <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի 099-60-55-99 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով, համաձայն որի Տ.Կեսոյանի բջջային հեռախոսահամարի հեռախոսազնգերը 2013թ. փետրվարի 4-ին ժամը 01:08-ին, 01:45-ին սպասարկվել է Դավիթաշեն 3-րդ թաղ 15/1 հասցեում տեղադրված ալեհավաք կայանի կողմից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում ավազակության, այն է` ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու կամ դա գործադրելու սպառնալիքով հարձակման համար, որը կատարվել է զենք կամ որպես զենք օգտագործվող այլ առարկաների գործադրմամբ. սույն հանցանքն օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է տուժողի վրա հարձակմամբ, որն ուղեկցվում է վերջինիս կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությամբ կամ դա գործադրելու սպառնալիքով և ուղղված է տուժողի գույքը հափշտակելուն:
Սուբյեկտիվ կողմից ավազակությունը բնութագրվում է դիտավորյալ մեղքով և շահադիտական նպատակով, այն է` հափշտակել տուժողի գույքը:
Անմեղության կանխավարկածի, ապացույցների ազատ գնահատության, ապացույցների հավաքման, ստուգման, գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված վերը նշված ապացույցները` դրանց վերլուծության, դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, իրավական գնահատության ենթարկելով դրանք թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված են քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, կատարված արարքի նկատմամբ քրեական օրենքը կիրառված է ճիշտ:
Ամբաստանյալ Տիգրան Սամվելի Կեսոյանին ՀՀ քր. օր.-ի 175հդ.-ի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքում արդարացնելու հիմքեր չկան:
Քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ տուժող Ա. Աֆրիկյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք տալուց անմիջապես առաջ համապատասխան պաշտոնատար անձանց զգուշացրել է, որ հայերեն լեզվին չի տիրապետում, խնդրել է, որ իրեն տրամադրվի թարգմանիչ, ինչը մնացել է անպատասխան և անհետևանք, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանն այն համարում է անհիմն, քանի որ այն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվում. նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքների վերջում տուժողը գրել է. <<ցուցմունքը գրված է իմ կողմից, իմ բառերով, ճիշտ է, որի համար ստորագրում եմ>>/և ստորագրել է/, <<ցուցմունքը գրված է իմ ձեռքով, որը ճիշտ է, որի համար ստորագրում եմ/ և ստորագրել է/, <<պնդում եմ առերես ցուցմունքս, այն գրված է քննիչի կողմից, իմ պատմածով, կարդացի, ճիշտ է, որի համար ստորագրում եմ>>/և ստորագրել է/:
Քննության առնելով ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնվում է բացառապես տուժողի` նախաքննության ընթացքում տված <<անթույլատրելի>> ցուցմունքի վրա, ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի նկատմամբ կայացվել է անհիմն և քրեական օրենքի պահանջների խախտմամբ դատավճիռ, ամբաստանյալը որևէ հակաիրավական գործողություն կամ հանցավոր արարք չի գործել, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը նշված պատճառաբանություներն համարում է ամբողջովին հիմնազուրկ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
<<Իրավական ակտերի մասին>> ՀՀ օրենքի 45-րդ հոդվածի 10-րդ կետի 6-րդ պարբերության համաձայն` եթե իրավական ակտում նշված նորմի կիրառումը պայմանավորված է <<կամ>> շաղկապով բաժանված պայմաններով, ապա այդ նորմի կիրառման համար բավական է թվարկված պայմաններից առնվազն մեկի առկայությունը, նույն կետի 10-րդ պարբերության համաձայն` եթե իրավական ակտում նշված նորմի կիրառումը պայմանավորված է <<ինչպես նաև>> բառերով բաժանված պայմաններով, ապա <<ինչպես նաև>> բառերից հետո շարադրված պայմանները համարվում են նախկին պայմանների հետ չկապված պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1. դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը ևա յլն/.
2. կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3. հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4. անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կաատրելու մեջ.
5. քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6. այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների, <<Իրավական ակտերի մասին>> ՀՀ օրենքի վերը նշված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները, այսինքն` տվյալ հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը, սուբյեկտիվ կողմը, այդ տարրերից յուրաքանչյուրի ենթատարրերը: Այսինքն, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց պարտադիր չէ, որ միաժամանակ, սպառիչ կերպով բնութագրի հանցակազմի բոլոր տարրերը, այդպիսիք, գործնականում, շատ չեն էլ լինում: Նման ապացույցներ, որոնք գործնականում բնութագրեն հանցակազմի բոլոր հատկանիշները միաժամանակ, դրանք դեպքին ուղղակի ականատես անձանց/վկաներ, տուժողներ, մեղադրյալներ, ամբաստանյալներ, եթե վերջին երկուսը դեպքի վերաբերյալ ճիշտ ցուցմունքներ են տալիս/ ցուցմունքներն են, այսինքն` անձնային ապացույցները: Քրեական գործով ձեռք բերված մնացած բոլոր ապացույցները բնութագրում են միայն հանցակազմի այս կամ այն տարրը, այս կամ այն տարրի ենթատարրը/հանցագործության կատարման վայր, ժամանակ, եղանակ, գործիք, մեղքի ձև, դիտավորության ուղղվածություն, հանցագործության հետևանքներ, պատճառված վնասի չափ և այլն/:
Վերաքննիչ բողոքի հեղինակը, պատճառաաբնելով, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվում ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի առկայությունը, ըստ էության, <<քրեդատավարական ապացույց>> տարողունակ եզրույթը նույնացնում է դրա մի տեսակի` ուղղակի անձնային ապացույցների հետ:
Այնուհետև պաշտպանը վերաքննիչ բողոքում, փորձելով վերլուծել ավազակության հանցակազմի օբյեկտը, վերաքննիչ բողոքում բառացիորեն նշել է.
<<Ավազակությունը երկօբյեկտ հանցագործություն է. Հիմնական անմիջական օբյեկտը սեփականությունն է, իսկ լրացուցիչ օբյեկտ են հանդիսանում մարդու կյանքը կամ առողջությունը: Ավազակության հիմնական անմիջական օբյեկտի հարցը կարող է տարակուսանք առաջացնել, քանզի ինչպես հայտնի է, ներկայումս քրեական օրենսդրությամբ առաջնային է համարվում մարդու կյանքն ու առողջությունը, և հետո միայն այլ արժեքները, այդ թվում սեփականությունը>>:
Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի վերը նշված պատճառաբանությունը` հետևյալ հիմնավորումներով:
Հանցագործության օբյեկտը քրեաիրավական պաշտպանության տակ առնված արժեքների պահպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
Հանցագործությունը կարող է վնասել ոչ թե մեկ, այլ մի քանի հասարակական հարաբերություն:
Քրեական օրենքը, բացի տվյալ հանցագործության էությունն արտահայտող հասարակական հարաբերությունից, տվյալ հանցակազմի հատկանիշ է դիտում նաև այլ հասարակական հարաբերությանը վնաս հասցնելը: Դրանք երկօբյեկտ հանցագործություններն են: Այս դեպքում առանձնացվում են հիմնական անմիջական օբյեկտը, որին վնաս հասցնելը տվյալ հանցագործութայն էությունն է, և լրացուցիչ անմիջական օբյեկտը` այն հասարակական հարաբերությունը, որը հանցագործության տվյալ տեսակի դեպքում հիմնական անմիջական օբյեկտի հետ վնասվում է կամ կարող է վնասվել:
Ավազակության հիմնական անմիջական օբյեկտը սեփականությունն է/դրա պահպանմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունը/: Սեփականությանը վնաս հասցնելը ավազակության էությունն է, առանց դրա արարքը չի կարող որակվել որպես ավազակություն, իսկ մարդու կյանքը, առողջությունը ավազակության լրացուցիչ անմիջական օբյեկտ են, որը հանցագործության տվյալ տեսակի դեպքում կարող է և վնասվել, և չվնասվել/ավազակության ոչ բոլոր դեպքերում է, որ տուժողի առողջությանը վնաս է պատճառվում/:
Իսկ այն, որ քրեական օրենսդրությամբ առաջնայինը մարդն է, նրա կյանքը, առողջությունը, ապա ՀՀ քրեական օրենսդրությունը կառուցված է հենց այդ սկզբունքի հիման վրա` սկսած բառացիորեն քրեական օրենսդրության խնդիրները, սկզբունքներն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածներից մինչև բուն օրենսգրքի կառուցվածը/հենց մարդու կյանքը, առողջությունը կարևորելն է պատճառը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասը սկսվում է Մարդու դեմ ուղղված հանցագործություններով:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի հաջորդ պահանջը` եթե դատարանը գա եզրահանգման, որ Տ.Կեսոյանի արարքն, այնուամենայնիվ, քրեական պատասխանատվության է արժանի, ապա ամբաստանյալի արարքը վերաորակել ու տալ ճիշտ և օբյեկտիվ իրավաբանական որակում, թիվ ԵԱՔԴ/0099/01/13 դատավճիռը բեկանել, փոփոխել և ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ պատիժ, իսկ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ այն պետք է մերժել` հետևյալ հիմնավորումներով.
Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենս•րքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է միայն ազատազրկման ձևով պատիժ` վեցից տաս տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, նշված հանցանքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իրավադրույթների ուժով այն համարվում է ծանր: Նշված պայմաններում Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասութայն դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, այն, որ նա բնութագրվում է դրական, ազատ ոճի ըմբշամարտի ՀՀ բազմակի չեմպիոն է, Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր, չարձանագրելով քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որևէ հանգամանք, նրա նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ` ազատազրկում 6/վեց/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Դա նշանակում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասութայն դատարանը, 14.03.2014թ. թիվ ԵԱՔԴ0099/01/13 դատավճռով ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս արդեն իսկ լիարժեքորեն հաշվի է առել ամբաստանյալի կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակել է համաչափ պատիժ, որն ի զորու է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ.Կեսոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտած լինեին գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդած լինեին գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել:
Գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալի գործողություններում առկա են իրեն առաջադրված մեղադրանքը հաստատող օբյեկտիվ տվյալներ, որի պայմաններում ամբաստանյալ Տիգրան Կեսոյանին արդարացնելու կամ վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցանքը վերաորակելու կամ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու օրինական հիմքեր չկան:
Պահպանված են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջները:
Հետևաբար, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասութայն դատարանի 14.03.2014թ. թիվ ԵԱՔԴ0099/01/13 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի մեղադրանքի Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված է, ուստի և` այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը`

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Տ. Կեսոյանի շահերի պաշտպան Ա. Գարոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի մարտի 14-ի դատավճիռը` Տիգրան Սամվելի Կեսոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ