ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԱՔԴ/0073/01/13
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան


ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
ամբաստանյալ` Է.ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան` Լ.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2013 թվականի օգոստոսի 22-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2013 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքը.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Գենջոյանի 2013թ. մայիսի 21-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14115713 քրեական գործը:/քրեական գործ, հատոր 1 էջ 1/
2. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Գենջոյանի 2013թ. մայիսի 22-ի որոշմամբ Է.Ստեփանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով: Որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 61-64, 66/
3. 2013թ. ապրիլի 29-ին թիվ 14115713 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի մայիսի 06-ին: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 1/
4. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2013 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ թիվ 14115713 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի մայիսի 20-ին նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 2, 8/
5. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանը մեղավոր է ճանաչվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կալանք` մեկ ամիս ժամկետով:
Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին` թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Անդրանիկ Ղլեչյանի քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության` քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծելու համար:/քրեական հատոր 2 էջ 78-81/
6. Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
7. Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:

Գործի փաստական հանգամանքները
8. Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդգար Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա` 2012թ. դեկտեմբերի 30-ին, ժամը 13:30-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայում բռունցքով հարվածել է Անդրանիկ Ստյոպայի Ղլեչյանի դեմքին և նրան պատճառել առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են` ծոծրակային շրջանի սալջարդ վերքի, վերին շրթունքի միջանցիկ սալջարդ վերքի, վերին ծնոտի ձախ կեսի 4-րդ ատամի տրավմատիկ հոդախախտի ձևով: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 78-81/

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
9. Դիմող` ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով քրեական գործի նախապատմությունը` հայտնել է, որ դատավճիռը բողոքարկում է մասնակիորեն` նշանակված պատժի մասով:
Դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը, ամբաստանյալի անձին և ենթակա է բեկանման ու փոփոխման:
Դատարանը չի անդրադարձել մեղմացնող հանգամանքներին: Իր մորը և եղբորը` Հայաստան և Սերգեյ Ստեփանյաններին որպես վկա հարցաքննելու մասին ամբաստանյալ Էդգար Ստեփանյանի միջնորդությունները դատարանի կողմից մերժվել են: Հ.Ստեփանյանի ցուցմունքը կարող էր էական նշանակություն ունենալ գործի հանգամանքների բացահայտման համար:
Տուժողի հակաիրավական, հակաբարոյական գործողությունները, որոնք պայմանավորել են հանցագործությունը, կարող էին պատճառ հանդիսանալ և հանդիսացել են նաև ամբաստանյալի` հանկարծակիորեն ծագած հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակի, որպիսի վիճակում էլ ամբաստանյալը թեթև մարմնական վնասվածք է հասցրել տուժողին:
Դատարանի կողմից անտեսվել է հանցագործության շարժառիթը` տուժողի հակաիրավական, հակաբարոյական գործողությունները: Վարույթն իրականացնող մարմինը, խախտելով օրենքի պահանջը, քրեական գործ է հարուցել հանցագործության մասին հաղորդումն ստանալուց շուրջ երեք ամիս անց;
Մատնանշելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթներ` նշել է, որ դատավճիռը բովանդակում է միայն ամբաստանյալի պատիժը ծանրացնող հանգամանքի մասին տեղեկատվություն, և որևէ անդրադարձ չկա մեղմացնող հանգամանքների մասին:
Դատարանի կողմից սխալ են կիրառվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 23-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 398-րդ հոդվածները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 117-րդ հոդվածի համադրումից ստացվում է, որ ռեցիդիվի դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործության համար նվազագույն պատիժը մեկամսյա ժամկետով կալանքն է:
Դատարանը հիմք ընդունելով պատասխանատությունը ծանրացնող ընդամենը մեկ հանգամանք` ռեցիդիվը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով, ամբաստանյալ Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանի նկատմամբ նշանակել է մեկ ամիս ժամկետով կալանք` քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի`երկամսա ժամկետի կեսը:
Մեղմացնող հանգամանքները հաշվի առնելու դեպքում ամբաստանյալ Էդգար Ստեփանյանի նկատմամբ կարող էր նշանակվել ավելի մեղմ պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի առաջին մասը պարտադրում է դուրս չգալ Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայի սահմաններից. նշանակվող պատիժը չի կարող հոդվածի սանկցիայում նախատեսված պատժի առավելագույն կամ նվազագույն չափից ավելի խիստ կամ մեղմ լինել: Բացառություն կարող է անել միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասը (տես` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշումը):
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության ռեցիդիվի համար կարող էր նշանակել այդ հոդվածով սահմանված մեկամսյա ժամկետով կալանք` որպես նվազագույն պատժի չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, ինչը չի արել:
Հանցանքի շարժառիթը, տուժողի հակաիրավական և հակաբարոյական վարքագիծն է, որով դրդել է ամբաստանյալին հանցանք կատարել` նպատակը`այն է` կանխել տուժողի հակաիրավական և հակաբարոյական գործողությունները, հանցավորի դերը, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագիծը`տուժողին օգնություն ցույց տալը, բազմիցս նրան պատճառված վնասի հատուցման պատրատակամություն հայտնելը և այդ ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելը և այլն, այն «բացառիկ հանգամանքներն» են, որոնք դատարանը հաշվի չի առել և գնահատել:
Ամբաստանյալի նկատմամբ ակնհայտ խիստ պատիժ նշանակելով` դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները:
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի չառնելով գործի վերը նշված հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի չկիրառմամբ նշանակել է պատիժ, որն անարդարացի է ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում ամբաստանյալի կատարած հանցագործության ծանրությանը և նրա անձին, ու չի կարող ծառայել պատժի նպատակներին:
10. Դիմողը խնդրել է բեկանել Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանի վերաբերյալ 2013թ. հունիսի 18-ի դատավճիռը և քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը, կամ բեկանել և փոփոխել նշված ստորադաս դատարանի ակտը, եթե ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիրս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից:

11. 2013թ. օգոստոսի 12-ին պաշտպան Լ.Դավթյանը միջնորդություն է ներկայացրել` խնդրել է հաշվի առնելով վերաքննիչ բողոքում շարադրված հիմքերն ու հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի պահանջի շրջանակներում քննարկման առարկա դարձնել ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ`տուգանք նշանակելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը:

12. Դիմող` ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել: Դատարանում խնդրեց ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել տուգանք կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Ամբաստանյալ Է.ԱՍտեփանյանը միացավ պաշտպանին:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանական կողմի ելույթne8ը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով >>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն. <<. 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2.Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ կետի համաձայն.
<< 1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
14. Առաջին ատյանի դատարանը 2013 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռում` <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում արձանագրել է.
<<…Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության և իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչպես նաև բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ գտնում է որ, Էդգար Ստեփանյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Ա.Ղլեչյանին առողջությանը թեթև վնաս պատճառելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ, քանի որ ամբաստանյալ Էդգար Ստեփանյանը նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն:
Նշված պայմաններում պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` (...) հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Ամբաստանյալ Էդգար Ստեփանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել …>>:/քրեական գործ, հատոր 2 էջ 78-81/
15. Որոշման 13-րդ կետում նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրվող ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը և հետևանքները, անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ, քանի որ ամբաստանյալը նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար դատվածություն ունենալով, դարձյալ կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, ինչպես նաև Է.Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` վերջինիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ:
Առաջին ատյանի դատարանը Է.Ստեփանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով պատիժ սահմանելով` հաշվի է առել նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը:
Դատավճռով նշանակված պատիժը համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Ուստի, բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ խիստ պատիժ է նշանակվել` հիմնավոր չէ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ նրա նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ` մեկ ամիս ժամկետով կալանք: Այդ հանգամանքի մասին նշվել է նաև վերաքննիչ բողոքում:
16. Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն այն մասին, որ դատարանը որպես բացառիկ հանգամանք չի դիտել` տուժողի հակաիրավական և հակաբարոյական վարքագիծը, տուժողին օգնություն ցույց տալը, նրան պատճառված վնասի հատուցման պատրատակամություն հայտնելը և այդ ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի ուղղումը և վերադաստիարակումը հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված` նշանակվածից ավելի մեղմ պատիժ կիրառելու պայմաններում: Հաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը և հանցանքի բնույթը, նրա անձը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու բացառիկ հանգամանքները: Այդպիսիք չեն կարող հանդիսանալ նաև վերաքննիչ բողոքում բերված վերոնշյալ հանգամանքները:
Ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանը նախկինում երկու անգամ դատապարտվել է դիտավորյալ հանցանք կատարելու համար: Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել, Վերաքննիչ դատարանը ևս չի արձանագրում, որ տուժողը դրսևորել է հակաիրավական վարքագիծ: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել: Հետևաբար, անհիմն է նաև վերաքննիչ բողոքի` այդ մասին փաստարկը:
17. Վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի բավարարել ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի միջնորդությունները` որպես վկա հարցաքննելու մորը` Հայաստան Ստեփանյանին, և եղբորը` Սերգեյ Ստեփանյանին` չի կարող հիմք հանդիսանալ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու համար:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ հնարավոր է եղել համապատասխան եզրահանգումներ կատարել: Ուստի, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր է մերժել Հայաստան և Սերգեյ Ստեփանյաններին հարցաքննելու միջնորդությունը:
18. Ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենքների պահանջները` հիմնավոր չեն:
Ինչ վերաբերվում է գործի քննության ժամկետի խախտման մասին վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն սույն գործի ելքի վրա չի ազդել:
19. Անդրադառնալով` ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ նաև տուգանք նշանակելու կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպան Լ.Դավթյանի միջնորդությանը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված միջնորդությունը Դատարան է ներկայացվել 2013թ. օգոստոսի 12-ին` բողոքարկման մեկամսյա ժամկետի խախտմամբ: Ուստի, նկատի ունենալով, որ բողոքը քննվում է ներկայացված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` սույն բողոքի շրջանակներում այն քննության առնվել չի կարող:
Վերոգրյալ հիմնավորմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված: Հետևաբար, դատավճիռը բեկանելու և նոր դատաքննության ուղարկելու և պատժի մեղմացման` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան` վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ նրա վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Էդգար Հովսեփի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Է.Ստեփանյանի պաշտպան Լ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ