Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

13.11.2013թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԱՔԴ/0080/01/13

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆՒ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Փ.ՓԱՐՍԱԴԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Փարսադան Էրիկի Փարսադանյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը

2013 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09108013 քրեական գործը:
2013թ-ի մայիսի 8-ին նախաքննական մարմնի կողմից Փարսադան Փարսադանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա 2013թ-ի ապրիլի 18-ին ժամը 17:10-ի սահմաններում Երևանի Ա.Ահարոնյան 1 հասցեում գտնվող <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոցային համալիրի բակում նկատելով Արշավիր Տրդատյանի պարանոցի 10.000 ՀՀ դրամ արժողության շղթան, այն քաշելու պոկելու միջոցով բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, բռնելով շղթան քաշել է, սակայն շղթան չպոկվելու և Արշավիր Տրդատյանի փախուստի դիմելու պատճառով իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունը ավարտին չի հասցրել:
2013 թվականի մայիսի 18-ին թիվ 09108013 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի օգոստոսի 22-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Փարսադան Փարսադանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում:
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել է:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Արշավիր Տրդատյանի կողմից ներկայացված ոչ թանկարժեք մետաղների համաձուլվածքից պատրաստված 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ շղթան դատարանը որոշել է վերադարձնել տուժող Արշավիր Տրդատյանին:
Իր որոշումը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<Վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ Փարսադան Փարսադանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցագործության կատարմանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չէ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը:
Այսպես.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված: Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
- դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
- այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
-դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
Փարսադան Փարսադանյանի մեղադրանքի հիմքում, բացի տուժողի ցուցմունքներից դրվել են վկաներ Հերմինե Բաղդասարյանի և Նիգյար Թումանյանի ցուցմունքները, որոնցով չի հաստատվում Փարսադան Փարսադանյանի մեղադրանքը, չի ապացուցվում մեղսագրված արարքի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի պարտադիր հատկանիշների առկայությունը: Ավելին, այդ ապացույցներով հերքվում է տուժողի սկզբնական և դատաքննական ցուցմունքներում նշած այն հանգամանքը, թե Փարսադանի հետ 2-րդ հարկում զրուցելիս նա սենյակից դուրս է եկել և ներքևում նստածներին ասել է, թե ՙսրան չթողեք գնա, վրեն ղոփ կա, պիտի վերցնեմ: Բացի այդ նույն ցուցմունքներով մեղադրանքն ըստ մեղադրանքի կողմի ապացուցող Հայկ Վարդանյանի արտահայտությունը, թե աղջիկների մոտ պետք չեր անել, Հերմինե Բաղդասարյանը նշեց, որ չի հիշում այդպիսի արտահայտություն, եթե եղել է, ապա այն վերաբերվել է կայացած վիճաբանությանը, իսկ Նիգյար Թումանյանը նշեց, թե այն վերաբերվել է Փարսադանի և Արշավիրի միջև տեղի ունեցած խոսակցությանը: Վկա Հ. Վարդանյանը հերքել է իր կողմից այդպիսի արտահայտության կատարումը: Այսինքն` այդ արտահայտությունը եթե նույնիսկ կատարվել է, ապա դրանից կարելի է միայն ենթադրություններ կատարել և տարաբնույթ:
Վկաներ Սուրեն Մկրտչյանի և Հայկ Վարդանյանի ցուցմունքներով ամբողջությամբ հերքվել են տուժողի տարաբնույթ կերպով ներկայացված Փարսադանի կողմից պարանոցից բռնելու, պարանոցի շղթան բռնելու, հագուստի հետ միասին բռնելու, վերնաշապիկի օձիքից` առանց շղթայի բռնելուն ականատես լինելու փաստը, քանի որ վերջիններս իրենց ցուցմունքներով հերքել են այդպիսի իրադարձությանը ներկա գտնվելու հանգամանքը:
Վերը նշված հանգամանքների պատճառով դատարանը գտնում է, որ ըստ էության Փարսադան Փարսադանյանին մեղսագրված հանցանքի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշները կարող էին ապացուցվել դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներից միայն տուժողի ցուցմունքներով, քանի որ վկաների և ամբաստանյալի ցուցմունքներով ըստ էության ոչ թե չեն հաստատվում այդ հատկանիշները, այլ ավելին` հերքվում են:
Ստորև դատարանը ներկայացնում է այն պատճառները, որոնց հիման վրա տուժողի ցուցմունքները դատարանը չի կարող գնահատել որպես հավաստի ապացույց.
22.04.2013թ-ին լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ տուժող Արշավիր Տրդատյանը հայտնել է, որ Փարսադանին ճանաչում է շուրջ կես տարի, նա իր շղթայից չի քաշել, միայն իր օձիքն է քաշել, այդ պատճառով էլ ինքը պարանոցի հատվածում որևէ վնասվածք չի ստացել: Փարսադանի հետ Մոսկվա քաղաքում միևնույն բնակարանում են ապրել, պայմանավորվել են, որ այդ բնակարանի վարձը պետք է համատեղ վճարեն և ինքը մոտ մեկ ամիս այդ տանն ապրելուց հետո Փարսադանին է տվել 8000 ռուբլի և դուրս եկել բնակարանից: <<Լյուսաղբյուր>> հյուրանոցի 2-րդ հարկում Փարսադանն իրեն ասել է, որ տան վարձից բացի էլի գումար պետք է տա իրեն, ինչին ինքը պատասխանել է, որ ոչինչ չունի տալու, քանի որ նրան պարտք չի մնացել: Երբ հյուրանոցից դուրս է եկել ու Փարսադանը բռնել է իր օձիքից և այն քաշելով ասել է, որ <<ցեպեր>> գցելու փոխարեն, ավելի լավ է պարտքերը տա, իրեն թվացել է, որ վերջինս ցանկանում է իր վզնոցը <<պոկել>>:
Փարսադանի այն արտահայտությունը, թե <<էտի տուր ստեղ>>, իրեն թվացել է, որ վերջինս ցանկանում է պոկել իր շղթան, կամ պարտքն է պահանջում, սակայն Փարսադանն իր շղթան չի քաշել: Շղթան ոսկուց չէ, այլ մետաղից է, որը գնել է Ստամբուլ քաղաքից` վճարելով 60.000 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար գումար: Չի հիշում Փարսադանը վերևում տեսել է իր շղթան ու այդ մասին խոսակցություն եղել է, թե ոչ:
Ի դեպ այդ ցուցմունքով ապացուցվում է Փարսադան Փարսադանյանի անմեղությունը, և նրա նշած ըստ էության բոլոր հանգամանքները հաստավում են նաև ամբաստանյալի ցուցմունքներով:
Տուժողի սկզբնական ցուցմունքներում առկա են բազմաթիվ հակասություններ, մասնավորապես նշել է նաև, որ <<...Փարսադանն իր ոսկյա շղթան տեսել է սենյակում` խոսակցության ժամանակ>>, բայց այլ տեղ նշել է, թե <<...Ինքը իջել է ավտոմեքենայից և այդ պահին Փարսադան Փարսադանյանը տեսել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան>>: Հայտնել է նաև, որ իր ոսկյա շղթան արժե 250.000 ՀՀ դրամ:
18.04.2013թ.-ին տուժող Արշավիր Տրդատյանը ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժին է ներկայացրել 96.645 գրամ կշռով շղթան և հայտարարել, որ իրեն պատկանող այդ ոսկյա շղթան 18.04.2013թ-ին ժամը 17.30-ի սահմաններում <<Լուսաղբյուր>> հյուրանոցի բակում իր ծանոթ Փարսադան Փարսադանյանը ցանկացել է բացահայտ հափշտակել:
22.04.2013թ-ին տված ցուցմունքով հայտնել է նաև, որ իր շղթան ոսկուց չէ, այլ մետաղից է, այն գնել է Ստամբուլ քաղաքից` վճարելով 60.000 ՀՀ դրամին համարժեք 150 ԱՄՆ դոլար գումար: Դատարանում այդ կապակցությամբ հայտնել է, թե շղթան իրեն նվիրել է մանկության ընկերը:
Նյութագիտական և ապրանքագիտական փորձաքննության փորձագետի թիվ 14051304 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի միջին շուկայական արժեքը, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, 2013թ. ապրիլի 18-ի դրությամբ կարող էր կազմել մոտ 10.000 տասը հազար) ՀՀ դրամ, 96,645 գ. կշռով շղթան պատրաստված է ոչ թանկարժեք մետաղների համաձուլվածքից:
Տուժողը միայն իր պարանոցի շղթան Փարսադան Փարսադանյանի կողմից բռնել և քաշելու շուրջ տվել է բազմաթիվ հակասական և տարաբնույթ պատասխաններ.
1. Նախաքննության ընթացքում 18.04.2013թ.-ին տված ցուցմունքում հայտնել է, որ Փարսադանը ձեռքը տարել է դեպի իր պարանոցը և ցանկացել է իր վզից պոկել ոսկյա շղթան` միաժամանակ ասելով <<տուր էտ ստեղ>>:
2. Նախաքննության ընթացքում 22.04.2013թ.-ին իր լրացուցիչ ցուցմունքով հայտնել է, որ <Փարսադանն իր շղթայից չի քաշել, միայն իր օձիքն է քաշել, այդ պատճառով էլ ինքը պարանոցի հատվածում որևէ վնասվածք չի ստացել: <<Տուր էտ ստեղ>> արտահայտությունը վերաբերվել է տան վարձին, թե շղթային` չի կարող ասել>:
3. Դատաքննության ընթացքում`
Ա.- Սաունայի մոտ, աստիճանների մոտ Փարսադանը քաշել է իր շղթայից.........
Բ.-Մեքենայի մոտ, երբ Փարսադանը բռնել ու քաշել է իր շղթայից, ասել է <<հանի, էսի լավնա>> ...:
Գ.- Երբ իջել է մեքենայից Փարսադանն իր վզից բռնել է, ինքը պահանջել է Փարսադանին բաց թողնել իր վիզը, իսկ Փարսադանի ընկերն ասել է <<թող պահակը նայում է>>: Փարսադանը բաց է թողել ու ինքը փախել է ...:
Դ.- Փարսադանն իր շղթան հագուստի հետ միասին է բռնել…:
Ե.- Ինքը լավ չի հիշում Փարսադանն իր հագուստից, թե` շղթայից է բռնել...:
Զ.- Ինքը չի հիշում հագուստն էր քաշում, թե` շղթան: Երևի ցանկանում էր շղթան հագուստի հետ միասին քաշել-պոկել...:
Է.- Հիշում է, որ Փարսադանն իր շղթայից քաշել ու ասել է <<հանի տուր>>...:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրքի 365-րդ հոդավածի համաձայն մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդավածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերի համաձայն դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն:
Վերը նշված հանգամանքների և դրանց համակցության պայմաններում դատարանը որևէ հիմք չունի տուժողի ոչ հավաստի և հակասական ցուցմունքների հիման վրա մեղադրական դատավճիռ կայացնելու:
Այսպիսով` դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալի, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, ստուգելով ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդավածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին հաստատող պատասխան չի կարող տալ և Փարսադան Փարսադանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցագործության կատարմանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չէ հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության 35-րդ հոդվածի 1-ն մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` 1).................. 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Փարսադան Փարսադանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ և այդ հոդվածով նա ենթակա են արդարացման>>:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը

Մեղադրող Ա.Մարգարյանը վերաքննիչ բողոք է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի օգոստոսի 22-ի դատավճռի դեմ միջնորդելով` բեկանել և փոփոխել այն Փարսադան Փարսադանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար և նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված համաչափ պատիժ:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Ա.Մարգարյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<…Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի օգոստոսի 22-ի վերոնշյալ դատավճիռը՝ հիմնավոր չէ, չի բխում օրենքի պահանջներից և քրեական գործով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, ենթակա է բեկանման և փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը իր դատավճռում նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի համաձայն մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ։ Թվարկելով նշված հարցերը դատարանը գտել է, որ նշված հարցերին չեն կարող տրվել հաստատող պատասխաններ։ Գտնում եմ, որ դատարանի կողմից ճիշտ գնահատականի չեն արժանացել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, դրանցից մի քանիսին նույնիսկ դատարանը չի էլ անդրադարձել, իսկ մնացածն էլ գնահատել է որպես չփարատված կասկած։
Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տուժող Արշավիր Տրդատյանին ճանաչում է շուրջ 5 ամիս։ Որպես բանվոր արտագնա աշխատանքի է մեկնել ՌԴ Մոսկվա քաղաք, որտեղ էլ որպես հայրենակցի ծանոթացել է Արշավիրի հետ։ Վերջինիս ու ևս մեկ այլ, ազգությամբ հայի հետ վարձով բնակվել են միևնույն բնակարանում։ Պայմանավորվել են բնակարանի վարձը երեքով վճարել, Արշավիրն իրենց հետ բնակվել է երկու ամսից ավելի և ընդամենը մեկ ամսվա վարձավճարի իրեն հասանելիք 8000 ռուբլի գումար տալով՝ առանց տեղեկացնելու հեռացել է իրենց բնակարանից։ Դրանից հետո Արշավիրի մասին տեղեկություն չի ունեցել։ 2013թ. ապրիլի 18-ին, առավոտյան Աբովյան քաղաքում հանդիպել է իր ընկեր Հայկ Վարդանյանին և նրա հետ որոշել են այցելել Աբովյան քաղաքում բնակվող վերջինիս ծանոթ Հերմինե Բաղդասարյանին, ում ինքը չի ճանաչել։ Հերմինեի տանը եղել է վերջինիս ընկերուհին՝ Նիգյար Թումանյանը, ում ևս ինքը չի ճանաչել։ Հերմինեի տանը հաց ուտելուց և խմիչք օգտագործելուց հետո որոշել են գնալ Երևան, <<սաունաներից>> որևէ մեկում իրենց զվարճանքը շարունակելու համար։ Աբովյան քաղաքից Հայկի ավտոմեքենայով, Հերմինեի և Նիգյարի հետ միասին ուղևորվել են Երևան և հասնելով Երևան քաղաքի Ա. Ահարոնյան և Ազատության փողոցների խաչմերուկ՝ <<Լուսաղբյուր>> կոչվող հյուրանոցի խաչմերուկում ինքը պատահաբար նկատել է 21-07 ավտոմեքենայի ղեկին նստած Արշավիրին։ Կանգնեցրել է վերջինիս մեքենան՝ ողջագուրվել է նրա հետ և առաջարկել իրենց հետ գնալ հյուրանոց ուրախանալու, Արշավիրն առաջարկությունը չի մերժել։ Հասել են <<Լուսաղբյուր>> հյուրանոց, խոսակցության ընթացքում Արշավիրին հիշեցրել է Մոսկվայում բնակվելու ժամանակ բնակարանի վարձավճարի վերջինիս պարտքի մասին, քանի որ Մոսկվայում միասին բնակվելու ընթացքում Արշավիրն առաջարկել էր բնակարանի վարձի գումարի վճարման հարցում մասնակցել։ 8000 ռուբլի վերջինս վճարել էր, սակայն մնացել էր պարտք 10.000 ռուբլու չափով, իսկ մոտ 5000 ռուբլի պարտք էր մնացել իրենց երրորդ ընկերոջը՝ կոմունալ վարձերի մասով։ 2013թ-ի փետրվար կամ մարտ ամսին առանց որևէ մեկին տեղյակ պահելու Արշավիրը հեռացել էր այդ բնակարանից չվճարելով բնակարանի վարձի իր մասնաբաժինը։ Իր պարտքի մասին հիշեցնելուց հետո Արշավիրն ասել է, որ շտապում է և պատվիրել է միայն սուրճ։
Դրանից հետո ինքն առաջարկել է Արշավիրին բաձրանալ 2-րդ հարկ խոսելու, որտեղ սկսել է Արշավիրին ամոթանք տալ իր պարտքն առանց վճարելու թողնել հեռանալու համար։ Վերջինս պատասխանել է, որ այդպես է ստացվել, ինքը չի փախել։ Այդ ընթացքում իրենք չեն վիճել, զանգահարել է Մոսկվայում գտնվող իրենց մյուս ընկերջը, որպեսզի նա պարտքի մասին խոսի Արշավիրի հետ։ Այնուհետև, Արշավիրն իրեն պարտքը վերադարձնելու մասին ոչինչ չասելով, սենյակից դուրս է եկել, ինչ-որ փոխնախարարի հետ հեռախոսով խոսելով աստիճաններով իջել է ցած և արագ հեռացել։ Իջնելով նրա հետևից՝ միաժամանակ հարցրել է, թե ուր է փախնում։ Զարմացել է, թե ինչու Արշավիրը տարօրինակ կերպով դուրս եկավ։ Նկատել է, որ նա նստում է իր ավտոմեքենան՝ մոտեցել է նրան, սակայն վերջինս փակել է ավտոմեքենայի դռները, ձեռքով թրխկացրել է վարորդի ապակուն և պահանջել է դուրս գալ խոսելու, քանի որ խոսելու բան ունի հետը։ Որոշ ժամանակ անց Արշավիրը բացել է դուռը, նստած է մնացել մեքենայի մեջ, իսկ ինքը կանգնած խոսել է նրա հետ որ խոսելու բան կա, ինչու է գնում։ Արշավիրն իջել է ավտոմեքենայից և այդ ժամանակնկատել է նրա պարանոցի վզնոցը և բռնելով նրա վերնաշապիկի օձիքից հարցրել է <<այդպիսի ցեպեր ես կարողանում գցել ինչու պարտքերդ չես տալիս>>, Արշավիրն ասել է, որ վզնոցը ոսկյա չէ ու կարող է այն իրեն տալ, սակայն ինքը հրաժարվել է այն վերցնել ու Արշավիրին բաց է թողել։ Վերջինս իր համար անսպասելի վարքագիծ է դրսևորել՝ անմիջապես մոտեցել է իրենցից շուրջ 20 մետր հեռավորության վրա գտնվող հյուրանոցի պահակին, հանել է գրպանի դրամապանակը և եթե չի սխալվում ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը ցույց տալով պահակին՝ ներկայացել է ոստիկանության աշխատակից ու խնդրել է ոստիկանություն կանչել։ Պահակը ասել է, որ կարող է ինքնուրույն կանչել և ինքը հեռախոս չունի։ Այդ պահին դրսում գտնվող Հայկի հետ մտել են սենյակ և միաժամանակ նկատել է, որ Արշավիրն իր ավտոմեքենան նստելով հեռանում է։ Իրենք Արշավիրի հետ չեն վիճել, նրան դանակով չի սպառնացել, վերջինիս վզնոցից չի քաշել ու չի ցանկացել այն հափշտակել, քանի որ նման ցանկության դեպքում ինքը այն կհափշտակեր ու չէր վերադառնա հյուրանոց, այլ կդիմեր փախուստի, ինչն ինքը չի արել։ Իր կարծիքով Արշավիրը կատարվածն այլ կերպ է ներկայացրել, որպեսզի խուսափի իր ունեցած պարտքը վճարելուց։ Մեղադրողի այն հարցին, թե ինչ նպատակով է Ա.Տրդատյանին հրավիրել հյուասենյակի 2-րդ հարկ ամբաստանյալը հայտնեց, որ ցանկացել է ուղղակի ամոթանք տալ Ա.Տրդատյանին և տվել է։ Իսկ այն հարցին, թե ինչու է հետապնդել նրան ու հարվածել ավտոմեքենայի ապակուն, նա պատասխանեց, որ չի բավարավել արդեն իսկ տված ամոթանքներով ու ցանկացել է էլի ամոթանք տալ։ Խոսակյցության ընթացքում Ա.Տրդատյանից գումար չի պահանջել, այլ միայն ամոթանքներ է տվել։ Հարցերին պատասխանելիս էլ ամբաստանյալւ նշեց, որ հյուրանոցի սենյակում Ա.Տրդատյանը իրեն ասել է, որ իր վզի շղթան ոսկյա չէ։
Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա էին քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հակասություններ, ապա հրապարակվել են ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքները, որոնց համաձայն վերջինս Ա.Տրդատյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում իր ձեռքով գրելով ցուցմունքը նշել է, որ ինքը իրականում բռնել է Ա. Տրդատյանի ոսկյա շղթայից ու քաշել, սակայն հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, որից հետո Ա.Տրդատյանը դիմել է փախուստի։
Ցուցմունքի հրապարակումից հետո ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանը լրացուցիչ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը բռնել է Արշավիրի հագուստի օձիքից, հնարավոր է, որ բռնել է նաև շղթայից, սակայն այն քաշել-պոկելու ու առավել ևս հափշտակելու մտադրություն չի ունեցել։ Հյուրանոցի ավտոկանգառի մուտքի մոտ կանգնած պահակին Արշավիրի մոտենալը, նրան ինչ-որ վկայական ցույց տալը և ոստիկանություն զանգահարելու խնդրանքով դիմելը ինքը տեսել է մեքենաների արանքից, երբ ետ վերադառնալիս է եղել հյուրանոցի սենյակ։ Իսկ երբ Արշավիրը նստել է մեքենան և հեռացել՝ ինքն այդ ժամանակ արդեն գտնվել է հյուրանոցի սենյակում և չի խոչընդոտել վերջինիս հեռանալուն։
Դատարանն իր վերլուծություններում գնահատականի չի արժանացրել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը մինչև նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումը կտրականապես հերքում էր իր կողմից շղթան բռնելու և քաշելու հանգամանքը, սակայն հետագայում սկսեց երկտմել չտալով կոնկրետ պատասխաններ։ Գտնում եմ, որ արժանահավատ չէ նաև Փ.Փարսադանյանի ցուցմունք այն մասին, որ ցանկացել է ամոթանք տալ տուժողին, այդ նպատակով դուրս է եկել նրա հետևից էլի ամոթանք տալու համար։ Բացի այդ, եթե ըստ իր իսկ ցուցմունքի տեղյակ է եղել, որ շղթան ոսկյա չէ, ապա արժանահավատ չէ նաև նրա ցուցմունք այն մասին, որ բռնելով օձիքից ասել է, որ այսպիսի շղթաներ գցելու փոխարեն պարտքերտ տուր։ Այս ամենը վկայում է այն մասին, որ դատարանի կողմից անտեսվել են մի շարք կարևոր հանգամանքներ, որոնք հանգեցրել են գործով ձեռք բերված ապացույցների ոչ ծիշտ գնահատմանը:
…Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև տուժողի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները։ Տուժողը նախաքննության ընթացքում տվել էր երեք ցուցմունքներ, առաջին երկուսում հստակ նշել է, որ Փ.Փարսադանյանն իր վզնոցը հափշտակելու համար բռնել է դրանից և քաշել պահանջելով այն, իսկ երրորդ ցուցմունքում վերջինս նշել է, որ ամբաստանյալը չի բռնել շղթայից, այլ բռնել է իր օձիքից ու պարտքը պահանջել, նշել է, որ շղթան հափշտակել չի ցանկացել։ Հարգելի դատարան սույն ապացույցներն ընդհանուր ապացույցների համակցության շրջանակում վերլուծելով հստակ պարզ է դառնում, որ տուժողի նախաքննական երրորդ ցուցմունքը արժանահավատ չէ, քանի որ ողջ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը նշել է, որ իբր ինքը բռնել է օձիքից բացելով ցուցադրել տուժողի շղթան և ասել, որ նման շղթաներ գցելու փոխարեն տար պարտքդ տուր։ Նախ, թե դատաքննության ընթացքում, թե նախաքննության ընթացքում տուժողը նման ցուցմունք չի տվել, երկրորդ դատարանում տուժողն ասաց, որ պարտքի մասին Փասրադանյանն իրեն ասել, սակայն որևէ գումար չի պահանջել, նախաքննության ընթացքում էլ Փարսադան Փարսադանյանը պարտքը պահանջելու մասին տեղեկություն չի հայտնել, իսկ դատարանում էլ ցուցմունք տվեց, որ տուժողի հետ առանձնացել է նրան ամոթանք տալու համար, չբավարարվելով համարում տված ամոթանքով նրա հետևից դուրս է եկել բակ նորից ամոթանք տալու համար, այսինքն այս ապացույցներով հերքվում է նաև այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը ցանկացել է պարտքի դիմաց վերցնել շղթան։ Միաժամանակ նշեմ, որ ողջ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը պնդում էր, որ շղթան ընդհանրապես չի բռնել, սակայն իր իսկ ցուցմունքով նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ իրոք բռնել է շղթան, այսինքն, այս հանգամանքը նույնպես խոսում է այն մասին, որ անարժանահավատ է տուժողի նախաքննության ընթացքում տված երրորդ ցուցմունքը, քանի որ դեռևս նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալն ընդունել է, որ բռնել է շղթայից, այլ ոչ թե օձիքից, այն պնդել է նաև տուժողի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում, ստացվում է, որ մեղադրյալը ընդունում շղթան բռնելը, իսկ տուժողը հայտնում է, որ չէ նման բան չի եղել մինդեռ նույնը առերես պնդել է։
Դատաքննության ընթացքում տուժողը տվեց ըստ էության նախաքննական իր առաջին երկու ցուցմունքները հաստատող ցուցմունքներ, նա հստակ նշեց, որ Փարսադան Փարսադանյանը բռնել իր շղթայից քաշել և պահանջել է այն, սակայն սկզբում նշեց, որ դրանից հետո ինքը հրելով ամբաստանյալին դիմել է փախուստի, իսկ հետո նշեց, որ ամբաստանյալն իր ընկերոջ Հայկ Վարդանյանի հորդորից ու պահակին տեսնելուց հետո թողել իրեն ու ինքը փախել է։ Այս հանգամանքը գնահատելու առումով անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել նրա վրա, որ դատաքննության ընթացքում տուժողը մի քանի անգամ նշեց, որ բավական երկար ժամանակ է անցել դեպքերի հանգամանքները լավ չի հիշում, բացի այդ նա մի քանի անգամ դատարանին հայտնեց, որ չի ցանկանում շարունակել հարցաքննությունը, քանի որ վախենում է Փ. Փարսադանյանից, նույնիսկ չի ցանկանում նրա հետ միասին դուրս գալ դատարանի շենքից, որպեսզի նա չիմանա իր բնակության վայրը։ Այս հանգամանքները կարևոր նշանակություն ունեն տուժողի ցուցմունքները գնահատելու համար։ Այսինքն, եթե անձը հայտնում է իր վախի մասին դատարանում, ամբաստանյալի ներկայությամբ, ապա հստակ է, որ վախն էլ իր ազդեցությունն է ունենում տված ցուցմունքների վրա, ինչով էլ պայմանավորված է նրա ցուցմունքներում որոշ հանգամանքների վերաբերյալ իրար հակասող տեղեկություններ հայտնելը։ Տուժողի ցուցմունքների գնահատման համար կարևոր նշանակություն ունի նաև հաշվի առնել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև Հայկ Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքները, որից պարզ է դառնում, որ Հ.Վարդանյանը դեպքին ականատես չի եղել, այսինքն չէր էլ կարող հորդորել Փ.Փարսադանյանին վերջացնել իր արարքը։ Այս հանգամանքը հաստատվում է նաև <<Լուսաղբյուր>> ռեստորանային համալիրի պահակի դատաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ինքը տուժողին տեսել այն ժամանակ, երբ նա արդեն մոտեցել է իրեն, ինքը այդ ընթացքում գտնվել իր պահակակետում և նրան տեսնելով դուրս է եկել, այսինքն ամբաստանյալը չէր կարող պահակին տեսնելով բաց թողել Ա.Տրդատյանի շղթան։ Տուժողի ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ իր առաջին ցուցմունքը տուժողը առերես պնդել է նաև ամբաստանյալին դեռևս նախաքննության ընթացքում և այդ քննչական գործողության կատարման որևէ դատավարական պահանջ չի խախտվել այսինքն դա թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց է։
Գտնում եմ, որ նախաքննության ընթացքում տուժողի տված առաջին երկու ցուցմունքները և առերես հարցաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները դատարանի կողմից առանց որևէ հիմնավորման գնահատվել են ոչ հավաստի, ինչպես նաև ճիշտ գնահատականի չի արժանացել դատաքննության ընթացքում տված նրա ցուցմունքները, դրանք բացի տառացի շարադրելուց դատարանը չի նշել ու հաշվի առել, որ տուժողը հայտնել է, որ որոշ հանգամանքներ հստակ չի հիշում, քանի որ երկար ժամանակ է անցել:
…Դատաքննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ որպես ապացույց հետազոտվեց նաև վկա Հայկ Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 2013 թվականի ապրիլի 18-ին, առավոտյան ժամը 11։00-ի սահմաններում Աբովյան քաղաքում հանդիպել է ընկերոջը՝ Փարսադան Փարսադանյանին, որից հետո գնացել են իր ծանոթ աղջիկներ՝ Հերմինե Բաղդասարյանի և Նոնայի՝ Նիգյար Թումանյանի Աբովյան քաղաքում գտնվող տուն, որտեղ իրենց հետ գինի և օղի են տարել։ Ուտել-խմելուց հետո որոշել են գնալ Երևան քաղաք և շարունակել իրենց ուրախությունը։ Այդպես իրեն պատկանող <<Մերսեդես Փիրո>> մակնիշի 34 010 պ/հ ավտոմեքենայով ինքը, Փարսադանը, Հերմինեն և Նոնան Աբովյանից եկել են Երևան։ Հասնելով <<Ռայկոմ>>՝ <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոց գնալու համար <<Երագ>> գործարանի խաչմերուկից ցանկացել են ձախ թեքվել և այդ ժամանակ Փարսադանը նկատել է իր ծանոթներից մեկին Արշավիրին, ով <<Վազ-2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով է եղել։ Կանգնեցրել են մեքենան և Փարսադանը իջնելով մեքենայից բարևել է Արշավիրին, որից հետո կրկին նստել է իր ավտոմեքենան և գնացել են <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոց։ Իրենց հետևից հյուրանոց է եկել նաև Արշավիրը։ Հյուրանոցում իրենք պատվիրել են խմիչք և ուտելիք, իսկ Փարսադանի ընկերը շտապելու պատճառով պատվիրել է միայն սուրճ։ Որոշ ժամանակ անց ինքը մտել է սաունա, իսկ երբ դուրս է եկել, տեսել է Փարսադանի ընկերոջը հյուրանոցի սենյակից արագ դուրս գալիս, վերջինիս հետևից դուրս է եկել նաև Փարսադանը։ Դրանից հետո դուրս գալով տեսել է Փարսադանին հյուրանոցի սենյակի դռնից մոտ 3 մետր հեռավորության վրա, իսկ Փարսադանի ընկերն այդ ժամանակ գտնվել է հյուրանոցի բակի մուտքի մոտ և պահակին խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն։ Ինքը ոստիկանություն կանչելու այդ անձնավորության պատճառի մասին ոչինչ չի իմացել և տեղյակ չի եղել, թե ինչ է կատարվել։ Երբ Փարսադանին հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ոչինչ տեղի չի ունեցել։ Դրանից հետո իրենք միասին մտել են հյուրանոցի սենյակ, իսկ 15-20 րոպե անց ժամանել են ոստիկանները և իրենց բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Չի տեսել, թե ինչպես է Փարսադանն իր ընկերոջը հրավիրել հյուրանոցի սենյակի 2-րդ հարկ, չի լսել նաև, որ Փարսադանն ասած լինի, թե <<սրան չթողեք գնա, վրեն բան կա տանելու>>։ Հյուրանոցում չվելու ժամանակ Փարսադանը հյուրանոցի 2-րդ հարկից Ա, Տրդատյանի ետևից իջնելիս, իրեն չի ասել, թե վերջինս <<փախնում է>>։ Փարսադանի հետ հյուրանոցի բակում գտնվելու ժամանակ չի տեսել, որ Փարսադանը փորձի հափշտակել իր ծանոթի պարանոցի շղթան, չի տեսել նաև Փարսադանի ձեռքին դանակ, և հետևաբար չի լսել, որ Փարսադանը դանակով սպառնա Արշավիրին։
Գտնում եմ, որ սույն ցուցմունքով ամբողջությամբ հիմնավորվում է տուժողի նախաքննական առաջին և առերես հարցաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների արժանահավատությունը, քանի որ դրանով հաստատվում է, որ Հ. Վարդանյանը դեպքին ականատես չի եղել, իսկ տուժողը նշել է այդ մասին, որ եղել են երկուսով, հերքվում է, որ Փարսադան Փարսադանյանը շղթան բաց է թողել նրա հորդորով, դատարանը սույն ցուցմունքը գնահատելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ վկաներ Ն.Թումանյանը և Հ.Բաղդասարյանն իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ Ա.Տրդատյանի հեռանալուց հետո Հ. Վարդանյանը դիմնելով Փ.Փարսադանյանին ասել է, որ պետք չէր աղջիկների ներկայությամբ նման բան անել, իսկ Հ. Վարդանյանը չի ընդունել այդ հանգամանքը, նշել է, որ ինքը նման բան չի ասել։ Այսինքն բուն իրադարձության հետ կապված ելնելով իրենց ընկերական հարաբերություններից Հ.Վարդանյանը նույնպես տվել է խուսափողական պատասխաններ։ Այս հանգամանքի հետ կապված անհրաժեշտ է նշել, որ եթե Փ. Փարսադանյանն ուղղակի ամոթանք էր տվել Ա.Տրդատյանին, ապա Հ. Վարդանյանը նման արտահայտություն չէր անի, քանի որ այն իր մեջ, որևէ պարսավելի կամ հակաօրինական արարք չի պարունակում, որը պետք չէր կատարել աղջիկների ներկայությամբ։
…Վերլուծելով և գնահաւրելով հետազոտված ապացույցները գտնում եմ, որ դատարանի կողմից ճիշտ չեն գնահատվել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն, ամբաստանյալի ցուցմունքներն ընդունվել են որպես ելակետ, անտեսվել են նախաքննության ընթացքում տուժողի և ամբաստնայլի տված ցուցմունքներն, դրանց տրվել է ավելի պակաս նշանակություն, մինչդեռ, կատարվել է առերեսում, որի արդյունքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցին ընդհանրապես գնահատակ չի տրվել, Փ.Փարսադանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու մասին վկայող բավարար ապացույցների համակցությունը դատարանի կողմից գնահատվել է, որպես չփարատված կասկած, ինչը չի բխում արդարադատության շահերից, խախտում է քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրը, այն է քրեական դատավարությունը իրականացվում է ապահովելու համար անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից։
Գտնում եմ, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը ամբողջությամբ հիմնավորվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ տուժողը դատարանում միանշանակ ցուցմունք չի տվել, թե Փարսադանյանը բռնել էր հագուստից, թե շղթայից, ապա հարկ է նշել, որ տուժողը հայտնել է, որ Փ.Փարսադանյանը սկզբում բռնել է շղթայից, որից հետո, երբ բռնել է նրա ձեռքը այդ ժամանակ նա հագուստն էլ հետն է բռնել և ի վերջո հագուստը և շղթան միասին բռնելով նույնպես հնարավոր է քաշել և պոկել շղթան ու այն հափշտակել, դա հանցագործությունը բացառող հանգամանք չէ։ Դատական պրակտիկայում հայտնի են նմանատիպ բազմաթիվ դեպքեր, երբ շղթայի հետ միասին հանցագործը շտապելու կամ այլ պատճառով բռնում է նաև հագուստը, դա չի բացառում նրա դիտավորությունը։ Արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածով, առավել ևս դրա փորձ որակելու համար էական նշանակություն ունի տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը, իսկ դատաքննության ընթացքում տուժողը բազմիցս նշել է, որ Փ.Փարսադանյանը ցանկացել է բացահայտ հափշտակել իր շղթան։
Հետազոտված ապացույցների համակացությունը հիմնավորում է այն հանգամանքը, որ պարտքի մասին խոսակցություն սկսելով կոնֆլիկտային իրավիճակ ստեղծելը ուղղակի պատրվակ է հանդիսացել շղթան հափշտակելու հարմար պահ ստեղծելու համար, ինչի մասին է վկայում նաև տուժողին համատեղ ուրախանալու հրավիրելուց հետո, երկրորդ հարկ հրավիրել, առանց որևէ մեկին զանգահարելու հեռախոսը տուժողին փոխանցելը, հյուրանոցի առանձնասեյակից դուրս եկած տուժողին հետապնդելը, քանի որ, եթե ըստ Փ. Փարսադանյանի նա ցանկացել է ուղղակի ամոթանք տալ, ապա ինքն էլ նշեց, որ երկրորդ հարկում ամոթանքն արդեն տվել է, այդ դեպքում, որն է եղել ընկերոջը փախչող տուժողի մասին տեղեկացնելու, ավտոմեքենայի ապակուն հարվածելու և նրան ավտոմեքենայից դուրս բերելու նպատակը։ Բացի այդ եթե ըստ ամբաստանյալի ինքը ուղղակի թխկացրել է ապակուն, ապա տուժողը չէր կարծի, որ նա կջարդի ապակին, այսինքն արժանահավատ է տուժողի այն ցուցմունքը, որ Փ.Փարսադանյանը ուժեղ հարվածել է ապակուն։ Որևէ կերպ չի բացատրվում ամբաստանյալի նման ագրեսիվ վարքագիծը, այն էլ, եթե ըստ նրա դա նպատակ է հետապնդել մի քանի անգամ ամոթանք տալ տուժողին։
Այսպիսով գտնում եմ, որ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, այն է. ճիշտ չի գնահատել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, որի արդյունքում էլ գտել է, որ ամբաստանյալի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները, ինչը էականորեն ազդել է գործի ելքի վրա, այսինքն հանցագործություն կատարած անձը ճանաչվել է անմեղ>>:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրողը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, ամբաստանյալը բողոքի դեմ առարկելով` միջնորդեց առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:


Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները

Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի ու պաշտպանի պատճառաբանությունները, մեղադրողի պատասխանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի օգոստոսի 22-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող արարքում ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանի անմեղության վերաբերյալ, պատճառաբանված ու հիմնված են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա և արդյունք են իրենց համակցության մեջ` ձեռք բերված ներքոշարադրյալ ապացույցների մանրազննին վերլուծության ու ճիշտ գնահատման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Արշավիր Տրդատյանին ճանաչում է շուրջ 5 ամիս: Որպես բանվոր արտագնա աշխատանքի է մեկնել ՌԴ Մոսկվա քաղաք, որտեղ էլ որպես հայրենակցի ծանոթացել է Արշավիրի հետ: Վերջինիս ու ևս մեկ այլ, ազգությամբ հայի հետ վարձով բնակվել են միևնույն բնակարանում: Պայմանավորվել են բնակարանի վարձը երեքով վճարել, Արշավիրն իրենց հետ բնակվել է երկու ամսից ավելի և ընդամենը մեկ ամսվա վարձավճարի իրեն հասանելիք 8000 ռուբլի գումար տալով` առանց տեղեկացնելու հեռացել է իրենց բնակարանից: Դրանից հետո Արշավիրի մասին տեղեկություն չի ունեցել: 2013թ-ի ապրիլի 18-ի առավոտյան Աբովյան քաղաքում հանդիպել է իր ընկեր Հայկ Վարդանյանին և նրա հետ որոշել են այցելել Աբովյան քաղաքում բնակվող վերջինիս ծանոթ Հերմինե Բաղդասարյանին, ում ինքը չի ճանաչել: Հերմինեի տանը եղել է վերջինիս ընկերուհին` Նիգյար Թումանյանը, ում ևս ինքը չի ճանաչել: Հերմինեի տանը հաց ուտելուց և խմիչք օգտագործելուց հետո որոշել են գնալ Երևան, <<սաունաներից>> որևէ մեկում իրենց զվարճանքը շարունակելու համար: Աբովյան քաղաքից Հայկի ավտոմեքենայով, Հերմինեի և Նիգյարի հետ միասին ուղևորվել են Երևան և հասնելով Երևան քաղաքի Ա. Ահարոնյան և Ազատության փողոցների խաչմերուկ` <<Լուսաղբյուր>> կոչվող հյուրանոցի խաչմերուկում ինքը պատահաբար նկատել է 21-07 ավտոմեքենայի ղեկին նստած Արշավիրին: Կանգնեցրել է վերջինիս մեքենան` ողջագուրվել է նրա հետ և առաջարկել իրենց հետ գնալ հյուրանոց ուրախանալու, Արշավիրն առաջարկությունը չի մերժել: Հասել են <<Լուսաղբյուր>> հյուրանոց, խոսակցության ընթացքում Արշավիրին հիշեցրել է Մոսկվայում բնակվելու ժամանակ բնակարանի վարձավճարի վերջինիս պարտքի մասին, քանի որ Մոսկվայում միասին բնակվելու ընթացքում Արշավիրն առաջարկել էր բնակարանի վարձի գումարի վճարման հարցում մասնակցել: 8000 ռուբլի վերջինս վճարել էր, սակայն մնացել էր պարտք 10.000 ռուբլու չափով, իսկ մոտ 5000 ռուբլի պարտք էր մնացել իրենց երրորդ ընկերոջը` կոմունալ վարձերի մասով: 2013թ-ի փետրվար կամ մարտ ամսին առանց որևէ մեկին տեղյակ պահելու Արշավիրը հեռացել էր այդ բնակարանից չվճարելով բնակարանի վարձի իր մասնաբաժինը: Իր պարտքի մասին հիշեցնելուց հետո Արշավիրն ասել է, որ շտապում է և պատվիրել է միայն սուրճ: Դրանից հետո ինքն առաջարկել է Արշավիրին բաձրանալ 2-րդ հարկ խոսելու, որտեղ սկսել է Արշավիրին ամոթանք տալ իր պարտքն առանց վճարելու թողնել-հեռանալու համար: Վերջինս պատասխանել է, որ այդպես է ստացվել, ինքը չի փախել: Այդ ընթացքում իրենք չեն վիճել, զանգահարել է Մոսկվայում գտնվող իրենց մյուս ընկերջը, որպեսզի նա պարտքի մասին խոսի Արշավիրի հետ: Այնուհետև, Արշավիրն իրեն պարտքը վերադարձնելու մասին ոչինչ չասելով, սենյակից դուրս է եկել, ինչ-որ փոխնախարարի հետ հեռախոսով խոսելով աստիճաններով իջել է ցած և արագ հեռացել: Իջնելով նրա հետևից` միաժամանակ հարցրել է, թե ուր է փախնում: Զարմացել է, թե ինչու Արշավիրը տարօրինակ կերպով դուրս եկավ: Նկատել է, որ նա նստում է իր ավտոմեքենան` մոտեցել է նրան, սակայն վերջինս փակել է ավտոմեքենայի դռները, ձեռքով թրխկացրել է վարորդի ապակուն և պահանջել է դուրս գալ խոսելու, քանի որ խոսելու բան ունի հետը: Որոշ ժամանակ անց Արշավիրը բացել է դուռը, նստած է մնացել մեքենայի մեջ, իսկ ինքը կանգնած խոսել է նրա հետ և ասել, որ խոսելու բան կա, ինչու է գնում: Արշավիրն իջել է ավտոմեքենայից և այդ ժամանակ նկատել է նրա պարանոցի վզնոցը և բռնելով նրա վերնաշապիկի օձիքից հարցրել է, <<այդպիսի ցեպեր ես կարողանում գցել ինչու պարտքերդ չես տալիս>>, Արշավիրն ասել է, որ վզնոցը ոսկյա չէ ու կարող է այն իրեն տալ, սակայն ինքը հրաժարվել է այն վերցնել ու Արշավիրին բաց է թողել: Վերջինս իր համար անսպասելի վարքագիծ է դրսևորել` անմիջապես մոտեցել է իրենցից շուրջ 20 մետր հեռավորության վրա գտնվող հյուրանոցի պահակին, հանել է գրպանի դրամապանակը և եթե չի սխալվում ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը ցույց տալով պահակին` ներկայացել է ոստիկանության աշխատակից ու խնդրել է ոստիկանություն կանչել: Պահակը ասել է, որ կարող է ինքնուրույն կանչել և ինքը հեռախոս չունի: Այդ պահին դրսում գտնվող Հայկի հետ մտել են սենյակ և միաժամանակ նկատել է, որ Արշավիրն իր ավտոմեքենան նստելով հեռանում է: Իրենք Արշավիրի հետ չեն վիճել, նրան դանակով չի սպառնացել, վերջինիս վզնոցից չի քաշել ու չի ցանկացել այն հափշտակել, քանի որ նման ցանկության դեպքում ինքը այն կհափշտակեր ու չէր վերադառնա հյուրանոց, այլ կդիմեր փախուստի, ինչն ինքը չի արել: Իր կարծիքով Արշավիրը կատարվածն այլ կերպ է ներկայացրել, որպեսզի խուսափի իր ունեցած պարտքը վճարելուց:
Փարսադան Փարսադանյանը առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է նաև, որ ինքը բռնել է Արշավիրի հագուստի օձիքից, հնարավոր է, որ բռնել է նաև շղթայից, սակայն այն քաշել-պոկելու ու առավել ևս հափշտակելու մտադրություն չի ունեցել: Հյուրանոցի ավտոկանգառի մուտքի մոտ կանգնած պահակին Արշավիրի մոտենալը, նրան ինչ-որ վկայական ցույց տալը և ոստիկանություն զանգահարելու խնդրանքով դիմելը ինքը տեսել է մեքենաների արանքից, երբ ետ վերադառնալիս է եղել հյուրանոցի սենյակ: Իսկ երբ Արշավիրը նստել է մեքենան և հեռացել` ինքն այդ ժամանակ արդեն գտնվել է հյուրանոցի սենյակում և չի խոչընդոտել վերջինիս հեռանալուն:
Տուժող Արշավիր Տրդատյանը առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Փարսադան Փարսադանյանի հետ ծանոթացել է Մոսկվայում, մեկ շաբաթ բնակվել է վերջինիս վարձակալած բնակարանում, որի համար վճարել է և որևէ պարտք ու պահանջ չեն ունեցել: 2013 թվականի ապրիլի 18-ին ժամը մոտ 16-ի սահմաններում Ռայկոմի խաչմերուկի մոտ հանդիպել է Փարսադանին, վերջինս եղել է ընկերոջ և 2 աղջիկների հետ, որոնց ինքը չի ճանաչել: Փարսադանը հրավիրել է իրեն գնալ իրենց հետ սաունա: Ինքը համաձայնվել է և գնացել են <<Լուսաղբյուր>> կոչվող հյուրանոցի սաունա, որտեղ սուրճ է խմել: Հետո Փարսադանն իրեն հրավիրել է 2-րդ հարկ և հեռախոսով ինչ-որ մեկի հետ է խոսել: Հյուրանոցի 2-րդ հարկում իրենք առանձնապես բան չեն խոսել, Փարսադանը հեռախոսը տվել է իրեն, իսկ երբ ինքը փորձել է խոսել, հեռախոսում ոչ ոք չի խոսել և ինքը ոչ մի ձայն չի լսել: Տեղյակ չէ, թե հեռախոսով ում հետ էր խոսելու: Փարսադանն այդ ընթացքում իջել է ներքև ու ասել <<սրա վրա լավ ղոփ կա, չթողեք, որ գնա, պիտի տանենք>>, այդ ժամանակ ներքևում նստած են եղել Փարսադանի ընկերը և երկու աղջիկներից մեկը: Դրանից ինքը հասկացել է, որ Փարսադանը ցանկանում է իրեն ինչ-որ բան անի: Այնուհետև Փարսադանը բարձրացել է վերև, իսկ ներքևում գտնվողներից ոչ մեկ չի բարձրացել վերև: Փարսադանն իրենից ոչինչ չի պահանջել: Այն, որ Փարսադանն ասել է, որ <<վրեն լավ փող կա, չթողնեք, որ գնա>>, ինքն հասկացել է, որ իբր իր վրա լավ բան կա, բացի այդ, երբ նստել է Փարսադանն իր թևին ու վզին է նայել: Ինքը վախեցել է, կամաց իջել է ներքև, Փարսադանը փորձել է բռնել իրեն, սակայն ինքը կարողացել է փախնել, նստել է մեքենան, բայց մեքենան գործի չի ընկել: Փարսադանը ցանկացել է բացել մեքենայի դուռը, սկսել է հարվածել մեքենայի ապակուն, ինքն ասել է, որ <<պետք չէ կոտրել ապակին, կբացի դուռը և կիջնի մեքենայից>>: Բացել է դուռը, Փարսադանն իր շղթայից է բռնել ու այդպես, մեքենան թողել, փախել է մի կողմ, վախեցած պատմել է պահակին, խնդրել է օգնել իրեն, վերջինս էլ առաջարկել է զանգահարել ոստիկանություն: Հետո տեսել են ոստիկանները մոտենում են, ինքը մոտեցել է նրանց, պատմել ամենը, վերջիններս էլ օգնել են իրեն:
Իր ցուցմունքում նշել է նաև, որ Փարսադանը հյուրանոցի 2-րդ հարկից իջել է ներքև, իր ձեռքից բռնել է, ինքն էլ հարմարացրել է ու նստել մեքենան, սակայն մեքեանան չի կարողացել շարժի գցել: Փարսադանը սկսել է հարվածել ապակուն: Ինքը մտածել է, որ վերջինս կարող է կոտրել ապակին` բացել է մեքենայի դուռը, և երբ իջել է Փարսադանն իր վզից բռնել է, ինքը պահանջել է Փարսադանին բաց թողնել իր վիզը, իսկ Փարսադանի ընկերն ասել է <<թող, էն պահակը նայում է>>: Փարսադանը բաց է թողել ու ինքը փախել է, մեքենան թողնելով այդտեղ, գնացել է, ճանապարհին հանդիպել է ոստիկաններին, հայտնել է նրանց, ետ է վերադարձել ու ոստիկանները Փարսադանին ու նրա հետ եղած մարդկանց տարել են, ինքն էլ նստել է մեքենան ու գնացել ոստիկանություն: Ինքն իր մեքենան նստել է ոստիկանների գալուց հետո, քանի որ իր հիշելով ոստիկաններն եկել են, նրանց վերցրել ու մեկն էլ նստել է իր մեքենան ու միասին գնացել են ոստիկանություն: Սաունայի մոտ, աստիճանների մոտ Փարսադանը քաշել է իր շղթայից, ինքն ասել է <<թող գնամ, հասարակ է, այն ինձ նվիրել են>>: Պահակն էլ այդտեղ տեսել է, որ ինքը գոռում է: Փարսադանն իր շղթան հագուստի հետ միասին է բռնել: Մեքենայի մոտ է բռնել, մեկ անգամ, դրանից բացի այլևս չի բռնել, միայն ասել է <սրա վրա լավ ղոփ կա, եկեք տանենք> և դրանից հետո, ներքևում արդեն բռնել է շղթան: Մեկ անգամ է բռնել, քաշել է շղթայից, սակայն շղթան չի պոկվել, իսկ իր պարանոցի վրա մի քիչ հետքեր են եղել, որոնք հետագայում անցել են: Մեքենայի մոտ, երբ Փարսադանը բռնել ու քաշել է իր շղթայից, ասել է <<հանի, էսի լավնա>>, Փարսադանի ընկերը ներկա է եղել ու վերևից բղավել է <<մի արա տենց բան, պահակը նայում է>>: Ինքը փախել է և վերջինս չի կարողացել հափշտակել, գնացել է ու ոստիկանությունում ամեն ինչ պատմել է:
Փարսադանը վերևում վզնոցը տեսել է, ներքևում սուրճ խմելուց էլ է տեսել, սուրճից հետո իրեն ասել է <<արի վերև բարձրանանք, բան ունեմ ասելու>>, իսկ հեռախոսը իրեն է տվել հենց այնպես: Փարսադանը վաղուց է տեսել իր վզնոցը, սակայն այն քաշել է մեքենայի մոտ: Փարսադանի աչքերը միշտ իր վզնոցի վրա են եղել: Երբ Փարսադանը քաշել է իր օձիքից, իր վիզը կարմրած է եղել, սակայն նախաքննության ընթացքում այդ մասին չեն գրել: Լուսաղբյուր հյուրանոցում Փարսադանը չի ասել, որ ինքը պետք է գումար տա, միայն իրեն ասել է <<Մոսկվայի գումարը պիտի տաս, որ պարտք ես մնացել>>, իսկ ինքն ասել է, որ ինքը պարտք չէ: Փարսադանն իրեն ասել է պարտք ես տան գումարը, սակայն գումարի չափ չի ասել, միայն ասել է դու տանը մնացել ես, պետք է փող տաս: Ինքը Փարսադանին տան համար վճարել է 8.000 ռուբլի: Ինքը լավ չի հիշում Փարսադանն իր հագուստից, թե շղթայից է բռնել, սակայն համոզված է, որ Փարսադանը ցանկացել է իր շղթան պոկել, բայց քանի որ պահակն է եղել ու այդ տղան, ու երբ պահակը նայել է, ինքը բղավել է, Փարսադանը հանգիստ է թողել իրեն ու բարձրացել է աստիճաններով, այնուհետև իրեն սպառնացել է: Կոնկրետ չի կարողանում հիշել, թե Փարսադանը հագուստն էր քաշում, թե` շղթան. ՙերևի ցանկանում էր շղթան հագուստի հետ միասին քաշել-պոկել՚: Հիշում է, որ Փարսադանն իր ցեպից քաշել ու ասել է <<հանի տուր>>: Ինքը Փարսադանին հրել, փախել է: Ինքը այդ շղթան չի առաջարկել տալ Փարսադանին: Փարսադանը չի հափշտակել իր շղթան, քանի որ նրա ընկերը ասել է <<պահակը նայում է>>, Փարսադանը թողել է իրեն, իսկ ինքը հրել ու փախել է: Գնացել է պահակի մոտ, ու քանի որ վախեցած է եղել, վերջինիս ներկայացել է որպես <օրինապահ աշխատող>, ցույց է տվել <<պռավեն>> և խնդրել է օգնել իրեն, վերջինս էլ օգնել է իրեն: Պահակի օգնությունն էլ կայանում է նրանում, որ Փարսադանը տեսնելով պահակին, վախեցել է ու իրեն բաց է թողել: Փարսադանը ոստիկանությունում ոստիկանների ներկայությամբ իրեն սպառնացել է: Իսկ հյուրանոցի բակում Փարսադանը դանակով սպառնացել է իրեն, երբ ինքը մոտեցել է պահակին: Շղթան ինքը չի գնել, այլ իրեն նվեր է տվել Թուրքիայում իր մանկության ընկերը:
Վկա Նիգյար Թումանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի ապրիլի 18-ին ինքը եղել է ընկերուհու` Հերմինեի տանը, որտեղ այցելել են Փարսադանը Հերմինեի ընկերոջ` Հայկի հետ: Տանը նրանք հաց են կերել, որից հետո որոշել են գնալ Երևան` ուրախանալու: Իրենք նստել են Հայկի մեքենան և ուղևորվել դեպի Երևան: Ճանապարհին Փարսադանը հանդիպել է իր ընկերոջը` Արշավիրին և հրավիրել իրենց հետ գնալ ուրախանալու: Արշավիրը եղել է մեքենայով և Փարսադանը, նստելով ընկերոջ մեքենան, միասին ուղևորվել են <<Լուսաղբյուր>> հյուրանոց: Երբ հասել են հյուրանոց, ուտելիք են պատվիրել, իսկ Արշավիրը պատվիրել է միայն սուրճ: Փարսադանը և Արշավիրը ջերմ զրուցել են, հետագայում Փարսադանը Արշավիրին հրավիրել է 2-րդ հարկ: Վերջիններս զրուցել են ու քիչ անց Արշավիրը բարկացած վիճակում շտապ իջել է և դուրս եկել: Փարսադանը գնացել է վերջինիս ետևից ու դուրս գալու ժամանակ ասել է փախավ, տեսար, որ փախավ՚: Ինքը հարցրել է, թե ինչու գնաց, Փարսադանը զարմացած պատասխանել է, որ իրենք հանգիստ զրուցել են, բայց այդ տղան գնաց: Իրեն թվացել է, որ նրանց խոսակցությունը կիսատ է մնացել, այդ իսկ պատճառով դուրս են եկել շարունակելու: ինքն այդ ամենից շատ է անհանգստացել և ցանկացել է հեռանալ: Երբ իրենք սենյակի դուռը բացել են, դրսում կանգնած 2 մեքենաների պատճառով չեն կարողացել տեսնել նրանց: Տեսել է միայն, որ Արշավիրը պահակին է մոտեցել: Որոշ ժամանակ անց Փարսադանը ետ է վերադարձել ու հանգստացնելով իրեն ասել է, որ ամեն ինչ կարգին է, պետք չէ անհանգստանալ: Դրանից 5 րոպե անց եկել են ոստիկանները: Ինքը չի տեսել, որ Փարսադանը փորձել է հափշտակել Արշավիրի վզնոցը և այդպիսի խոսակցություն իր ներկայությամբ չի եղել:
Նախաքննության ընթացքում նշել է, որ Փարսադանը ինչ-որ բան է ցանկացել այդ տղայից, սակայն ինքը չի լսել, թե ինչ է ցանկացել, նման խոսակցություն ընդհանրապես չի լսել: Լսել է, որ վերջիններս հյուրանոցի 2-րդ հարկում խոսել են, սակայն վիճաբանույթան ձայներ չի լսել: Խոսակցությունից ինքը հասկացել է, որ նրանք հին ընկերներ են, իրեն թվացել է, որ Մոսկվայում բնակվելու ընթացքում Արշավիրը Փարսադանին գումար է պարտք մնացել, սակայն դրա վերաբերյալ ինքը ոչ մի խոսակցություն չի լսել: Չի լսել նաև խոսակցություն շղթայի մասին: Հայկի այն արտահայտությունը Փարսադանին ուղղված, թե <<աղջիկների ներկայությամբ պետք չէր նման բանի փորձ անել>>, տեղյակ չէ, թե խոսակցությունը ինչի մասին է, ինչ պետք է չաներ Փարսադանը, ենթադրում է, որ խոսքը նրանց միջև կայացած խոսակցության մասին է:
Վկա Հերմինե Բաղդասարյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի ապրիլի 18-ին իր տանը եղել է մոր և ընկերուհու` Նիգյար Թումանյանի հետ և իրենց հյուր են եկել ընկերը` Հայկ Վարդանյանը, իր ընկերոջ` Փարսադանի հետ: Իրենց տանը հաց են կերել և գարեջուր խմել, այնուհետև որոշել են գնալ Երևան սաունայում ուրախանալու: Սաունա գնալու ճանապարհին հանդիպել են Փարսադանի ծանոթի` Արշավիրին, ում հրավիրել են իրենց հետ գնալ սաունա: Փարսադանը նստել է Արշավիրի մեքենան և միասին գնացել են հյուրանոց: Փարսադանի և Արշավիրի հյուրանոցի 2-րդ հարկ բարձրանալու մասին ինքը չի իմացել, քանի որ գտնվել է զուգարանում և չի տեսել, թե ինչու են նրանք բարձրացել 2-րդ հարկ: Իսկ երբ վերադարձել է սենյակ, տեսել է Փարսադանին և Արշավիրին միասին հյուրանոցից դուրս գալուց, ինքը չի հիշում, թե Փարսադանը դուրս գալուց ներկաներին ինչ-որ բան ասել է, թե` ոչ: Իրենք լսել են բարձր ձայներ ու դուրս են եկել իմանալու, թե ինչ է պատահել, սակայն մեքենաները փակել էին տեսադաշտը, իրենք ոչինչ չեն լսել: Տեսել է, որ Արշավիրը մոտեցել է պահակին, ձեռքին եղել է թուղթ ու խնդրել է, որպեսզի վերջինս զանգի, սակայն տեղյակ չէ զանգել է պահակը, թե` ոչ: Նիգյարի նյարդացած լինելու պատճառով իրենք ներս են մտել: Դրանից հետո Հայկը և Փարսադանը մտել են ներս ու հայտնել, որ ամեն ինչ կարգին է: Հայկը դիմելով Փարսադանին ասել է, որ աղջիկների ներկայությամբ պետք չէր նման բան անել: Իր կարծիքով խոսքը վիճաբանության մասին է: Ինքը գումարի, պարտքի մասին, ինչպես նաև ինչ-որ իր, այդ թվում շղթա վերցնելու հետ կապված խոսակցություն չի լսել: Հետագայում ոստիկաններից իմացել է, որ Արշավիրից ցանկացել են գողություն անել:
Վկա Հայկ Վարդանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ապրիլի 18-ին առավոտյան ժամը 11-ի սահմաններում Աբովյան քաղաքում հանդիպել է ընկերոջը` Փարսադան Փարսադանյանին, որից հետո գնացել են իր ծանոթ աղջիկներ` Հերմինե Բաղդասարյանի և Նոնայի` Նիգյար Թումանյանի Աբովյան քաղաքում գտնվող տուն, որտեղ իրենց հետ գինի և օղի են տարել: Ուտել-խմելուց հետո որոշել են գնալ Երևան քաղաք և շարունակել իրենց ուրախությունը: Այդպես իրեն պատկանող <<Մերսեդես Փիրո>> մակնիշի 34 010 պ/հ ավտոմեքենայով ինքը, Փարսադանը, Հերմինեն և Նոնան Աբովյանից եկել են Երևան: Հասնելով <<Ռայկոմ>>` <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոց գնալու համար <<Երազ>> գործարանի խաչմերուկից ցանկացել են ձախ թեքվել և այդ ժամանակ Փարսադանը նկատել է իր ծանոթներից մեկին Արշավիրին, ով <<Վազ-2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով է եղել: Կանգնեցրել են մեքենան և Փարսադանը իջնելով մեքենայից բարևել է Արշավիրին, որից հետո կրկին նստել է իր ավտոմեքենան և գնացել են <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոց: Իրենց հետևից հյուրանոց է եկել նաև Արշավիրը: Հյուրանոցում իրենք պատվիրել են խմիչք և ուտելիք, իսկ Փարսադանի ընկերը շտապելու պատճառով պատվիրել է միայն սուրճ: Որոշ ժամանակ անց ինքը մտել է սաունա, իսկ երբ դուրս է եկել, տեսել է Փարսադանի ընկերոջը հյուրանոցի սենյակից արագ դուրս գալիս, վերջինիս հետևից դուրս է եկել նաև Փարսադանը: Դրանից հետո դուրս գալով տեսել է Փարսադանին հյուրանոցի սենյակի դռնից մոտ 3 մետր հեռավորության վրա, իսկ Փարսադանի ընկերն այդ ժամանակ գտնվել է հյուրանոցի բակի մուտքի մոտ և պահակին խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Ինքը ոստիկանություն կանչելու այդ անձնավորության պատճառի մասին ոչինչ չի իմացել և տեղյակ չի եղել, թե ինչ է կատարվել: Երբ Փարսադանին հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ոչինչ տեղի չի ունեցել: Դրանից հետո իրենք միասին մտել են հյուրանոցի սենյակ, իսկ 15-20 րոպե անց ժամանել են ոստիկանները և իրենց բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին: Չի տեսել, թե ինչպես է Փարսադանն իր ընկերոջը հրավիրել հյուրանոցի սենյակի 2-րդ հարկ, չի լսել նաև, որ Փարսադանն ասած լինի, թե <<սրան չթողեք գնա, վրեն բան կա տանելու>>: Հյուրանոցում գտնվելու ժամանակ Փարսադանը հյուրանոցի 2-րդ հարկից Ա. Տրդատյանի ետևից իջնելիս իրեն չի ասել, թե վերջինս <<փախնում է>>: Փարսադանի հետ հյուրանոցի բակում գտնվելու ժամանակ չի տեսել, որ Փարսադանը փորձի հափշտակել իր ծանոթի պարանոցի շղթան, չի տեսել նաև Փարսադանի ձեռքին դանակ, և հետևաբար չի լսել, որ Փարսադանը դանակով սպառնա Արշավիրին:
Վկա Սուրեն Մկրտչյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին չի ճանաչում: Աշխատում է <<Լույսաղբյուր>> հյուրանոցային համալիրում, որպես պահակ: 2013թ-ի ապրիլի 18-ին գտնվել է աշխատանքի վայում և ժամը 17:30-ի սահմաններում իրենց հյուրանոցային համալիրում եղել են այցելուներ <<Մերսեդես>> մակնիշի միկրոավտոբուսով և <<ՎԱԶ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենայով, որոնք կայանել են հյուրանոցային համարի դիմաց: Նրանց հյուրանոց մտնելու պահը չի տեսել: Հյուրանոցում գտնվելու ընթացքում նրանցից որևէ վիճաբանության կամ աղմուկի ձայներ չի լսել: Որոշ ժամանակ անց, ինքը գտնվել է հյուրանոցի ավտոկանգառի մուտքի մոտ գտնվող իր հանգստյան սենյակի դռան դիմաց, հյուրանոցի բակում կանգնած ավտոմեքենաների արանքից դեպի իրեն է մոտեցել մի երիտասարդ, ով գտնվել է նյարդային վիճակում: Նա ներկայացել է որպես ոստիկանության աշխատակից, սակայն չի ներկայացրել որևէ փաստաթուղթ իր ոստիկան լինելու վերաբերյալ: Խնդրել է իրեն շտապ զանգահարել ոստիկանություն, սակայն չի նշել ինչի համար: Ինքը պատասխանել է, որ իր մոտ հեռախոս չկա, այդ պատճառով չի կարող զանգահարել, իսկ այդ անձնավորությունն անմիջապես գնացել, նստել է հյունոցի բակում կանգնած իր ավտոմեքենան և հեռացել է: Վերջինիս հեռանալուն ոչ մեկ չի խոչընդոտել: Մեքենաների մոտ, որտեղից եկել է այդ տղամարդը` ինքն այլ անձանց չի տեսել: Այդ երիտասարդի հեռանալուց որոշ ժամանակ անց եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և հրավիրել են իրեն ոստիկանության բաժին: Արդեն ոստիկանությունում իմացել է, որ ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանը ցանկացել է այդ երիտասարդ տղամարդուց` Ա. Տրդատյանից, վզնոց հափշտակել, մինչդեռ այդ տղամարդը, երբ հյուրանոցի բակում իրեն խնդրել է շտապ զանգահարել ոստիկանություն, իրենից վզնոց հափշտակելու կամ իրեն կողոպտելու մասին որևէ բան չի ասել: Ոստիկաններից է իմացել նաև, որ Փ. Փարսադանյանը դանակը ձեռքին սպառնացել է Ա. Տրդատյանին ոստիկանություն դիմելու դեպքում դանակով հարվածել, մինչդեռ հյուրանոցային համալիրում այդ երիտասարդին դանակով սպառնացող որևէ մեկին ինքը չի տեսել:
Համաձայն նյութագիտական և ապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 14051304 եզրակացության` փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի միջին շուկայական արժեքը, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, 2013թ-ի ապրիլի 18-ի դրությամբ կարող էր կազմել մոտ 10.000 տասը հազար) ՀՀ դրամ:
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ են:
- Փարսադան Փարսադանյանը և Արշավիր Տրդատյանը ճանաչել են միմյանց, միասին բնակվել Մոսկվայում և նրանց միջև առկա են եղել գումարային փոխհարաբերություններ` կապված Մոսկվայում վարձակալած բնակարանի վարձավճարը Տրդատյանի կողմից ամբողջովին չմարելու հետ:
- Դեպքի օրը երբ Փարսադանյանն ու Տրդատյանը հանդիպել են Երևանում, նրանց միջև այդ առթիվ խոսակցություն է կայացել:
- Իմանալով հանդերձ, որ իր շղթան ոչ թանկարժեք մետաղներից է և իրենից մեծ արժեք չի ներկայացնում, Արշավիր Տրդատյանը ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնում 18.04.2013 թվականին հայտարարություն է տվել այն մասին, թե իբր Փարսադանյանը ցանկացել է բացահայտ հափշտակել իր պարանոցի ոսկյա շղթան, որը գնահատել է 250.000 ՀՀ դրամ, մինչդեռ համաձայն ապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության շղթայի արժեքը կազմում է ընդամենը 10.000 ՀՀ դրամ:
- Գործի քննության ընթացքում տուժող Արշավիր Տրդատյանը տվել է հակասական ցուցմունքներ, այդպես էլ հստակորեն չկարողանալով պատասխանել այն հարցին, թե Փարսադան Փարսադանյանը ցանկացել է պոկել և հափշտակել իր պարանոցի շղթան, թե` ոչ: Մասնավորապես, 22.04.2013 թվականին իր լրացուցիչ ցուցմունքում նա հայտնել է, որ ինքը չի կարող կոնկրետ ասել, թե Փարսադանը քաշել է շղթայից, թե ոչ, քանի որ ինքը պարանոցի շրջանում որևէ վնասվածք չի ստացել, ուստի ենթադրում է, որ նա միայն հագուստից է քաշել, այլ ոչ թե շղթայից: Նա միաժամանակ նշել է, որ ինքը չի կարող ասել, թե Փարսադանն այդ ժամանակ ինչ էր ուզում իրենից` տան վարձն էր ուզում, թե շղթան էր ուզում: Միայն հիշում է, որ այդ պահը շատ խառն էր և ինքը չէր սպասում, որ Փարսադանը իրենից տան վարձ կուզի, դրա համար էլ ցանկացել է արագ հեռանալ հյուրանոցի տարածքից, սակայն քանի որ Փարսադանը շարունակել է այդ խոսակցությունը, ինքը վազելով գնացել է պահակի մոտ և ասել, որ ոստիկանություն կանչի:
- Բացի տուժող Տրդատյանի վերոնշյալ հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներից, գործով ձեռք չեն բերվել այլ ապացույցներ, որոնք կարող էին հաստատել, որ Փարսադան Փարսադանյանը ցանկացել է բացահայտորեն հափշտակել Արշավիր Տրդատյանի պարանոցի շղթան:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը:
<<(...) [Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»:
Մեջբերված սահմանադրական և քրեադատավարական դրույթները մեկնաբանելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված՝ Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն, քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածը սահմանում է, որ
հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: (...)
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, պատճառաբանված կերպով գտել է, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հաստատվել հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող սուբյեկտիվ կողմը` Փարսադան Փարսադանյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ կողոպուտի փորձ կատարելու հանգամանքը և նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Փարսադան Փարսադանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.08.2013թ-ի արդարացման դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, ուստի մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի օգոստոսի 22-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Փարսադան Էրիկի Փարսադանյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով, թողնել անփոփոխ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ