Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ ԵԱՔԴ/0097/11/14
նախագահող դատավոր` Ա. Մկրտչյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Մ. ՍԱՆԹՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Վ. ԶՈՒՌՆԱՉՅԱՆԻ
Լ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Վ. ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ԲԱՐԽՈՒԴԱՐՅԱՆԻ
Խ. ԲԱՐԽՈՒԴԱՐՅԱՆԻ
Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

2015 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Խաչատուր Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանի պաշտպան Վարդան Զուռնաչյանի, ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանի պաշտպան Լյուդվիգ Ավետիսյանի, ամբաստանյալ Արմեն Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի նոյեմբերի 05-ին ՀՀ ՊՆ ՀԿԳ քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ. Ադամյանի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 90154212 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2013 թվականի ապրիլի 05-ին Ասյա Բարխուդարյանը ձերբակալվել է:
Նախաքննության մարմնի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ Ա. Բարխուդարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /2 դրվագ/:
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա. Բարխուդարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
Նախաքննության մարմնի 2013 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ Արմեն Սարգսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Արմեն Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նույն մարմնի 2013 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ Խաչատուր Բարխուդարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2013 թվականի մայիսի 04-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի մայիսի 06-ի նույն մարմնի որոշմամբ Ա. Բարխուդարյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2013 թվակաին մայիսի 29-ի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա. Բարխուդարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է` 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
2013 թվականի հունիսի 17-ին Ա. Սարգսյանի, Ա. Բարխուդարյանի և Խ. Բարխուդարյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
Նույն դատարանի 2013 թվականի հունիսի 21-ի որոշմամբ` քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ա. Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Ա. Բարխուդարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Խ. Բարխուդարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ի դատավճռով Ասյա Բարխուդարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ Ազգային Ժողովի <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և նա ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորն գումարելու միջոցով Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ա. Բարխուդարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2013թ. ապրիլի 05-ից:
Խաչատուր Բարխուդարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ Ազգային Ժողովի <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Խ. Բարխուդարյանը ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից:
Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ա. Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի ներկայացուցիչ Մանիկ Սանթրոսյանի քաղաքացիական հայցը բավարարվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը, իսկ 2015 թվականի հունվարի 12-ին` ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանը և ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի պաշտպան` Լ. Ավետիսյանը:
2015 թվականի հունվարի 24-ին վերաքնիչ բողոքի պատասխան է բերել տուժող Մանիկ Սանթրոսյանը, իսկ 2015 թվականի հունվարի 26-ին` դատախազ Ա. Խաչատրյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ` ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանի, ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի պաշտպան Լ. Ավետիսյանի, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ա. Բարխուդարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Խ. Բարխուդարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Ա. Սարգսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2015 թվականի փետրվարի 02-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Ամբաստանյալ Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք ձեռք բերելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, Ա.Սարգսյանը Ա.Բարխուդարյանի օժանդակությամբ ձեռք բերված ոչ բնօրինակ <<Մարտական ուղի>> հանդիսացող կեղծ փաստաթուղթը ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ և հաշվառվելով որպես զինվորական կենսաթոշակառու, այդ հիմքով 05.04.2001թ. մինչև 01.12.2012թ. խաբեության եղանակով հափշտակել է կենսաթոշակի, դրամական օգնությունների տեսքով և բնակարան ձեռք բերելու համար հատկացված ընդհանուր առմամբ 21.193.568 /քսանմեկ միլիոն հարյուր իննսուներեք հազար հինգ հարյուր վաթսունութ/ ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ:
Բացի այդ, զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք ձեռք բերելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, Ա.Բարխուդարյանը ձեռք բերված ոչ բնօրինակ <<Մարտական ուղի>> հանդիսացող կեղծ փաստաթուղթն օգտագործելով, այն ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ և հաշվառվելով որպես զինվորական կենսաթոշակառու, այդ հիմքով 09.04.2001թ. մինչև 01.12.2012թ. խաբեության եղանակով հափշտակել է կենսաթոշակի, դրամական օգնությունների տեսքով և բնակարան ձեռք բերելու համար հատկացված ընդհանուր առմամբ 27.563.308 /քսանյոթ միլիոն հինգ հարյուր վաթսուներեք հազար երեք հարյուր ութ/ ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ:
Բացի այդ, Ա.Բարխուդարյանը, եղբոր` Խ. Բարխուդարյանի կողմից որպես զինվորական թոշակառու հաշվառվելու և <<Անմար կրակներ>> հասարակական կազմակերպությանն անդամագրվելու նպատակով, 2006թ. օգոստոս ամսին, գործով ստույգ չպարզված օրը, <<Վաղարշապատ>> ջոկատի փոխհրամանատար Վլադիմիր Բագրատի Իսրայելյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, գնացել են Գեղարքունիքի մարզի Վահան գյուղ, որտեղ <<Վահան>> ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար Միրզա Շուշանյանին և ջոկի հրամանատար Էդիկ Կիրակոսյանին կեղծ տեղեկություն են հայտնել այն մասին, թե իբրև Խ.Բարխուդարյանը 1992-1994թթ. <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում մասնակցել է Կրասնոսելսկի շրջանի Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին և ռմբակոծության ժամանակ վիրավորվել:
Նույն օրը Մ.Շուշանյանը և Է.Կիրակոսյանը, վստահելով Ա.Բարխուդարյանին և Վ.Իսրայելյանին, վերջիններիս տրամադրել են Խ.Բարխուդարյանի կողմից մարտական գործողություններին մասնակցելու և վիրավորված լինելու մասին ակնհայտ կեղծ բովանդակությամբ մարտական ուղի հանդիսացող փաստաթուղթ:
Խ.Բարխուդարյանը, զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք ձեռք բերելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք վերապահող կեղծ մարտական ուղին ձեռք բերելով և օգտագործելով, այն ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ և հաշվառվելով որպես զինվորական կենսաթոշակառու, այդ հիմքով 11.10.2006թ. մինչև 01.04.2013թ. խաբեության եղանակով հափշտակել է կենսաթոշակի, դրամական օգնությունների տեսքով հատկացված ընդհանուր առմամբ 3.288.231 /երեք միլիոն երկու հարյուր ութսունութ հազար երկու հարյուր երեսունմեկ/ ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ, իսկ 2007թ. հաշվառվել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչության բնակարանի բարելավման կարիքավորների հերթացուցակում:
Բացի այդ, Ա.Բարխուդարյանը օգտագործելով 05.12.1999թ. գրառումներով, Ո.Գյուլումյանի ստորագրությամբ, իր կողմից վիրավորված լինելու մասին ակնհայտ կեղծ բովանդակությամբ <<Մարտական ուղի>> հանդիսացող փաստաթուղթ, 22.11.2012թ. այն ներկայացրել է նախաքննական մարմնին` քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու նպատակով:
Բացի այդ, Ա.Բարխուդարյանը, կրկին քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու նպատակով, 2012թ. դեկտեմբեր ամսին պատրաստել է իր կողմից վիրավորված լինելու մասին ակնհայտ կեղծ բովանդակությամբ <<Մարտական ուղի>> հանդիսացող փաստաթուղթ, որը ստորագրելու նպատակով ներկայացրել է <<Հայր Վահան>> ջոկատի հրամանատար Վոլոդյա Մաթևոսյանին, Չափառ գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար Վոլոդյա Սարգսյանին և <<ԴՕՍԱԱՖ>> հասարակական կազմակերպության նախագահ, գեներալ-մայոր Արտուշ Տեր-Թադևոսյանին: Վերջիններս վստահելով Ա.Բարխուդարյանին և չծանոթանալով մարտական ուղու բովանդակությանը` ստորագրել են այն: Ա.Բարխուդարյանը նշված կեղծ մարտական ուղին օգտագործելով, 12.12.2012թ. այն ներկայացրել է նախաքննական մարմնին:
Ամբաստանյալ Խաչատուր Նիկոլայի Բարխուդարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչներ, իր քրոջ` Ա. Բարխուդարյանի և Վ. Իսրայելյանի օժանդակությամբ, որպես զինվորական թոշակառու հաշվառվելու և <<Անմար կրակներ>> հասարակական կազմակերպությանն անդամագրվելու նպատակով, 2006թ. օգոստոս ամսին, գործով ստույգ չպարզված օրը, Ա.Բարխուդարյանի և Վ.Իսրայելյանի հետ միասին գնացել են Գեղարքունիքի մարզի Վահան գյուղ, որտեղ <<Վահան>> ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար Միրզա Շուշանյանին և ջոկի հրամանատար Էդիկ Կիրակոսյանին կեղծ տեղեկություն են հայտնել այն մասին, թե իբրև Խ. Բարխուդարյանը 1992-1994թթ. <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում մասնակցել է Կրասնոսելսկի շրջանի Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին և ռմբակոծության ժամանակ վիրավորվել:
Նույն օրը Մ.Շուշանյանը և Է.Կիրակոսյանը, վստահելով Ա.Բարխուդարյանին և Վ.Իսրայելյանին, վերջինիս տրամադրել են Խ. Բարխուդարյանի կողմից մարտական գործողություններին մասնակցելու և վիրավորված լինելու մասին ակնհայտ կեղծ բովանդակությամբ մարտական ուղի հանդիսացող փաստաթուղթ:
Խ.Բարխուդարյանը զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք ձեռք բերելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք վերապահող կեղծ մարտական ուղին ձեռք բերելով և օգտագործելով, այն ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ և հաշվառվելով որպես զինվորական կենսաթոշակառու, այդ հիմքով 11.10.2006թ. մինչև 01.04.2013թ. խաբեության եղանակով հափշտակել է կենսաթոշակի, դրամական օգնությունների տեսքով հատկացված ընդհանուր առմամբ 3.288.231 /երեք միլիոն երկու հարյուր ութսունութ հազար երկու հարյուր երեսունմեկ/ ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ, իսկ 2007թ. հաշվառվել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչության բնակարանի բարելավման կարիքավորների հերթացուցակում:
Ամբաստանյալ Արմեն Գեորգիի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք ձեռք բերելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, մի խումբ անձանց, այն է` Ա. Բարխուդարյանի և Ն. Դադուրյանի կողմից նախնական համաձայնությամբ, զինվորական կենսաթոշակ ստանալու իրավունք վերապահող արդեն իսկ կեղծված մարտական ուղին ձեռք բերելով և օգտագործելով, այն ներկայացրել է ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ և հաշվառվելով որպես զինվորական կենսաթոշակառու, այդ հիմքով 05.04.2001թ. մինչև 01.12.2012թ. խաբեության եղանակով հափշտակել է կենսաթոշակի, դրամական օգնությունների տեսքով և բնակարան ձեռք բերելու համար հատկացված ընդհանուր առմամբ 21.193.568 /քսանմեկ միլիոն հարյուր իննսուներեք հազար հինգ հարյուր վաթսունութ/ ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ:

3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները և վերաքննիչ բողոքների պատասխանները

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Արմեն Սարգսյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի լուծման վրա։
Որպես ամբաստանյալ Ա. Աարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, ակտիվորեն աջակցել է խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն, բնութագրվում է որպես դրական անձնավորություն, տառապում է սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ, ստենոկարդիայով, զարկերակային հիպերտենզիայով, հետկոնտուզիոն էնցեֆալոպատիա հիվանդություններով, ինչպես նաև նրա խնամքին են գտնվում մանկահասակ երեխաները` Սարգսյան Սիրվարդը /1997թ./, Սարգսյան Գևորգը /1999թ./, Սարգսյան Սոնան /2011թ./: Երեխաները երեքն էլ անչափահաս են, իսկ որդին` Սարգսյան Գևորգը մանկուց հաշմանդամ է։ Բացի այդ, մայրը` Սիլվա Զանիբեկի Սարգսյանը, որը ևս գտնվում է նրա խնամքին, անկողնային ծանր հիվանդ է, տեղաշարժվում է միայն տղայի օգնությամբ:
Բողոքաբերը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը նշել է, որ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրնեսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթները և Վճռաբեկ դատարանի 2007 թ. օգոստոսի 30-ի Հ. Հաբեշյանի գործով որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը`բողոք բերած անձը գտել է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը`գործի բացառիկ հանգամանքները և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը։
Առաջին ատյանի դատարանը Ա. Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին կետը, ինչպես նաև խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի պահանջը` դատարանը գնահատելով գործով հավաքված ապացույցները համակցության մեջ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության չի ենթարկել ներքին համոզման հանգելու համար:
Վերոգրյալի հիման վրա ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է գործի նոր քննության արդյունքում փոփոխել ԵԱՔԴ/0097/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ին կայացված դատավճիռը պատժի մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի սանկցիայով Ա. Սարգսյանի նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ:
Ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանի պաշտպան Լ. Ավետիսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը՝ իրավաբանորեն ճիշտ չի որակել արարքը, կամայական մոտեցում է ցուցաբերել ապացույցներին:
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով, նրա արարքներում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը:
Համադրելով վկա Վլադիմիր Իսրայելյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դատարանը կամայականորեն արժանահավատ է համարել նրա նախաքննական փուլում տված ցուցմունքը, պատճառաբանելով, որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և բխում է դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից։
Դատարանը գործով վկա Ահարոն Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքն, այլ վկաների ցուցմունքների թվում, վերլուծել է միայն ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի սահմանների պաշտպանությանը մասնակցելու և վիրավորվելու փաստը հաստատելու մասով, այն դեպքում՝ երբ վկայի ցուցմունքը հիմնականում վերաբերել է Խաչատուր Բարխուդարյանի կողմից 1992 թվականին 3-4 ամսով իր հրամանատարությամբ <<Վաղարշապատ>> ջոկատում Կրասնոսելսկի շրջանում ընթացող մարտական գործողություններին մասնակցության և վիրավորվելու հանգամանքին։
Դատավճռի համաձայն ամբաստանյալներ Ասյա Բարխուդարյանին, Արմեն Սարգսյանին և Խաչատուր Բարխուդարյանին մեղսագրվող արարքները հիմնավորվել են նաև դատաձեռագրաբանական փորձաքննության թիվ 38111201 և թիվ 38361201 եզրակացություններով, սակայն դրանք վերաբերելի չեն ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանին։ Վերջինիս տրված ,,մարտական ուղին,, նախաքննությամբ և դատաքննությամբ կասկած չի հարուցել և այն փորձաքննությամբ չի հետազոտվել։
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ գործով ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանին մեղասգրված արարքները նախաքննական մարմնի կողմից չեն հիմնավորվել, իսկ դատաքննութամբ գործով վկաներ, <<Վաղարշապատ>> ջոկատի հրամատնատար Ահարոն Ավետիսյանի և ջոկատի մարտիկ Մանվել Հովհաննիսյանի, ինչպես նան վկա Վլադիմիր Իսրայելյանի ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ նա իրականում մասնակցել է մարտական գործողություններին, վիրավորվել է ու մարտադաշտից տեղափոխվել հիվանդանոց։
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 17-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 18-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ մասերի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 127-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ, 4-րդ և 10-րդ կետերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները` բողոքաբերը նշել է, որ քրեական գործի դատաքննությամբ Խ. Բարխուդարյանի անմիջական հրամանատարի ու մարտական ընկերոջ և մյուս վկայի ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալը մասնակցել է Կրասնոսելսկի շրջանի Վահան գյուղի դիրքերում տեղի ունեցած մարտական գործողություններին և վիրավորվել, որի հիման վրա այնուհետև՝ 2006թ. հոկտեմբերի 16-ին բժշկական հանձնաժողովը հաստատել է նրա մոտ վնասվածքի առկայությունն ու հետևանքները և նրան հաշմանդամության 3-րդ կարգ է սահմանել։ Գործով այն վկաները, ովքեր մարտադաշտում Խ. Բարխուդարյանի հետ չեն շփվել, կամ նրան չեն հիշում, նրանց անմիջական հրամանատարությամբ չէ, որ Խ. Բարխուդարյանը մասնակցել է մարտական գործողություններին, Կրասնոսելսկի շրջանային պոլիկլինիկայի տեղեկանքը, որով հայտնվել է, որ արխիվը պահպանված չլինելու պատճառով հնարավոր չէ հաստատել 1993թ. ապրիլի 18-ին Խ. Բարխուդարյանին բուժ. օգնություն ցույց տալու հանգամանքը` ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի հանցանքը հիմնավորող ապացույցներ չեն, այլ ընդհակառակը դրանք ենթադրություններ են, ուստի չեն կարող դրվել ամբաստանյալի կողմից հանցանք կատարելու մասին հետևությունների հիմքում, իսկ նրան մեղսագրված արարքները գործին վերաբերող փոխկապակցված ու հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատված չեն։
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ մեղսագրված արարքներում Խ. Բարխուդարյանն անմեղ է, նա պետք է արդարացվի, իսկ գործով տուժողի ներկայացուցիչ Մանիկ Սանթրոսյանի քաղաքացիական հայցը՝ մերժվի։ Եթե Վերաքննիչ դատարանը կգտնի, որ գործով դատաքննության արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները բավարար են եղել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, ապա պաշտպանական կողմը մեջբերելով Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 2-ի Տիգրան Բուդաղյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` գտել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ Է հաշվի առնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքներն ու նրա անձը բնութագրող տվյալները` մեղսագրված արարքը կատարելու պահին և ներկա դրությամբ նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան /9-ամյա/ անչափահաս մեկ երեխայի առկայությունը, 3-րդ խմբի հաշմանդամության հանգամանքը, ընտանիքի միակ կերակրողը հանդիսանալու հանգամանքը, ընտանիքի նյութական վատ վիճակն ու պայմանները, դրական բնութագիրը, դատվածություն չունենալու հանգամանքը, մշտական բնակության վայր ունենալու հանգամանքը, իսկ քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Ամբաստանյալին բնութագրող տվյալները, նրա կատարած արարքը, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրա վարքագիծը, վկայում են այն մասին, որ նրա անձը հասարակական վտանգավորություն չի ներկայացնում, նրան ուղղելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նրա նկատմամբ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու և առանց պատիժը կրելու միջոցով։
Ելնելով վերոգրյալից ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի պաշտպան Լ. Ավետիսյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԱՔԴ/0097/01/13 քրեական գործով դատավճիռը` Խ. Բարխուդարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով, ճանաչել և հռչակել վերջինիս անմեղությունը մեղսագրվող արարքներում, իսկ քաղաքացիական հայցը՝ մերժել, իսկ եթե դատարանը Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կկայացնի, ապա վերջինիս նկատմամբ նշանակել նախատեսված առավել մեղմ պատիժ, կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները, կայացնել դատական ակտ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին և սահմանել փորձաշրջան։
Ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանը վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի բոլոր պատճառաբանությունները ամբողջությամբ սխալ են և անհիմն, դատարանի դատավճռով թույլ է տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա և առաջացրել են ծանր հետևանքներ Ա. Բարխուդարյաևի համար և խաթարել են արդարադատության բուն էությունը, խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի դրույթները։
Մասնավորապես, դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 106-րդ, 105-րդ, 126-րդ, 124-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները։
Դատարանն անհիմն անուշադրության է մատնել այն հանգամանքը, որ որևէ ձևով չի հիմնավորվել Ա. Բարխուդարյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքները, ըստ էության չի վերլուծել սույն գործի դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները, այլ միայն հիմնվել է գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների վրա և նույնիսկ դրանք Է սխալ վերլուծել, իսկ արդյուքում սխալ եզրակացություններ է կատարել։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի դրույթները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 12.02.2010թ. թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` բողոքաբերը նշել է, որ դատավճիռը հիմնված չէ ոչ միայն սույն գործի դատաքննության ժամանակ ձեռք բերված ապացույցների վրա, այլև չի բխում նաև դատավարության օրենսգրքի նշված հոդվածների պահանջներից, քանի որ Դատարանը ճիշտ իրավական գնահատության չի ենթարկել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, անհիմն և անօրինական չի անդրադարձել պաշտպանական կողմի փաստարկներին և պատճառաբանություններին, բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության հիման վրա չի գնահատել գործի մյուս ապացույցները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով Ա. Բարխուդարյանի պաշտպանը նշել է, որ դատարանը կոնկրետ չի մատնանշել, թե քրեական գործի որ ապացույցներով է հիմնավորված համարել այն, որ Ա. Բարխուդարյանը Նոնա Դադուրյանի հետ որևէ նախնական համաձայնության է եկել կեղծ «մարտական ուղի» ձեռք բերելու համար։
Այս առումով, ոչ մեղադրական եզրակացության մեջ, որևէ հղում կա գործի որևէ կոնկրետ ապացույցի վրա, ոչ էլ մեղադրողն է իր ճառում որևէ ապացույց նշել, որով կարող էր հիմնավորվել Ա. Բարխուդարյանի և Նոնա Դադուրյանի հետ նախնական համաձայնության գալու մասին: Դատարանր չի անդրադարձել Ա. Բարխուդարյանի տված հիմնավոր և պատճառաբանված ցուցմունքներին և որևէ փաստարկ չի նշել դրանք հերքելու համար, իսկ արդյունքում անհիմն անտեսել է դրանք:
Դատարանը նշված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել երկու անձանց ցուցմուքներով, այն է՝ ամբաստանյալ Արմեն Սարգսյանի և վկա Արմենուհի Մխիթարյանի ցուցմունքներով: Մինչդեռ Ա. Բարխուդարյանի, Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի ցուցմունքների օբյեկտիվ վերածությունը և դրանց համադրումը այլ ապացույցների հետ հստակ ցույց են տալիս, որ Ա. Բարխուդարյանի ցուցմունքները ճիշտ էին, իսկ Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի Ա. Բարխուդարյանի դեմ տված ցուցմունքները սուտ էին և դրանք ամբողջությամբ հերքվում էին, ինչպես Ա. Բարխուդարյանի ցուցմունքներով, այնպես էլ գործի մի շարք օբյեկտիվ ապացույցներով։
Արմեն Սարգսյանը դատաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, իսկ նախաքննության ընթացքում տվել է մի քանի անտրամաբանական և հակասական ցուցմունքներ` 08.11.2012թ. որպես վկա տված ցուցմունքով Արմեն Սարգսյանը որևէ խոսք չի ասել Ա. Բարխուդարյանի կողմից իր հաշմանդամության գործընթացին օժանդակություն ցույց տալու վերաբերյալ, իսկ մարտական ուղի ձեռք է բերել մինչև Ա. Բարխուդարյանի հետ ծանոթանալը։ Արմենուհի Մխիթարյանի ցուցմունքների պարզ վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վերջինս միտում է ունեցել ամեն կերպ Ա. Բարխուդարյանին ներքաշել հանցագործությունների կատարման մեջ:
Ըստ պաշտպանի` դատարանն անհիմն անուշադրության է մատնել այն, որ Ոսկան Գյուլումյանի կողմից Արմեն Սարգսյանին տրված իսկական մարտական ուղու և կեղծված օրինակի բովանդակությունների համեմատությունը հստակորեն ցույց է տալիս, որ Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի այն ցուցմունքները, որ՝ Ա. Բարխուդարյանն է առաջարկել ձեռք բերել նոր մարտական ուղի, որտեղ նշված կլիներ, թե իբրև ինքը ստացել է «ծանր» կոնտուզիա և որ Ա. Բարխուդարյանն է թելադրել այդ տեքստը, ուղղակի սուտ են, քանի որ կեղծված մարտական ուղու օրինակի բովանդակության մեջ «ծանր կոնտուզիա» բառակապակցությունն առկա չէ, ինչն էլ հստակ ցույց է տալիս, որ Ա. Բարխուդարյանը Ն. Դադուրյանին նոր՝ կեղծված մարտական ուղու բովանդակությունը թելադրելու գործողությունը չի կատարել և չի օժանդակել Արմեն Սարգսյանին։
Դատարանն անհիմն անուշադրության է մատնել և օբյեկտիվ չի գնահատել վկաներ Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքները, որոնցով ամբողջությամբ հերքվում էին Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի ցուցմունքները և հաստատվում էին Ա.Բարխուդարյանի ցուցմունքները։
Կեղծ մարտական ուղու բովանդակության մասին Արմեն Սարգսյանի ցուցմունքներում նշված ժամանակագրությունը և վկաներ Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքներում նշված ժամանակագրությունը չեն համապատասխանում միմյանց, քանի որ վերջիններիս ցուցմունքներից հստակ երևում է, որ մինչև Ոսկան Գյուլումյանի ստորագրությամբ իսկական մարտական ուղին ստանալը, Արմեն Սարգսյանը մարտական ուղի ստանալու համար մի քանի անգամ դիմել է նրանց և ներկայացրել է արդեն իսկ գրված կեղծ բովանդակությամբ մարտական ուղի, որտեղ նշված է եղել, որ նա մասնակցել է Լենինավանի և Մարաղայի մարտերին և ստացել է կոնտուզիա, որոնք նրանք չեն համաձայնվել ստորագրել և պահանջել են Արմեն Սարգսյանից, որ ինչը իրական չի ջնջի և բերի նոր մարտական ուղի, որից հետո երբ նա ներկայացրել է ճիշտ բովանդակությամբ մարտական ուղին, որտեղ նշված է եղել այն բովանդակութունը, որը առկա է սույն քրեական գործում, ապա այդ ժամանակ նոր ստորագրել են այն:
Հետևապես, Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի սկզբնական ցուցմունքները, որ մարտական ուղու մեջ կոնտուզիա տարած լինելու հանգամանք նշելը, առաջ է եկել նրանց նախաձեռնությամբ, քանի որ Արմենի զլխացավերի պատճառով, Արմենուհի Մխիթարյանի միջնորդությամբ դիմել են բժշկի «Մուրացանի» հոսպիտալ, որտեղ իրենցից ուզել են մարտական ուղի և դրա մասին նրանք առաջինն ասել են Կարո Կիրակոսյանին, ով էլ մի թղթի կտորի վրա գրել է տվյալներ, որն իրենք տարել են «Սպայի տուն» և տվել Ոսկան Գյուլումյանին, համապատասխանում են իրականությանը, իսկ հետագա ցուցմունքները, որ Ա. Բարխուդարյանն է ասել` իրենց ձեռք բերել կեղծ բովանդակությամբ մարտական ուղի, ամբողջությամբ սուտ են, քանի որ Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքներով հաստատվում էր, որ մինչև իսկական մարտական ուղին Ա. Բարխուդարյանին ցույց տալը՝ Արմեն Սարգսյանը ունեցել է կեղծ մարտական ուղու բովանդակությանը համապատասխանող մարտական ուղի, որը Կարո Կիրակոսյանը և Ոսկան Գյուլումյանը չեն ստորագրել։
Եթե դատարանն ըստ Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքներում նշված ժամանակագրության վերլուծեր Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Մխիթարյանի ցուցմունքները, ապա ակնհայտ կլիներ, որ մինչև Արմեն Սարգսյանի անվամբ տրված իսկական մարտական ուղուն Ա. Բարխուդարյանի ծանոթանալը, Արմեն Սարգսյանը մարտական ուղի ստանալու համար մի քանի անգամ դիմել էր Կարո Կիրակոսյանին և Ոսկան Գյուլումյանին և որ Արմեն Սարգսյանն իմացել էր, թե իրեն ինչ բովանդակությամբ մարտական ուղի է անհրաժեշտ, ունեցել է այն նույն բովանդակաթյամբ մարտական ուղին, որի վրա էլ մոնտաժման եղանակով դրվել է Ոսկան Գյուլումյանի ստորագրությունը և կնիքը, որն էլ նա հետագայում օգտագործել է զինվորական թոշակ ստանալու համար։
Իսկ ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ կեղծված բովանդակությամբ մարտական ուղին Ն. Դադուրյանը և Ա. Բարխուդարյանը նորից պատճենահանել են մի քանի օրինակից և մեկ օրինակը տվել Արմեն Սարգսյանին, ապա այս հանգամանքը, ըստ պաշտպանի, հերքվում է հենց Արմեն Սարգսյանի ցուցմունքով, որ պատճենահանման գործողությունը կատարել է Նոնա Դադուրյանը մյուս սենյակում, որին չի մասնակցել Ա. Բարխուդարյանը, քանի որ ցանկացած անձ, ում հայտնի է պատճենահանման ապարատի աշխատանքի ձևը, գիտի, որ այդ ապարատը կարող է օգտագործվել մեկ մարդու միջոցով և անհրաժեշտություն չկա, որ երկու կամ ավելի մարդ պատճենահանման բուն գործողությունը կատարի։
Այսինքն դատարանը հաստատված համարելով, որ Ա. Բարխուդարյանը օժանդակել է Արմեն Սարգսյանին կեղծված բովանդակությամբ մարտական ուղի ձեռք բերելու հարցում, կոնկրետ չի նշել, թե նա ինչ գործողություն է կատարել և ինչ ապացույցներով է հիմնավորվում այդ գործողություների կատարումը։
Բացի այդ, վկա Արմենուհի Մխիթարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել, որ Արմեն Սարգսյանն իրեն ասել է, որ Երևանի քաղաքապետարան գնալուց հետո ինքը չի մտել Նոնա Դադուրյանի մոտ, նրա աշխատասենյակ և չի տեսել, թե Նոնա Դադուրյանը և Ա. Բարխուդարյանն ինչ են արել, իսկ Արմեն Սարգսյանն իր նախաքննական ցուցմունքներում հայտնել է, որ ինքն Ա. Բարխուդարյանի հետ մտել է Նոնա Դադուրյանի մոտ, նրա աշխատասենյակ։
Ասյա Բարխուդարյանը ցուցմունք է տվել, որ ինքը պատճենահանման ապարատից չի հասկանում և չգիտի, թե այն ինչպես են օգտագործում, իսկ այդ հանգամանքը հերքող ապացույց գործով ձեռք չի բերվել: Այսպիսով Արմեն Սարգսյանի ցուցմունքից հստակ հետևում էր, որ պատճենահանման գործողությունը կատարել է Նոնա Դադուրյանը՝ գնալով մյուս սենյակ, որով էլ հիմնավորվում է, որ Ա. Բարխուդարյանը մարտական ուղու կեղծման, այն է կրկնապատճենահանման գործողությանը նույնպես չի մասնակցել, որն էլ ցույց է տալիս, որ Ա. Բարխուդարյանը չի օգնել Արմեն Սարգսյանին նաև մարտական ուղու կրկնապատճենահանման գործողությունները կատարելիս:
Այսպիսով գործի ապացույցների օբյեկտիվ հետազոտությունը դատարանին թույլ կտար գալու ճիշտ եզրակացության, որ Արմեն Սարգսյանի և Արմենուհի Ախիթարյանի տված սուտ ցուցմունքները ձեռնտու էին իրենց, քանի որ նրանք դրանով հանդերձ ազատվում էին պատժից և գույքային պատասխանատվությունից, իսկ նախաքննության մարմնին ձեռնտու էր այնքանով, որ վերջինս չունենալով Ա. Բարխուդարյանի կողմից հանցագործություն կատարելու որևէ ապացույց, ձեռք էր բերում «ապացույցներ» Ա. Բարխուդարյանի կողմից հանցագործություն կատարելու մասին, որի պատճառով էլ նախաքննական մարմինն անուշադրության է մատնել Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքները, որոնցով օբյեկտիվորեն հերքվում էին Արմեն Սարգսյանի կատարած հանցագործությանը Ա. Բարխուդարյանի կողմից օժանդակելու հանգամանքը, ինչը հիմք կարող էր տալ դատարանին ենթադրել, որ նախաքննության մարմնի և Արմեն Սարգսյանի ու Արմենուհի Մխիթարյանի միջև տեղի է ունեցել համագործակցություն, որի արդյունքում էլ նրանք տվել են սուտ ցուցմունքներ:
Պաշտպանը գտել է նաև, որ դատարանն անուշադրության է մատնել, որ քրեական գործում որևէ ապացույց գոյություն չունի առ այն, որ Ա. Բարխուդարյանը Նոնա Դադուրյանի հետ որևէ նախնական համաձայնության է եկել կեղծ «մարտական ուղի» ձեռք բերելու համար և դատավճռում էլ կոնկրետ որևէ ապացույց չի մատնանշել:
Դատարանը սխալ եզրակացության է եկել, որ Ա. Բարխուդարյանը Ն. Դադուրյանի օգնությամբ Արմեն Սարգսյանի անվամբ լրացված «մարտական ուղի» հանդիսացող բնօրինակ փաստաթղթի վրա դրված կլոր կնիքի դրոշմը քսերոպատճենահանման մեխանիզմով մոնտաժելու եղանակով ստացել է իր կողմից մի քանի մարտական գործողությունների մասնակցելու և վիրավորված լինելու մասին ակնհայտ կեղծ «մարտական ուղի» հանդիսացող փաստաթուղթ, քանի որ հենց Արմեն Սարգսյանի ցուցմունքներով էին հերքվում Ա. Բարխուդարյանի կողմից քսերոպատճենահանման բուն գործողությանը մասնակցելու հանգամանքը, իսկ այլ ապացուց առ այն, որ Ա. Բարխուդարյանը մասնակցել է քսերոպատճենահանման բուն գործողությանը, գործում առկա չէ։
Դատարանը սխալ եզրակացության է եկել նաև Ա. Բարխուդարյանի կողմից կեղծ «մարտական ուղի» հանդիսացող փաստաթուղթը ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչություն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով, ՀՀ բժշկական սոցիալական փորձաքննության գործակալություն, ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ ներկայացնելու հարցում, քանի որ այս դեպքում նույնպես դատարանը դարձյալ կոնկրետ որևէ ապացույց չի նշել, որը կհիմնավորեր Ա. Բարխուդարյանի կողմից այդ գործողությունների կատարումը։
Ա. Բարխուդարյանի կողմից լրացված միայն մեկ գրավոր 26.04.2011թ. թվագրված դիմումն էր, որը վերաբերվում էր դրամական օգնություն տրամադրելուն և չէր վերաբերվում իրեն որպես մարտական գործողությունների մասնակից հետազոտելու և բուժում ստանալուն կամ իրեն հաշմանդամության կարգ տալուն, իսկ ՀՀ զինվորական կոմիսարիատին Ա. Բարխուդարյանի կողմից լրացված գրավոր դիմումում, որևէ նշում առկա չէ, թե նա ինչ փաստաթղթեր է դիմումին կից ներկայացրել զինվորական կոմիսարիատին:
Ըստ բողոքաբերի` ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչության արխիվային գործի փաստաթղթերի հետազոտությունից պարզվել է, որ Ա. Բարխուդարյանի ցուցմունքում նշված փաստաթղթերից միայն ԵԿՄ վարչության տեղեկանքի պատճենն է առկա այդ արխիվային գործում, իսկ Ա. Բարխուդարյանի գրավոր դիմումը և դիմումին կից ներկայացված Ռազմիկ Վասիլյանի կողմից տված մարտական ուղու բնօրինակը, Նոր-Նորքի պոլիկլինիկայի ուղեգրի բնօրինակը, ԵԿՄ վարչության տեղեկանքի բնօրինակը, ԵԿՄ վարչության բլանկի վրա տրված մարտական ուղու բնօրինակը գործից բացակայում են:
Նման պայմաններում, եթե նույնիսկ դատարանի մոտ որևէ կասկած կար առ այն, որ Ա. Բարխուդարյանը ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչությանը նշված փաստաթղթերն ընդհանրապես ներկայացրել էր, թե ոչ, ապա այդ հանգամանքը դատարանը պետք է դիտեր որպես չփարատվող կասկած, որը բոլոր դեպքերում պետք է մեկնաբաներ ի օգուտ ամբաստանյալի, ինչը դատարանը չի արել սխալմամբ:
Դատարանն օբյեկտիվ չի գնահատել նաև որպես վկա հարցաքննված ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական ապահովության վարչության նախկին պետ Հ. Բալյանի ցուցմունքները:
Ըստ բողոքաբերի` Հ. Բալյանի ցուցմունքների պարզ վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ եթե որևէ անձ դիմում էր ՀՀ ՊՆ ԶՍՊՎ հետազոտման և բուժման նպատակով, ապա նշված բանավոր հրամանի համաձայն միակ պայմանն այն էր, որ այդ անձը լիներ մարտական գործողությունների մասնակից: Այստեղից էլ դատարանը պետք է գար այն օբյեկտիվ եզրակացության, որ եթե այդ ժամանակ մարտական գործողությունների մասնակիցների հետազոտման և բուժման նպատակով ՀՀ ՊՆ ԶՍՊՎ դիմելու համար պարտադիր չի եղել մարտական ուղի ներկայացնելը, ապա և մարտական ուղին չի հանդիսացել իրավունք վերապահող փաստաթուղթ, քանի որ որևէ նորմատիվ ակտով սահմանված չի եղել դրա իրավական բնորոշումը կամ դրա օգտագործման կարգը կամ օգտագործման հետևանքները։ Իսկ, եթե որևէ նորմատիվ ակտով սահմանված չի եղել մարտական ուղու որպես պաշտոնեական փաստաթղթի իրավական բնորոշումը կամ դրա օգտագործման կարգը կամ օգտագործման հետևանքները, ապա և այն չէր հանդիսանալ իրավունք վերապահող փաստաթուղթ: Դատարանն այս դեպքում չի մատնանշել այն իրավական ակտը կամ այն իրավական նորմը, որով մարտական ուղին հանդիսացել է իրավունք վերապահող՝ պաշտոնեական փաստաթուղթ:
Գործով հիմնավորվել է, որ Ա. Բարխուդարյանը հանդիսացել է մարտական գործողությունների մասնակից, որի պայմաններում, ինչպես հետևում է Հ. Բալյանի ցուցմունքներից՝ այդ ժամանակ գործող ՀՀ ՊՆ բանավոր հրամանի համաձայն, նա ուներ ՀՀ ՊՆ բուժվարչությունում հետազոտվելու և բուժում ստանալու իրավունք, իսկ եթե հետազոտության արդյունքում պարզվեր, որ նա ունի այնպիսի հիվանդություն, որի հիման վրա նրան կարող էր տրվել որևէ հաշմանդամության կարգ, ապա նա պետք է հաշվառվեր՝ որպես զինվորական թոշակառու, քանի որ նա հանդիսացել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության և ԼՂՀ ազատագրման մարտական գործողություններին մասնակից:
Նման պայմաններում անկախ այն հանգամանքից, թե անձն ուներ մարտական ուղի, թե ոչ, կամ մարտական ուղում նշված էր, որ նա ստացել է որևէ աստիճանի կոնտուզիա կամ այլ վնասվածք, ապա նա բոլոր դեպքերում որպես պատերազմական գործողությունների մասնակից ենթակա էր բուժզննում անցնելու և այս առումով ևս դատարանը չի չվկայակոչել որևէ նորմատիվ ակտ կամ գործող կարգ, որի պահանջի համաձայն մարտական գործողության մասնակցի կողմից հետազոտման և բուժման նպատակով ՀՀ ՊՆ ԶՍՊՎ դիմելուց պարտադիր պետք է ներկայացվեր մարտական ուղի, որտեղ գրված լիներ, որ անձը մասնակցել է մի քանի մարտական գործողությունների կամ տարել է ծանր կոնտուզիա։
Բողոքաբերը նշել է, որ դատարանն անհիմն անտեսել է, որ սույն գործի քննության ընթացքում Ա. Բարխուդարյանի կողմից մարտական գործողությունների ընթացքում վիրավորվելու և հաշմանդամության կարգ ստանալու պատճառահետևանքային կապը նույնպես ամբողջությամբ հիմնավորվել է ականատես վկաներ Վոլոդյա Յուրիկի Մաթևոսյանի, Կարինե Ղազարյանի, Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի, Վախթանգ Երմակի Կազախեցյանի, էդուարդ Կարապետի Մովսիսյանի և այլոց ցուցմունքներով:
Դատարանը դատավճռում մեջ բերելով նշված վկաների ցուցմունքները՝ դրանք իրավական գնհատության չի ենթարկել, անհիմն անտեսել է դրանցով հաստատված հանգամանքները։ Դատարանն արժանահավատ համարելով վկա Վոլոդյա Մաթևոսյանի նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը` չի նշել որևէ ծանրակշիռ փաստարկ, իսկ առանց որևէ փաստարկի կամ պատճառաբանության վկայի դատաքննական ցուցմունքները արժանահավատ չգնահատելը ցույց է տալիս, որ նշված վկայի ցուցմունքները դատարանը չի գնահատել օրենքով սահմանված բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության հիման վրա, այլ դրանք գնահատել է անհիմն և անօրինական, զուտ սուբյեկտիվ և կամայական մեկնաբանությունների հիման վրա: Բացի այդ դատարանը վկա Վլադիմիր Մաթևոսյանի ցուցմունքները չի զնահատել դրանք համադրելով և գնահատելով այլ վկաների ցուցմունքների և գործի այլ ապացույցների հետ միասին։
Բողոքաբերը գտել է, որ Ա. Բարխուդարյանը հանդիսացել է պատերազմական գործողությունների մասնակից, որի ժամանակ էլ վիրավորվել և տարել է կոնտուզիա, ինչը հաստատվել է մի շարք վկաների ցուցմունքներով` Կարինե Արմոյի Ղազարյանի, Վոլոդյա Գուրգենի Սարգսյանի դատաքննությամբ տված ցուցմունքներով, Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի, Վախթանգ Երմակի Կազախեցյանի, էդուարդ Կարապետի Մովսիսյանի ցուցմունքներով:
Իսկ այն, որ Ա. Բարխուդարյանը կոնտուզիան ստացել է 1992 թվականին, Մարտակերտի շրջանի Լենինավան գյուղի մոտ տեղի ունեցած մարտական գործողությունների ժամանակ, արկի պայթյունից, հաստատվել է սույն գործի քննության ընթացքում բազմաթիվ վկաների ցուցմունքներով, այդ թվում նաև ականատես վկաների ցուցմունքներով, հետևապես, սույն գործով ամբողջությամբ հիմնավորվում է այն հանգամանքը, որ Ա. Բարխուդարյանը կոնտուզիան ստացել է մարտական գործողությունների ժամանակ, որն էլ ապացուցում է պատճառահետևանքային կապը մարտական գործողություններին մասնակցելու, կոնտուզիա ստանալու և որպես զինվորական հաշվանդամ հաշվառվելու վերաբերյալ:
Անդրադառնալով դատարանի կողմից մատնանշված մյուս վկաների ցուցմունքներին` բողոքաբերը նշել է, որ դատարանն անհիմն անուշադրության է մատնել այն, որ դրանք սույն գործով ընդհանրապես վերաբերելի ապացույցներ չէին և դրանցով չէր կարող հիմնավորված համարվել Ա. Բարխուդարյանի մեղադրանքը:
Վկա Ֆելիքս Պողոսյանի ցուցմունքներն առ այն, որ Ա. Բարխուդարյանի մարտական ուղիներում նշված մարտական գործողությունները ժամանակագրական և աշխարհագրական առումներով չեն համապատասխանում իրականությանը, քանի որ 1992թ. ԼՂ Մարտակերտի շրջանի Չափառ, Կարմիրավան, Գետավան գյուղերն իրականում օկուպացված են եղել հակառակորդի կողմից և այդ ժամանակ Ա. Բարխուդարյանը չէր կարող մասնակցել նշված տարածքների ազատագրմանը, ապա այս կապակցությամբ պաշտպանը նշել է, որ նախ այդ մարտական ուղիներում կոնկրետ նշված, որ Ա. Բարխուդարյանը մասնակցել է Շուշիի, Մարտակերտի, Ասկերանի և Գետաշենի պաշտպանության և ազատագրության մարտերին։ 1992թ. ԼՂ Մարտակերտի շրջանի Չափառ, Կարմիրավան, Գետավան գյուղերն իրականում օկուպացված լինելու հանգամանքը, այս դեպքում որևէ կապ չուներ Ա. Բարխուդարյանի մարտական ուղիներում նշված բնակավայրերի հետ և հետո էլ, եթե մարտական ուղիներում նշված են եղել, որ 1992թ. Ա. Բարխուդարյանը մասնակցել է այդ բնակավայրերի պաշտպանության և ազատագրության մարտերին, ապա դա նշանակում է, որ նա կարող էր մասնակցած լինել այդ մարտերին մինչև հակառակորդի կողմից դրանց օկուպացումը, իսկ դրանից հետո նաև ազատագրմանը:
Այսինքն, դատարանը այս դեպքում անհիմն անուշադրության է մատնել այն, որ վկայի նկարագրած ժամանակազրությունը որևէ ձևով չէր հերքում Ա. Բարխուդարյանի մարտական ուղիներում նշված բանակավայրերի պաշտպանության և ազատագրության մարտերին մասնակից լինելու հանգամանքը:
Ավելին, վկան նաև սխալ տեղեկություն է հայտնել, որ իբրև «Վարդանանք» անվամբ ջոկատ ընդհանրապես չի եղել և Ա. Բարխուդարյանն ազատամարտիկ չի եղել, նույնությամբ նշել է, որ չի եղել նաև «Վարդանանց երդվյալների» ջոկատ, որը սակայն առաջինի պես անհերքելի փաստ է, որ նման ջոկատ գոյություն ունեցել է /հ 3, գ.թ. 163-165/։ «Վարդանանք» ջոկատի գոյության, դրանում Ա. Բարխուդարյանի ընդգրկված լինելու մասին կարող է նշել միայն ջոկատի հրամանատար Վանիկ Գալստյանը, ում կողմից էլ Ա. Բարխուդարյանի վերաբերյալ տրվել էր «Մարտական ուղին»։ Եվ բացի այդ, համաձայն 29.10.1991թ. «Վարդանանք» ջոկատի ժողովի քաղվածքի, ջոկատն ակտիվ գործունեություն է իրականացրել։
Այս կապակցությամբ պաշտպանական կողմը դատարանին է ներկայացրել «Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ 1988-1994թ. հանրագիտարանի» 617-րդ էջի լուսապատճենը: Այսինքն` դատարանն անհիմն անտեսել է, որ «Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ 1988-1994թ. հանրագիտարանի» նշված հանգամանքով ամբողջությամբ հերքվում էր Ֆելիքս Պողոսյանի այդ ցուցմունքը:
Անդրադառնալով Աիդա Սերոբյանի ցուցմունքներին` բողոքաբերը նշել է, որ դատարանն անհիմն անտեսել է այն, որ եթե վկայի ցուցմունքները ճիշտ էին և 1992թ. հունիս ամսվա դրությամբ, ինչպես նաև դրանից հետո, Մարտակերտի շրջանի հիվանդանոցն իր անձնակազմով կոնկրետ իր տեղում չի եղել, ադրբեջանցիների կողմից 1992թ. հունիսին Մարտակերտ քաղաքը` իր մերձակա գյուղերով գրաված լինելու պատճառով և որ հիվանդանոցն անձնակազմով տեղափոխվել էր Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղ, որտեղ գտնվել է մինչև 1992թ. օգոստոս ամիսը, որից հետո տեղափոխվել է Մարտակերտի շրջանի Քոլին Տակ և Կիչան գյուղերի միջնամասերը, անտառ, որպես դաշտային հոսպիտալ, ապա այդ հանգամանքները որևէ կապ չունեին Ա. Բարխուդարյանի հետ, քանի որ եթե Մարտակերտ քաղաքն ադրբեջանցիների կողմից գրավելուց հետո զինվորական հոսպիտալը տեղափոխվել է այլ վայր, ապա դա չի նշանակում, որ Ա. Բարխուդարյանը չի վիրավորվել կամ վիրավորվելուց հետո չէր կարող մոտակա գյուղերում կամ այլ վայրերում ձևավորված բուժկետերից որևէ մեկում բուժում ստանալ։ Իսկ ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ Կարմիրավանի վիրավորներին Չլդրան գյուղի դաշտային հոսպիտալ տեղափոխելուն և Ա. Բարխուդարյանին այդ ժամանակ չտեսնելուն, ապա բողոքաբերը նշել է, որ սույն վկայի կողմից որևէ անձի չտեսնելու հանգամանքով չէր կարող որոշվել, թե անձը մասնակցել է որոշակի մարտական գործողություններին կամ վիրավորվել է, թե ոչ կամ բուժում ստացել է, թե ոչ:
Այսինքն դատարանի այն եզրակացությունը, որ սույն վկայի ցուցմունքով հաստատվում է Ա. Բարխուդարյանին առաջադրված մեղադրանքը, բացարձակապես անհիմն է, քանի որ Ա. Բարխուդարյանի կողմից մարտական գործողությունների ընթացքում վիրավորվելու և կոնտուզիա տանելու հանգամանքը, հաստատվել է դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված անառարկելի ապացույցներով։
Անդրադառնալով վկա Ոսկան Գյուլումյանի տված ցուցմունքին` պաշտպանը նշել է, որ վերջինս չի հերքել ընդհանրապես Ա. Բարխուդարյանի համար մարտական ուղի իր կողմից ստորագրելու հանգամանքը, սակայն պնդել է, որ դա եղել է ձեռագիր, այլ ոչ թե տպագիր, ինչը գործով հիմնավորվել է, որ իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ վերջինս դատարանում չի կարողացել հիշել որևէ էական հանգամանք, իսկ այն, որ նա նախաքննության ընթացքում հայտարարել է, որ մարտական ուղու վրա դրված ստորագրությունն իրենը չէ, չի հաստատվել դատաձեռագրաբանական փորձաքննությամբ։
Նման պայմաններում նշված փորձաքննության եզրակացությունը ոչ հաստատել է, ոչ էլ հերքել Ոսկան Գյուլումյանի ցուցմունքը, որ այս ստորագրությունը պատկանում է նրան, որի պայմաններում նույնպես գործ ունեն չփարատված կասկածի հետ, որը ընդհանուր կանոնի համաձայն պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալի: Այն, որ նա է ստորագրել Ա. Բարխուդարյանի մարտական ուղին, հաստատվել է նաև Արմեն Սարգսյանի բնօրինակ մարտական ուղու վրա դրված նրա ստորագրությամբ, որոնց պարզ համեմատությունը ցույց է տալիս այդ ստորագրությունների նմանությունը և նույնությունը։
Քրեական գործում առկա ՀՀ ՊՆ Կենտրոնական Ռազմաբժշկական հանձնաժողովի 09.04.2001թ. տրված թիվ ՊՆ 49-483 տեղեկանքի և 02.07.2013թ. բժշկական հետազոտության արդյունքեերի համաձայն հիմնավորվել է այն հանգամանքը, որ Ա. Բարխուդարյանը ճանաչվել է 2-րդ խմբի հաշմանդամ, հետևապես նա ենթակա էր հաշվառման որպես զինվորական թոշակառու և ստանալ կենսաթոշակ:
Իսկ ինչ վերաբերվում է որպես բնակարանի կարիքավոր 04.12.2008թ. ՀՀ ՊՆ-ից բնակարան ձեռք բերելու համար հատկացված գումարի տեսքով խարդախությամբ 20.066.308 ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր չափերի գումար խարդախությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրանքին, ապա բողոքաբերը նշել է, որ դատարանը անհիմն անտեսել է, որ այս մեղադրանքն ամբողջությամբ հերքվում է գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ և անառարկելի ապացույցներով:
Քաքաքեռ-Զեյթուն համայնքի ղեկավարի որոշման մեջ որպես բնակարանի կարիքավոր և ազատամարտիկ հաշվառվելու հիմք նշվել է Ա. Բարխուդարյանի հայրենիքին մատուցած ծառայությունները և ՀՀ ՊՆ-ի միջնորդությունը: Որոշման մեջ որևէ նշում չի արվել, որ Ա. Բարխուդարյանը որպես բնակարանի կարիքավոր հաշվառվել և բնակարանը հատկացվել է այն հիմքով, որ նա հանդիսացել է 2-րդ խմբի հաշմանդամ։ Դրանից հետո Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի ավագանու որոշման հիման վրա այդ բնակարանը համայնքի ղեկավարի որոշմամբ` նվիրատվության պայմանագրով սեփականաշնորհվել է Ա. Բարխուդարյանին, նրա որդուն՝ Սերգեյ Հարությունյանին և ամուսնուն՝ Հովհաննես Բաղդասարյանին, որից հետո բնակարանը որպես սեփականություն վերջիններիս անվամբ ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ կողմից ենթարկվել է պետական գրանցման և նրանց տրվել է սեփականության իրավունքի վկայական:
2008թ. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Ա. Բարխուդարյանի, որդու և ամուսնու և ՊՆ-ի միջև կնքվել է հաշտության համաձայնություն, ըստ որի նրանք ՀՀ ՊՆ-ին հանձնել են Նոր-Նորքի 2-րդ զանգված 5 մաս. 325 սենյակը, ինչպես նաև որպես նվիրատվություն՝ նոտարի վավերացմամբ նվիրատվության պայմանագրով, ՀՀ ՊՆ-ին հանձնել են Ա. Բարխուդարյանի, որդու և ամուսնու սեփականությունը հանդիսացող Դավիթ Անհաղթի փողոցի 6 շ. 714 բնակարանը, որոնց դիմաց 2008թ.-ին դատարանի վճռով հաստատված հաշտության համաձայնության հիման վրա ՀՀ ՊՆ-ից ստացել են վճռով հաստատված գործարքի 20.066.308 ՀՀ դրամ գումարը։ Այսինքն այս դեպքում դատարանն անհիմն հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ա. Բարխուդարյանը, նրա որդին և ամուսինը այդ գումարը ստացել են դատարանի օրինական ուժ ստացած վճռով հաստատված հաշտության համաձայնության հիման վրա:
Խարդախության հանցակազմը ենթադրում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը:
Նման պայմաններում, թե ում վստահությունը և ինչով է չարաշահել Ա. Բարխուդարյանը դատարանն ըստ էության չի պատճառաբանել, չի մատնանշել որևէ ապացույց կամ հիմնավորում այն մասին, որ նա ի սկզբանե նպատակադրված է եղել խարդախության միջոցով տիրանալ ուրիշի գումարներին կամ որևէ ձևով չարաշահել է նրա վստահությունը կամ նրան գցել է մոլորության մեջ նրա գումարներին տիրանալու համար:
Մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0120/01/12 քրեական գործով 15.04.2013թ. Վարդան Մարատի Մաթևոսյանի գործով որոշմամբ և Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 08-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 որոշման 25-27-րդ կետերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` բողոքաբերը նշել է, եթե նույնիսկ դատարանը անհիմն հաշվի չառնելով Ա. Բարխուդարյանի մեղադրանքները հերքող ապացույցները, բոլոր դեպքերում գտնում էր, որ դրանք հաստատված են, ապա անհասկանալի և անտրամաբանական է, թե ինչպես է մեկնաբանել այն, որ Ա. Բարխուդարյանը դեռևս 2001թ. դիտավորություն է ունեցել խարդախությամբ հափշտակել ՀՀ կառավարության 2005թ. թիվ 947-Ն որոշմամբ սահմանված բնակարան ձեոք բերելու համար հատուցման գումարները, քանի որ, եթե նա 2001թ. չգիտեր և օբյեկտիվորեն չէր կարող իմանալ, որ ՀՀ կառավարությունը 2005թ. որոշում է ընդունելու բնակարան ձեռք բերելու համար անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու մասին, ապա և այդ ժամանակվանից նախապես չէր կարող իմանալ և որևէ դիտավորություն ունենալ խարդախությամբ դրանք հափշտակել:
Բացի այդ, նա այդ ժամանակվանից նախապես՝ 2001թ. չէր կարող իմանալ, որ Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի ղեկավարի 2002թ. որոշմամբ իրեն, որդուն և ամուսնուն հատկացվելու է Դավիթ Անհաղթի փողոցի 6 շ. 714 բնակարանը և Նոր-Նորքի 2-րդ զանգված 5 մաս. 325 սենյակը, ապա բնակարանը սեփականաշնորհվելու է իր և ընտանիքի մյուս անդամների անվամբ և իրենց այդ բնակարանի համար տրվելու է սեփականության վկայական, ապա ՀՀ պաշտպանության նախարարությունն իր և ընտանիքի անդամների դեմ քաղաքացիական հայց է ներկայացնելու դատարան և դատարանում ՀՀ պաշտպանության նախարարության հետ ինքը, որդին և ամուսինը կնքելու են հաշտության համաձայնություն և այդ հաշտության համաձայնության հիման վրա ինքը, իր որդին և ամուսինը նվիրատվության պայմանագրով այդ բնակարանը և սենյակը հանձնելու են նախարարությանը և դրանց դիմաց ստանալու են փոխհատուցման գումար և այդ ժամանակվանից նրա մոտ որևէ դիտավորություն չէր կարող ձևավորվել խարդախությամբ հափշտակել՝ իր, որդու և ամուսնու բնակարանի և վարձակալած սենյակի դիմաց տրված գումարը:
Ըստ բողոքաբերի ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանին ՀՀ քրական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք առաջադրելու հիմքում դրվել է միայն վկա Վլադիմիր Իսրայելյանի նախաքննական ցուցմունքը, որով սակայն Ա. Բարխուդարյանի մեղքը մեղսագրվող արարքում չէր կարող հիմնավոր համարվել:
Դատարանը <<համադրելով>> վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, արժանահավատ է համարել վկա Վ. Իսրայելյանի նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, քանի որ այն ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և բխում է դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից։ Սակայն այս դեպքում նույնպես դատարանն անուշադրության է մատնել այն հանգամանքը, որ Վ. Իսրայելյանի դատաքննական ցուցմունքները նույնպես ձեռք էին բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և որևէ կասկած չկար, որ դրանք ճիշտ չեն, բացի այդ վկայի նախաքննական ցուցմունքներն ակնհայտորեն հակասական էին և ամբողջությամբ հերքվում էին դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներով, մասնավորապես` վկա Միրզա Եղիշի Շուշանյանի 22.10.2013թ., Էդիկ Սիմոնի Կիրակոսյանի 01.11.2013թ., Արծվիկ Եղիշի Հայրապետյանի 22.10.2013թ. դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, ինչպես նաև ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանի որպես վկա տված ցուցմունքով:
Հետևապես դատարանը նշված անձանց ցուցմունքների ճիշտ վերլուծության դեպքում պետք է օբյեկտիվորեն հանգեր այն հետևության, որ Ա. Բարխուդարյանի վերաբերյալ մարտական ուղի տված անձինք հավատացել և վստահել են «Վաղարշապատ» ջոկատի հրամանատար Վլադիմիր Իսրայելյանին: Այսինքն, Վլադիմիր Իսրայելյանի դատաքննական ցուցմունքները համադրելով Միրզա Շուշանյանի և Էդիկ Կիրակոսյանի ցուցմունքների հետ դատարանը պետք է արժանահավատ համարեր նրա դատաքննական ցուցմունքները, այլ ոչ թե հակառակը։
Բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը սխալ է գնահատել վկաներ Վոլոդյա Մաթևոսյանի և Վոլոդյա Սարգսյանի ցուցմունքները և հանգել է սխալ հետևության: Եթե նկատի ունենալ այն հանգամանքը, որ 2012 թվականի դեկտեմբեր ամսին կազմված <<մարտական ուղին>> ստորագրել են <<Հայր Վահան>> ջոկատի հրամանատար Վոլոդյա Մաթևոսյանը և Չափառ գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար Վոլոդյա Սարգսյանը, որոնք հարցաքննվել են որպես վկա և հասատել են, որ դրանք իրենք են ստորագրել և որ <<մարտական ուղում>> գրվածը ճիշտ է և համապատասխանում է իրականությանը, ապա և դատարանի այն եզրակացությունը, որ այդ փաստաթուղթը չէր կարող ճանաչվել ակնհայտ կեղծ բովանդակություն ունեցող փաստաթուղթ։
Իսկ ինչ վերաբերվում է 05.12.1999թ. գրառումներով <<մարտական ուղուն>>, ապա վկա Ոսկան Գյուլումյանը ցուցմունք է տվել, որ ինքն Ասյա Բարխուդարյանի համար մարտական ուղին ստորագրել է Եռաբլուրում, սակայն պնդել է, որ դա եղել է ձեռագիր, այլ ոչ թե տպագիր, իսկ գործով ստացված դատաձեռագրաբանական փորձաքննությամբ չի հերքվել, որ տպագիր <<մարտական ուղու>> վրա դրված ստորագրությունը կարող էր կատարած լինել Ոսկան Գյուլումյանը։ Այսինքն այս դեպքում նույնպես դատարանը ճիշտ չի եզրակացրել, որ նշված <<մարտական ուղին>> հանդիսանում է ակնհայտ կեղծ բովանդակություն ունեցող փաստաթուղթ, քանի որ քրեական գործով ձեռք էին բերվել ավելի քան բավարար ապացույցներ Ասյա Բարխուդարյանի վիրավորված լինելու և կոնտուզիա ստանալու վերաբերյալ, որոնք դատարանը չի գնահատել իրենց ամբողջության մեջ՝ դրանք միմյանց համադրելու միջոցով:
Նման պայմաններում վերջին մեղադրանքը, որը ներկայացվել էր Ա. Բարխուդարյանին նույնպես անհիմն էր և դատարանն անհիմն և անօրինական է այն հաստատված համարել, սխալ գնահատելով գործի ապացույցները և հանգելով սխալ եզրակացության, մինչդեռ այս մեղադրանքի մասով նույնպես Ա. Բարխուդարյանը ենթակա էր անմեղ ճանաչման՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով, որը չանելով դատարանը դարձյալ թույլ է տվել դատական սխալ։
Բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը նաև սխալմամբ է բավարարել տուժողի ներկայացուցիչ Մանիկ Սանթրոսյանի քաղաքացիական հայցը, քանի որ գործով չէր հիմնավորվել Ա. Բարխուդարյանին առաջադրված մեղադրանքները և նրա գործողություններով վնաս պատճառելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները բացարձակ սխալ էին։
Ելնելով վերոգրյալից Ա. Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 02.12.2014 թվականի դատավճռի Ասյա Բարխուդարյանի վերաբերյալ մասերը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով, իսկ քաղաքացիական հայցը` մերժել:

Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանը, ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի պաշտպան Լ. Ավետիսյանը, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը ամբողջությամբ պնդեցին իրենց վերաքննիչ բողոքները՝ խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալները միացան իրենց պաշտպանների դիրքորոշմանը, իսկ պաշտպան Վ. Ենգիբարյանը` ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի դիրքորոշմանը:
Դատախազ Ա. Խաչատրյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքների դեմ, խնդրեց մերժել դրանք` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի և նրա պաշտպան Վ. Ենգիբարյանի, ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի և նրա պաշտպան Լ. Ավետիսյանի, ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանի և նրա պաշտպան Վ. Զուռնաչյանի ելույթները, մեղադրող Ա. Խաչատրյանի բողոքների դեմ առարկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու մասով, ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանին արդարացնելու կամ ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու և 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու մասով, Ա. Բարխուդարյանին արդարացնելու, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ամբաստանյալ Ա. Բարխուդարյանին և Խ. Բարխուդարյանին արդարացնելու և քաղաքացիական հայցի մասով.
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքները հաստատված է համարել քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցների հիման վրա`
Ամբաստանյալ` Ասյա Բարխուդարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և 18.12.2013թ. դատական նիստում ցուցմունք է տվել, որ 1989 թվականից մասնակցել է Ղարաբաղի համար մղվող մարտական գործողություններին: 1992 թվականին Մարտակերտի շրջանի Կարմրավան գյուղի պաշտպանական մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել է, տարել է կոնտուզիա: Պատերազմից հետո 1999-2000թթ. առողջական վիճակը գնալով վատացել է, որի պատճառով դիմել է Նոր-Նորքի տեղամասային պոլիկլինիկա, դրանից հետո` ՀՀ ՊՆ սոցիալական վարչություն, որտեղ իրենից մարտական ուղի են ուզել: Այդ նպատակով գնացել է ՀԱԲ գլխավոր հրամանատար Ռազմիկ Վասիլյանի մոտ և վերջինս իր վերաբերյալ մարտական ուղի է տվել, որը ստորագրել է նաև Ոսկան Գյուլումյանը` Եռաբլուրում: Այդ մարտական ուղու բնօրինակը տարել է ՀՀ ՊՆ սոցիալական վարչություն և դրա հիման վրա իրեն են տվել Ալբերտ Բազեյանի կողմից ստորագրված ԵԿՄ վարչության տեղեկանքը: Երբ հերթական անգամ գնացել է ԵԿՄ վարչություն, պատահական հանդիպել է իր մարտական ընկերուհուն` Նոնային /Նվարդ Դադուրյան/, նրան պատմել է իր խնդիրների մասին և նա իր օգնությունն է առաջարկել: Նոնան աշխատում էր քաղաքապետարանում, որը մոտ էր ԵԿՄ վարչությանը, իր համար դժվար էր անընդհատ ԵԿՄ գնալ-գալը, այդ պատճառով էլ իր թղթերը տվել է Նոնային, որ բլանկի վրա մարտական ուղին հաստատել տա:
2000 թվականին ինքն ու ամուսինը ծանոթացել են Արմեն Սարգսյանի հետ: Նա պատմել է, որ կռված տղա է, վիրավորվել է և հաշմանդամ է: Այդ ժամանակ իրենց տուն է եկել Նոնան և ինքն Արմենին ու Նոնային ծանոթացրել է և ասել, որ Նոնան նույնպես պատերազմի մասնակից է: Դրանից մի քանի շաբաթ անց Նոնան իր փաստաթղթերը բերել է, և 2001 թվականին ինքը դրանք հանձնել է սոցիալական վարչություն: Դրանից հետո իրեն ուղարկել են հոսպիտալ` հետազոտման նպատակով: Հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է այն հանգամանքը, որ կոնտուզիա է տարել, ճանաչվել է 2-րդ խմբի հաշմանդամ և թոշակավորվել ու ստացել է թոշակ: 2002 թվականին հոր հուղարկավորության արարողության ժամանակ իմացել է, որ Արմենը թոշակավորվել է և հերթագրվել բնակարանի համար: 2006 թվականին Արմենը բնակարան է ստացել:
2008թ. դատարանի վճռով իր և ՊՆ-ի միջև կնքվել է հաշտության համաձայնություն, ըստ որի ինքը ՊՆ-ին է հանձնել Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածի 5-րդ մասի 325 սենյակը և նոտարի վավերացմամբ նվիրատվության պայմանագրով ՊՆ-ին է հանձնել իր ընտանիքի սեփականություն հանդիսացող Դավիթ Անհաղթի փողոցի 6-րդ շենքի 714 բնակարանը, որոնց դիմաց 2008 թվականի վերջերին ՀՀ ՊՆ-ից ստացել է իրեն հասանելիք գումարը:
Այդ գումարը հանդիսացել է ոչ թե որպես բնակարանի կարիքավոր հաշվառված և բնակարանի և բնակարանի ձեռք բերման համար ՀՀ ՊՆ սոց. վարչությունից իրեն տրված գումար, այլ իր կողմից ՊՆ-ին հանձնած բնակարանի դիմաց իրեն հատկացված գումար:
Ամբաստանյալը նշել է, որ ինքը երբևէ որևէ մեկի համար մարտական ուղի չի կեղծել, իսկ եթե նույնիսկ այն կեղծ է, ապա ինքը դրանից տեղյակ չէ: Ինքը որևէ մեկին չի խնդրել, որպեսզի եղբոր` Խաչատուր Բարխուդարյանի համար մարտական ուղի գրեն կամ տան, նույնիսկ տեղյակ չի եղել, որ եղբորն այդպիսի փաստաթուղթ է անհրաժեշտ: Արմեն Սարգսյանի հետ չի գնացել քաղաքապետարան` Նվարդ Դադուրյանի մոտ, նրան չի խնդրել Արմենի համար մարտական ուղի կեղծելու համար և որևէ ձևով մասնակից չի եղել ու տեղյակ չէ, որ Արմենը կեղծ փաստաթղթերով է թոշակավորվել: Ինքը երբևէ պատճենահանման ապարատի հետ գործ չի ունեցել և տեղյակ չէ դրանից օգտվելու ձևերից:
Իրականում ՀՀ ՊՆ սոցիալական վարչություն է ներկայացրել իր ունեցած մարտական ուղիների բնօրինակները, որոնք հիմք էին փորձաքննություն անցնելու համար:
Ամբաստանյալ` Խաչատուր Բարխուդարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ իրեն մեղսագրված արարքն անհիմն է: Ինքը 1992թ. նոյեմբեր ամսից մինչև 1994թ. մասնակցել է Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին, և 1993թ. ապրիլին, ռմբակոծության ժամանակ վիրավորվել է, ստացել կոնտուզիա և տեղափոխվել Կրասնոսելսկի հիվանդանոց: Եթե ինքը չմասնակցեր ինքնապաշտպանական մարտերին, ապա ոչ ոք իրեն մարտական ուղի չէր տա: Իր մարտական ուղին կեղծ չէ, ինքը որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել, գումար չի հափշտակել:
Ամբաստանյալ Արմեն Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ դիրքորոշում չի արտահայտել և հրաժարվել է դատաքննության փուլում ցուցմունք տալուց, նշելով, որ պնդում է նախաքննական ցուցմունքները:
Ամբաստանյալ` Արմեն Սարգսյանը նախաքննությամբ տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ 21.10.2000թ. Ա. Բարխուդարյանի առաջարկով ինքն իր հրամանատարներ Կարո Կիրակոսյանի և Ոսկան Գյուլումյանի կողմից ստորագրված <<մարտական ուղի>> է ձեռք բերել, որտեղ նշված է եղել, որ ինքը տարել է թեթև կոնտուզիա: Ա.Բարխուդարյանը ծանոթանալով նշված մարտական ուղուն, առաջարկել է ձեռք բերել նոր <<մարտական ուղի>>, որտեղ նշված կլիներ, թե իբրև ինքը մասնակցել է մի քանի մարտական գործողությունների և ստացել է կոնտուզիա, քանի որ ըստ Ա.Բարխուդարյանի խոսքերի ինքը չէր կարող թեթև կոնտուզիայով հաշվառվել որպես զինվորական թոշակառու: Ինքը հրաժարվել է ծանր կոնտուզիայով նոր <<մարտական ուղի>> ձեռք բերել, որից հետո Ա.Բարխուդարյանի առաջարկով 2000թ. նոյեմբերին ինքն ու Ա.Բարխուդարյանը միասին գնացել են վերջինիս ընկերուհու, ներկայումս հանգուցյալ Նվարդ Դադուրյանի աշխատավայր` Երևանի քաղաքապետարան, որտեղ Ա.Բարխուդարյանը Ն.Դադուրյանին ասել է, որ <<մարտական ուղի>> վրա դրված կնիքով մի քանի հատ պատճենահանված թղթեր են հարկավոր, որպեսզի նոր <<մարտական ուղի>> գրվի: Այնուհետև Ա.Բարխուդարյանը և Ն.Դադուրյանը միասին սկսել են քննարկել. Ն.Դադուրյանն ասել է, որ կարմիր կնիքի չափսերով թուղթը կկտրի այնպես, որ կնիքը միայն պատճենահանվի մի քանի թղթերի վրա և դրանք կբազմացնեն պատճենահանման ապարատով: Այնուհետև Ն.Դադուրյանը Ա.Բարխուդարյանի թելադրանքով իր համար գրել է նոր <<մարտական ուղի>>, որը նորից պատճենահանել են մի քանի օրինակից և մեկ օրինակը տվել իրեն, իսկ պատճենահանված կնիքը մի քանի օրինակներից` չլրացված վիճակում մնացել է Ա.Բարխուդարյանի մոտ: Հետագայում այդ մարտական ուղին ինքն օգտագործել է հոսպիտալում պառկելու, բուժվելու, հաշմանդամության կարգ ձեռք բերելու և թոշակավորվելու համար, որի միջոցով մինչ օրս ստացել է զինվորական կենսաթոշակ, 2006թ. բնակարան գնելու նպատակով ՀՀ ՊՆ-ից միանվագ կարգով ստացել է 14.660.000 ՀՀ դրամ գումար, որը 2007թ. բնակարանը վաճառել է և ծախսել իր անձնական կարիքների համար: 2012թ. նոյեմբեր ամսվա կեսերին, կոնկրետ օրը չի հիշում, Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի շուկայի մոտ գտնվող տարադրամի փոխանակման կետի աշխատակից Համլետն իրեն առաջարկել է իր ապահովության համար գնալ տուն, քանի որ շուկա էր եկել Ա. Բարխուդարյանը և Համլետին ասել, որ իրեն փոխանցի՝ երբ շուկայում տեսնի իր մեքենան կանգնած, ապա մեքենան և իրեն ջարդելու է, քանի որ մարդ ու կին <<գործ>> են տվել իր վրա ու եթե իրենք չգնան ու ցուցմունքները չփոխեն, ապա նա կհրդեհի իրենց տունը:
Վկա` Արմենուհի Ռուբենի Մխիթարյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննական ցուցմունքը և հայտնել, որ 1999-2000թթ., երբ ծանոթացել է Ա.Բարխուդարյանի հետ, վերջինս տեղեկացրել է, որ իր ամուսինը` Արմեն Սարգսյանը մասնակցել է մարտական գործողություններին: Ա.Բարխուդարյանն Ա.Սարգսյանին ասել է, թե կարող է <<մարտական ուղի>> ձեռք բերել, որտեղ նշված կլինի, որ Ա.Սարգսյանը կոնտուզիա է տարել, որպեսզի դրանով հոսպիտալացվի և դառնա զինհաշմանդամ: Ա.Բարխուդարյանը նաև ասել է, որ, եթե Ա.Սարգսյանը կարողանա հրամանատար Ո.Գյուլումյանից վերցնի <<մարտական ուղի>>, ապա նա կխնդրի Ո.Գյուլումյանին, որպեսզի իր համար էլ <<մարտական ուղի>> գրի: Ա.Սարգսյանը 21.10.2001թ. ամսաթվով ձեռք է բերել <<մարտական ուղի>> որտեղ նշված է եղել, որ նա վիրավորվել և ստացել է թեթև կոնտուզիա: Ա.Բարխուդարյանը, ծանոթանալով նշված մարտական ուղուն, առաջարկել է ձեռք բերել նոր մարտական ուղի, որտեղ նշված կլիներ, թե իբրև Ա.Սարգսյանը մասնակցել է մի քանի մարտական գործողությունների և ստացել է ծանր կոնտուզիա, քանի որ ըստ Ա.Բարխուդարյանի խոսքերի` նա չէր կարող թեթև կոնտուզիայով հաշվառվել որպես զինվորական թոշակառու: Ա.Սարգսյանը հրաժարվել է ծանր կոնտուզիայով նոր մարտական ուղի ձեռք բերել, որից հետո Ա.Բարխուդարյանը առաջարկել է գնալ Երևանի քաղաքապետարանում աշխատող ընկերուհու` Նոնայի մոտ, որպեսզի տեսնեն, թե ինչով կարող է օգնել, որ գրվի կոնտուզիա: Նույն օրը երեկոյան Ա. Սարգսյանը տուն է վերադարձել` բերելով կեղծված<<մարտական ուղի>> և ասել, որ կեղծիքը կատարել են Ա. Բարխուդարյանը և Նոնան, իսկ բնօրինակ <<մարտական ուղին>> Ա.Սարգսյանին չէին տվել, որն ինքը հետագայում մի կերպ վերցրել է Ա. Բարխուդարյանից: Մի քանի անգամ Ա.Բարխուդարյանն իրեն զգուշացրել է, որ ոչնչացնի այդ <<մարտական ուղին>>, ինքն էլ ստել է, թե ոչնչացրել է: Իր կարծիքով Ա.Բարխուդարյանն օգտագործել է այդ կնիքը և դրել նաև նրա վերաբերյալ գրված <<մարտական ուղու>> վրա: Հետագայում այդ <<մարտական ուղին>> Ա. Սարգսյանն օգտագործել է հոսպիտալում պառկելու, բուժվելու, հաշմանդամության կարգ ձեռք բերելու և թոշակավորվելու համար:
Վկա` Ֆելիքս Սամվելի Պողոսյանը դատաքննությամբ տված ցուցմունքով պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ ծանոթանալով Ա.Բարխուդարյանի մարտական ուղիների բովանդակությանը, դրանցում նշված մարտական գործողությունները ժամանակագրական և աշխարհագրական առումներով չեն համապատասխանում իրականությանը, քանի որ 1992 թվականին ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Չափառ, Կարմիրավան, Գետավան գյուղերն իրականում օկուպացված են եղել հակառակորդի կողմից և այդ ժամանակ Ա.Բարխուդարյանը չէր կարող մասնակցել նշված տարածքների ազատագրմանը: Մի շարք զինակից ազատամարտիկների հետ ունեցած զրույցներում ոչ ոք չի կարողացել Ա.Բարխուդարյանին հիշել որպես դիպուկահար և բուժքույր: Իր տեղեկություններով, Ա.Բարխուդարյանը կեղծ մարտական ուղիներ հայթայթելով, կեղծ վիրավորվածության վերաբերյալ տեղեկություններով դարձել է զինհաշմանդամ, բնակարան ձեռք բերելու համար ստացել գումար: Հիմնելով <<Անմար կրակներ>> հասարակական կազմակերպությունը, կեղծ տեղեկանքներ է բաժանել աջ ու ձախ, կեղծ <<մարտական ուղի>> գրելով, մարդկանց ներկայացրել է պարգևների և շորթել գումարներ: 08.03.2011թ. հեռուստատեսությամբ պատահաբար լսել է Ա.Բարխուդարյանի խոսակցությունը, թե ինչպես է մասնակցել ազատամարտերին և դարձել դիպուկահար: Իսկ դրանից մի քանի օր անց ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում հանդիպել է Ա.Բարխուդարյանին և հրավիրել իր աշխատասենյակ, որտեղ Ա.Բարխուդարյանը, խառնված և ապշած վիճակում, չի կարողացել պատասխանել, թե կոնկրետ ինչ տեսակի հրացաններով ու փամփուշտներով է որպես դիպուկահար կրակել: Ինքը հանդիմանել և ամոթանք է տվել Ա.Բարխուդարյանին և զգուշացրել, որ այլևս նման սուտ հայտարարություններ չանի և չարատավորի ազատամարտիկի բարի համբավը: Ա. Բարխուդարյանը, ոչինչ չկարողանալով պատասխանել, հեռացել է: Նշել է նաև, որ Ա.Բարխուդարյանի վերաբերյալ ներկայացրած <<մարտական ուղիները>> և բնութագրերը բովանդակությամբ կեղծ են:
Վկա` Վոլոդյա Յուրիկի Մաթևոսյանը դատաքննությամբ ցուցմունք է տվել, որ 1992թ. Ասյան եկել է իր ջոկատ և մարտական գործողությունների ժամանակ մոտ երեք ամիս միասին են եղել: Ասյան մասնակցել է մարտական գործողություններին: Ինքը Ասյային <<մարտական ուղի>> է տվել, <<մարտական ուղի>> ստորագրելուց այն չի կարդացել, քանի որ վստահել է նրան: Երբ Լենինավանի մոտ ռմբակոծություն է եղել, բոլորը վիրավորվել են, այդ թվում` Ասյան, և դրա հետևանքով նա ստացել է կոնտուզիա: Վկան նշեց, որ <<մարտական ուղում>> գրվածը ճիշտ է և համապատասխանում է իրականությանը:
Վկա` Վոլոդյա Մաթևոսյանը նախաքննությամբ տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ 2012թ. դեկտեմբեր ամսին, կոնկրետ օրը չի հիշում, իր տուն են եկել Ա.Բարխուդարյանը և նրա փաստաբան Լուսինեն: Ա.Բարխուդարյանն ասել է, որ Ո.Գյուլումյանի կողմից ստորագրված <<մարտական ուղու>> մեջ մի քանի գյուղ ավել է գրված եղել նրա կողմից, իսկ Ո.Գյուլումյանը հրաժարվել է և ասել, որ այդ <<մարտական ուղին>> ինքը չի ստորագրել: Ա.Բարխուդարյանն ավելացրել է նաև, որ իրեն <<մարտական ուղի>> է պետք, քանի որ իր <<մարտական ուղին>> կորցրել է: Ինքը համաձայնել է <<մարտական ուղի>> տալ, քանի որ գիտեր, որ Ա.Բարխուդարյանը նախկինում արդեն <<մարտական ուղի>> ձեռք էր բերել, դրանով թոշակի էր անցել, գումարներ էր ստացել և բնակարան գնել: Դրանից մի քանի օր անց Ա.Բարխուդարյանը նորից է գնացել իրենց տուն, իրեն է տվել գրված <<մարտական ուղի>>, որն առանց կարդալու` վստահելով Ա.Բարխուդարյանին, ստորագրել է: Չի կարող ասել, թե ինչու է <<մարտական ուղու>> մեջ նշված, թե իբրև Ա.Բարխուդարյանն ուղեղի ցնցում է տարել, քանի որ ինքը նման բան չգիտի և բժիշկ չէ, իսկ այդ <<մարտական ուղին>> ստորագրել է դեղերի ազդեցության տակ, որևէ շահագրգռվածություն չի ունեցել, ուղղակի խղճացել է Ա.Բարխուդարյանին: Ինքը գտնում է, որ չպետք է ընդառաջեր Ա.Բարխուդարյանին և ստորագրեր այդ <<մարտական ուղին>>: Իրեն ներկայացված Ա.Բարխուդարյանի վերաբերյալ բոլոր <<մարտական ուղիները>> կեղծ են եղել: 17.12.2012թ., <<մարտական ուղին>> իր կողմից ստորագրելուց առաջ կամ հետո, Ա.Բարխուդարյանը գնացել է իրենց տուն և 10 զույգ որսորդական կոշիկներ է տվել իրեն, որպեսզի ինքը բաժանի <<Հայր Վահան>> ջոկատի տղաներին: Ինքն էլ համաձայնել և վերցրել է, որի վերաբերյալ ստորագրել է Ա.Բարխուդարյանի կողմից նախօրոք բերված ստացականը:
Նախաքննության փուլում տված ցուցմունքները հրապարակվելուց հետո դատական նիստում վկան հրաժարվել է իր նախաքննական ցուցմունքներից և պնդել է դատաքննության փուլում տված ցուցմունքը:
Վկա` Վոլոդյա Գուրգենի Սարգսյանը դատաքննությամբ տրված ցուցմունքով պնդել է նախաքննության ցուցմունքը և հայտնել է, որ Ասյա Բարխուդարյանին ճանաչում է 1992 թվականից, երբ նա հուլիս-օգոստոս ամիսներին մոտ 10 օր եղել է իրենց գյուղում: Դրանից հետո նրան տեսել է միայն <<մարտական ուղին>> ստորագրելուց: Այն ստորագրելուց <<մարտական ուղու>> բովանդակությանը չի ծանոթացել, տեսել է, որ նրա հրամանատարը` Վոլոդյա Մաթևոսյանը ստորագրել է, այդ պատճառով ինքն էլ է ստորագրել: Ինքը տեղյակ չէ Ասյան կոնտուզիա ստացել է, թե ոչ:
Վկա` Աիդա Սերգեյի Սերոբյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննության ցուցմունքը և հայտնել է, որ ինքը Արցախյան ազատամարտի ակտիվ մասնակից է, մասնագիտությամբ` բժշկուհի: 1992թ. հունիս ամսվա դրությամբ, ինչպես նաև դրանից հետո, Մարտակերտի շրջանի հիվանդանոցն իր անձնակազմով կոնկրետ իր տեղում չի եղել, քանի որ 1992թ. հունիսին ադրբեջանցիները գրավել էին Մարտակերտ քաղաքը` իր մերձակա գյուղերով: Հիվանդանոցն անձնակազմով տեղափոխվել էր Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղ, որից հետո տեղափոխվել է Մարտակերտի շրջանի Քոլին Տակ և Կիչան գյուղերի միջնամասերը, անտառ, որպես դաշտային հոսպիտալ: 1992-1994թթ. ինքը վիրավորներին մարտի դաշտից տեղափոխել է դաշտային հոսպիտալ, 1992թ. հունիս ամսվա դրությամբ Կարմիրավանի վիրավորներին նույնպես տեղափոխել է Չլդրան գյուղի դաշտային հոսպիտալ, իսկ Ա.Բարխուդարյանին այդ ժամանակ չի տեսել: 1992-1994թթ. մարտական գործողությունների ժամանակ Ա.Բարխուդարյանին չի հանդիպել, նրան չի ճանաչել, նրա հետ ծանոթացել է 2007-2008թ. Եռաբլուրում և իմացել է, որ նա <<Անմար կրակների>> նախագահն է եղել:
Վկա` Ոսկան Հրանտի Գյուլումյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննության ցուցմունքը և հայտնել է, որ Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ նրա անձնական գործում առկա <<մարտական ուղին>> իրենից ներկայացնում է կեղծ փաստաթուղթ, քանի որ այն իր բովանդակությամբ իրականությանը չի համապատասխանում, իր ազգանվան դիմաց դրված ստորագրությունն իրենը չէ: Իր հետ մարտական գործողությունների մասնակից Կարո Կիրակոսյանից է վերջերս իմացել, որ Ա.Սարգսյանը վեց օր է գտնվել ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Մեծ Շենի բարձունքներում, որտեղ վախեցել էր և կորպուսի հրամանատարի թույլտվությամբ 1993թ. փետրվարին նորից հետ էր վերադարձել ք.Երևան, իսկ 1993թ. ապրիլին Կ.Կիրակոսյանի պահանջով Ա.Սարգսյանը դիմում էր գրել և դուրս եկել ծառայությունից: Ա.Սարգսյանի անվամբ լրացված<<21.10.2000թ.>>ամսաթվով <<մարտական ուղին>> նքն է հաստատել և ստորագրել` հիմնվելով դասակի հրամանատար Կարո Կիրակոսյանի կողմից դրված ստորագրության վրա, սակայն կոնկրետ հանգամանքները չի հիշում: Ասյա Բարխուդարյանի վերաբերյալ <<05.12.1999թ.>> ամսաթվով գրված <<մարտական ուղին>> ինքը չի ստորագրել, իսկ բովանդակությունն իրեն անծանոթ է, Ա.Բարխուդարյանի մարտական ուղուն ծանոթ չէ և չգիտի նա կոնտուզիա տարել է, թե ոչ: Եթե Ա.Բարխուդարյանն իրեն նման բովանդակությամբ <<մարտական ուղի>> ներկայացներ ստորագրելու, ապա ինքը չէր ստորագրի:
Վկա` Կարո Ռուբենի Կիրակոսյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննության ցուցմունքը և հայտնել, որ Արմեն Սարգսյանին ճանաչել է 1991թ.: 1993թ. փետրվարին Ա.Սարգսյանի հոր խնդրանքով ինքը Ա.Սարգսյանին ընդգրկել է ՀՀ ՊՆ 74472 զորամասի կազմում: 1993թ. փետրվարի վերջերին Ա.Սարգսյանը, զորամասի կազմով իրենց հետ մեկնել է ԼՂՀ Մարտակերտի շրջան` մարտական գործողություններին մասնակցելու համար: Առաջին օրը, մարտական գործողությունից առաջ և հետո, Ա.Սարգսյանը վախեցել էր և հոգեպես հավասարակշռված վիճակում չէր, և իր միջնորդությամբ նա, ընդամենը 6 օր ԼՂՀ-ում գտնվելուց հետո, վերադարձել է Հայաստանի Հանրապետություն: Իսկ 1993թ. վերջերին իր պահանջով Ա.Սարգսյանը դուրս է եկել զորամասի կազմից: Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ <<21.10.2000թ.>> ամսաթվով <<մարտական ուղին>> ինքն է ստորագրել, իսկ <<մարտական ուղու>> մեջ նշված <<թեթև կոնտուզիան>> գրել է այն պատճառով, քանի որ Ա.Սարգսյանը 1993թ. փետրվարի վերջերին մարտական գործողությունների ժամանակ վախեցել էր և ինքը ենթադրել էր, որ հնարավոր է վերջինս թեթև կոնտուզիա տարած լիներ: Ինքը մասնագիտությամբ բժիշկ չէ և ստույգ չի կարող ասել, թե իրականում Ա.Սարգսյանը կոնտուզիա տարել է, թե ոչ:
Վկա` Վլադիմիր Բագրատի Իսրայելյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով հայտնել է, որ Ասյա Բարխուդարյանին ճանաչել է որպես իր մարտական ընկերոջ` Հովհաննես Բաղդասարյանի կնոջ, Խաչատուր Բարխուդարյանին` որպես Ասյայի եղբայր, Արմեն Սարգսյանին ճանաչել է բնակության վայրից: Խաչատուր Բարխուդարյանի հետ ծանոթացել է 1998թ.: Նա ասել է, որ ինքը նույնպես մասնակցել է մարտական գործողությունների, վիրավորվել է, գլխացավեր ունի, սակայն չի դիմել <<մարտական ուղի>> վերցնելու համար: Իմանալով դա և վստահելով Խաչատուրի ասածին, իր միջնորդությամբ Խ.Բարխուդարյանի վերաբերյալ <<մարտական ուղի>> են տվել: <<Մարտական ուղու>> մեջ գրվել է, որ Խ.Բարխուդարյանը մարտական գործողությունների ժամանակ կոնտուզիա է ստացել:
Վկա` Վլադիմիր Իսրայելյանը նախաքննությամբ տրած ցուցմունքով հայտնել է, որ ինքը ՀՀ ինքնապաշտպանական գործողությունների մասնակից է, եղել է <<Վաղարշապատ>> ջոկատի փոխհրամանատարը: Խաչատուր Բարխուդարյանին ճանաչել է 1999թ., երբ վերջինս իրեն ասել է, որ 1992-1994թթ. նա <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում մասնակցել է Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին: Ինքը Խ.Բարխուդարյանին ասել է, որ հանդիսացել է <<Վաղարշապատ>> ջոկատի փոխհրամանատարը և նրան իր ջոկատի կազմում չի տեսել: Իր կարծիքով, Խ.Բարխուդարյանը համարվում է կեղծ ազատամարտիկ, քանի որ 1992-1994թթ. դատապարտված է եղել: 2006թ. ամռանն ինքը Ա.Բարխուդարյանի, Խ.Բարխուդարյանի, Բենիամին Սահակյանի ու էլի մի քանի հոգու հետ միասին գնացել են Ճամբարակ քաղաք` Ա.Բարխուդարյանի առաջարկով Խ.Բարխուդարյանի և Բ.Սահակյանի համար <<մարտական ուղիներ>> վերցնելու, քանի որ ըստ Ա.Բարխուդարյանի խոսքերի` Խ.Բարխուդարյանը <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում նույնպես մասնակցել է Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին: Ինքն Ա.Բարխուդարյանին ասել է, որ Խ.Բարխուդարյանը <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում երբեք չի եղել: Ա.Բարխուդարյանն ասել է, թե գնում են օգնություն բաժանելու և տեղում այդ հարցը կպարզեն: Ճամբարակ քաղաքի ԵԿՄ տարածքային բաժնում ինքը ծանոթացրել է Ա.Բարխուդարյանին ԵԿՄ նախագահ Գրիշա Դալլաքյանի հետ և դուրս եկել, քիչ անց ներս է մտել նրանց կանչով և Գ.Դալլաքյանի հարցին պատասխանել է, որ Խ.Բարխուդարյանը <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում չի եղել և մարտական գործողություններին չի մասնակցել: Գ.Դալլաքյանը դիմել է Ա.Բարխուդարյանին և հարցրել, թե ինչպես է ասում, որ Խ.Բարխուդարյանը մասնակցել է մարտական գործողություններին, եթե իրականում չի մասնակցել: Ա.Բարխուդարյանն էլ բարկանալով դուրս է եկել: Հետո իրենք գնացել են Վահան գյուղ, որտեղ Ա.Բարխուդարյանը մոտեցել է իրեն և ասել, որ <<Վահան>> ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար Միրզա Շուշանյանին և փոխհրամանատար Էդիկ Կիրակոսյանին իրենք միասին ասեն, թե իբրև Խ.Բարխուդարյանը նույնպես եղել է Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերի մասնակից, որպեսզի նրա վերաբերյալ <<մարտական ուղի>> վերցնեն: Ինքն էլ համաձայնել է, որպեսզի Ա.Բարխուդարյանի հետ անձնական թշնամանք չունենա և Մ.Շուշանյանին ու Է.Կիրակոսյանին երաշխավորելով ասել է, թե իբրև Խ.Բարխուդարյանը 1992-1994թթ. մասնակցել է Վահան գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերին և վիրավորվել: Նույն օրն իրենք Բ.Սահակյանի և Խ.Բարխուդարյանի վերաբերյալ վերցրել են <<մարտական ուղիներ>>, իսկ Ա.Բարխուդարյանի խոսքերով` Խ.Բարխուդարյանին այդ <<մարտական ուղին>> հարկավոր է եղել դատվածությունը հանելու նպատակով: Խ.Բարխուդարյանի վերաբերյալ ԵԿՄ վարչությունից ներկայացված <<մարտական ուղին>> նույնպես ամբողջությամբ կեղծ է, քանի որ Խ.Բարխուդարյանը <<Կարս>> ջոկատի կազմում չի եղել և <<մարտական ուղու>> մեջ նշված գործողություններին չի մասնակցել:
Նախաքննության և դատաքննության փուլերի ցուցմունքների հակասությունների վերաբերյալ վկան նշել է, որ սկզբում ի միջի այլոց է գրել ցուցմունքը, որպեսզի իրեն շուտ թողնեն գնա, քանի որ քննիչն իրեն ցույց է տվել փաստաթուղթ, որ Խ.Բարխուդարյանը 1992-1994թթ. դատված և կալանքի տակ է եղել և չէր կարող մասնակցել մարտական գործողություններին: Դա լսելուց ինքը շփոթվել է և այդ պատճառով, մտածելով, Խաչատուրն իրեն խաբել է, ցուցմունքում որոշ բաներ ճիշտ չի գրել: Վկան նշեց նաև, որ ոչ թե Ասյայի առաջարկով է տվել <<մարտական ուղին>>, այլ ինքն է խնդրել հրամանատարին, որպեսզի Խ.Բարխուդարյանի վերաբերյալ <<մարտական ուղի>> տրվի:
Միրզա Եղիշի Շուշանյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով հայտնել է, որ մոտ 5-6 տարի առաջ իր մոտ են գնացել Վլադիմիր Իսրայելյանը, Ասյա Բարխուդարյանը և ևս երեք հոգի: Վ.Իսրայելյանն իրեն ասել է, որ իր ընկերներից մեկը պատերազմի մասնակից է եղել իր` <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում և նրան մարտական ուղի է անհրաժեշտ: Ինքը վստահելով Վ.Իսրայելյանին, տվել է մարտական ուղի` Խաչատուր Բարխուդարյանի վերաբերյալ, սակայն Խ.Բարխուդարյանին իր ջոկատում չի տեսել և նրան չի ճանաչում:
Էդիկ Սիմոնի Կիրակոսյանը դատաքննությամբ տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ մոտ 10 տարի է ճանաչում է Ասյա Բարխուդարյանին, երբ նա եկել է իրենց գյուղ` բարեգործության նպատակով: Խաչատուր Բարխուդարյանն իր քրոջ` Ասյա Բարխուդարյանի և Վլադիմիր Իսրայելյանի հետ եկել է գյուղ: Վ.Իսրայելյանն ասել է, որ Խաչատուրը նույնպես իրենց հետ մասնակցել է մարտական գործողությունների և նրան <<մարտական ուղի>> է անհրաժեշտ: Ինքը Խաչատուրին որպես պատերազմի մասնակից չի հիշել, սակայն վստահելով Վ.Իսրայելյանին` <<մարտական ուղի>> են գրել ու ստորագրել Խ.Բարխուդարյանի վերաբերյալ:
Վկա` Արծվիկ Եղիշի Հայրապետյանը դատաքննությամբ տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ 1988-1994թթ. մասնակցել է Կրասնոսելսկի շրջանի բոլոր մարտական գործողություններին: Ասյա Բարխուդարյանին տեսել է 1991թ., սակայն որևէ շփում չի եղել նրա հետ: 2006թ. Ճամբարակի ԵԿՄ տարածքային բաժին են եկել Վլադիմիր Իսրայելյանը, Ասյա Բարխուդարյանը և ևս մի տղա, որին առաջին անգամ էր տեսնում: Վ.Իսրայելյանն ասել է, որ <<մարտական ուղի>> է անհրաժեշտ իր ընկերոջ` Խաչատուրի համար: Ինքը Վ.Իսրայելյանին առանձին կանչել և հարցրել է, թե իրականում Խաչատուրը մարտական գործողություններին մասնակցել է, թե ոչ, Վ.Իսրայելյանն էլ խոստովանել է, որ չի մասնակցել և ինքը հրաժարվել է մարտական ուղի տալուց: Վ.Իսրայելյանն ասել է, որ կգնան և ուրիշներից կվերցնեն: Ինքը <<Վաղարշապատ>> ջոկատի բոլոր տղաներին ճանաչում է դեմքով և անուններով, իսկ Խ.Բարխուդարյանն այդ ջոկատի կազմում չի եղել և Կրասնոսելսկի շրջանի մարտական գործողություններին չի մասնակցել: 2011թ. ք.Ճամբարակում հուշարձանի բացման միջոցառման ժամանակ ինքը տեսել է Խ.Բարխուդարյանին, որը մոտեցել է իրեն և ասել, որ յոթ օր է մասնակցել Կրասնոսելսկի մարտական գործողություններին և հնարավոր է, որ այդ պատճառով չի ճանաչում իրեն: Ինքն էլ պատասխանել է, որ նրան չի տեսել և չի ճանաչում:
Վկա` Կոմիտաս Խաչիկի Սաֆարյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննական ցուցմունքը և հայտնել, որ Խ.Բարխուդարյանը 31.08.2006թ. ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ է ներկայացել ՀՀ ՊՆ ԶՍՊՎ պետի 29.08.2006թ. թիվ 36/4631 ուղեգրով, ներկայացնելով երկու <<մարտական ուղիներ>> ԵԿՄՎ-ից և Կրասնոսելսկի զինկոմիսարի կողմից հաստատված և համապատասխան փաստաթղթեր` փորձաքննություն անցնելու նպատակով: Իր կողմից Խ.Բարխուդարյանն ուղարկվել է ՀՀ ՊՆ կենտրոնական պոլիկլինիկա` հետազոտվելու, ռազմաբժշկական հանձնաժողովում փորձաքննվելու և ԿՌԲՀ-ին ներկայացվելու համար: Կենտրոնական պոլիկլինիկայում կատարվել են բոլոր անհրաժեշտ հետազոտությունները և 03.10.2006թ. ռազմաբժշկական հանձնաժողովի կողմից տրվել է ախտորոշում` <<կայուն մնացորդային երևույթներ` տարած ԳՈՒՏ-ից հետո, հետկոնտուզիոն էնցեֆալոպատիա, երկկողմանի նեյրոսենսոր խլություն, չափավոր արտահայտված ասթենո-նևրոտիկ համախտանիշով>>: Նույն օրը Խ.Բարխուդարյանը ներկայացվել է ԿՌԲՀ նիստին, որի ժամանակ հաստատվել է տրված ախտորոշումը և ինքը, ԿՌԲՀ նախագահի թույլտվությամբ, վերջինիս փոխարեն ստորագրել է ԿՌԲՀ որոշումը: Հետազոտությունների արդյունքում բժիշկ մասնագետների կողմից հաստատվել է Խ.Բարխուդարյանի կողմից կոնտուզիա ստանալու հանգամանքը, քանի որ վերջինս ներկայացրել է նաև <<մարտական ուղիներ>> վիրավորված լինելու մասին գրառումներով, այդ պատճառով ԿՌԲ հանձնաժողովը կոնտուզիան կապել է մարտական գործողությունների հետ: Խ.Բարխուդարյանի կողմից ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ-ին կեղծ
<<մարտական ուղիներ>> ներկայացնելով, նա դրանով չարաշահել է հանձնաժողովի անդամների վստահությունը:
Վկա` Աշոտ Վարդանի Նազարյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննական ցուցմունքը և հայտնել, որ Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի և Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ 2001թ. ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ-ի կողմից կայացված որոշումներն ինքն է ստորագրել: 09.04.2001թ. ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ-ի կողմից տրված <<հետկոնտուզիոն էնցեֆալոպատիա, արտահայտված ասթենոնևրոտիկ համախտանիշ>> ախտորոշման համար հիմք է հանդիսացել Ո.Գյուլումյանի ստորագրությամբ հաստատված <<մարտական ուղին>>, որը չի կարող ասել, թե ինչու է վերցրել կրկնօրինակ տեսքով: Հիմք է հանդիսացել նաև 04.04.2001թ. ՀՀ ՊՆ ԿԿԶՀ գինեկոլոգիական բաժանմունքում կատարված նևրոպաթոլոգի կոնսուլտացիան` համաձայն որի տրվել է ախտորոշում <<1992թ. կրած կոնտուզիայի հետևանքներ` նևրոլոգիական սիմպտոմատիկայով և արտահայտված ասթենոնևրոտիկ ախտանիշով, գլխացավերով>>: 2001թ. ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ նիստերի ժամանակ փորձաքննություններ անցկացնելիս հանձնաժողովի կողմից չի պարզվել Ա.Բարխուդարյանի և Ա.Սարգսյանի <<մարտական ուղիների>> կեղծված լինելու հանգամանքը, եթե պարզեին այդ փաստը, ապա ախտորոշումը չէին կապի պատերազմական գործողությունների հետ և իրենց կողմից ԿՌԲՀ տեղեկանքներ չէին տա` կոնտուզիայի վերաբերյալ:
Վկա` Կարինե Արմոյի Ղազարյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով հայտնել է, որ Ասյա Բարխուդարյանի հետ մարտական ընկերներ են: 1992թ. իրենք վիրավորվել են ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի մարտական գործողությունների ժամանակ: Վիրավորվելու պահին ինքը չի տեսել, թե ովքեր են իր հետ վիրավորվել, հետո է Ասյայից իմացել, որ նա էլ է վիրավորվել և ևս հինգ հոգի:
Վկա` Արայիկ Ռաֆիկի Թորգոմյանը դատաքննությամբ տրած ցուցմունքով պնդել է նախաքննական ցուցմունքը և հայտնել, որ Ա.Բարխուդարյանը 25.01.2005թ. <<Անդրանիկ Օզանյան>> մեդալով պարգևատրվել է <<Ազատագրում>> հասարակական կազմակերպության կողմից տրված միջնորդության հիման վրա, որի հիմքերը չեն պահպանվել, 02.02.2008թ. <<Գարեգին Նժդեհ>> մեդալով պարգևատրվել է ԵԿՄ վարչության նախագահ Մ.Գրիգորյանի կողմից տրված <<մարտական ուղու>> և բնութագրի հիման վրա, 15.09.2010թ. <<Մարշալ Բաղրամյան>> մեդալով և 24.12.2011թ. <<ՀՀ ԶՈՒ 20 տարի>> հոբելյանական մեդալով պարգևատրվել է <<Անմար կրակներ>> հասարակական կազմակերպության նախագահ Ա.Բարխուդարյանի կողմից տրված միջնորդագրերի հիման վրա:
Որպես վկաներ հարցաքննված Վախտանգ Երմակի Կազախեցյանը, Էդուարդ Կարապետի Մովսիսյանը, Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը, Ահարոն Հրաչյայի Ավետիսյանը դատաքննության փուլում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ Ասյա Բարխուդարյանը մասնակցել է Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի սահմանների պաշտպանությանը, որի ընթացքում վիրավորվել է:
Վկա` Մանվել Վաղարշակի Հովհաննիսյանը դատաքննությամբ տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ կռվել է Կրասնոսելսկի շրջանում <<Վաղարշապատ>> ջոկատի կազմում, Խաչատուր Բարխուդարյանին ճանաչել է 1993թ. ապրիլից Կրասնոսելսկի մարտական գործողությունների ժամանակ, որտեղ Խաչատուրը վիրավորվել է:
Վկա` Հարություն Դանիելի Բալյանը նախաքննությամբ տված ցուցմունքով հայտնել է, որ Ա.Սարգսյանի և Ա.Բարխուդարյանի անձնական գործերից երևում է, որ նրանք դիմում են ներկայացրել ՀՀ ՊՆ ԶՍՊ վարչություն` իրենց հետազոտումն ու հետագա բուժումը կազմակերպելու համար ՀՀ ՊՆ բուժվարչություն միջնորդելու խնդրանքով: Դիմումների հետ միասին նրանց կողմից ներկայացվել են մարտական ուղիներ` հաստատված իրենց ջոկատների հրամանատարների կողմից, պարգևներ և այլ փաստաթղթեր: Այդ մարտական ուղիների մեջ նշված է եղել, որ Ա.Սարգսյանը և Ա.Բարխուդարյանը 1992-1994թթ. մասնակցել են ՀՀ և ԼՂՀ սահմանների պաշտպանությանը, նշված է եղել նաև, որ նրանք ստացել են կոնտուզիա: Իր ստորագրությամբ բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերն ուղարկվել են ՀՀ ՊՆ բուժվարչություն` հետազոտման և բուժման նպատակով: Բուժումից հետո նրանք փորձաքննվել են ԿՌԲՀ-ի կողմից, որտեղ հաստատվել է պատճառական կապը` վիրավորման և մարտական գործողությունների հետ, այնուհետև նրանք ԿՌԲՀ-ի տեղեկանքները ներկայացրել են ԲՍՓ կենտրոն, որտեղ նրանց տրվել է հաշմանդամության կարգ: Նշված մարտական ուղիները նրանք նաև ներկայացրել են ՀՀ ՊՆ բուժվարչություն, ԿՌԲՀ և ԲՍՓ կենտրոն: Արմեն Սարգսյանը և Ասյա Բարխուդարյանը 2001թ. ՀՀ ՊՆ ԿՌԲՀ ԶՍՊՎ են ներկայացրել իրենց դիմումների հետ միասին հենց այն մարտական ուղիները, որոնք գտնվում են նրանց արխիվային փաստաթղթերում: Իր կարծիքով 2001թ. փետրվար-մարտ ամիսների դրությամբ նրանց մարտական ուղիները բնօրինակներ են եղել, ինքը չի իմացել, որ դրանք կեղծված են:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հրապարակվել և հետազոտվել են հետևյալ փաստաթղթերը.
Դատաձեռագրաբանական փորձագետի թիվ 38111201 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի անձնական գործի 13-րդ թերթում տեղավորված <<մարտական ուղի>> փաստաթուղթն ամբողջությամբ հանդիսանում է քսերոպատճեն, որում առկա կլոր կնիքի դրոշմը, իր շրջանագծերից ներս տեղավորված ստորագրության հատվածով, <<հրամ>> բառով, <<Հաստատում եմ>> բառի վերջին <<մ>> տառի, <<Նախկին հրամանատար>> բառի <<կին հրամ>> հատվածի>> <<Գումարտակի>> բառի <<ի>> տառի երրորդ էլեմենտի հետ միասին մոնտաժվել են փորձաքննությանը տրամադրված 21.10.2000թ. ամսաթվով <<մարտական ուղի>> վերնագրով փաստաթղթի որևէ պատճենում առկա կլոր կնիքի դրոշմից` իր հատվածում տեղավորված ստորագրության և ձեռագիր գրառումների հետ միասին: Ընդ որում մոնտաժը կատարվել է փորձաքննությանը տրամադրված 21.10.2000թ. ամսաթվով <<մարտական ուղի>> վերնագրով փաստաթղթի որևէ պատճենից կլոր կնիքի դրոշմի մեխանիկական եղանակով կտրման, մոնտաժվող փաստաթղթում փակցման, դրոշմի հատվածում առկա ստորագրության և ձեռագիր գրառումների կրկնագծման և հետագա քսերոպատճենահանման մեխանիզմով ու հերթականությամբ, ինչի արդյունքում ստացվել է Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի անձնական գործի 13-րդ թերթում տեղավորված <<մարտական ուղի>> ոչ բնօրինակ` քսերոպատճեն հանդիսացող փաստաթուղթը: Փորձաքնննությանը տրամադրված Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի № 1027 անձնական գործի գ.թ. 13-ում առկա սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթում տեղավորված <<մարտական ուղի....>> բառերով սկսվող և <<.....Ո. Գյուլումյան>> բառերով ավարտվող ձեռագիր տեքստը կատարվել է Նվարդ Դադուրյանի կողմից:
Դատաձեռագրաբանական փորձագետի թիվ 38361201 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված ՀՀ ՊՆ կենտրոնական արխիվից ստացված Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ փաստաթղթերի 6-րդ էջում տեղադրված <<մարտական ուղի>> փաստաթուղթն ամբողջությամբ հանդիսանում է քսերոպատճեն, որում առկա կլոր կնիքի դրոշմը, իր շրջանագծերից ներս տեղավորված ստորագրության հատվածով, <<հրամ>> բառով, <<Հաստատում եմ>> բառի վերջին <<մ>> տառի, <<Նախկին հրամանատար>> բառի <<կին հրամե հատվածի>> <<Գումարտակի>> բառի <<ի>> տառի երկրորդ էլեմենտի հետ միասին մոնտաժվել են փորձաքննությանը տրամադրված 21.10.2000թ. ամսաթվով <<մարտական ուղի>> վերնագրով փաստաթղթի որևէ պատճենում առկա կլոր կնիքի դրոշմից` իր հատվածում տեղավորված ստորագրության և ձեռագիր գրառումների հետ միասին: Ընդ որում մոնտաժը կատարվել է փորձաքննությանը տրամադրված 21.10.2000թ. ամսաթվով <<մարտական ուղի>> վերնագրով փաստաթղթի որևէ պատճենից կլոր կնիքի դրոշմի մեխանիկական եղանակով կտրման, մոնտաժվող փաստաթղթում փակցման, դրոշմի հատվածում առկա ստորագրության և ձեռագիր գրառումների կրկնագծման, առկա գրառումների հավելագրման և հետագա քսերոպատճենահանման մեխանիզմով ու հերթականությամբ, ինչի արդյունքում ստացվել է Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ փաստաթղթերի 6-րդ էջում տեղադրված <<մարտական ուղի>> ոչ բնօրինակ` քսերոպատճեն հանդիսացող փաստաթուղթը: Փորձաքնննությանը տրամադրված Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի անվամբ կազմված սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթում տեղավորված <<մարտական ուղի....>> բառերով սկսվող և <<.....Ո. Գյուլումյան>> բառերով ավարտվող ձեռագիր տեքստը կատարվել է Նվարդ Դադուրյանի կողմից:
Զննված և որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի վերաբերյալ <<21.10.2000թ.>> ամսաթվով գրված <<մարտական ուղիով>>, Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի անձնական գործի 13-րդ թերթում, ԿԿԶՀ հիվանդության պատմագրում, ԲՍՓՀ գործում և հաշմանդամության գործում առկա քսերոպատճեն <<մարտական ուղի>> փաստաթղթով, Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ ՀՀ ՊՆ կենտրոնական արխիվից ստացված փաստաթղթերի 6-րդ էջում, ԲՍՓՀ գործում և հաշմանդամության գործում առկա քսերոպատճեն <<մարտական ուղի>> փաստաթղթով, 2012թ. դեկտեմբեր ամսին Ա.Բարխուդարյանի անվամբ լրացված և Վ.Մաթևոսյանի, Ռ.Սարգսյանի, Ա.Տեր-Թադևոսյանի կողմից ստորագրված <<մարտական ուղիով>>, Խ.Բարխուդարյանի անձնական գործում, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական պոլիկլինիկայի բժշկական գրքույկում և հաշմանդամության գործում առկա քսերոպատճեն <<մարտական ուղի>> փաստաթղթով` ստորագրված Մ.Շուշանյանի և Է.Կիրակոսյանի կողմից, Նվարդ Թաթուլի Դադուրյանի խոհանոցային գրքով:
Ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով հանգել է հետևության, որ վկաներ Վոլոդյա Մաթևոսյանի և Վլադիմիր Իսրայելյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, վերջիններս չեն ներկայացրել հիմնավոր պատճառներ դատաքննությամբ տրված ցուցմունքներն արժանահավատ համարելու համար, բացի այդ դրանք հերքվում են գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում են ամբաստանյալներին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելուն օգնելու և օժանդակելու ու դրանից բխող հնարավոր իրավական հետևանքներով շահագրգռված անձանց` գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում:
Անդրադառնալով Ա. Բարխուդարյանի պաշտպան Վ. Զուռնաչյանի` Արտուշ Հովհաննեսի Տեր-Թադևոսյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությանը` ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ ցուցմունքը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես մեղադրանքը հաստատող ապացույց չի գնահատվել և չի դրվել մեղադրանքի հիմքում, և այն <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի խախտում դիտվել չի կարող:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանի մեղավորությունն ապացուցված է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու մեջ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելուն օժանդակելու մեջ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու մեջ` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելուն, ինչպես նաև` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով`ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելուն օժանդակելու մեջ:
Ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանի մեղավորությունն ապացուցված է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու մեջ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպաններ Վ. Զուռնաչյանի և Լ. Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու, ամբաստանյալներին արդարացնելու հիմքեր չկան` նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Վերաքննիչ դատարանը` անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքների` քաղաքացիական հայցը մերժելու պահանջին գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս:
2. Քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
<</…/
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության>>:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա. Ստեփանյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<</…/ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս: Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն:
Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը /.../>>: /տես Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 նախադեպային որոշման 21-րդ կետը/:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ դատարանն ապացուցված է համարել, որ սույն գործով առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս և առկա է հանցավոր արարքի ու հասցված վնասի չափի միջև պատճառահետևանքային կապ, և բազմակողմանի քննության ու օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով տուժող Խ. Խաչատրյանի կողմից ներկայացված բողոքի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության` բավարարելով տուժող ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Մ. Սանթրոսյանի քաղաքացիական հայցը` հանցագործություններով տուժողին պատճառված նյութական վնասի հատուցման մասով։
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար` պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները քաղաքացիական հայցի մասով բավարարելու` օբյեկտիվ հիմքեր չկան:

Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու մասով և ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ նախատեսված առավել մեղմ պատիժ նշանակելու և 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժից պայմանականորեն ազատելու մասով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթը և հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Որպես անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը դիտել է այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, ակտիվորեն աջակցել է խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն, բնութագրվում է դրական, տառապում է <<սրտի իշեմիկ հիվանդություն, ստենոկարդիա, զարկերակային հիպերտենզիա, հետկոնտուզիոն էնցեֆալոպատիա>> հիվանդություններով, խնամքին են գտնվում 1997թ., 1999թ., 2011թ. ծնված մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավոր է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ: Նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար ազատազրկման ձևով նշանակված համաչափ պատիժ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով նաև ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված առավել մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պահանջը, գտնում է, որ այն նույնպես հիմնավորված չէ և ենթակա է մերժման, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղամացնող հանգամանքներ հաշվի առնելով, որ նա բնութագրվում է դրական, խնամքին են գտնվում կենսաթոշակառու մայրը և 2005թ. ծնված մանկահասակ որդին և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում հանգել է ճիշտ հետևության, որ նրա նկատմամբ վերագրվող հանցագործությունների համար ազատազրկման ձևով նշանակված համաչափ պատիժ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում է պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլ: Այսինքն՝ դատարանը նախ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> /տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. <<(…) Գ. Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ. Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Այլ խոսքով՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ)հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)>>:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաքննիչ բողոքի պահանջին` Վերաքննիչ դատարանը բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` դրական բնութագրվելը, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով խնամքին կենսաթոշակառու մոր և 14 տարին չլրացած երեխայի գտնվելը` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, գտնում է, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանմամբ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի և ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի պաշտպան Լ. Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու, ամբաստանյալ Խ. Բարխուդարյանի նկատմամբ նախատեսված առավել մեղմ պատիժ նշանակելու և 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժից պայմանականորեն ազատելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ և հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ասյա Բարխուդարյանի պաշտպան Վարդան Զուռնաչյանի, ամբաստանյալ Խաչատուր Բարխուդարյանի պաշտպան Լյուդվիգ Ավետիսյանի, ամբաստանյալ Արմեն Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:

Ամբաստանյալ Ասյա Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Խաչատուր Նիկոլայի Բարխուդարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ամբաստանյալ Արմեն Գեորգիի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ