Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԱՔԴ/0005/01/13
12 հուլիսի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ- ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ԱՄԲԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Գ.ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
Ա.ԵՍԱՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Տ.ՄԿՈՅԱՆԻ




Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով մեղադրող Տ.Ամբարյանի, ամբաստանյալներ Մհեր Գրիգորյանի և Մխիթար Գրիգորյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանի, ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանի պաշտպան Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքները` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի, Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մայիսի 03-ի դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2012թ. սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ Պն քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90277212 քրեական գործը:
2012թ. նոյեմբերի 16-ին կասկածյալներ Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի, Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի և Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը:
Նախաքննության մարմնի 2012թ. նոյեմբերի 22-ի որոշմամբ Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
Նախաքննական մարմնի կողմից Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտի ռադիոդասակի Ռ 142 ռադիոկայանի ավագ ռադիոհեռախոսավար, շարքային, 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում, նախ զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտում, այնուհետև զորանոցի լվացարանում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված պահանջները (զինծառայողը պարտավոր է լինել կարգապահ, բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն և ծաղրուծանակ, նրանց հեռու պահել անարժան արարքներից) 1000 ՀՀ դրամ վերցրած պարտքը վերադարձնել հրաժարվելու պատճառով վիճաբանել է համածառայողներ, շարքայիններ` Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի և Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի հետ, որի ընթացքում քաշքշել, հայհոյանքներ տվել և բռնություն է գործադրել վերջիններիս նկատմամբ, որի ժամանակ բռունցքով հարվածել է Մհեր Գրիգորյանի դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով և ստորացրել Մհեր Գրիգորյանի և Մխիթար Գրիգորյանի պատիվն ու արժանապատվությունը:
2012թ. նոյեմբերի 23-ին Մհեր Դավիթի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
Նախաքննական մարմնի կողմից Մհեր Դավիթի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 2-րդ վաշտի 3-րդ դասակի 257 սարքասրահի վարորդ-էլեկտրամեխանիկ, շարքային, 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում, նախ զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտում, այնուհետև զորանոցի լվացարանում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված պահանջները (զինծառայողը պարտավոր է լինել կարգապահ, բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն և ծաղրուծանակ, նրանց հեռու պահել անարժան արարքներից) 1000 ՀՀ դրամ վերցրած պարտքը պահանջելու նպատակով, մի խումբ անձանցով` հարազատ եղբոր` Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի հետ, վիճաբանել են համածառայակից, շարքային Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի հետ, որի ընթացքում քաշքշել, հայհոյանքներ տվել և բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ` ստորացնելով Տ.Մկոյանի պատիվն ու արժանապատվությունը:
2012թ. նոյեմբերի 23-ին Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
Նախաքննական մարմնի կողմից Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 2-րդ վաշտի 3-րդ դասակի Պ-257 սարքասրահի վարորդ-էլեկտրամեխանիկ, շարքային, 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում, նախ զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտում, այնուհետև զորանոցի լվացարանում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված պահանջները (զինծառայողը պարտավոր է լինել կարգապահ, բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն և ծաղրուծանակ, նրանց հեռու պահել անարժան արարքներից) 1000 ՀՀ դրամ վերցրած պարտքը պահանջելու նպատակով մի խումբ անձանցով` հարազատ եղբոր` Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի հետ, վիճաբանել են համածառայակից, շարքային Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի հետ, որի ընթացքում քաշքշել, հայհոյանքներ տվել և բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ` ստորացնելով Տ.Մկոյանի պատիվն ու արժանապատվությունը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.05.2013թ. դատավճռով Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման մեկ (1) տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանելով փորձաշրջան մեկ (1) տարի ժամկետով:
Մխիթար Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մհեր Դավիթի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման մեկ (1) տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանելով փորձաշրջան մեկ (1) տարի ժամկետով:
Մհեր Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման մեկ (1) տարի վեց (6) ամիս ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանելով փորձաշրջան մեկ (1) տարի վեց (6) ամիս ժամկետով:
Տիգրան Մկոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել մեղադրող Տ.Ամբարյանը, ամբաստանյալներ Մհեր Գրիգորյանի և Մխիթար Գրիգորյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանը, ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանի պաշտպան Ա.Եսայանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Մեղադրողը գտել է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անհիմն է:
Մասնավորապես, ըստ մեղադրողի` ամբաստանյալների երիտասարդ լինելը և դեպքից հետո միմյանց հետ հաշտվելը չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որը բնորոշ է նրանց կատարած հանցագործությանը: Դրանք չեն նվազեցնում կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և ամբաստանյալներ Գրիգորյանների և Մկոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն և չեն կարող բխել օրենքից, ուստի հանգեցրել են դատական սխալի, որով կարող է խաթարվել արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի, որպես արդարադատության ակտի իմաստը:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալների անձը բնութագրող հանգամանքները հիմք չեն տալիս ենթադրելու, որ վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Պատժի պայմանականորեն չկիրառմամբ կխախտվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:Կոնկրետ դեպքում չեն ապահովվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Մեղադրողը, հղումներ կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի ՎԲ 12407, 2007թ. նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 նախադեպային որոշումներին, միջնորդել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.05.2013թ. դատավճիռը, Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանին դատապարտել կարգապահական գումարտակում պահելով 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման, Մհեր Դավիթի Գրիգորյանին դատապարտել կարգապահական գումարտակում պահելով 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման, Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանին դատապարտել կարգապահական գումարտակում պահելով 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Ամբաստանյալներ Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների պաշտպան Գ.Մալխասյանը գտել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 21-րդ հոդվածի 2-րդ պարբերությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածները և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները` դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը և միաժամանակ թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա և կայացվել է բեկանման ենթակա դատական ակտ` հետևյալ հիմնավորումներով.
Դատաքննությամբ հաստատվել է, որ Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանները ոչ միայն զինվորական ծառայության դեմ ուղղված, այլև ընդհանրապես որևէ քրեական օրենքով նախատեսված որևէ արարք չեն կատարել` Տիգրան Մկոյանի նկատմամբ բռնություն չեն կիրառել ու նրա պատիվն ու արժանապատվությունը չեն ստորացրել:
Դատաքննության ընթացքում բացի ռազմական ոստիկանության աշխատակիցների և քրեական գործը քննած քննիչի պատմածները դատարանում հայտնած վկայի ցուցմունքից և բռնության տակ վկայից /որը հետագայում դարձել է մեղադրյալ/ կորզված անուղղակի ցուցմունքից չի հնչել մեղադրանքները հիմնավորող ոչ մի ցուցմունք և չի հետազոտվել գեթ մի ապացույց, դրա փոխարեն դատարանում հետազոտվել են ապացույցներ, որոնք ուղաղկիորեն վկայում են հետաքննության և նախաքննության մարմինների կամայականության մասին, որի արդյունքում իր պաշտպանյալներին առաջադրվել են անհիմն մեղադրանքներ և ըստ մեղադրական ճառի տրամաբանության` քրեական հետապնդման մարմինները այն դիրքորոշմանն են, որ քրեական հետապնդման մարմնի ենթադրությունների հիմնա վրա ուղղորդված ցուցմունքով և բռնությամբ կորզված անուղղակի ապացույցով ՀՀ Պաշտպանության բանակի զինվորներին կարելի է մեղադրել զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հանցանքի կատարման մեջ ու համարել այդ ցուցմունքները ապացույցների բավարար համակցություն: Իսկ դատարանը իր հերթին կրկին վերոշարադրյալ տրամաբանությամբ հաստատել է մեղադրանքի կողմից ներկայացրած անհիմն մեղադրանքները` երկու երիտասարդի` Մհեր և Մխիթար Գրիգորյաններին չկատարած արարքի համար դատապարտելով քրեական պատժի:
Դատական ակտում` <<Ապացույցների հետազոտում>> մասում, շարադրված են ամբաստանյալների ցուցմունքները, որից հետո <<Ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է հետևյալ ապացույցներով>> ենթաբաժնում` իր պաշտպանյալներին մեղսագրված արարքը հերքող վկաների ցուցմունքները, ապացույցները, ինչպես նաև նրանց մեղավորությանը ոչ վերաբերելի ապացույցներ:
Այդ ապացույցները ըստ էության դատարանը չի էլ գնահատել, ապացույցների վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և վերջապես գնահատման վերաբերյալ դատական ակտում նույնիսկ մեկ նախադասություն չկա, այլ անտեսելով դատարանի դերն ու նշանակությունը` կատարել զինվորական դատախազության անհիմն մեղադրանքը հովանավորողի դեր:
Մեղսագրվող արարքի կատարման պահին ոչ Մհեր Գրիգորյանը և ոչ էլ Տիգրան Մկոյանը զինվորական ծառայության ընդհանուր կամ հատուկ բնույթի պարտականություններ կատարելիս չեն եղել:
Բացի այդ, մեղադրանքի կողմը սույն արարքը որակելով որպես զինվորական հանցագործություն, անտեսել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալների արարքի հետևանքով չի խախտվել տվյալ կամ մեկ այլ ստորաբաժանման ներքին կարգուկանոնը, չի խանգարվել անձնակազմի հանգիստը: Զորանոցում, ընդ որում առանց որևէ մեկի ներկայության, ամբաստանյալների միջև անձնական, կենցաղային բնույթի հարցի արդյունքում առաջացած քաշքշուկի ընթացքում Մհեր Գրիգորյանի դիտավորությունն ուղղված չի եղել զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կարգի դեմ, նա չի ցանկացել ոտնձգություն կատարել զինվորական ծառայության սահմանված կարգի դեմ կամ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել զինվորական հանրության նկատմամբ, իսկ Մխիթար Գրիգորյանը որևէ արարք չի էլ կատարել:
Մեղադրանքի կողմից չի ներկայացվել ու դատարանում չի հետազոտվել նույնիսկ մեկ ապացույց այն մասին, որ Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանները ոտնձգել են զինվորական ծառայության կարգի դեմ, համածառայակցի նկատմամբ կիրառել են բռնություն կամ ստորացրել նրա պատիվն ու արժանապատվությունը:
Ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ կառուցված է քրեական հետապնդման մարմինների ու դատարանի երևակայությամբ կառուցված ենթադրությունների վրա:
Դատարանը իրականացրել է մեղադրական եզրակացությունը <<վերահաստատելու>> ֆունկցիա ու այդպիսի գործելաոճով ստանձնել քրեական հետապնդման մարմնի կողմից առանց ապացույցի` բացառապես երևակայության ու ենթադրությունների հիման վրա կառուցված մեղադրանքի պաշտպանությունը` հետևյալ պատճառաբանությամբ` եթե երկու զինվորներ եղբայրներ են, նրանցից մեկի աչքի տակ կապտուկ կա, ուրեմն միասին և ենթարկվել են բռնության ու արժանապատվության ստորացման, և իրենք են բռնություն իրականացրել ու ստորացրել դիմացինի արժանապատվությունը և այս ամենն ուղղված է եղել զինվորական կարգի դեմ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանն անտեսելով նշված բոլոր հանգամանքները և թույլ տրված քրեադատավարական օրենքի կոպիտ խախտումները, առանց ապացույցի հաստատված է համարել իր պաշտպանյալների կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեղադրանքը, մինչդեռ դատարանը վերը ներկայացված նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումների համաձայն պետք է հաստատված համարեր Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանների արարքում հանցակազմի բացակայությունը:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպան Գ.Մալխասյանը միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0005/01/13 քրեական գործով 03.05.2013թ. կայացված դատավճիռը և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արդարացման դատական ակտ` ճանաչելով և հռչակելով մեղսագրվող արարքներում Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանների անմեղությունը:
Ամբաստանյալ Տ.Մկոյանի պաշտպան Ա.Եսայանը գտել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0005/01/13 քրեական գործով 03.05.2013թ. կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատական ակտ կայացնելիս դատարանն անտեսելով գործի փաստական հանգամանքները, Տիգրան Մկոյանին պատասխանատվության է ենթարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար: Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը: Քրեական գործում առկա փաստական հանգամանքների համակցությամբ հիմնավորվում է, որ իր պաշտպանյալի արարքն ուղղված չի եղել զինվորական ծառայության կարգի դեմ, հետևաբար այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հանցակազմի հատկանիշներին: Տիգրան Մկոյանի և Մհեր Գրիգորյանի միջև տեղի ունեցած միջադեպը տեղի է ունեցել անձնական հողի վրա, նրանց կողմից զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնների խախտում չի կատարվել: Հետևաբար, Տիգրան Մկոյանին մեղսագրված հանցանքը պետք է վերաորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով: Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը ներառված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածով նախատեսված տուժողի բողոքի հիման վրա հարուցվող քրեական գործերի շարքում, ուստի տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտվելու դեպքում հարուցված քրեական գործերը ենթակա են կարճման:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ Տիգրան Մկոյանին մեղսագրված արարքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքին:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հերքվում է մեղադրական փաստաթղթերում տեղ գտած նշված հաստատումը, քանի որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է ինչպես իր պաշտպանյալի կողմից երկու եղբայրների նկատմամբ բռնություն գործադրելու հանգամանքը հիմնավորող ապացույց, այնպես էլ Գրիգորյան եղբայրների կողմից իր պաշտպանյալի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հանգամանքը: Նշված հանգամանքները նշելը, ինչպես նաև զինվորական կարգի դեմ ոտնձգություն կատարելու հանգամանքները արհեստածին հանգամանքներ են, նկատի ունենալով, որ դրանք որևէ ապացույցով ամրագրված չեն: Դրանք դիտվել են որպես արարքը որակյալ դարձնող հատկանիշներ և իր պաշտպանյալին մեխանիկորեն մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեղադրանք:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված հավաստի և փոխկապակցված ապացույցների համակցությամբ հերքվում է իր պաշտպանյալին մեղսագրված հանցանքը:
Եթե բացակայում են ապացույցները, կնշանակի` որևէ մեկին հնարավոր չէ առաջադրել նշված մեղադրանքը և հռչակվի նրանց մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված որևէ արարք կատարելու մեջ:
Քրեական գործով որևէ թույլատրելի, վերաբերելի ապացույց ձեռք չի բերվել:
Ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում որևէ ձևով չի հիմնավորվել, որ Տիգրան Մկոյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը: Քանի որ օրենքի իմպերատիվ պահանջն է, որ միայն ապացույցների հիման վրա հնարավոր կլինի հաստատված համարել դեպքը, մինչդեռ նման ապացույցներ չկան:
Նյութերի նախապատրաստման փուլում իր պաշտպանյալի կողմից տրված հայտարարության մեջ արձանագրված է, որ միջադեպը կատարվել է հանգստի ժամին: Բացի այդ, արարքի կատարման շարժառիթը անձնական բնույթ է ունեցել, քանի որ Տ.Մկոյանը 1000 ՀՀ դրամ գումարը վերցրել է հիվանդ մորը տեսակցության գնալու նպատակով: Անախորժությունն առաջացել է պարտք վերցրած գումարը պայմանավորված ժամկետում չվերադարձնելու պատճառով: Նշված և քրեական գործի մյուս փաստական հանգամանքներով հիմնավորվում է, որ Տ.Մկոյանի և Գրիգորյանների միջև տեղի ունեցածը չի կարող դիտվել որպես զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործություն: Հղումներ կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՍԴ/0201/01/11 նախադեպային որոշմանը` պաշտպան Ա.Եսայանը գտել է, որ Տիգրան Մկոյանին մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում բացակայում են նշված հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի հատկանիշները, հետևաբար, Տիգրան Մկոյանը պետք է նշված հոդվածով անպարտ ճանաչվի և հռչակվի նրա անմեղությունը:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպան Ա.Եսայանը միջնորդել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0005/01/13 քրեական գործով` ըստ մեղադրանքի Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի, Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով 03.05.2013թ. կայացված դատավճիռը` Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի մասով: Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ կարճել քրեական գործի վարույթը և դադարեցնել քրեական հետապնդումը:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի և պաշտպանների հիմնավորումները բողոքների կապակցությամբ, նրանց և ամբաստանյալների պատասխանները դրանց դեմ, ներկայացված բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, որի պայմաններում հնարավոր է սոցիալական արդարության վերականգնումը:
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածների սանկցիաներում պատժի տեսակն ու չափը սահմանելիս կարևորագույն չափանիշ է տվյալ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Փաստորեն, պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու, դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ, գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
1/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
2/ Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և հանցագորոծությունը, և հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Սույն գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը գալիս է հետևության որ ամբաստանյալներ Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների, Տիգրան Մկոյանի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-դ հոդվածի դրույթները և ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կատարվել է գործի բազմակողմանի քննություն, հաշվի է առնվել ամբաստանյալների կատարած արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, դատարանը առաջնորդվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբաստանյալներիի նկատմամբ նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվծաներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացմանը և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաշվի է առնվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Ամբաստանյալներ Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են նրանց` երիտասարդ լինելը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, դեպքից անմիջապես հետո ամբաստանյալ Տ.Մկոյանի հետ հաշտվելը:
Ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են երիտասարդ լինելը, նախկինում դատված չլինելը, ուսման, բնակության և ծառայության վայրերում դրական բնութագրվելը, դեպքից անմիջապես հետո Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանների հետ հաշտվելը:Ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանի ընտանիքը բազմանդամ և սոցիալապես անապահով ընտանիք է, նրա հայրը` Հովհաննես Մկոյանը, եղել է ազատամարտիկ, մասնակցել է ՀՀ և ԼՂՀ սահմանների պաշտպանական մարտերին:
Վերոգրյալի պայմաններում, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ դատարանը ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ` կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, պետք է մերժել` նկատի ունենալով, որ մեղադրողը իր հետևությունները չի պատճառաբանել և չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող և սույն գործի տվյալներից բխող համապատասխան փաստարկներ:
Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքին` ամբաստանյալներ Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանների նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ հաստատված է, իսկ պաշտպանական կողմի բերված պատճառաբանություններն ու վերաքննիչ բողոքի փաստարկները հերքված են նորքոհիշյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Մխիթար Գրիգորյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հարազատ եղբոր հետ միասին 20.06.2012թ.-ին զորակոչվել է բանակ և մինչ օրս ծառայում է 31549 զորամասում որպես վարորդ էլեկտրամեխանիկ: Ծառայության ընթացքում որևէ խախտում թույլ չի տվել և ծառայել է բարեխղճորեն: Ծառայության ընթացքում ծանոթացել և ընկերություն է արել իրենց գումարտակի առաջին վաշտի զինվորներից Տիգրան Մկոյանի հետ: 2012թ. օգոստոսի 30-ին Տիգրանը մոտեցել է իրենց և մորը տեսակցելունպատակով տուն գնալու համար որպես ճանապարհածախս խնդրել է պարտքով 1000 դրամ տալ իրեն` խոստանալով վերադարձնել սեպտեմբերի 2-ին: Մհերը 1000 դրամ գումար է տվել Տիգրանին: Սեպտեմբերի 2-ին Տիգրանը Մհերին ասել է, որ իր մոտ փող չկա, երկու օրից կվերադրաձնի, սակայն դարձյալ չի վերադարձրել: Մհերն իրեն ասել է, որ միասին գնան տեսնեն, թե ինչու պարտքը չի տալիս: Մոտավորապես ժամը 11-ին գնացել են Տիգրանի մոտ, ով այդ ժամանակ օրապահ է եղել: Մհերը Տիգրանին հարցրել է, թե ինչն է պատճառը, որ գումարը չի վերադարձնում: Տիգրանը պատասխանել է, որ գումար չունի մոտը: Մհերն ասել է, որ կխոսեն հերթապահությունը հանձնելուց հետո: Մինչև ճաշի ժամը մոտավորապես 1400-ից 1500-ի սահմաններում, միասին գնացել են Տիգրանենց վաշտ: Զորանոցում Մհերը Տիգրանին հարցրել է, թե ինչու իր գումարը չի տալիս, որին վերջինս պատասխանել է, որ ՙքցելա՚: Դրան ի պատասխան Մհերն ասել է, որ ՙըտենց մեկը չկա որ իրեն քցի՚ ու սկսել են Տիգրանի հետ իրար քաշքշել: Ինքն անմիջապես միջամտել, նրանց բաժանել, չի թողել, որ իրար քաշքշեն ու եղբոր հետ հեռացել է: Մի քանի ժամից նկատել է, որ Մհերի աչքը թեթևակի կարմրել է: Իջել են լվացարան, որ Մհերը սառը ջրով լվացվի, որպեսզի աչքը չկապտի: Լվացարանում հանդիպել են Տիգրանին, ով ասել է, որ փորձել է կատակ անել: Իրենք հաշտվել են և այդքանով վերջացել է: Բացի իրենցից միջադեպի մասին ոչ ոք չի իմացել, ոչ մեկն իրենց չի տեսել: Մհերի և Տիգրանի քաշքշուկի ընթացքում ոչ մեկը չի հահոյել, ինքն ու Տիգրանն իրար չեն քաշքշել, չեն հարվածել:
Նուն օրը, ժամը 2000-ից 2100-ի սահմաններում օրվա պատասխանատու սպա Բագրատ Զաքարյանը սենյակից դուրս գալով միջանցքում տեսել է իրեն և կանչել իր մոտ ու ասել, որ պետք է գնա ճաշարան վերակարգի: Ինքը ներկայացել է որպես Մհեր ու գնացել ընդունել է ճաշարանի վերակարգը: Դրանից հետո գնացել է վաշտ ու Մհերին պատմել, որ նրա անունից ճաշարանում վերակարգում է ընդգրկվել և նրան ուղարկել է ճաշարան: Հաջորդ օրն առավոտյան ճաշարանի հերթապահ, ենթասպա Վ.Պետրոսյանը տեսել է Մհերի աչքի վնասվածքը: Մհերը նրան խաբել է, ասելով որ գործ անելիս պատահական դիպել է վաննային:
Ամբաստանյալ Մհեր Գրիգորյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հարազատ եղբոր հետ միասին 20.06.2012թ.-ին զորակոչվել է բանակ և մինչ օրս ծառայում է 31549 զորամասում որպես վարորդ էլեկտրամեխանիկ: Ծառայության ընթացքում որևէ խախտում թույլ չի տվել և ծառայել է, բարեխղճորեն կատարելով իր պարտքը: Ծառայության ընթացքում ծանոթացել և ընկերություն է արել իրենց գումարտակի առաջին վաշտի զինվորներից Տիգրան Մկոյանի հետ: 2012թ. օգոստոսի 30-ին Տիգրանը մոտեցել է իրենց և մորը տեսակցելու նպատակով տուն գնալու համար, որպես ճանապարհածախս, խնդրել է 1000 դրամ գումար պարտքով տալ իրեն ու խոստացել վերադարձնել սեպտեմբերի 2-ին: Ինքը չի մերժել և տվել է 1000 դրամ գումարը: Դրանից հետո, սեպտեմբերի 2-ին Տիգրանը մոտեցել է իրեն և ասել, որ մոտը գումար չկա, որ կտա 2 օր հետո: Ինքը համաձայնել է: 2 օր անց` ամսի 4-ին, տեսնելով, որ գումարը չի բերում, ինքը Մխիթարին ասել է, որ գնան վերցնեն: Առավոտյան գնացել են առաջին վաշտ` Տիգրանին տեսնելու, ով այդ ժամանակ օրապահ է եղել: Ինքը Տիգրանին հարցրել է, թե գումարն ինչու չի վերադարձնում, իսկ Տիգրանը պատասխանել է, որ մոտը գումար չկա: Ինքն ասել է, որ կխոսեն հերթապահությունը հանձնելուց հետո: Մինչև ճաշի ժամը` 1400-ից 1500-ի սահմաններում, եղբոր հետ միասին գնացել են Տիգրանենց վաշտ: Ինքը մոտենալով Տիգրանին հարցրել է, թե ինչու չի տալիս պարտքը, իսկ նա պատասխանել է, որ <<լավ է անում, քցելու է>>: Նրա խոսքերից ինքը բարկացել է, ասելով որ<<իրեն քցող չկա>> ու սկսել են իրար քաշքշել: Այդ ժամանակ իր եղբայրը` Մխիթարը միջամտել և իրենց բաժանել է ու իրենք հեռացել են: Այդ ընթացքում Մխիթարն ու Տիգրանը իրար չեն քաշքշել, հարվածել, հայհոյանք չեն տվել: Բացի իրենց երեքից այլ մարդ չի եղել: Որոշ ժամանակ անց Մխիթարը նկատել է, որ իր աջ աչքի տակ թեթև կարմրած է, որի համար գնացել են լվացարան, որ ինքը սառը ջրով լվացվի, որ կարմրությունը չտարածվի: Այնտեղ հանդիպել են Տիգրանին, ով ասել է, որ կատակ էր անում: Իրենք խոսել ու հաշտվել են իրար հետ: Տիգրանն առաջարկել է ատամի մածուկ քսել աչքին, որ չկապտի: Դրանից մի քանի ժամ հետո, մոտավորապես 21 00-ի սահմաններում Մխիթարը եկել ու ասել է, որ իրեն ուղարկել են ճաշարան` վերակարգի, բայց նա իր անունից է ներկայացել, որ ինքը գնա ճաշարան, որ շարք չկանգնի ու աչքի վնասվածքը չնկատեն: Ինքը գնացել է ճաշարան վերակարգի: Առավոտյան ենթասպա Վ.Պետրոսյանը տեսել է իր աչքի շրջանում կարմրածը: Ինքը նրան ասել է, որ վաննային է դիպել: Հաջորդ օրն առավոտյան տողանի ենթասպա Պետրոսյանը տեսնելով, որ աչքի տակի կարմրածը կապտել է, զեկուցել է հարմանատարությանը: Ռազմական ոստիկանության աշխատակիցներին ինքը պատմել է ճշմարտությունը, սակայն նրանք չեն հավատացել, ասելով, որ հնարավոր չէ, որ հարազատ եղբայրը միայն բաժաներ: Ասել են, որ պետք է հաղորդում տա: Նրանք գրել են և իրեն ասել, որ տակը գրի, որ ինքն է այդպես հայտնել ու ստորագրի:
Մհերը հայտնել Է, որ հենց նույն օրը` 04.09.2012թ.-ին հաշտվել է Տիգրան Մկոյանի հետ, նրա դեմ որևէ բողոք չունի: Իրենց միջև տեղի ունեցածը կապված չի իրենց ծառայության հետ, այլ` ընկերական հարցեր են:
Ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 25.05.2011թ. զորակոչվել է բանակ և մինչ օրս ծառայում է 31549 զորամասում որպես Ռ 142 ռադիոկայանի ավագ ռադիոհեռախոսավար: Ծառայության ընթացքում որևէ խախտում թույլ չի տվել և ծառայել է բարեխղճորեն կատարելով իր պարտքը: Ծառայության ընթացքում ծանոթացել և ընկերական մեծ շրջապատ է ձեռք բերել իր համածառայակից ընկերների շրջանում, որոնց թվում են նաև Մհեր և Մխիթար Գրիգորյանները: 2012թ. օգոստոսի 30-ին մոտեցել է Մհերին և Մխիթարին և մորը տեսակցելու համար որպես ճանապարհախածս խնդրել իրեն տալ 1000 դրամ, խոստանալով վերադարձնել սեպտեմբերի 2-ին: Նրանք չեն մերժել և տվել են նշված գումարը: Դրանից հետո, սեպտեմբերի 2-ին ինքը մոտեցել է Մհերին և ասել, որ իր մոտ գումար չկա և խոստացել, որ գումարը վերադարձնել 2 օր հետո: Մհերը համաձայնել է: Երկու օր անց` ամսի 4-ին, երբ ինքն օրապահ էր, Մհերն ու Մխիթարը գնացել են իր մոտ և հարցրել, թե ինչու գումարը չի վերադարձնում: Ինքը պատասխանել է, որ մոտը գումար չկա: Մհերն ասել է, որ կխոսեն հերթապահությունը հանձնելուց հետո: Մինչև ճաշի ժամը 1400-ից 1500-ի սահմաններում, եղբայրները գնացել են իրենց վաշտ: Այդ ժամանակ ինքը վաշտում մենակ և հերթապահությունից հետո հանգստանալիս է եղել: Մհերը մոտեցել է իրեն և հարցրել, թե ինչու չի տալիս պարտքը: Ինքն իրենց ընկերական հարաբերություններից ելնելով, կատակով ասել է, որ <<լավ է անում, քցելու է>>: Մհերն այլայլվել է և բարկացած ասել, որ <<իրեն քցող չկա>> ու սկսել են իրար քաշքշել: Այդ ժամանակ Մխիթարն իրենց բաժանել է և նրանք հեռացել են: Այդ ընթացքում Մխիթարն ու ինքը իրար չեն քաշքշել ու չեն հարվածել: Իրենք հայհոյանք չեն տվել և մեկը մյուսի արժանապատվությունը չի վիրավորել: Վաշտում իրենք եղել են երեքով: Քիչ անց, երբ գնացել է երկրորդ վաշտի լվացարան, հանդիպել է եղբայրներին և ասել, որ կատակել է ասելով, թե <<քցում>> է նրանց: Իրենք խոսել ու հաշտվել են իրար հետ: Ինքն առաջարկել է, որ ատամի մածուկ քսեն Մհերի աչքի տակ, որպեսզի չկապտի:
Ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է հետևյալ ապացույցներով.
Վկա, ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 3-րդ վաշտի հրամանատար, կոչումով կապիտան Բագրատ Մանվելի Զաքարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին 2-րդ կապի գումարտակի պատասխանատուն է եղել: Երեկոյան իրեն է զանզահարել ճաշարանի հերթապահ, ենթասպա Վաղինակ Պետրոսյանը և հայտնել, որ ճաշարանի վերակարգի զինծառայողը վատառողջ է` ջերմություն ունի ու անհրաժեշտ է նրան փոխարինել մեկ այլ զինծառայողով: Սենյակից դուրս գալով տեսել է Մհեր Գրիգորյանին և ասել, որ պետք է գնա ճաշարան վերակարգի: Հետո Պետրոսյանն իրեն տեղեկացրել է, որ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է վերակարգը: Հետագայում է իմացել, որ Գրիգորյան եղբայրների և Մկոյանի միջև գումարի համար վիճաբանություն է եղել: Պնդեց դատարանում տված ցուցմունքը:
Վկա Բագրատ Զաքարյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին որ, 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հանդիսանալով 2-րդ կապի գումարտակի պատասխանատու, ժամը 2000-ի սահմաններում իրեն է զանզահարել ճաշարանի հերթապահ, կոչումով ենթասպա Վաղինակ Ոսկանի Պետրոսյանը և հայտնել, որ նույն օրը` կեսօրին, վիճաբանություն և ծեծկռտուք է տեղի ունեցել պարտադիր ժամկետային զինծառայողներ, կոչումով շարքայիններ' Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի, Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի և Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի միջև, որի ընթացքում Մհեր Գրիգորյանը դեմքի շրջանում ստացել է մարմնական վնասվածք` կապտուկի տեսքով: Նշված միջադեպն ու Մհեր Գրիգորյանի վնասվածքը երեկոյան անվանականչին վերադաս հրամանատարությունից թաքցնելու համար Վ.Պետրոսյանը խնդրել է իրեն` ճաշարանի վերակարգում գտնվող շարքային Արթուր Պետրոսյանին փոխարինելու համար ճաշարան ուղարկել Մհեր Գրիգորյանին, իսկ փոխարինման համար պատճառաբանություն հորինել Ա.Պետրոսյանի, իբր, վատառողջ լինելը: Լսելով Վ.Պետրոսյանի խնդրանքն, ինքը համաձայնել և թույլատրել է կատարել վերակարգի փոփոխությունը, որը կատարվել է սահմանված կարգի խախտմամբ:
Դատարանը գնահատելով վկայի նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տված ցուցմունքների հակասությունները արժանահավատ է համարել նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքները:
Վկա, ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի հրամանատարի տեղակալ, շտաբի պետ, կոչումով փոխգնդապետ Սասուն Վոլոդյայի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հանդիսացել է զորամասի պատասխանատու: Ժամը 2000-ի սահմաններում իրեն է դիմել ճաշարանի հերթապահ Վաղինակ Պետրոսյանը և զեկուցել, որ ճաշարանի վերակարգում կա վատառողջ զինծառայող, ում անհրաժեշտ է փոխարինել մեկ այլ զինծառայողով, ինչին ինքը տվել է իր համաձայնությունը և հանձնարարել վերակարգի փոփոխությունը կատարել սահմանված կարգով:
2012թ. սեպտեմբերի 6-ին ռազմական ոստիկանության աշխատակիցների այցից հետո տեղեկացել է, որ 04.09.2012թ. ժամը 1400-ի սահմաններում զորամասի 2-րդ կապի զումարտակում պարտադիր ժամկետային զինծառայողներ, շարքայիններ` Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի, Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի և Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որը վերածվել է ծեծկռտուքի: Այդ ընթացքում Տ.Մկոյանը հարվածել է Մհեր Գրիգորյւսնի դեմքին և պատճառել մարմնական վնասվածք: Նշված վիճաբանության ու ծեծկռտուքի պատճառ է հանդիսացել այն, որ Տ.Մկոյանը հրաժարվել է վերադարձնել եղբայրներ Գրիգորյաններից վերցրած 1000 ՀՀ դրամ պարտքը:
Լրացուցիչ վկա, ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 2-րդ վաշտի ավագ, կոչումով ենթասպա Վաղինակ Պետրոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին ըստ գրաֆիկի ընդգրկված է եղել որպես ճաշարանի հերթապահ և իր հետ վերակարգում գտնվել է շարքային Արթուր Պետրոսյանը: Ժամը 2000-ից 2100-ի սահմաններում Ա.պետրոսյանն ասել է, որ վատ է զգում և ինքը նրան ուղարկել է բուժ կետ` ստուգման: Բուժկետի հերթապահից ինքը պարզել է, որ Ա.Պետրոսյանն իրոք վատառողջ է և նրա ջերմությունը չափելուց և հաբեր տալուց հետո, ուղարկվել է գումարտակ: Ինքը դիմել է գումարտակի պատասխանատուին, որպեսզի վերակարգից հանեն շարքային Պետրոսյանին և ուրիշի ուղարկեն: Վերջինիս փոխարինել է շարքային Մհեր Գրիգորյանը: Այդ ժամանակ վերջինիս դեմքին ոչ մի վնասվածք չի տեսել: Հաջորդ օրը, երբ գնացել է ճաշարան, նկատել է Մհեր Գրիգորյանի աջ աչքի հատվածում փոքրիկ կարմրած հետք: Իր հարցին, թե ինչ է եղել, պատասխանել է, որ գործ անելիս կպել է կարտոֆիլի լվացման վաննայի եզրին: Հաջորդ օրն առավոտյան շարային ստուգատես անցկացնելու ժամանակ նկատել է, որ Մհեր Գրիգորյանի աչքը կապտած է և զեկուցել է վաշտի հրամանատարին: Հետագայում պարզվել է, որ զինվորների միջև գումարի հետ կապված վեճ է եղել:
Լրացուցիչ վկա, շարքային Արթուր Պետրոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2012թ. սեպտեմբերի 4-ից 5-ն ընդգրկված է եղել ճաշարանի վերակարգում, իսկ ճաշարանի հերթապահ հանդիսացել է վաշտի ավագ Վաղինակ Պետրոսյանը: Սեպտեմբերի 4-ին վերակարգն ընդունելուց հետո ժամը 2000-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատաճառով դիմել է ենթասպա Վ.Պետրոսյանին, որպեսզի իրեն թույլ տա գնալ բուժկետ: Բուժքույրն իր ջերմությունը չափելուց հետո տվել է ջերմիջեցնող և գլխացավը հանգստացնող դեղահաբեր, որից հետո գնացել է վաշտ և պառկել: Իր վատառողջ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է Վ.Պետրոսյանը և ինքն ազատվել է ճաշարանի վերակարգից: Այդ օրն ինքը Մհեր և Մխիթար Գրիգորյաններին չի տեսել, Տ.Մկոյանն իրեն ոչ մի հարցով չի դիմել: Իրեն ոչ ոք չի խնդրել, որ հիվանդ ձևանա: Ինքն իրոք ջերմություն է ունեցել: Դեպքի հաջորդ օրը լսել է, որ Գրիգորյան եղբայրների և Մկոյանի միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել, բայց մանրամասները չգիտի: Գրիգորյաններից մեկի (չի կարող ասել, թե ում) աչքի շրջակայքում կապտուկ է տեսել:
Դատաբժիշկ-փորձագետի 07.09.2012թ. թիվ 2731 եզրակացությամբ, համաձայն որի Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի մոտ փորձաքննության պահին վաղեմությամբ դեպքին համապատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել:
Դատաբժիշկ-փորձագետի 07.09.2012թ. թիվ 2730 եզրակացությամբ, համաձայն որի Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանի մոտ փորձաքննության պահին վաղեմությամբ դեպքին համապատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել:
Դատաբժիշկ-փորձագետի 18.09.2012թ. թիվ 2729 եզրակացությամբ համաձայն որի Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի մարմնական վնասվածքները' դեմքի շրջանի արյունազեղումների, աջ աչքի ենթաշաղկապենինային արյունահավաքի ձևով, հասցվել են` բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է' որոշման մեջ նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք առաջացրել են առողջությանը թեթև վնաս' առողջության կարճաևև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը' ոչ պակաս 6-օրից, սակայն ոչ ավելի' 21-օր:
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով` ՀՀ ՊՆ Երեանի կայազորի ՌՈ բաժնից ստացված նյութերում առկա զեկուցագրով /գ.թ. 4/, կապիտան Հ.Մ.Զեյնալյանի 06.09.2012թ. զեկուցագրով /գ.թ. 14/:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը վերլուծության ու գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցները իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ Մհեր և Մխիթար Գրիգորյաններին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող են ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել և գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն նրանց մեղսագրված արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքին` իր պաշտպանյալ Տ.Մկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով վերաորակելու պահանջի վերաբերյալ, ապա այն ևս պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն.
<< Զինծառայողների փոխհարաբերությունների կանոնագրքային կանոնները խախտելը նրանց միջև ստորադասության (ենթակայության) հարաբերությունների բացակայության դեպքում, որն արտահայտվել է ծաղրուծանակի ենթարկելով կամ հալածելով կամ ծեծելով կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելով, որը կատարվել է երկու կամ ավելի անձանց նկատմամբ՝ պատժվում է զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով>>:
Արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածով որակելու համար կարևոր է պարզել, թե ինչ շարժառիթով և նպատակով է կատարվել հանցավոր արարքը: Բացի այդ, կարևոր նշանակություն կարող են ունենալ հանցագործության վայրն ու իրադրությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3.Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. << Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն ….
….6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ…>>:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հանգել է ճիշտ հետևության, որ Տ.Մկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը հաստատված է գործի նյութերով:
Դատարանը, համադրելով ամբաստանյալներ Տ.Մկոյանի, Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների, վկաներ Բ.Զաքարյանի, Ս.Հարությունյանի, լրացուցիչ վկաներ Վ.Պետրոսյանի, Ա.Պետրոսյանի ցուցմունքները, գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Տիգրան Հովհաննեսի Մկոյանը, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 31549 զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտի ռադիոդասակի Ռ 142 ռադիոկայանի ավագ ռադիոհեռախոսավար, շարքային, 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 1400-ի սահմաններում, նախ զորամասի 2-րդ կապի գումարտակի 1-ին վաշտում, այնուհետև զորանոցի լվացարանում ստորադասության հարաբերությունների բացակայության դեպքում, խախտելով ՀՀ ԶՈՒ ներքին ծառայության կանոնագրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված պահանջները (զինծառայողը պարտավոր է լինել կարգապահ, բարձր պահել զինվորական ընկերասիրությունը, հարգել նրանցից յուրաքանչյուրի պատիվն ու արժանապատվությունը, իր և ուրիշ զինծառայողների նկատմամբ թույլ չտալ կոպտություն և ծաղրուծանակ, նրանց հեռու պահել անարժան արարքներից) 1000 ՀՀ դրամ վերցրած պարտքը վերադարձնել հրաժարվելու պատճառով վիճաբանել է համածառայողներ, շարքայիններ` Մհեր Դավիթի Գրիգորյանի և Մխիթար Դավիթի Գրիգորյանի հետ, որի ընթացքում քաշքշել, հայհոյանքներ տվել և բռնություն է գործադրել վերջիններիս նկատմամբ, որի ժամանակ բռունցքով հարվածել է Մհեր Գրիգորյանի դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով և ստորացրել Մհեր Գրիգորյանի և Մխիթար Գրիգորյանի պատիվն ու արժանապատվությունը:
Իսկ ինչ վերաբերում է պաշտպանի` վերաքննիչ բողոքում մատնանշած այն հանգամանքին, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցները ճիշտ չի գնահատել, որի արդյունքում իր պաշտպանյալի արաքը սխալ է որակվել, ապա Վերաքննիչ քրեական դատարանն արձանագրում է, որ այն անհիմն է և վերոնշյալ փաստարկները իրենց հաստատումը չեն գտել քրեական գործի նյութերում:
Արարքը զորանոցի վաշտում և ապա լվացարանի մոտ կատարելու հանգամանքը, ինչպես նաև հանգստի ժամին տեղի ունենալու պարագան չի կարող հիմք հանդիսանալ մեղադրանքը վերաորակելու, ամբաստանյալին արդարացնելու և գործի վարույթը կարճելու համար:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը եկավ հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված է և պատճառաբանված, արարքին տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական, ամբաստանյալների հանցանքն ապացուցված է, մեղավորությունը` հաստատված, նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար վերաքննիչ բողոքները բավարարելու,, դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալներին արդարացնելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, ինչպես նաև նշանակված պատժաչափերը փոփոխելու հիմքեր չկան :
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրող Տ.Ամբարյանի և պաշտպաններ Գ.Մալխասյանի, Ա.Եսայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով ամբաստանյալներ Մխիթար և Մհեր Գրիգորյանների նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ամբաստանյալ Տիգրան Մկոյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մայիսի 03-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկ ամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ