Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0189/01/12
Վիճակագրական տողի համար : 1.9

Պատասխանող

Սարիբեկ Հարությունյան
Սարիբեկ Հարությունյան Վարազդատի
Սարիբեկ Հարությունյան
Սարիբեկ Հարությունյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Սեվակ Համբարձումյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Լևոն Ավետիսյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Արթուր Պողոսյան

Հոդվածներ

Վճռաբեկ

Հոդված 403-406, 419, 422-424

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Սեվակ Համբարձումյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Լևոն Ավետիսյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Արթուր Պողոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Սարիբեկ Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա դիտավորությամբ Ժորա Կարապետյանի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, անզգուշությամբ առաջացնելով վերջինիս մահը։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Վճռաբեկ 2014-05-31 11:00 2
Քրեական վերաքննիչ 2014-01-24 15:00 5 Կայացվել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2013-11-08 16:00 2 Կայացել է
Վճռաբեկ 2013-10-28 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-10-15 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-09-27 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-09-10 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-09-03 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-08-14 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-08-09 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-07-22 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-07-04 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-06-21 15:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-06-07 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-06-05 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-05-17 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-05-16 14:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-04-25 12:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-04-05 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-04-04 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-03-19 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-03-18 12:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-02-28 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-02-27 12:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2013-02-06 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2013-01-22 14:00 2 Կայացել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ № ԵԱՔԴ/0189/01/12

Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

24 հունվարի 2014 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետև նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
Ս. ՂՐՋՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Դ. ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Ռ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպաններ` Ս. ՋԱՂԻՆՅԱՆԻ
Ա. ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ

Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի պաշտպաններ Գրիգորի Շահվերդյանի և Սամվել Ջաղինյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 19-ի որոշմամբ` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի կողմից Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու դեպքի կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն: /հ.1 գ-թ 16/

2. Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ձերբակալվել է 2012թ. ապրիլի 27-ին: /հ.1 գ-թ 81-87/

3. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.1 գ-թ 100-105/

4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում` 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` սկիզբը հաշվելով 2012թ. ապրիլի 27-ից: /հ.1 գ-թ 110/

5. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի պետ Վ. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի մեջ ընդգրկվել են նույն բաժնի քննիչներ Ա. Վարդանյանը և Վ. Մկրտչյանը: Քննչական խմբի ղեկավար է նշանակվել քննիչ Ա. Վարդանյանը: /հ.1 գ-թ 113/

6. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. հունիսի 15-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2012թ. օգոստոսի 19-ը: /հ.2 գ-թ 15-18/

7. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. հունիսի 22-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. օգոստոսի 27-ը: /հ.2 գ-թ 40-41/

8. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. հոկտեմբերի 27-ը: /հ.3 գ-թ 30-31/

9. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 19-ը: /հ.3 գ-թ 126-129/

10. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 27-ը: /հ.3 գ-թ 139-140/

11. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.3 գ-թ 252-253/

12. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.3 գ-թ 254-260/

13. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով` մինչև 2013թ. հունվարի 19-ը: /հ.3 գ-թ 282-283/

14. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով` մինչև 2013թ. հունվարի 27-ը: /հ.3 գ-թ 291/

15. 2012թ. դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14110012 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որը դատարանում մուտքագրվել է նույն օրը: /հ.3 գ-թ 293-301, հ.4 գ-թ 1/

16. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. դեկտեմբերի 28-ի որոշմամբ սույն քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. hունվարի 14-ի որոշմամբ այն նշանակվել է դատական քննության: /հ.4 գ-թ 4, 10/

17. Առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. նոյեմբերի 8-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով: Ս. Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը որոշվել է հաշվել 2012թ. ապրիլի 27-ից: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում: Ս. Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: /հ.6 գ-թ 85-90/

18. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Գ. Շահվերդյանը 2013թ. նոյեմբերի 26-ին և պաշտպան Ս. Ջաղինյանը 2013թ. դեկտեմբերի 9-ին վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:

19. Պաշտպանների ներկայացրած վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ պատասխան առարկություններ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել:

20. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին: Վերաքննիչ դատարանի` 2013թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

21. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը դատապարտվել է հետևյալ արարքը կատարելու համար.
նա 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 24:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիրի 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտերը դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գյխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյուն ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ. Կարապետյանի մահը:

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

22. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Գ. Շահվերդյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ: Առաջին ատյանի դատարանը ցուցաբերել է միակողմանիություն` առավել նշանակություն տալով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին: Քրեական դատավարության օրենսգրքի էական խախտումներ թույլ տալու պատճառով ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը:
Դատավճռի հիմքում դրվել է վկաներ Լևոն Սուքիասյանի, Արսեն Մելքոնյանի, Հարություն Մանուկյանի, Օլեգ Թումանյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքները, ովքեր դեպքին ականատես չեն եղել:
Դատավարության երկու փուլերում նրանք հայտնել են, որ ներկա են եղել թղթախաղի ժամանակ Ժ. Կարապետյանի և Ս. Հարությունյանի միջև ընտրական շտաբում տեղի ունեցած վիճաբանությանը, նրանց կռվելու և Ս. Հարությունյանի կողմից Ժ. Կարապետյանին հարվածելու մասին, իմացել են Զավեն Մելքոնյանից:
Այդ վկաների ցուցմունքների կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանը հետևություն է արել, թե «գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները»: Առաջին ատյանի դատարանը նման գնահատականի հիմքում դրել է այն, թե «այդ ցուցմունքները տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ»: Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի` այդ վկաները փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում բնակվող ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին:
Այդ կապակցությամբ պետք է նշել, որ բովանդակային առումով վկաների նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներում էական տարբերություն, առավել ևս հակասություն` չկա:
Վկաները դատաքննության ժամանակ նույնպես հայտնել են, որ ընտրական շտաբին տրամադրված սենյակում ներկա են եղել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի վիճաբանությանը, թե ինչ է կատարվել դրանից հետո, իրենք ներկա չեն գտնվել: Եթե վկաները որևէ մեկին պաշտպանելու նպատակ ունենային, ապա կժխտեին նաև վիճաբանության միջադեպը:
Վկաների ցուցմունքները գնահատելու Առաջին ատյանի դատարանի կողմնորոշումը կողմնակալ մոտեցում ցուցաբերելու ողջամիտ կասկածի տեղիք է տալիս:
Դեպքին ականատես` միակ վկան, ներկայումս հանգուցյալ, Զավեն Մելքոնյանը նախաքննության ժամանակ հարցաքննվել է 6 անգամ, ընդ որում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
19.04.2012թ. տրված առաջին ցուցմունքում հայտնել է. «2012թ. ապրիլի 17-ին ժամը 24:00-ին քնած էի, ձայներից վերկացա և դուրս գալով փորձեցի պարզել, թե ինչ է պատահել, փողոցում անմիջապես նկատեցի, որ իմ տան դիմաց Սարոյին, ով կանգնած էր և գետնին ընկած Ժորային, ով թպրտում էր»: Քննիչի հարցերին վկան պատասխանել է, որ «Ժորայի դեմքը արյունլվա էր…Ես Ժորային ծեծելուց չեմ տեսել»: /հ.1 գ.թ 22-23/
26.04.2012թ.-ին նույն վկան լրացուցիչ ցուցմունք է տվել, համաձայն որի. «գոռգոռոցներից տնից դուրս եկա և այդ պահին տեսա Ժորային ու Սարոյին, որոնք վիճում էին: Այդ պահին տեսա, որ Սարոն բռունցքով ուժգին հարվածեց Ժորայի դեմքին, դրանից Ժորան երեք քայլ ետ գնաց ու տապալվեց գետնին ու սկսեց թպրտալ»: /հ.1 գ-թ 74-75/
Մեկ օր անց`27.04.2012թ. ժամը 00:16-ից մինչև 01:19 րոպեն վկաներ Զ. Մելքոնյանը և Ս. Հարությունյանn առերես հարցաքննվել են, որի ժամանակ Զ. Մելքոնյանը պնդել է իր՝ մեկ օր առաջ տրված ցուցմունքը՝ միաժամանակ լրացնելով. «Սարոն բացի այդ հարվածից, էլ նրան չի հարվածել: Նրա ձեռքին ոչինչ չկար»: /հ.1 գ-թ 77-79/
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Զ. Մելքոնյանի և վկայի կարգավիճակում գտնվող Ս. Հարությունյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ և առերեսման այդ արձանագրությունը դիտել է որպես անթույլատրելի ապացույց:
Վկա Զ. Մելքոնյանը 14.06.2012թ. լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ, ի տարբերություն նախորդ ցուցմունքների, մասնավորապես հայտնել է. «Սարոյի բավականին ուժգին բռունցքով Ժորայի դեմքին հարվածելուց հետո Ժորան միանգամից չընկավ, այլ երկու-երեք քայլ հետ գնալուց հետո, կարծես, նակաուտի ենթարկվածի պես մեջքի վրա ամբողջ հասակով ընկավ գետնին:
Նա գետնին ընկավ ուղիղ փայտի պես ամբողջ հասակով, հարվածեց ասֆալտին մեջքով և գլխի հետևի, ծոծրակի մասով, նրա ընկած վայրը հարթ ասֆալտ էր, փոսեր, բորդյուրներ, քարեր և երկաթներ հաստատ չեն եղել, նրա ոտքերը դեպի Ռիգայի փողոցի, գլուխը դեպի Արաբկիր 19 փողոցի 6-րդ շենքի կողմը, ասֆալտին կպավ նրա գլխի հետևի մասը, այլ ոչ թե աջ կամ ձախ մասը:
Հարվածը բավականին ուժգին էր, քանի որ Ժորան հարվածից ցնցվեց, որ ձեռքով էր, չեմ կարող հիշել, քանի որ հարվածը շատ անսպասելի էր և արագ, հարվածի ուղղությունը կողքից էր` բակավոյ, հարվածն ինչքան հիշում եմ կպավ Ժորայի ականջի հատվածում:
Հարվածը, եթե կպներ աչքին, բերանին կամ քթին, արյունլվիկ կլիներ և հաստատ տեղը կերևար:
Հարվածը այնքան ուժգին էր, քանի որ Սարոն կանգնած տեղից թեքվեց դեպի կողք և ձեռքը ծալած ուժգին հարվածեց ուժ հավաքելով»:
Չնայած դրան, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծություն չկատարելով, անտեսելով էական հակասությունները, Զ. Մելքունյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքներից ընտրված հատվածներն է դրել դատավճռի հիմքում, առավելապես մեջբերումներ կատարելով 14.06.2012թ. տրված ցուցմունքից, թե «այն պահին, երբ նկատել է նրանց Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին ականջի մոտ, որից հետո Ժ.Կարապետյանը կարծես նակաուտի ենթարկվածի պես` փայտի պես` մեջքի վրա ընկել է գետնին»: /հ.2 գ-թ 1-2/
Այնինչ, Առաջին ատյանի դատարանն անթույլատրելի պետք է ճանաչեր ոչ միայն Ս. Հարությունյանի և Զ. Մելքոնյանի առերեսմամբ տրված ցուցմունքները, այլև դրանից առաջ տրված Զ. Մելքոնյանի բոլոր ցուցմունքները, հետևյալ հիմնավորմամբ:
Եթե Առաջին ատյանի դատարանը որպես ապացույց անթույլատրելի է ճանաչել առերեսման արձանագրությունը, ինչպես նշված է դատավճռում, ապա Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր անթույլատրելի ճանաչել նաև մինչ առերեսումը` 26.04.2012թ. և 19.04.2012. տրված ցուցմունքները, որովհետև այդ երկու ցուցմունքները բովանդակային առումով կրկնվել են առերեսման ժամանակ:
Այնուհետև, Առաջին ատյանի դատարանն առերեսումից հետո տրված Զ. Մելքունյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` 14.06.2012թ. ցուցմունքը, պետք է գնահատեր դրա անարժանահավատ լինելու տեսանկյունից, որովհետև բացի այն, որ ցուցմունքը ուղղորդված է և հարմարեցված Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքները հիմնավորելուն, այն իր մեջ պարունակում է բազմաթիվ չփարատված կասկածներ, որոնք այդպես էլ չվերացվեցին նաև դատաքննության ժամանակ:
Առաջին ատյանի դատարանը, մասնավորապես 14.06.2012թ. տրված ցուցմունքը, պետք է գնահատեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջներով, նախ այն պատճառով, որ վկան նշել է այնպիսի հանգամանքների վերաբերյալ, որոնց մասին չէր ասել նախորդ ցուցմունքներում: Նախաքննության ժամանակ այդ ցուցմունքում նշված հանգամանքների իսկությունը չէր ստուգվել և այդ կապակցությամբ մեղադրյալ Ս. Հարությունյանի հետ առերեսում չէր կատարվել, ինչի վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմի ներկայացված միջնորդությունն անհիմն մերժվել էր:
Առաջին ատյանի դատարանը վկաների ցուցմունքները գնահատելու համատեքստում պետք է անդրադառնար նաև մահացած Ժ. Կարապետյանի կնոջ` Հասմիկ Գալստյանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքին:
Վկան հայտնել է. «2012թ. ապրիլի 18-ին ժամը 1-ին Ժորան եկավ տուն, տեսա, որ թաշկինակով պահել է բերանը, շրթունքի աջ հատվածում առկա էր վերք: Իր հարցերին ամուսինը պատասխանել է, որ շտաբում վիճաբանել է Սարոյի հետ և քայլելով բարձրացել է վերև»:
Վկան այնուհետև իր ցուցմունքներում նշել է. «Ժոռը զարմանքով պատասխանել է, թե էդ Անդոն որտեղից հայտնվեց»: /Նույն ինքը Անդրանիկ Հարությունյանը հանդիսանում է ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի հորեղբոր որդին, որը դեպքից մի քանի օր անց անհայտ ուղղությամբ բացակայում է հանրապետությունից, բնակվում է Ս. Հարությունյանի հարևանությամբ/:
Վկա Հասմիկ Գալստյանը հայտնել է նաև, որ մահանալուց առաջ ամուսինն իրեն ասել է. «Անդոն ու Սարոն տրուբով խփել են, կոնկրետ նրանցից ով և որտեղ է խփել չի ասել: Ես նրա ասելուց այնպես հասկացա, որ երկուսն ել խփել են` մեկը խողովակով, մյուսը ձեռքով» /հ.2 գ-թ 3-4/:
Եթե Առաջին ատյանի դատարանը Հասմիկ Գալստյանի և Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքները համադրեր դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության հետ, ապա հիմնավոր կասկածի տեղիք կտար այն հանգամանքը, թե արդյո՞ք Ժ. Կարապետյանին, բացի Ս. Հարությունյանի կողմից բռունցքով դեմքին հարվածելուց, երկրորդ անձը հարվածներ չի պատճառել, ընդ որում, գլխի շրջանում:
Սակայն, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Ժ. Կարապետյանը մահացել է ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի կողմից պատճառված վնասվածքների հետևանքով` հիմք ընդունելով նաև դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունները:
Այնինչ, դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննությունը նշանակվել և կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ գլխի հոդվածների պահանջների խախտումներով, փորձաքննությունը չի կատարվել փորձագետի կողմից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ գլխի նորմերի համաձայն` փորձաքննության կատարումը փորձագիտական հիմնարկում, թե փորձագիտական հիմնարկից դուրս, պետք է կատարեն փորձագետները:
Քրեական գործով դատական նիստում դատաբշժկական փորձաքննության թիվ 55/Հձ եզրակացության և այդ կապակցությամբ փորձագետների հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով պարզվել է, որ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն և ոչ թե կրկնակի:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունը ստորագրել են փորձագետներ` ԴԲԳԳԿ-ի կազմմեթոդական և բարդ ԴԲՓ-ի բաժնի վարիչ, ԲԳԹ դոցենտ Գ. Հարությունյանը, ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ Հ. Մելքումյանը և ԱՆ Գլխավոր նյարդաբույժ, “Էրեբունի” ՀԿ-ի նյարդավիրաբուժական կլինիկայի ղեկավար ԲԳԴ, պրոֆեսոր Մ. Եղունյանը: Ինչպես երևում է եզրակացությունը որպես փորձագետ ստորագրած անձանց զբաղեցրած պաշտոններից, նրանցից միայն երկուսն ունեն փորձագետի կարգավիճակ` Գ. Հարությունյանը, որպես հանձնաժողովի նախագահ և Հ. Մելիքյանը: Ինչ վերաբերվում է Մ. Եղունյանին, ապա նա որևէ փորձագիտական հիմնարկում չի աշխատում և չունի փորձաքննություն կատարելու լիազորություն, սակայն հանդես է եկել որպես փորձագետ:
Փորձագետ չհանդիսանալով` Մ. Եղունյանը քննիչի կողմից առաջադրված հարցերին պատասխանել է որպես փորձագետ` չունենալով նման լիազորություն:
Եթե փորձաքննություն կատարելուն ներգրավվում է այլ անձ, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 249-րդ հոդվածի համաձայն` քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշում կայացնելուց հետո իր մոտ է կանչում այն անձին, ում հանձնարարված է փորձաքննության կատարումը, հավաստիանում է նրա ինքնության և ձեռնահասության մեջ:
Հանձնաժողովի անդամ Մ. Եղունյանը քննիչի որոշմամբ փորձագետ չի ճանաչվել, հետևաբար Մ. Եղունյանը փորձաքննություն կատարելու իրավունք չուներ: Եթե հանձնաժողովի անդամներից մեկը փորձագետ չէ, ապա նրանց կողմից տրված եզրակացությունը, թեկուզ ընդունենք կրկնակի, ամբողջությամբ հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջներին, քանի որ այդ եզրակացությունը ոչ միայն անհիմն է, այլև կասկած է հարուցում: Բացի այդ, խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, որովհետև եզրակացությունը ստորագրել է փորձագետ չճանաչված Մ. Եղունյանը:
Դատաբշժկական կրկնակի փորձաքննությունը չի նշանակվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն:
Այդ իմաստով, քրեական գործի նյութերից և դատարանում հետազոտված ապացույցներից, դատական նիստում հարցաքննված փորձագետ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքից երևում է, որ դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն չի կատարվել: Չնայած նրան, որ քննիչը 15.08.2013թ. փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը վերնագրել է կրկնակի, սակայն այդ որոշման մեջ չի պատճառաբանվել սկզբնական փորձաքննության անհիմն լինելը կամ կասկած հարուցելը: Քննիչը չի նշել, թե որոնք են նախկին փորձաքննության հետ չհամաձայնվելու իր շարժառիթները:
Կրկնակի փորձաքննություն չնշանակելը և փորձագետների կողմից կրկնակի փորձաքննություն չկատարելը հիմնավորվել է նաև 29.09.2012թ. եզրակացությամբ, որտեղ փորձագետներն արձանագրել են հետևյալը` «հանձնաժողովային փորձաքննությանն առաջադրված են լուծելու հետևյալ հարցերը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի իմաստից ուղղակի հետևում է, որ կրկնակի փորձաքննությունը սկզբնական փորձաքննության եզրակացության գիտական հիմնավորվածության, լրիվության և հավաստիության տեսանկյունից ստուգելու և գնահատելու միջոց է:
Այնինչ, քրեական գործի նյութերից երևում է, որ քննիչի կողմից կրկնակի վերնագրված փորձաքննությամբ պարզաբանելու համար փորձագետին առաջադրվել է այնպիսի հարցեր, որոնք չէին առաջադրվել սկզբնական փորձաքննություն կատարող փորձագետին:
Այս հանգամանքը նույնպես վկայում է այն մասին, որ կրկնակի փորձաքննություն չի կատարվել, այլ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն, ում տրված եզրակացությունն ունի մի շարք էական հակասություններ և կասկած է հարուցում:
Նախաքննության ժամանակ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244-րդ հոդվածի պահանջները:
Չնայած դատական նիստում հարցաքննված փորձագետ Գ. Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, թե քննիչի կողմից փորձագետների հանձնաժողովին է տրամադրվել քրեական գործը և իրենք ուսումնասիրել են գործի նյութերը, սակայն քրեական գործում չկա ոչ մի տվյալ այն մասին, որ քննիչը քրեական գործը ներկայացրել է հանձնաժողովին:
Ավելին, քննիչը քրեական գործը չի տրամադրել փորձագետներին և 15.08.2012թ. փորձաքննություն նշանակելուց հետո քննիչի կողմից մի շարք քննչական ու դատավարական գործողություններ է կատարվել:
Քննիչը ոչ միայն փորձագետին չի տրամադրել քրեական գործի նյութերը, այլև դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման նկարագրական մասում փորձագետներին կողմնորոշող տվյալներ չի ներկայացրել:
Ինչպես երևում է դատական նիստի արձանագրությունից` հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանի համար ոչ մի տարբերություն չկա կրկնակի և հանձնաժողովային փորձաքննությունների արձանագրությունների միջև: Այդ կապակցությամբ պաշտպանի հարցին նա պատասխանել է, թե «կրկնակի կամ հանձնաժողովային, ըստ էության բան չի փոխվում, հանձնաժողովային փորձաքննությունը ենթադրում է կրկնակի փորձաքննություն»:
Եթե հանձնաժողովի անդամ փորձագետներին տրամադրվեր քրեական գործը և նրանք ծանոթանային մեղադրյալ Ս. Հարությունյանի իրավունքները խախտելու վերաբերյալ պաշտպանների կողմից ներկայացված միջնորդություններին ու բողոքներին, եթե ուսումնասիրեին դեպքին ականատես` միակ վկա Զ. Մելիքյանի` հակասություններով և այդ հակասությունները չվերացված ցուցմունքներին, քրեական գործի փաստական տյալներին այն մասին, որ ըստ տուժող Ժ. Կարապետյանի կնոջ և մոր ցուցմունքների Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները հասցվել են բռունցքով և երկաթով, ապա փորձագետներն իրենց եզրակացությունը կկառուցեին նաև վերը նշված փաստական տվյալներն ու ապացույցները հաշվի առնելով:
Նախաքննության և դատաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմը կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու միջնորդություն է ներկայացրել, սակայն ամեն անգամ Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն մերժել է:
Ըստ պաշտպանության կողմի`անհրաժեշտ է նշանակել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն, քանի որ հանձնաժողովի փորձագետների եզրակացությունը հիմնավորված չէ, կասկած է հարուցում:
Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն պետք է նշանակվի նաև այն պատճառով, որ սկզբնական և հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունների գիտական հիմնավորվածության, լրիվության և հավաստիության տեսանկյունից ստուգելու անհրաժեշտություն է առաջացել: Այդ իմաստով, սկզբնական փորձաքննության եզրակացությամբ Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառ են հանդիսացել երեք վնասվածքները` 1/ սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կողմի շրջանում, 2/ քերծվածք աջ ականջախեցու շրջանում, 3/ գանգի թաղի ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքները:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ` ականջախեղցու շրջանում պատճառված վնասվածքը մահվան հետ չի գտնվում պատճառական կապի մեջ:
Նկատի ունենալով, որ փորձագետները չեն հիմնավորել իրենց այդ հետևությունը, ուստի անհրաժեշտ է վերացնել սկզբնական և հանձնաժողովային փորձաքննությունների եզրակացությունների հակասությունը և գիտականորեն հիմնավորել դա: Այնուհետև, հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ գիտականորեն չի հիմնավորել նաև այն հանգամանքը, թե քունքոսկրի և կողմնոսկրերի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում, վերկարծրենային ու արյունահավաքի առկայության պայմաններում արդյո՞ք շրթունքի սալջարդը կարող էր Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառ դառնալ:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ նշվել է, որ Ժ. Կարապետյանի գանգի վերկարծրենային արյունահավաքը կարող էր առաջանալ շրթունքի բերանի շրջանում բռունցքի հարվածից, սակայն փորձագետը` հանձնաժողովի նախագահ Հարությունյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ բռունցքի հարվածից նման վնասվածք չէր կարող առաջանալ: Այդ իմաստով անհրաժեշտ է պարզաբանել և գիտականորեն հիմնավորել, թե արդյո՞ք շրթունքի շրջանի վնասվածքը Ժ. Կարապետյանի մահված հետ պատճառական կապի մեջ գտնվում է, թե` ոչ:
Համաձայն բժշկական հիվանդության պատմության և վիրահատող բժշկի նշումների` տուժող Ժ. Կարապետյանի մոտ ձախից քունքագագաթային շրջանում ոսկորները կոտրված են վերևից ներքև ուղղությամբ` գծային ձևով և կոտրվածքի գիծը վերևից վար իջնում է դեպի ձախից գանգափոս, իսկ համաձայն սկզբնական դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության և հանձնաժողովային եզրակացության և գծային սխեմայի` ոսկորների կոտրվածքներն ունեն հորիզոնական տեսք և գանգափոսի կոտրվածքի գիծը որ ուղղությամբ է գնացել, չի արտացոլվել, չի արձանագրվել:
Ավելին, ըստ եզրակացությունների` Ժ. Կարապետյանի գանգի հիմնի ոսկորներն ամբողջական են: Փաստորեն, վիրահատող բժիշկն արձանագրել է, որ գանգը կոտրված է և կոտրված ոսկորների ուղղությունը վերևից ներքև է գծային տեսքով և այն ձախից իջել է գանգափոս, իսկ փորձագետների եզրակացությունում, թե՛ սկզբնական և թե՛ հանձնաժողովային` ներկայացվել է հակառակ ուղղությամբ` հորիզոնական տեսքով, և ցույց չի տրվել գանգափոսի կոտրված գիծը:
Նման պայմաններում պնդել, թե գանգի հիմնի կոտրվածքը կարող էր առաջանալ բռունցքի հարվածի հետևանքով, իրատեսական չէ և կասկած է հարուցում:
Փորձագետների եզրակացությունում չի պարզաբանվել, չի տարանջատվել և հստակեցվել, թե գանգուղեղի արյունազեղումներն առաջացել են հարվածների, բժշկական միջամտության, թե հետվիրահատական ընթացքում զարգացած բարդությունների հետևանքով:
Մասնավորապես, համաձայն բժշկական փաստաթղթերի` ձախ քունքոսկրի վնասվածքի հետևանքով կոտրվել է զարկերակի արյունատար անոթը և ժամանակի ընթացքում, մինչև վիրահատություն կատարելը, գանգուղեղում հավաքվել էր 100 միլիգրամ արյուն /հեմատոմա/, որի ճնշման առկայության պայմաններում, ըստ համակարգչային շերտավորման հետազոտությունների տվյալների, գանգուղեղը տեղափոխվել էր ձախից աջ և առաջացել ուղեղի անշրջելի երևույթներ: Բացի այդ, փորձագետներն իրենց եզրակացություններում գլխուղեղի արյունազեղումների, այդ թվում վերկարծրենային արյունահավաքի առաջացման համար, որպես հիմք նշել են Ժ.Կարապետյանի շրթունքին հասցված բռունցքի հարվածը: Մինչդեռ, դատաքննության ժամանակ որպես վկա հարցաքննված հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանը ցուցմունք է տվել, որ փորձաքննության եզրակացության մեջ նշված վերկարծրենային արյունահավաքների առաջացման համար հիմք կարող էր հանդիսանալ հենց նույն տեղում կատարված հարվածը, այլ ոչ թե բռունցքով շրթունքին կատարված հարվածը:
Դեպքին ականատես միակ վկան` Զ. Մելիքյանը բոլոր ցուցմունքներում հաստատել է, որ Ժ. Կարապետյանը վայր է ընկել ծոծրակի մասով: Այդ կապակցությամբ փորձագետ Գ. Հարությունյանը դատական նիստում հայտարարել է, որ «եթե տուժողը ազատ անկման միջոցով ընկել է և հարվածել ծոծրակով, ապա վնասվածք պետք է լինի ծոծրակային մասում, ուրեմն ծոծրակով չի հարվածել, այլ ընկել է կողքի»: Նման պայմաններում արդյոք արժանահավատ է Զ. Մելիքյանի նախաքննության ժամանակ տրված, առանց այն էլ, հակասական ցուցմունքները:
Այսպիսով, ըստ պաշտպանության կողմի, թե առաջին, և թե հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունները չեն տվել քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող բազմաթիվ հարցերի պատասխաններ, եզրակացությունները հակասության մեջ են գտնվում վիրահատություն իրականացրած բժիշկների և բժշկական փաստաթղթերի հետ:
Եզրակացություններն ողջամիտ կասկած են հարուցում Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառների վերաբերյալ, թույլ են տրվել քրեադատավարական օրենքի կոպիտ խախտումներ, որպիսի պարագայում անհրաժեշտ է նշանակել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն:
Նման հակասությունների, խախտումների պատճառներից մեկն էլ այն է, որ հանձնաժողովային փորձաքննությունը կատարել և եզրակացություն է տվել դրա լիազորությունը չունեցող, փորձագետ չճանաչված անձը:
Կրկնակի փորձաքննության կատարման մասնակից դարձնել նախկին փորձագետներին, Ժ. Կարապետյանին վիրահատող բժշկին և պաշտպանության կողմին: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու համար առաջադրել հանձնաժողովային փորձաքննությանը առաջադրված հարցերը:
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կետերը, 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` պաշտպանը նշել է, որ այս իրավադրույթներից հետևում է, որ որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով: Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես, եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը: Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել է մեղադրանքի հիմքում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արմեն Թադևոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 քրեական գործով 22.12.2011թ.-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի ապահովման անկյունաքարը, ի թիվս քրեական դատավարության այլ կարևոր սկզբունքների, մրցակցության սկզբունքն է:
Մրցակցության սկզբունքը կարող է երաշխավորվել երեք բաղադրատարրերի միաժամանակյա պահպանման դեպքում: Դրանք են` ա/ կողմերի դատավարական իրավահավասարություն` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար, բ/ կողմերի միջև մեղադրանքի և պաշտպանության գործառույթների տարանջատում և դրանց սահմանազատում գործի լուծման գործառույթից, գ/ անկախ և անկողմանակալ դատարանի առկայություն:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը նշել է, որ ժողովրդավարական հասարակությունում հիմնարար նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ դատարանները վստահություն ներշնչեն հասարակությանը, իսկ քրեական վարությի պարագայում` առաջին հերթին վստահություն ներշնչեն մեղադրյալին /Sander v. The United Kingdom, 2000թ. մայիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 34129/96, կետ 22/: Դատարանի անաչառության պահանջն ունի երկու կողմ, նախ` դատարանը պետք է զերծ լինի անձնական նախապաշարումներից կամ կողմնապահությունից: Երկրորդ` այն պետք է անաչառ լինի նաև օբյեկտիվ տեսանկյունից. Այսինքն` պետք է բավարար երաշխիքներ ապահովի այս կապակցությամբ առաջացող որևէ օրինական կասկած բացառելու նպատակով /Findlay v. The United Kingdom, 1997թ. փետրվարի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 22107/93, կետ 73/:
Առաջին ատյանի դատարանը, անդրադառնալով նախաքննության ժամանակ թույլ տրված մյուս խախտումներին, մասնավորապես, թե «Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի զգալի մասն անթույլատրելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարնն արձանագրում Է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեակադատավարական օրենքի խախտմամբ, սակայն նշված խախտումներն էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար»:
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ այդ խախտումների մասին պետք է կայացվի լրացուցիչ որոշում:
Ըստ պաշտպանության կողմի` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից էական ճանաչված խախտումների սկզբնավորմանն ու դրանց իրականացմանը նպաստել են հենց այդ «ոչ էական խախտումները»:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր բոլոր խախտումները գնահատել համակցության մեջ և ոչ թե դրանք տրոհեր` էականի և ոչ էականի:
Եթե վերաքննիչ դատարանը կհանգի այլ հետևության, ապա նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին են երկու մանկահասակ երեխաները և կինը, չկան պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրանցող հանգամանքներ, ըստ պաշտպանության կողմի, բոլոր հիմքերը կան մեղմ պատիժ նշանակելու համար:

23. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 378-րդ, 380-րդ, 394-րդ, 398-րդ, 399-րդ հոդվածներով` պաշտպան Գ. Շահվերդյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 08.11.2013թ. թիվ ԵԱՔԴ/0189/01/12 դատավճիռը, գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության:
Եթե Վերաքննիչ դատարանը բավարար չի համարի գործը նոր քննության ուղարկելու պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, ապա խնդրել է դատավճռով նշանակված պատժից նշանակել մեղմ պատիժ:

24. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Ս. Ջաղինյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ կայացված դատավճռի հիմքում դրել է ներքոհիշյալ ապացույցները:
Վկա Լևոն Աղասու Սուքիասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես հարևան: Նրա հետ նորմալ հարաբերությունների մեջ է: Տուժողին նույնպես ճանաչել է` որպես իր որդիների ընկեր: Դեպքի օրը գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Այնտեղ տղաները` Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև, նրանք սկսել են բղավել: Ա. Թումանյանն ամոթանք է տվել նրանց: Վիճաբանության ընթացքում իրար չեն հարվածել, չեն հայհոյել: Բոլորը շտաբից դուրս են եկել: Նրանք մնացել են շտաբի դռան դիմաց, իսկ Ա. Թումանյանը, Հ. Մանուկյանը և ինքը գնացել են տուն: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ. Կարապետյանն իրենց տան աստիճաններից ընկել է: Հետագայում լսել է, որ այդ օրը Ժ. Կարապետյանն ու Ս. Հարությունյանն իրար հետ կռվել են: Ս. Հարությունյանին կալանավորել են: Վկան հայտնեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից արձանագրված իր ցուցմունքը ճիշտ է:
Իրականում վկան Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<տղաները կարթ էին խաղում, Ալիկը ամոթանք տվեց, որ մի վիճեք կարթի համար, Ալիկի հետ, Հարութը և ես գնացել ենք տուն, դրանից հետո ինչ կա չգիտոմ, հետո օպեր լիազորը եկելա 240 ճնշման տակ մտելա թևս տարելա բաժին, հարցեր են տվել, գիտակցությունս տեղը չի եղել, թե ինչ են գրել, թե ինչ են հարցրել, չգիտեմ, ես մատով գրիչի չեմ կպել: Ժոռան աստիճաններից ընկել է, ձեռքը պլստացելա ընկելա ես էդպես գիտեմ>>:
Վկա Լևոն Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:30-ի սահմաներում գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ, որտեղ Հ. Մանուկյանի և Ա. Թումանյանի հետ հեռուստացույցով ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում իր որդին` Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը ու Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է: Բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ. Մանուկյանի և Ա. Թումանյանի հետ գնացել են իրենց տուն, իսկ որդին և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանն ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ. Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս. Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ 26.04.2012թ. կատարված վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով նա մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը: Եթե նրա վրա վնասվածքներն են եղել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել` որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևան: Դուրս գալով բակ` լսել է հայհոյանքի, գոռգոռոցի ձայներ և ասել է, որ իր տան մոտից հեռանան: Հետո տեսնելով, որ իր եղբոր` Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ մարդիկ են հավաքված եղել, գնացել է այնտեղ: Իր հարցին, թե ով էր հայհոյում, եղբայրը պատասխանել է, որ Ս. Հարությունյանն էր: Տեսել է, որ իր եղբայրը և հարսը գրկել են Ժ. Կարապետյանին: Օգնել է եղբորը Ժ. Կարապետյանին տան բակ տանել, նրան նստեցրել են աթոռին, ջուր են տվել: Հայտնեց նաև, որ եղբայրն իրեն ասել է, որ ճիշտ է ոստիկանության բաժնում ասել է, որ Սարոն է եղել Ժորային հարվածողը, սակայն նա չի:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ ինքը չի տեսել, թե ով է հայհոյողը, սակայն քանի որ իր եղբայրն իրեն ասել էր, որ Ս. Հարությունյանն էր, այդ պատճառով քննիչի մոտ գրել է, որ Սարիբեկն է: Ժ. Կարապետյանին չի տեսել ընկած թպրտալիս, այլ տեսել է ոչ նորմալ, կիսաանգիտակից վիճակում:
Հարցերին վկան պատասխանել է, որ <<ոստիկանները եկան, ասին մի րոպե եկեք քաղմաս, ես ել գնացի, առավոտվանից մինչեև գիշեր պահեցին, այդ օրը ահավոր վիճակ էր, քանի որ վիճում էին փաստաբանի հետ, թե ինչու եք էս մարդկանց պահում, անմեղ տեղը ես մարդուն բռնել եք, ահավոր վիճակ էր, մեզ տույլ չէին տալիս տուն գնալ, տեսել եմ իմ եղբորը, նա ընդհանրապես ազատ չէր, որ եղբորս սպառնացել են, որ ցուցմունք չգրես, վատ կլինի, այսինքն իմ եղբորը սպառնացել են>>:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 24:00-ի սահմաններում դուրս է եկել բակ ծխելու: Այդ պահին նկատել է Ս Հարությունյանին, ով բարկացած և հայհոյանքներ տալով փողոցով դեպի ներքև է գնալիս եղել: Տեսնելով դա, պահանջել է Ս. Հարությունյանին հեռանալ և չհայհոյել, քանի որ իրենց տանը կանայք կան: Դրանից հետո եղբոր տան մոտ մարդկանց նկատելով քայլել է այդ կողմ և տեսել գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, օգնել է նրան և տեղափոխել իր եղբոր տուն: Տանը Ժ. Կարապետյանին ուշքի են բերել և այնտեղ եկած Ժ. Կարապետյանի ընկերները նրան տարել են: Այնտեղ տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանը վիճաբանել է Ս. Հարությունյանի հետ, որի ժամանակ վերջինս հարվածել է Ժ. Կարապետյանին: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ. Կարապետյանին տարել են հիվանդանոց և վիրահատել, որտեղ վերջինս մի քանի օր անց գիտակցության չգալով մահացել է:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել, որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ
Վկա Հարություն Ահարոնի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես նույն փողոցի բնակիչ: Տուժողին ճանաչել է որպես իր որդու ընկեր: Դեպքի օրը հավաքված են եղել շտաբում, զբաղվել են թղթախաղով: Ինքը, Լ. Սուքիասյանն ու Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Ընթացքում վեճ է առաջացել, թղթախաղ խաղացողները ձայները բարձրացրել են: Իրենք միջամտել են, որ վեճը չշարունակվի և բոլորը դուրս են եկել փողոց: Ս. Հարությունյանն ու Ժ. Կարապետյանը միասին հեռացել են: Հետո Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ տեսել է Ժ. Կարապետյանին արդեն վնասվածքով, օգնություն են ցույց տվել: Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ինչ ցուցմունք որ տվել է, ճիշտ է: Երեկոյան է գնացել շտաբ: Ինքը, Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Լ. Սարգսյանը, Ա. Սուքիասյանը, Ս. Հարությունյանն ու Ժ. Կարապետյանը թղթախաղ էին խաղում: Ձայները բարձրացնելուց հետո բոլորը դուրս են եկել և գնացել իրենց տները: Այդ ժամանակ Ժ. Կարապետյանն ու Ս. Հարությունյանը խոսում էին: Ինքը գնացել է Լ. Սուքիասյանենց տուն, այնտեղից` իր տուն: Հետո, երբ դուրս է եկել հեծանիվ քշելու, տեսել է, որ Ժ. Կարապետյանին թևանցուկ տանում են Զ. Մելքոնյանենց տուն:
Դեպքի ժամանակ ինքը ներկա չի եղել, չգիտի, թե ով է հարվածել Ժ. Կարապետյանին: Տանից դուրս գալիս ինքը հայհոյանքի ձայներ չի լսել: Զավենենց տանը իրենք բոլորը օգնություն են ցույց տվել Ժ. Կարապետյանին: Կարծես թե նրա գիտակցությունը տեղը չէր: Հետո Ժ. Կարապետյանն իրեն լավ է զգացել և իր ոտքով գնացել է տուն: Լ. Սարգսյանն ու Ա. Սուքիասյանը ուղեկցել են նրան: Ինքը հիվանդանոցում է լսել, որ բութ գործիքով են հարվածել Ժ. Կարապետյանին և նա մահացել է: Վկան հայտնել է նաև, որ բաներ կան, որ հիմա կարող է չհիշել, բայց եթե գրել է, որ լսել է հայհոյանքներ ուրեմն լսել է: Զ. Մելքոնյանն է ասել, որ Ժ. Կարապետյանն ուշագնաց է եղել և ընկել: Ոստիկանությունում վախեցել է, դրա համար էլ այլ ցուցմունք է տվել: Եթե նախաքննական ցուցմունքում գրել է, ուրեմն այդպես է եղել: Ճիշտ է դատարանում տված ցուցմունքը: Մինչև Ս. Հարությունյանի հետ հեռանալը Ժ. Կարապետյանի վրա վնասվածք չի եղել: Հետո, երբ տեսել է Ժ. Կարապետյանին, արդեն վնասվածք ստացած է եղել: Վնասվածքներ հասցնելու պահին ինքը ներկա չի եղել:
Իրականում վկան դատարանում հայտնել է, որ շտաբից իրենց դուրս գալը և տուն գնալը կապ չուներ թղթախաղի հետ առաջացած վեճի հետ: Տեսել է տուժողին տանելուց թևանցուկ արած, Զավենն ասել է, որ Ժոռան ընկել է: Հետագայում Ժոռան իր ոտքով տուն է գնացել:
Վկա Հարություն Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, սովորականի պես, դուրս է եկել փողոց հեծանիվով զբոսնելու և նկատել է, որ շտաբի լույսը վառվում է: Ներս մտնելով նկատել է Լ. Սուքիասյանին և Ա. Թումանյանին, ովքեր հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել, իսկ Ս. Հարությունյանը, Ժ. Կարապետյանը, Ա. Սուքիասյանը և Լ. Սարգսյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Ցանկանալով նրանց միանալ, հեծանիվը տուն է տարել և վերադարձել ֆուտբոլ դիտելու: Որոշ ժամանակ անց, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ. Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել տեսադաշտից, ինքը Ա. Թումանյանի և Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ. Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա. Սուքիսյանը և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը նրանք պատրաստվել են ընթրել: Ինքը չի ցանկացել ընթրել և գնացել է տուն: Որոշ ժամանակ անց տանից դուրս է եկել զուգարան գնալու նպատակով և աղմուկ լսելով բարձրացել է վերև: Հեռվից երկու անձանց վիճաբանության և հայհոյանքի ձայներ են լսվել: Դրանից հետո հայհոյանքները և ձայները դադարել են և քիչ անց լսվել են օգնության կանչեր: Արագացնելով քայլերը հասել է Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ, որտեղ տեսել է գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին: Նրան տարել են Զ. Մելքոնյանի տուն, ուշքի են բերել և ճանապարհել տուն: Իր հարցին, թե Ժ. Կարապետյանին ինչ է պատահել, Զ. Մելքոնյանը հայտնել է, որ Ս. Հարությունյանը ծեծել է նրան: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանին հիվանդանոց են տարել և վիրահատել, որից մի քանի օր անց վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Ժ. Կարապետյանի վնասվածքներն առաջացել են Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանը արդեն իսկ գնահատական է տվել, որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ, ավելին հիշյալ ցուցմունքի հրապարակումը ընդատվել է բազմաթիվ անգամ հրապարակողի կողմից հայտնված դիրքորոշման, որ չի կարդացվում: Հիմք` 20.04.2013թ. դատական նիստի արձանագրություն:
Վկա Օլեգ Սերգեյի Թումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ երկու տարի վարձակալությամբ բնակվում է Արաբկիր 23 փողոցի 13 տանը: Դեպքի օրը ինքը Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Շտաբում չորս երիտասարդներ թղթախաղ են խաղացել: Ընքացքում նրանցից երկուսը սկսել են վիճել: Նրանց չի ճանաչում, անունները չգիտի: Ինքն ամոթանք է տվել նրանց և ասել, որ գնան իրենց տները: Հետո բոլորը դուրս են եկել, չորս տղաները կանգնել են շտաբի դիմաց, իսկ ինքը Լ. Սուքիասյանի ու Հ. Մանուկյանի հետ գնացել է Լյովայենց տուն` ֆուտբոլի շարունակությունը դիտելու: Ինքը չի տեսել, որ նրանք առանձնացած լինեն:
Վկան պատասխանելով հարցերին` հայտնել է, որ <<երբ ինքը հեռացել է, չորս տղաները շտաբի մոտ կանգնած են եղել, ինքը չի ասել, որ նրանք առանձնացել են: Ինքն Անդրանիկ Հարությունյանին չի ճանաչում: Դեպքի վայրում չի եղել, ոչ մի բութ գործիք չի տեսել: Ինքը ցուցմունքները գրել է քննիչի ուղորդմամբ /առանձնանալու պահը գրել է քննիչի թելադրանքով/: Ժ. Կարապետյանին չի ճանաչել, ճանաչել է նրա հորը` Մ. Կարապետյանին, ում հետ ծառայել է ներքին զորքերում: Դեպքից հետո է իմացել, որ ժորան Միսակի որդին է:>>:
Վկա Ալիկ /Օլեգ/ Թումանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաներում, գնացել է շտաբ, որտեղ Հ. Մանուկյանի, Լ. Սուքիասյանի հետ ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև: Նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ. Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և, նրան թևանցուկ անելով, քայլել է դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ. Մանուկյանի և Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ. Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա. Սուքիասյանը և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ. Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս. Հարությունյանը ծեծել է Ժ. Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով 26.04.2012թ. մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել: Մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Եթե դրանից հետո ինչ-որ վնասվածքներն են առաջացել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո, այսինքն` Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի առանձնանալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել` որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ, ավելին, հիշյալ ցուցմունքի հրապարակումը ընդատվել է բազմաթիվ անգամ հրապարակողի կողմից հայտնված դիրքորոշման, որ չի կարդացվում, նույնիսկ դատական նիստում նիստը նախագահողն առաջարկել է, որ վկան հրապարակի իր արձանագրությունը դատավարության մասնակիցների համար: Հիմք` 29.04.2013թ. դատական նիստի արձանագրություն:
Վկա, ներկայումս հանգուցյալ Զավեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` երեկոյան ժամը 24:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տանը, փողոցից վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ լսելով դուրս է եկել և տեսել իր տան դիմացի հատվածում միմյանց հետ վիճաբանող Ս. Հարությունյանին և Ժ. Կարապետյանին: Այն պահին, երբ նկատել է նրանց, Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ, որից Ժ. Կարապետյանը, կարծես, նոկաուտի ենթարկվածի պես, մի քանի քայլ հետ գնալով, փայտի պես մեջքի վրա ընկել է գետին: Անմիջապես մոտենալով` Ս. Հարությունյանից պահանջել է հեռանալ և փորձել է ուշքի բերել Ժ. Կարապետյանին: Վերջինիս շրթունքին նկատել է թարմ վնասվածք: Այդ ընթացքում մոտեցել է իր եղբայրը` Արսեն Մելքոնյանը, ում հետ Ժ. Կարապետյանին տեղափոխել են իր տուն, որտեղ վերջինիս ուշքի են բերել: Շուտով իր տուն են եկել Ժ. Կարապետյանի ընկերները և նրան տարել են իրենց հետ: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ նրան վիրահատել են: Վերջինս մի քանի օր անց, գիտակցության չգալով, մահացել է: Երբ ինքը փողոց է դուրս եկել, Ս. Հարությունյանից և Ժ. Կարապետյանից բացի, փողոցում այլ մարդ չի եղել, նրանք եղել են երկուսով:
Նախ, հանգուցյալ վկա Զավեն Մելքոնյանը տվել ոչ թե մեկ ցուցմունք, ինչպես գնահատված է դատվաճռում, այլ թվով 6 ցուցմունքներ, որոնք եղել են հակասական, մեկը մյուսին ժխտող և եթե հավատանք դատավճռում արտահայտված տրամաբանությանը, ապա, ինչպես գնահատվել է մյուս վկանների դեպքում տրված ցուցմունքների մասով, որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, ուստի և պետք է հիմք ընդունել հենց դեպքից անմիջապես հետո տրված ցուցմունքները, սակայն Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքներն ընդհանրապես գնահատման չի արժանացրել:
Պաշտպանության կողմը, տեղեկանալով Զավեն Մելքոնյանի կողմից հանցագործության մեջ վկայող ցուցմունք տալու մասին, միջնորդություն է հարուցել առերես հարցաքննություն մեղադրյալի և վկայի միջև կատարելու պահանջով, որը սակայն մերժվել է մեղադրանքի կողմից, նույնանման պահանջով 14.12.2013թ. միջնորդություն է հարուցել նաև մեղադրյալը, որը, սակայն, մնացել է առանց պատասխան:
Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները, որի «դ» ենթակետը սահմանում է, որ նա իրավունք ունի հարցաքնվելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու իր վկաներին կանչելու և հարցաքննելու միևնույն պայմաններում, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաների:
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով իրավաչափ է գտել պաշտպանության կողմի պահանջը մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերեսվելու իրավունքի պահանջը, որը չի ապահովել մեղադրանքի կողմը:
Վկա Աղասի Լևոնի Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:30-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել Ժ. Կարապետյանը և խոսակցության ժամանակ տեղեկանալով, որ վերջինս շտաբում է, տաքսիով գնացել է այնտեղ: Շտաբում Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը թղթախաղ են խաղացել, իսկ հայրը` Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև` խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են և դադարեցնելով վիճաբանությունը դուրս են եկել փողոց: Իր հայրը և Ա. Թումանյանը գնացել են իրենց տուն: Ինքը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս. Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ. Կարապետյանն ասել է, որ գնան, իսկ նա շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա իրենց: Գնացել են իրենց տուն: Լ. Սարգսյանը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, ինքը ուղեկցել է նրան: Միասին դուրս են եկել և հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, ում փորձել են Զ. Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և, նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ. Կարապետյանը ոչինչ չի հիշել և չի կարողացել ասել, թե իր հետ ինչ է կատարվել: Լ. Սարգսյանի հետ նրան տարել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ. Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել Լ. Սարգսյանի տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ. Կարապետյանը իրեն լավ չի զգում, բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որտեղ նրան վիրահատել են: Մի քանի օր գիտակցության չգալով` վերջինս մահացել է: Թե Ժ. Կրարապետյանի հետ ինչ է պատահել, իրեն հայտնի չէ, քանի որ նրա հետ չի եղել: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Լեռնիկ Սերոբի Սարգսյանի նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել Ժ. Կարապետյանը և հայտնել, որ շտաբում է: Ժամը 22:20-ի սահմաններում հասել է շտաբ, որտեղ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Շուտով եկել են Ա. Թումանյանը և Լ. Սուքիասյանը, իսկ քիչ անց` նաև Ա. Սուքիասյանը, ով իրենց հետ սկսել է թղթախաղ խաղալ, իսկ Ա. Թումանյանը և Լ. Սուքիասյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված, վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են դադարեցրել վիճաբանությունը և դուրս եկել փողոց: Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը գնացել են տուն: Ա. Սուքիասյանը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն` սուրճ խմելու, սակայն Ս. Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ. Կարապետյանն ասել է, որ գնան, իսկ ինքը շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա նրանց: Գնացել են նրանց տուն, նստել են բակում: Ինքը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, Ա. Սուքիասյանն ուղեկցել է իրեն: Հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ` նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, ում փորձել են Զ. Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և, նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ. Կարապետյանն այդ ժամանակ ասել է, որ ընկել է: Ա. Սուքիասյանի հետ նրան տարել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտու», որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ. Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել են իրենց տուն: Որոշ ժամանակ անց, զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ. Կարապետյանն իրեն լավ չի զգում և բողոքում է գլխացավից, նրան տեխափոխել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որտեղ նրան վիրահատել են: Վիրահատությունից հետո վերջինս գիտակցության չգալով մի քանի օր անց մահացել է: Ժ. Կարապետյանի հետ տեղի ունեցածի մասին տեղյակ չէ: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել` մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 17.04.2012թ. գիշերը ինքը գտնվել է աշխատանքի վայրում: 18.04.2012թ. առավոտյան ժամը 09:00-ի սահմաններում տուն գալով` տեղեկացել է, որ որդուն տեղափոխել են հիվանդանոց և վիրահատել, որի մասին իրեն գիշերը ոչինչ չեն ասել: Անմիջապես գնացել է հիվանդանոց, որտեղ որդուն արդեն վիրահատած են եղել: Որդին հիվանդանոց գնալուց առաջ կնոջը հայտնել է, որ ընկել է, սակայն ինքը համոզված է, որ վնասվածքը որդին ընկնելու հետևանքով չի ստացել:
Առաջին ատյանի դատարանը, վկաների դատարան չներկայանալու հանգամանը գնահատել է, որպես դատարան ներկայանալու բացառող հանգամանք և հրապարակել վերջիներիս տրված նախաքննական ցուցմունքները և գնահատել, որպես ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցներ: Մինչդեռ էական հակասություներ կան գործով մյուս վկաների տրված և չներկայացած հրապարակված վկաների ցուցմունքներում, այսպես` վկաններ Սուքիասյանը և Սարգսյանը հայտնել են, որ շտաբից դուրս գալուց հետո ամբաստանյալ Ս. Հարությունանը գնացել է տուն դեղ խմելու պատճառաբանությամբ, իսկ իրենք մնացել են տուժող Ժ. Կարապետյանի հետ կանգնած, որից հետո վկաները գնացել են տուն` միայնակ թողնելով տուժողին շտաբը հավաքելու համար, ավելին, Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով միջնորդությունը` տուժողի իրավահաջորդին դատարան հրավիրելու և հարցաքննելու մասին, հրապարակել է վերջինիս ցուցմունքը:
Էական հակասությունների պարագայում Առաջին ատյանի դատարանը բոլոր նախաքննական ցուցմունքներն արժանահավատ է համարել և դրել մեղադրական դատավճռի հիմքում:

Վկա, «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի բաժնի վարիչ Ռաֆայել Գրիգորյանը ցուցմունքի մասով պաշտպան Ս. Ջաղինյանը նշել է, որ շարադրված ապացույցի գնահատումն առաջադրված մեղադրանքին և կոնկրետ դեպքի հետ կապված չէ և ընդհանրապես վերաբերելի չէ մեղադրանքի ծավալին:
Վկաների նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանը նշել է. «Գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, քանի որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Վկաներ Լ. Սուքիասյանը, Ա. Մելքոնյանը, Հ. Մանուկյանը, Ա. Թումանյանն իրենց դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում հարևանությամբ բնակվող ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին»:
Առաջին ատյանի դատարանը, անորոշ արտահայտություն օգտագործելով, գործում մյուս ապացույցները մատնանշելով, չի կոնկրետացրել, թե որ ապացույցներն է գնահատել, առավել ևս որ դատարանը, բացի վկաների հարցաքննության արձանագրություններից, այլ ապացույցներ չի հետազոտել:
Առաջին ատյանի դատարանն իր կողմից 08.11.2013թ. կայացված դատավճռի հիմքում դրել է նաև հիշյալ փորձագիտական եզրակացությունները` դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 387 եզրակացություն, կրկնակի, հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացություն, ինչպես նաև` փորձագետ Գագիկ Հարությունյանի ցուցմունքները:
Առաջին ատյանի դատարանը կրկին անգամ անհասկանալի տրամաբանությամբ երկու փորձագիտական եզրակացություններն էլ դրել է մեղադրական դատավճռի հիմքում այն պարագայում, երբ արդեն իսկ արտահայտվել է դիրքորոշում տրված եզրակացությունների միջև եղած տարբերությունը:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել և առանց օրինական պատճառաբանությունների մերժել է պաշտպանության կողմի կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու միջնորդությունը, աբտեսվել է նաև կրկնակի դատաբժշկակակն փորձաքննության հիման վրա ստացված հանձնաժողովային փորձաքննություն անցկացնելու հանգամանքը, անտեսվել է նաև ոչ փորձագետի կողմից փորձաքննությանը մասնակցելու և եզրակացությունը որպես փորձագետ ստորագրելու փաստը:
Առաջին ատյանի դատարանը նշել է. «Անդրադառնալով պաշտպան Ս. Ջաղինյանի մինչդատական վարույթում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի այլ խախտումների վերաբերյալ միջնորդությանը, մասնավորապես` Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարանն արձանագրում է, որ Ս. Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ: Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում տեղ գտած նշված խախտումները էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերը նշված խախտումներն ու բացթողումները վերացնելու և հետագայում համանման դեպքերի տեղիք չտալու նպատակով անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601-րդ հոդվածի համաձայն կայացնել լրացուցիչ որոշում և այն ուղարկել համապատասխան պաշտոնատար անձանց քննարկմանը»:
Նշված խախտումների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Լ. Ավետիսյանն իր լրացուցիչ որոշման մեջ նշել է. «Դատարանում հարցաքննված կաները ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են տարվել ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, փոխանակ սահմանված կարգով ոստիկանություն կանչելու: Առանձին վկաներ ոստիկանությունում են պահվել, գրեթե, ամբողջ գշեր: Վկաների հարցաքննություններում, երբեմն չի նշվել նրանց հարցաքննության ժամը և տևողությունը: Երբեմն նրանք հարցաքննվել են գիշերային ժամերին: Վկաների ցուցմուքնները հիմնականում արձանագրվել են քննիչ Ա. Վարդանյանի կողմից ում ձեռագիրը, գրեթե, անընթեռնելի է: նշված պատճառաբանությամբ առանձին վկաների նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները դատարանում հրապարակելիս դատարանի որոշմամբ, հարկադրված, մեղադրանքի կողմից առաջարկվեց առանձին վկաների ցուցմունքները տպագրել և ներկայացնել դատարան, որից հետո միայն հնարավոր եղավ հետազոտել այդ ապացույցները: Բացի այդ, Սարիբեկ Հարությունյանն առանց ձևակերպման 19.04.2012թ. գտնվել է ոստիկանությունում: Որպես կասկածյալ ձերբակալված Սարիբեկ Հարությունյանը միջնորդել է իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հետ կատարել առերես հարցաքննություն, որը չի կատարվել: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողությունների կատարվել են խախտումներով»:
Ըստ պաշտպան Ս. Ջաղինյանի` տարօրինակ և անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բազմաթիվ օրինախախտումների փաստի հաստատման դեպքում, դրանք դասել ոչ էականանների շարքին, այսինքն` 1/ Ս. Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու /դատարանն արձանագրել է քրեորեն պատժելի արարքի փաստ/, 2/ Ս. Հարությունյանին իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու փաստ /դատարանը արձանագրել է սահմանադրական նորմի խախտում/, 3/ փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ /դատարանը արձանագրել է քրեորեն պատժելի արարքի փաստ/, 4/ վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու /քրեադատավարական օրենքի խախտում/, 5/ մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու /Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիաի պահնջների խախտումը/, 6/ քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ/, դատարանը հաստատված է համարել, որ առանց հնարավորության քրեական գործի նյութերի ծանոթացման նշանակել է դատական քննություն/:
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը, հաստատված համարելով կատարված օրինախախտումները, դիրքորոշում է հայտնել, որ քրեական օրենսգրքով արգելված արարքի կատարումը, սահմանադրական նորմի խախտումը և Եվրոպական կոնվենցիաի պահնջների խախտումը կարող է համարվել քրեական գործի վարույթում ոչ էական խախտումներ:
Ըստ պաշտպան Ս. Ջաղինյանի` սույն քրեական գործի նախաքննությունը և դատաքննությունը կատարվել է բազմաթիվ օրինախախտումներով, որոնց մի մասով դատարանը արտահայտել է դիրքորոշում, արձանագրելով խախտման փաստը անտեսելով գնահատել դրանց հետևանքները, ավելին դատարանը ինքն է դատաքննության ընթացքում բազմաթիվ անգամ թույլ տվել խախտումներ: Ըստ պաշտպանության կողմի առնվազն առկա են հետևյալ խախտումները, որնք անմիջական կապ ունեն սույն գործի ելքի վրա, այսպես`
1/ 19.04.2012թ. ապօրինի բերման են ենթարկել Ս. Հարությունյանին պահել են մինչև գիշերվա ժամերը, 2/ փաստաբանին խոչնդոդել են ոստիմանության բաժին մուտք գործելուն, իրավաբանական օգնություն ցույց տալուն, 3/ կամավոր ներկայացած վկային ձրբակալել և կալանավորել են առանց անհրաժեշտության, միայն այն հանգամանքի համար, որ ծանր է եղել մեղսագրվող արարքը, 4/ առանց անհրաժեշտության չհարցաքննված վկաների միջև կատարվել է առերեսում, 5/ ձերբակալված անձին ոստիկանության բաժնում հարկադրել են պաշտպանից հրաժարվել, քննիչի թողտվությամբ, 6/ նշանակված դատաբժշկական փորձաքննությամբ, փորձագետի միջնորդությունը չի ծանոթացվել պաշտպանության կողմին, 7/ փորձագետի հարցաքննությունը չի տրամադրվել պաշտպանության կողմին, 8/ պաշտպանի միջնորդությամբ փորձագետի հարցաքննությանը չի թույլատրվել պաշտպանի մասնակցությունը, 9/ մեղադրյալին զրկել են իր դեմ վկաայած անձի հետ առերեսվել, 10/ նշանակվել է կրկնակի փորձաքննության, առաց պահպանելու օրենքի պահանջները, չշարադրելով այն շարժառիթները, որոնք հիմք են տալիս կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու համար, ավելին նոր հարցեր է ուղղվում նախնական որոշումից տարբեր, և նշանակվում է նույն հիմնարկում, որտեղ կատարվել է նախկին փորձաքննությունը, 11/ չի կատարվել կրկնակի փորձաքննության պահանջները և կայացվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն, 12/ գործի նախաքննությունը ավարտ է հայտարարվել, սակայն առանց վերսկսելու մեղադրանքի ծավալ է լրացվել, 13/ նոր մեղադրանքի պարզաբանումը հրաժարվել է վարույթն իրականացնող մարմինը, հայտնելով որ առաջադրված մեղադրանքի պարզաբանումը նախաքննական գաղտնիք է, իսկ հարաուցավծ միջնորդությունները մնացել են անպատասխան, 14/ պաշտպանության կողմին է տրամադրվել գործի նյութերը, որոնք ընթեռնելի չեն եղել, այդ կապակցույամբ բողոքը դատախազի կողմից մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ լավ էլ ընթերցվում է ձեռագրերը, 15/ քննչական խումբ է կազմվել և պաշտպանության կողմին այդ մասին տեղյալ չի պահվել, 16/ դատարանին միջնորդություն է ներկայացվել մինչ դատաքննությունը, մեղադրանքի պարզաբանման պահանջի, ընթեռնելի տարբերակով նյութեր տրամադրելու և այլն, դատարանը առանց պարզաբանելու մերժել է միջնորդությունը, 17/ դատաքննության ընթացքում հրապարակվել է առանց բացառության մեղադրանքի կողմի բոլոր ապացույցները, վկաների ցուցմունքները, այսինքն էական հակասություններ են առաջ եկել դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, մեղադրողը ոչ թե ընթերցել է ցուցմունքները, այլ տրամաբանորեն այդ մտքերը հրապարակել է, 18/ պաշտպանության կողմը առարկել է նման կերպ դատաքննություն ացկացնելու և նիստը նախագահող դատավորը դատական նիստու հայտնել է, որ ինչ եք առաջարկում ես էլ չեմ կարողանում կարդալ, այսինքն մեղադրողը առանց ծանոթանալու, դատարանը չկարողանալով կարդալ հաստատվել է մեղադրական եզրակացություն, իսկ դատարանը նշանակել է դատական քննություն, 19/ Առաջին ատյանի դատարանը չունենալով լիազորություն դիմել է քննիչին, որը ընտրովի որոշ ցուցմունքներ համակարգչով հավաքել է, այն էլ բնօրինակ արձանագրություններից տարբերվող նորից տրամաբանության հիման վրա, դատարանը չի հայտնել այդ համակարգչով տպված և կարդացված փաստաթղթերը որպես ինչ եք հետազոտում և ինչ կարգով են ձեռք բերվել, 20/ ամբաստանյալի հարցաքննությունից առաջ ամբաստանյալը պահանջել է մեղադրանի պարզաբանում, սակայն նիստը նախագահողը հայտնել է, որ այդ փուլում ամբաստանայալն իրավունք չունի իմանալու, թե քանի հարված հասցնելու մեջ է նեղադրվում և այդպես էլ մինչ դատավճիռը այդ պահանջը մնաց անպատասխան, 21/ դատարանն անհիմն մերժել է պաշտպանույան կողմի միջնորդությունը լրացուցիչ վկաներ կանչելու և գործի հանգամանքների շուրջ հարցաքննելու, չնայած որ մեղադանքի կողմը հարցաքննել է այդ անձանց` խողովակով տուժողին հարվծելու հանգամանքի շուրջ, 22/ Առաջին ատյանի դատարանը հրաժարվել է պաշտպանության կողմին տրամադրել ծանոթանալու համար փորձագետի եզրակացության մեջ առկա փաթեթավորված իրերին, 23/ պաշտպանույան կողմը վիճարկել է դատաբժկական փորձաքննության եզրակացությունը հիմնավորելով, որ 2012թ. եզրակացությունը ստորագրել է դրա իրավունքը չունեցող փորձագետը, Առաջին ատյանի դատարանը պատճառաբանել է, որ 2013թ. նախարարի հրամանով այդ անձին իրավունք է վերապահված մասնակցելու փորձաքննություններին:

25. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3801-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի` պաշտպան Ս. Ջաղինյանը խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, ամբողջությամբ բեկանել ու փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 08.11.2012թ. դատավճիռը` դադարեցնելով ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը և կարճելով քրեական գործի վարույթը կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան, սահմանելով նոր քննության ծավալ` հիշատակված օրինախախտումները վերացնելու գործն ըստ էության քննելու համար:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, շարադրելով բողոքարկվող դատական ակտի բովանդակությունը, վերաքննիչ բողոքների էությունը, լսելով ամբաստանյալին, պաշտպաններին, դատախազներին, ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, բեկանել դատական ակտը և գործն ուղարկելով ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը, հետևյալ պատճառաբանությամբ.

26. Նախաքննության մարմնի կողմից Ս. Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա <<…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ է հասցրել և ծեծի է ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ…>>: /տես` հ. 3, գ-թ 299/:
Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից երևում է, որ Ս. Հարությունյանը ձեռքով մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ. Կարապետյանին: Այսինքն, Ս. Հարությունյանին վերագրվել է մեկից ավել վնասվածքների պատճառման մեղադրանք:
Մինչդեռ դեպքին ականատես միակ վկա Զ. Մելքոնյանը իր ցուցմունքներում`մասնավորապես առերեսման մեջ նշել է, որ Ս. Հարությունյանը ձախ ձեռքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի շրջանում:
Փաստորեն, համաձայն վերջինիս ցուցմունի, նա նկատել է Ս. Հարությունյանի մեկ հարվածը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ Ս. Հարությունյանը մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ. Կարապետյանին: Այսինքն, որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, այնուհետև մեղադրական եզրակացության մեջ զետեղված այն ձևակերպումը, որ Սարիբեկ Հարությունյանը <<…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ է հասցրել և ծեծի է ենթարկել նրան…>>, որևէ ապացույցով հաստատված չէ:

27. Առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատավճռի ներածական մասում մեջբերել է նախաքննության մարմնի կողմից Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը, նկարագրական-պատճառաբանական մասում ներկայացրել է հետազոտված ապացույցները, սակայն դատավճռում չի նշել, թե դատաքննությամբ գործի որ հանգամանքներն են հաստատվել, ինչով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 2-րդ ենթակետի պահանջները:
Դատավճռի` <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> մասում Առաջին ատյանի դատարանը միայն ընդհանրական ձևով արձանագրել է, որ <<…ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի հատկանիշներին>>:

28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ 3-րդ մասի համաձայն` <<Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործի վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ>>:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, քանի որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել նախաքննության մարմի կողմից մեղսագրված արարքում, այն է` Ժ. Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ հասցնելու և ծեծի է ենթարկելու, այսինքն մեկից ավելի հարվածներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց, այսինքն` նրա մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնված է լոկ ենթադրության վրա:

29. Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության 19.06.12թ. տրված թիվ 387 եզրակացության` դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ և դատահյուսվածքաբանական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել է հետևյալ վնասվածքների առկայությունը. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, արյունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարախնոիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փոփոքներում:
Վերոհիշյալ եզրակացությունից երևում է, որ Ժ. Կարապետյանի մոտ առկա են եղել մեկից ավելի վնասվածքներ:
Քննիչ Ա. Վարդանյանը գտնելով, որ վերոհիշյալ եզրակացությունը ոչ բավարար չափով է հիմնավորված, 15.08.2012թ. որոշում է կայացրել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին, որով փորձագետին առաջադրվել է գործ համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք հարցեր: Չնայած քննիչը որոշում է կայացրել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն կատարելու մասին, սակայն որոշման մեջ չի պատճառաբանել, թե որոնք են այդպիսի փորձաքննություն կատարելու հիմքերը` ինչու՞ է փորձագետի եզրակացությունը չհիմնավորված կամ ի՞նչ կասկած է այն հարուցում:
ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրվել է թիվ 155/հձ եզրակացությունը: Սույն փորձաքննության կատարմանը մասնակցել է ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, <<Էրեբունի>> ԲԿ նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ. պրոֆեսոր Մ. Ա. Եղունյանը: Փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն:

30. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի /Փորձաքննության կատարումը փորձագիտական հիմնարկում/ համաձայն. <<1. Քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին իր կայացրած որոշումը, հետազոտման օբյեկտը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև քրեական գործն ուղարկում է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարին: Փորձաքննության կատարմանը մասնակցում է այն փորձագետը, որը նշված է որոշման մեջ: Եթե որոշման մեջ կոնկրետ փորձագետ նշված չէ, ապա փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը պետք է որոշի, թե տվյալ փորձագիտական հիմնարկի որ փորձագետն է կատարելու փորձաքննություն>>:
Սույն հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ փորձագիտական հիմնարկում փորձաքննություն կատարելիս փորձաքննությանը կարող է մասնակցել բացառապես տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետը:
ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունից երևոմ է, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչ կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ /Ապացույցների հասկացությունը/ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են` /1…5/, 6/ փորձագետի եզրակացությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի /Որպես ապացույց չթույլատրվող նյութերը/ 1-ին մասի համաձայն` <<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` /1…4/, 5/ քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ. …>>:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից կատարված վերոհիշյալ փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով նաև փորձագետ չի հանդիսանում:
Բացի այդ, խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը:
Թեև փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ այն կատարվել է քրեական գործի նյութերով, սակայն գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել է փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ է վերադարձվել:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է համոզման, որ ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունը պետք է համարել որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ:

31. Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և վկա Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը պետք է դիտել որպես անթույլատրելի ապացույց, պատճառաբանելով, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Սարիբեկ Հարությունյանը որպես վկա հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունքներ տալ (օգտվել է լռելու իրավունքից) և վերոհիշյալ անձանց ցուցմունքների միջև էական հակասություն չէր կարող լինել: Չնայած դրան, քննիչի կողմից կատարվել է վերոհիշյալ անձանց առերես հարցաքննություն, որով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջները և այդուհանդերձ, առերես հարցաքննության արձանագրությունը նշվել է Սարիբեկ Հարությունյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորող ապացույցների շարքում:

32. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն անհիմն են` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, Ս. Հարությունյանը նախքան Զ. Մելքոնյանի հետ առերես հարցաքննվելը, 26.04.2012թ. հարցաքննվել է որպես վկա, նրան պարզաբանվել է, որ հարցաքննության է կանչվել որպես վկա, միաժամանակ բացատրվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով սահմանված նրա իրավունքներն ու պարտավորությունները, մասնավորապես այն, որ նա պարտավոր է ցուցմունքներ տալու, սակայն վերջինս հայտնել է, որ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքներից` հրաժարվում է ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց: /տես` հ. 1, գ-թ 76/:
Այնուհետև, 27.04.2012թ. վկա Զավեն Մելքոնյանի և Սարիբեկ Հարությունյանի միջև կատարվել է առերես հարցաքննություն:
Հարկ է նշել, որ թեև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ սույն գործի նախաքննության ընթացքում Ս. Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ ենթակետի համաձայն, նա իրավունք ուներ հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ, իսկ Ս. Հարությունյանի և Զ. Մելքոնյանի միջև կատարված առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս. Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի` Զավեն Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել` մահանալու պատճառով:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ և այն պետք համարել թույլատրելի ապացույց:

33. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում մեջբերել է գործով միակ ականատես Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքը, ըստ որի վերջինս տեսել է , թե ինչպես Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ:
Քրեական գործի հետաքննության ընթացքում 19.04.2012թ. Զավեն Մելքոնյանը բացատրութություն է տվել հետաքննիչին, այնուհետև նա որպես վկա հարցաքննվել է 20.04.2012թ., 26.04.2012թ., իսկ 27.04.2012թ. առերես հարցաքննվել է Սարիբեկ Հարությունյանի հետ, որից հետո որպես վկա հարցաքննվել է նաև 25.5.2012թ և 14.06.2012թ:
ԻՆչպես բացատրությամբ, այնպես էլ իր բոլոր վեց ցուցմունքներում նա երբևէ չի հայտնել, որ <<...տեսել է , թե ինչպես Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ...>>:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի կողմից Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, Զ. Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված ձևակերպումը նույնպես ենթադրություն է, ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ պահանջներին խախտմանը:

34. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննության առարկա չի դարձրել ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին մեղսագրված արարքի հանգամանքները, մասնավորապես, չի պարզել, թե դեպքին ականատես միակ վկայի` Զ. Մելքոնյանի ցուցմունքներում նկարագրված մեխանիզմով, այդ թվում նաև` ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին, հնարավոր էր արդյոք Ժ. Կարապետյանի մոտ արձանագրված վնասվածքների առաջացումը, թե ոչ:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը պետք է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու միջոցով պարզեր` Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները քանի հարվածի հետևանքով են պատճառվել, ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին հնարավոր էր արդյոք պատճառվեր, պետք է պարզեր նաև, թե դատաբժշկական փորձաքննությամբ նկարագրված վնասվածքները խողովակով պատճառվելու դեպքում /տես փորձաքննության եզրակացությունները/, արդյո՞ք նրա գլխի մաշկի վրա բաց վնասվածքներ կարող էի չառաջացնել:
Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործի նախաքննության և դատաքննության ժամանակ պաշտպանական կողմը միջնորդություն է ներկայացրել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին, սակայն քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից միջնորդությունը մերժել է:
Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է Հասմիկ Գալստյանի ցուցմունքներն, այն մասին, որ դեպքից հետո ամուսինը` Ժորա Կարապետյանը պատմել է դեպքի մասին և նշել է. <<…էտ Անդոն որտեղից հայտնվեց, պայմանավորվել էին, ինչ էին արել…: …Անդոյին տեսնելուց հետո էլ բան չեմ հիշում: Հետո մեքենայի մեջ լսել է, թե տղերքը խոսում էին, թե Անդոն ու Սարոն ոնց են տրուբայով խփել իրեն…>>: /տես` հ. գ-թ 3-4/:

35. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի. <<1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`/.../
2/ ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է oրինական ուժի մեջ/.../>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
3/ առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում./.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Դատավճիռը պետք է բեկանվի, երբ դատաքննության միակողմանիությունը կամ ոչ լրիվությունը հետևանք են թույլատրելի ապացույցները գործից սխալմամբ հանելու կամ այն ապացույցների հետազոտման հարցում կողմի միջնորդությունն անհիմն մերժելու համար, որոնք կարող էին նշանակություն ունենալ գործի համար:>>
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն. <<Եթե առաջին ատյանի դատարանը գործով թույլ է տվել քրեադատավարական oրենքի այլ էական խախտում, վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի քննության արդյունքները, փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը կամ բեկանում է այն և գործն ուղարկում առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության>>:

36. Ելնելով վերոգրյալներից` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, պետք է բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:
Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության նշանակելու միջոցով պարզի` Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները քանի հարվածի հետևանքով են պատճառվել, ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին հնարավո՞ր էր արդյոք պատճառվեր, թե ոչ, դատաբժշկական փորձաքննությամբ նկարագրված վնասվածքները խողովակով պատճառվելու դեպքում հնարավո՞ր էր արդյոք նրա գլխի մաշկի վրա բաց վնասվածքների չառաջանար:
Գործով նշանակված կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության, ինչպես նաև դատաքննության արդյունքում հետազոտված մյուս վերաբերելի և թույլատրելի ապացույցների վերլուծության և գնահատման հիման վրա միայն Առաջին ատյանի դատարանը պետք է եզրակացության հանգի առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի մեղավորության կամ անմեղության վերաբերյալ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 398-րդ հոդվածներով, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպաններ Գրիգորի Շահվերդյանի և Սամվել Ջաղինյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել:

2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:

3. Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ:

4. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0189/01/12

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն.Ղազարյանի, Ե.Կարապետյանի, Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Ռ. Խաչատրյանի
պաշտպաններ` Ա.Շահբազյանի, Գ.Շահվերդյանի, Ս.Ջաղինյանի


2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի, ծնված 1979 թվականի փետրվարի 27-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատել, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվել է ք.Երևան, Արաբկիր 23 փողոցի 13 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, կալանքի տակ է 2012 թվականի ապրիլի 27-ից,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի ապրիլի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը:
2012 թվականի ապրիլի 27-ին կասկածյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ձերբակալվել է:
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: Դատարանի որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով:
2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14110012 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 2400-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիրի 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտերը դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գյխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյուն ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ.Կարապետյանի մահը:
3.Ապացույցների հետազոտում.
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում և դատաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալ:
Ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Լևոն Աղասու Սուքիասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես հարևան: Նրա հետ նորմալ հարաբերությունների մեջ է: Տուժողին նույնպես ճանաչել է` որպես իր որդիների ընկեր: Դեպքի օրը գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Այնտեղ տղաները` Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև, նրանք սկսել են բղավել: Ա.Թումանյանը ամոթանք է տվել նրանց: Վիճաբանության ընթացքում իրար չեն հարվածել, չեն հայհոյել: Բոլորը շտաբից դուրս են եկել: Նրանք մնացել են շտաբի դռան դիմաց, իսկ Ա.Թումանյանը, Հ.Մանուկյանը և ինքը գնացել են տուն: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ.Կարապետյանն իրենց տան աստիճաններից ընկել է: Հետագայում լսել է, որ այդ օրը ժ.Կարապետյանն ու Ս.Հարությունյանն իրար հետ կռվել են: Ս.Հարությունյանին կալանավորել են: Վկան հայտնեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից արձանագրված իր ցուցմունքը ճիշտ է:
Վկա Լևոն Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2230-ի սահմաներում գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ, որտեղ Հ.Մանուկյանի և Ա.Թումանյանի հետ հեռուստացույցով ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում իր որդին` Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը ու Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է: Բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ.Մանուկյանի և Ա.Թումանյանի հետ գնացել են իրենց տուն, իսկ որդին և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանն ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ.Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս.Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ 26.04.2012թ. կատարված վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով նա մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը: Եթե նրա վրա վնասվածքներն են եղել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևան: Դուրս գալով բակ, լսել է հայհոյանքի, գոռգոռոցի ձայներ և ասել է, որ իր տան մոտից հեռանան: Հետո տեսնելով, որ իր եղբոր` Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ մարդիկ են հավաքված եղել, գնացել է այնտեղ: Իր հարցին, թե ով էր հայհոյում, եղբայրը պատասխանել է, որ Ս.Հարությունյանն էր: Տեսել է, որ իր եղբայրը և հարսը գրկել են ժ.Կարապետյանին: Օգնել է եղբորը ժ.Կարապետյանին տան բակ տանել, նրան նստեցրել են աթոռին, ջուր են տվել: Հայտնեց նաև, որ եղբայրն իրեն ասել է, որ ճիշտ է ոստիկանության բաժնում ասել է, որ Սարոն է եղել Ժորային հարվածողը, սակայն նա չի:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ ինքը չի տեսել, թե ով է հայհոյողը, սակայն քանի որ իր եղբայրն իրեն ասել էր, որ Ս.Հարությունյանն էր, այդ պատճառով քննիչի մոտ գրել է, որ Սարիբեկն է: ժ.Կարապետյանին չի տեսել ընկած թպրտալիս, այլ տեսել է ոչ նորմալ, կիսաանգիտակից վիճակում:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2400-ի սահմաններում դուրս է եկել բակ ծխելու: Այդ պահին նկատել է Ս.Հարությունյանին, ով բարկացած և հայհոյանքներ տալով փողոցով դեպի ներքև է գնալիս եղել: Տեսնելով դա, պահանջել է Ս.Հարությունյանին հեռանալ և չհայհոյել, քանի որ իրենց տանը կանայք կան: Դրանից հետո եղբոր տան մոտ մարդկանց նկատելով քայլել է այդ կողմ և տեսել գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, օգնել է նրան և տեղափոխել իր եղբոր տուն: Տանը Ժ.Կարապետյանին ուշքի են բերել և այնտեղ եկած Ժ.Կարապետյանի ընկերները նրան տարել են: Այնտեղ տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանը վիճաբանել է Ս.Հարությունյանի հետ, որի ժամանակ վերջինս հարվածել է Ժ.Կարապետյանին: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ.Կարապետյանին տարել են հիվանդանոց և վիրահատել, որտեղ վերջինս մի քանի օր անց գիտակցության չգալով մահացել է:
Վկա Հարություն Ահարոնի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես նույն փողոցի բնակիչ: Տուժողին ճանաչել է որպես իր որդու ընկեր: Դեպքի օրը հավաքված են եղել շտաբում, զբաղվել են թղթախաղով: Ինքը, Լ.Սուքիասյանն ու Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Ընթացքում վեճ է առաջացել, թղթախաղ խաղացողները ձայները բարձրացրել են: Իրենք միջամտել են, որ վեճը չշարունակվի և բոլորը դուրս են եկել փողոց: Ս.Հարությունյանն ու ժ.Կարապետյանը միասին հեռացել են: Հետո Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ տեսել է ժ.Կարապետյանին արդեն վնասվածքով, օգնություն են ցույց տվել:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ինչ ցուցմունք որ տվել է, ճիշտ է: Երեկոյան է գնացել շտաբ: Ինքը, Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Լ.Սարգսյանը, Ա.Սուքիասյանը, Ս.Հարությունյանն ու ժ.Կարապետյանը թղթախաղ էին խաղում: Ձայները բարձրացնելուց հետո բոլորը դուրս են եկել և գնացել իրենց տները: Այդ ժամանակ Ժ.Կարապետյանն ու Ս.Հարությունյանը խոսում էին: Ինքը գնացել է Լ.Սուքիասյանենց տուն, այնտեղից` իր տուն: Հետո, երբ դուրս է եկել հեծանիվ քշելու, տեսել է, որ ժ.Կարապետյանին թևանցուկ տանում են Զ.Մելքոնյանենց տուն:
Դեպքի ժամանակ ինքը ներկա չի եղել, չգիտի, թե ով է հարվածել ժ.Կարապետյանին: Տանից դուրս գալիս ինքը հայհոյանքի ձայներ չի լսել: Զավենենց տանը իրենք բոլորը օգնություն են ցույց տվել ժ.Կարապետյանին: Կարծես թե նրա գիտակցությունը տեղը չէր: Հետո ժ.Կարապետյանն իրեն լավ է զգացել և իր ոտքով գնացել է տուն: Լ.Սարգսյանն ու Ա.Սուքիասյանը ուղեկցել են նրան: Ինքը հիվանդանոցում է լսել, որ բութ գործիքով են հարվածել Ժ.Կարապետյանին և նա մահացել է:
Վկան հայտնել է նաև, որ բաներ կան, որ հիմա կարող է չհիշել, բայց եթե գրել է, որ լսել է հայհոյանքներ ուրեմն լսել է: Զ.Մելքոնյանն է ասել, որ ժ.Կարապետյանն ուշագնաց է եղել և ընկել: Ոստիկանությունում վախեցել է, դրա համար էլ այլ ցուցմունք է տվել: Եթե նախաքննական ցուցմունքում գրել է, ուրեմն այդպես է եղել: Ճիշտ է դատարանում տված ցուցմունքը: Մինչև Ս.Հարությունյանի հետ հեռանալը ժ.Կարապետյանի վրա վնասվածք չի եղել: Հետո, երբ տեսել է ժ.Կարապետյանին, արդեն վնասվածք ստացած է եղել: Վնասվածքներ հասցնելու պահին ինքը ներկա չի եղել:
Վկա Հարություն Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաններում, սովորականի պես, դուրս է եկել փողոց հեծանիվով զբոսնելու և նկատել է, որ շտաբի լույսը վառվում է: Ներս մտնելով նկատել է Լ.Սուքիասյանին և Ա.Թումանյանին, ովքեր հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել, իսկ Ս.Հարությունյանը, Ժ.Կարապետյանը, Ա.Սուքիասյանը և Լ.Սարգսյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Ցանկանալով նրանց միանալ, հեծանիվը տուն է տարել և վերադարձել ֆուտբոլ դիտելու: Որոշ ժամանակ անց, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապաված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել տեսադաշտից, ինքը Ա.Թումանյանի և Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ.Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա.Սուքիսյանը և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը նրանք պատրաստվել են ընթրել: Ինքը չի ցանկացել ընթրել և գնացել է տուն: Որոշ ժամանակ անց տանից դուրս է եկել զուգարան գնալու նպատակով և աղմուկ լսելով բարձրացել է վերև: Հեռվից երկու անձանց վիճաբանության և հայհոյանքի ձայներ են լսվել: Դրանից հետո հայհոյանքները և ձայները դադարել են և քիչ անց լսվել են օգնության կանչեր: Արագացնելով քայլերը հասել է Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ, որտեղ տեսել է գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին: Նրան տարել են Զ.Մելքոնյանի տուն, ուշքի են բերել և ճանապարհել տուն: Իր հարցին, թե Ժ.Կարապետյանին ինչ է պատահել, Զ.Մելքոնյանը հայտնել է, որ Ս.Հարությունյանը ծեծել է նրան: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանին հիվանդանոց են տարել և վիրահատել, որից մի քանի օր անց վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Ժ.Կարապետյանի վնասվածքներն առաջացել են Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալուց հետո:
Վկա Օլեգ Սերգեյի Թումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ երկու տարի վարձակալությամբ բնակվում է Արաբկիր 23 փողոցի 13 տանը: Դեպքի օրը ինքը Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Շտաբում չորս երիտասարդներ թղթախաղ են խաղացել: Ընքացքում նրանցից երկուսը սկսել են վիճել: Նրանց չի ճանաչում, անունները չգիտի: Ինքն ամոթանք է տվել նրանց և ասել, որ գնան իրենց տները: Հետո բոլորը դուրս են եկել, չորս տղաները կանգնել են շտաբի դիմաց, իսկ ինքը Լ.Սուքիասյանի ու Հ.Մանուկյանի հետ գնացել է Լյովայենց տուն` ֆուտբոլի շարունակությունը դիտելու: Ինքը չի տեսել, որ նրանք առանձնացած լինեն:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ երբ ինքը հեռացել է, չորս տղաները շտաբի մոտ կանգնած են եղել, ինքը չի ասել, որ նրանք առանձնացել են: Ինքը Անդրանիկ Հարությունյանին չի ճանաչում: Դեպքի վայրում չի եղել, ոչ մի բութ գործիք չի տեսել: Ինքը ցուցմունքները գրել է քննիչի ուղորդմամբ (առանձնանալու պահը գրել է քննիչի թելադրանքով): Ժ.Կարապետյանին չի ճանաչել, ճանաչել է նրա հորը` Մ.Կարապետյանին, ում հետ ծառայել է ներքին զորքերում: Դեպքից հետո է իմացել որ ժորան Միսակի որդին է:
Վկա Ալիկ (Օլեգ) Թումանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաներում գնացել է շտաբ, որտեղ Հ.Մանուկյանի, Լ.Սուքիասյանի հետ ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապաված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև: Նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել է դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ.Մանուկյանի և Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ.Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա.Սուքիասյանը և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ.Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս.Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով 26.04.2012թ. մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել: Մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Եթե դրանից հետո ինչ որ վնասվածքներն են առաջացել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո, այսինքն` Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի առանձնանալուց հետո:
Գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, քանի որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Վկաներ Լ.Սուքիասյանը, Ա.Մելքոնյանը, Հ.Մանուկյանը, Ա.Թումանյանն իրենց դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում հարևանությամբ բնակվող ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանին:
Վկա, ներկայումս հանգուցյալ Զավեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, երեկոյան ժամը 2400-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տանը, փողոցից վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ լսելով դուրս է եկել և տեսել իր տան դիմացի հատվածում միմյանց հետ վիճաբանող Ս.Հարությունյանին և Ժ.Կարապետյանին: Այն պահին, երբ նկատել է նրանց, Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ, որից Ժ.Կարապետյանը կարծես նոկաուտի ենթարկվածի պես մի քանի քայլ հետ գնալով փայտի պես մեջքի վրա ընկել է գետին: Անմիջապես մոտենալով, Ս.Հարությունյանից պահանջել է հեռանալ և փորձել է ուշքի բերել Ժ.Կարապետյանին: Վերջինիս շրթունքին նկատել է թարմ վնասվածք: Այդ ընթացքում մոտեցել է իր եղբայրը` Արսեն Մելքոնյանը, ում հետ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են իր տուն, որտեղ վերջինիս ուշքի են բերել: Շուտով իր տուն են եկել Ժ.Կարապետյանի ընկերները և նրան տարել են իրենց հետ: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ նրան վիրահատել են: Վերջինս մի քանի օր անց, գիտակցության չգալով մահացել է: Երբ ինքը փողոց է դուրս եկել, Ս.Հարությունյանից և Ժ.Կարապետյանից բացի փողոցում այլ մարդ չի եղել, նրանք եղել են երկուսով:
Վկա Աղասի Լևոնի Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2230-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Ժ.Կարապետյանը և խոսակցության ժամանակ տեղեկանալով, որ վերջինս շտաբում է, տաքսիով գնացել է այնտեղ: Շտաբում Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը թղթախաղ են խաղացել, իսկ հայրը` Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև` խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են և դադարեցնելով վիճաբանությունը դուրս են եկել փողոց: Իր հայրը և Ա.Թումանյանը գնացել են իրենց տուն: Ինքը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս.Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ.Կարապետյանը, ասել է որ գնան, իսկ նա շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա իրենց: Գնացել են իրենց տուն: Լ.Սարգսյանը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, ինքը ուղեկցել է նրան: Միասին դուրս են եկել և հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով, նկատել են գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, ում փորձել են Զ.Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և նրան տեխափոխելով տուն ուշքի են բերել: Ժ.Կարապետյանը ոչինչ չի հիշել և չի կարողացել ասել, թե իր հետ ինչ է կատարվել: Լ.Սարգսյանի հետ նրան տարել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ.Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել Լ.Սարգսյանի տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ.Կարապետյանը իրեն լավ չի զգում, բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որտեղ նրան վիրահատել են: Մի քանի օր գիտակցության չգալով, վերջինս մահացել է: Թե Ժ.Կրարապետյանի հետ ինչ է պատահել, իրեն հայտնի չէ, քանի որ նրա հետ չի եղել: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Լեռնիկ Սերոբի Սարգսյանի նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Ժ.Կարապետյանը և հայտնել, որ շտաբում է: Ժամը 2220-ի սահմաններում հասել է շտաբ, որտեղ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Շուտով եկել են Ա.Թումանյանը և Լ.Սուքիասյանը, իսկ քիչ անց` նաև Ա.Սուքիասյանը, ով իրենց հետ սկսել է թղթախաղ խաղալ, իսկ Ա.Թումանյանը և Լ.Սուքիասյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված, վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են, դադարեցրել վիճաբանությունը և դուրս եկել փողոց: Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը գնացել են տուն: Ա.Սուքիասյանը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս.Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ.Կարապետյանը ասել է, որ գնան, իսկ ինքը շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա նրանց: Գնացել են նրանց տուն, նստել են բակում: Ինքը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, Ա.Սուքիասյանն ուղեկցել է իրեն: Հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկաց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, ում փորձել են Զ.Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ.Կարապետյանն այդ ժամանակ ասել է, որ ընկել է: Ա.Սուքիասյանի հետ նրան տարել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ.Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել են իրենց տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ.Կարապետյանն իրեն լավ չի զգում և բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որտեղ նրան վիրահատել են: Վիրահատությունից հետո վերջինս գիտակցության չգալով մի քանի օր անց մահացել է: Ժ.Կարապետյանի հետ տեղի ունեցածի մասին տեղյակ չէ: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 17.04.2012թ. գիշերը ինքը գտնվել է աշխատանքի վայրում: 18.04.2012թ. առավոտյան ժամը 0900-ի սահմաններում տուն գալով տեղեկացել է, որ որդուն տեղափոխել են հիվանդանոց և վիրահատել, որի մասին իրեն գիշերը ոչինչ չեն ասել: Անմիջապես գնացել է հիվանդանոց, որտեղ որդուն արդեն վիրահատած են եղել: Որդին հիվանդանոց գնալուց առաջ կնոջը հայտնել է, որ ընկել է, սակայն ինքը համոզված է, որ վնասվածքը որդին ընկնելու հետևանքով չի ստացել:
Վկա, ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚ ՓԲԸ վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի բաժնի վարիչ Ռաֆայել Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ժ.Կարապետյանին տեսել է միայն վիրահատությունից հետո երբ բերվել է վերակենդանացման բաժանմունք: Հիվանդը վերակենդանացման բաժանմունք է տեղափոխվել անգիտակից վիճակում, արհեստական շնչառությսմբ, ինտուբացիոն խողովակով և միացվել է ապարատին: Նրան արվել էր վիրահատություն գանգուղեղային վնասվածքի և հեմատոմայի կապակցությամբ (արնահոսող անոթի հետևանքով առաջացած հեմատոմայի հետևանքով նա ունեցել է գանգուղեղի սեղմում, տեղաշարժ): Հետվիրահատական շրջանն ընթացքել է ծանր: Նշանակվել է բուժում: Չնայած ինտենսիվ թերապիային, հիվանդի վիճակը կայունացնել չի հաջողվել: Երկու օր ծանր, կայուն վիճակում մնալուց հետո, հիվանդի վիճակը վատացել է և գիտակացության չգալով մահացել է: Ծանր գանգուղեղային վնասվածքը բերել է մահվան: Իր կողմից տրված հետմահու էպիկրիզը կազմվել է հիվանդության պատմագրի հիման վրա:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 387 եզրակացության համաձայն, Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիաների խանգարումից` գանգուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով: Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ և դատահյուսվածքաբանական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայությունով. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, այունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքային-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարախնոիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փորոքներում: Վերը նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի/ների/ ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Հաշվի առնելով վնասվածքների տեղակայությունները և բնույթը, հնարավոր չէ վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարկայի/ների/ համահարվածելու հետևանքով, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի/ների/ այդ թվում նաև բռունցքի և երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցությունների: Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների` Ժ.Կարապետյանը կենդանության օրոք տառապել է թույլ արտահայտված ընդհանուր աթերոսկլերոզով, որը մահվան հետ չի գտնվում պատճառական կապի մեջ:
Կրկնակի, հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացության համաձայն, Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարումից` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով: Փորձաքննությամբ դիակի վրա առկա են եղել հետևյալ մարմնական վնասվածքները. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, արյունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փորոքներում: Վերը նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի/ների/ ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք էլ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Հնարավոր չէ նշված վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարակայի համահարվածելու հետևանքով, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի/ներ/, այդ թվում` նաև բռունցքի կամ երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցության: Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության, վնասվածքներն ունեն կարճ ժամանակահատվածում պատճառվելու հատկանիշներ: Ձախ քունքային հատվածում առկա վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործության: Ժ.Կարապետյանի մահվան հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երեք վնասվաածքներից երկուսը` բերանի և ձախ քունքային շրջանում ներդրված ուժերը, տարանջատել որոնք սակայն հնարավոր չէ: Սովորաբար նման հեմատոմաները, ինչպիսիք հայտնաբերվել է Ժ.Կարապետյանի մոտ առաջանում են անմիջական հարվածի` ուժի ներդրման տեղում:
Փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քննիչի որոշման հիման վրա կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն: Դատաբժշկական փորձագիտական հանաձնաժողովի նախագահն ինքն է եղել, հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվել է նաև ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, ՙԷրեբունի՚ ԲԿ-ի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար Մ.Եղունյանը: Պնդեց իրենց կողմից տրված եզրակացությունն այն մասին, որ ըստ դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների Ժ.Կարապետյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները` շրթունքի աջ կեսի շրջանի արյունազեղումը և սալջարդ վերքը, գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանի արյունազեղումը, ձախ քունքամկանի արյունազեղումը, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքները, ձախ քունքային շրջանի վերկարծրենային արյունահավաքը, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումները, ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցված ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք մահվան հետ գտնվում են պատճառական կապի մեջ և տվյալ դեպքում բերել են մահվան:
Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը և տեղակայությունները, մասնավորապես` գլխի ձախ քունքային հատվածի ոսկրերի գծային կոտրվածքը և էպիդուրալ հեմատոման, հնարավոր չէ վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարկայի /ների/ համահարվածելու հետևանքով, քանի որ ըստ ներկայացված տվյալների Ժ.Կարապետյանը համահարվածվել է գետնի հետ գլխի ծոծրակային շրջանով, իսկ տվյալ դեպքում գլխի ծոծրակային մասում բացակայում են որևէ մարմնական վնասվածքների հատկանիշներ: Չի բացառվում նշված մարմնական վնասվածքների առաջացումը այնպիսի բութ առարկաներով, ինչպիսիք հանդիսանում են մարդու բռունցքը և երկաթյա խողովակը:
Գլխի շրջանի վնասվածքները, մասնավորապես` ձախ քունքային շրջանի վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործությանը:
Ժ.Կարապետյանի գլխի շրջանում առկա է եղել բութ առարկայի /ներ/ թվով երեք ներգործություններ` աջ ականջախեցու, բերանի և ձախ քունքա-կողմնային շրջաններում: Ծանր գանգուղեղային վնասվածքի հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երկու` բերանի և ձախ քունքա-կողմային շրջաններում ներդրված ուժերը, որոնք տարանջատել հնարավոր չէ:
Բռունցքով գլխի շրջանում հարվածելիս, որը կարող է առաջացնել քունքոսկրի կոտրվածք, պարտադիր չէ, որպեսզի բռունցքի շրջանում առաջանան մարմնական վնասվածքներ, քանի որ այն պայմանավորված է մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոններով:
Փորձագետը պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն: Գանգուղեղի կոտրվածքը և այդ շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքը չէր կարող առաջանալ Ժ.Կարապետյանի շրթունքի շրջանում բռունցքով պատճառված հարվածից:
Եթե կան մարմնական վնասվածքներ ապա միանշանակ հեմատոման դրա հետևանքն է: Վայր ընկնելուց հեմատոմաներ առաջանում են: Անձը վայր է ընկել ծոծրակի վրա և բնականաբար հարվածի ուժը շատ ուժեղ է եղել, սակայն այդ շրջանում վնասվածք չի եղել:
Սուբդուրալ և էպիդուրալ հեմատոմաներն առաջանում են հարվածի անմիջական տեղում: Տվյալ դեպքում ոչ թե ուղեղի հեմատոման է առաջացրել մահը, այլ ուղեղի ախտահարումը, արյունազեղումը: Աջ ականջախեցու քերծվածքը երբեք գանգուղեղային հետևանքներ չէր կարող առաջացնել:
Արտաքինից եղել են երեք հարվածներ` քունքի, ականջախեցու և շրթունքի շրջանում: Մահը առաջացրել է քունքի և շրթունքի վնասվածքներից, չի բացառվում որ վնասվածքները առաջացած լինեն բռունցքի հարվածից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙքննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան: Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում՚:
Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը իրավունք ունի առերես հարցաքննել միայն այն անձանց, ովքեր նախօրոք հարցաքննվել են և նրանց տված ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ:
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Սարիբեկ Հարությունյանը որպես վկա հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունք տալ (օգտվել է լռելու իրավունքից): Չնայած դրան, նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից կատարվել է Սարիբեկ Հարությունյանի և վկա Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննություն, որով խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի պահանջները: Չնայած դրան, նախաքննության մարմինը Սարիբեկ Հարությունյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորող ապացույցների թվում նշել է նաև Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը:
Դատարանը գտնում է, որ նշված առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի պահանջների խախտմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն ՙքննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՚ ձեռք բերված նյութերը չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում և օգտագործվել որպես ապացույց: Նման պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պետք է բավարարել պաշտպանության կողմի միջնորդությունը և վերը նշված առերեսման արձանագրությունը պետք է դիտել որպես անթույլատրելի ապացույց:
Անդրադառնալով պաշտպան Ս.Ջաղինյանի մինչդատական վարույթում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի այլ խախտումների վերաբերյալ միջնորդությանը, մասնավորապես`
Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ:
Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում տեղ գտած նշված խախտումները էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերը նշված խախտումներն ու բացթողումները վերացնելու և հետագայում համանման դեպքերի տեղիք չտալու նպատակով անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601 հոդվածի համաձայն կայացնել լրացուցիչ որոշում և այն ուղարկել համապատասխան պաշտոնատար անձանց քննարկմանը:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի հատկանիշներին:
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխան (Նարեկ Սարիբեկի Հարությունյան, ծնված` 28.05.2005թ.-ին և Լիանա Սարիբեկի Հարությունյան, ծնված` 10.08.2006թ.-ին):
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրանց կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորների անձը:
Հաշվի առնելով Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Դատարանը գտնում է, որ չպետք է անդրադառնալ տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցին` քաղաքացիական հայց հարուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ դատարանն անհրաժեշտ է համարում տուժողի իրավահաջորդին պարզաբանել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսgրքի 155 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց չհարուցելու դեպքում անձն իրավունք ունի քաղաքացիական հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման յոթ (7) տարի ժամկետով:
Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2012 թվականի ապրիլի 27-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` ստորագրություն
Բնագրի հետ ճիշտ է
Դատավոր Լ. Ավետիսյան
ԵԱՔԴ/0189/01/12







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԱՔԴ/0189/01/12
Նախագահող դատավոր` Ա.Պետրոսյան
Դատավորներ` Ս.Համբարձումյան
Մ.Պետրոսյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ԱՎԱԳՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՋԱՂԻՆՅԱՆԻ


2014 թվականի մայիսի 31-ին ք.Երևանում

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանի, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքները,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2012 թվականի ապրիլի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը` Սարիբեկ Հարությունյանի կողմից Ժորա Կարապետյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու փաստի առթիվ։
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Ս.Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով։ Նույն օրը Ս.Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռով Ս.Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի ապրիլի 27-ից, իսկ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Նույն օրն Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է լրացուցիչ որոշում՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի ուշադրությունը հրավիրելով քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում թույլ տրված խախտումների և բացթողումների վրա՝ դրանք վերացնելու և հետագայում նման խախտումներ թույլ չտալու նպատակով համապատասխան միջոցներ ձեռնարկելու համար։
3. Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2014 թվականի հունվարի 24-ին որոշում է կայացրել բողոքները բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը բեկանելու և գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու մասին։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանը, մեղադրող Դ.Կարապետյանը և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 4-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքներն ընդունվել են վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

2. Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
5. Ս.Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2012 թվականի ապրիլի 17-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիր 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտեր դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` փակ քունքոսկրի և կողմնոսկրերի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյան ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ.Կարապետյանի մահը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 299)։
6. Նախաքննության մարմնի «Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին» 2012 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշման համաձայն` «(…) քննիչ Ա.Վարդանյանս, (…) որոշեցի [թ]իվ 14110012 քրեական գործով նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳ Կենտրոնի փորձագետներին (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 248-249) ։
7. Նախաքննության մարմնի «Փորձաքննություն նշանակելու որոշմանը ծանոթացնելու մասին» 2012 թվականի օգոստոսի 21-ի արձանագրության համաձայն` «Ես` Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ, (…) Ա.Ս.Վարդանյանս (…) կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը ծանոթացրեցի մեղադրյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին և միաժամանակ պարզաբանեցի, որ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասի` գործով փորձաքննություն նշանակելիս և կատարելիս նա իրավունք ունի (…)։
Որոշմանը ծանոթանալուց հետո մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը հայտարարեց. պաշտպան Ս.Ջաղինյանը լիազորված է իմ փոխարեն հարուցելու միջնորդություններ և հանդես գալու իմ անունից, հարցաքննելու և հարցեր ուղղելու փորձագետներին և մասնակցելու անհրաժեշտության դեպքում կատարվող փորձաքննություններին կամ հայտնելու բացարկներ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 32)։
8. Դատաբժշկական փորձագետների 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ի թիվ 155/հձ եզրակացության համաձայն` «(…) Դատաբժշկական փորձագիտական հանձնաժողով[ը], հետևյալ կազմով, նախագահ Գ.Կ.Հարությունյան` ԴԲԳԳԿ-ի կազ.մեթոդ բաժնի վարիչ, բ.գ.թ., դոց., (…), անդամներ` Մ.Ա.Եղունյան` ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» ԲԿ-ի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ., պրոֆ. և գործով զեկուցող Ի.Ֆ.Մելքոնյան` ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ, թիվ 14110012 քր. գործի նյութերով կատար[վ]ել է փորձաքննություն Ժորա Միսակի Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ։ Փորձագետի իրավունքները և պարտականությունները, որոնք նախատեսված են քր. դատ. օր. 85-րդ հոդվածով, բացատրված են։ Ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու պատասխանատվության մասին, որը նախատեսված է քր. օր. 338-րդ հոդվածով, նախազգուշացված եմ։ Փորձագետ(ներ)` [ստորագրություններ]» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 162)։
2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացությանը ծանոթացել են մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը և նրա պաշտպան Ս.Ջաղինյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 192)։
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունիսի 6-ի դատական նիստում փորձագետ Գ.Հարությունյանն իր ցուցմունքում նշել է. «(…) [իմ ձեռքի տակ է եղել] քրեական գործը, (…) քրեական գործը մանրամասն կարդացել եմ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, դատական նիստի արձանագրման համառոտագրում և լազերային սկավառակ, թերթ 74-77)։
10. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(…) Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից երևում է, որ Ս.Հարությունյանը ձեռքով մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ.Կարապետյանին։ Այսինքն Ս.Հարությունյանին վերագրվել է մեկից ավել վնասվածքների պատճառման մեղադրանք։
(…) Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ Ս.Հարությունյանը մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ.Կարապետյանին։ Այսինքն՝ որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, այնուհետև մեղադրական եզրակացության մեջ զետեղված այն ձևակերպումը, որ Սարիբեկ Հարությունյանը «…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան…», որևէ ապացույցով հաստատված չէ։
(…) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, քանի որ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել նախաքննության մարմնի կողմից մեղսագրված արարքում, այն է՝ Ժ.Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց, այսինքն՝ նրա մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնված է լոկ ենթադրության վրա։
(…) ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրվել է թիվ 155/հձ եզրակացությունը։ Սույն փորձաքննության կատարմանը մասնակցել է ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» ԲԿ նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ. պրոֆեսոր Մ. Ա. Եղունյանը։ Փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն։
(…) [Թ]իվ 155/հձ եզրակացությունից երևում է, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչի կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
(…) [Վ]երոնշյալ փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով նաև փորձագետ չի հանդիսանում։
Բացի այդ, խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը։
(…) [Գ]ործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել են փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ են վերադարձվել։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունը պետք է համարել որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ։
(…) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն անհիմն են հետևյալ պատճառաբանությամբ։
(…) [Թ]եև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ սույն գործի նախաքննության ընթացքում Ս.Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ ենթակետի համաձայն՝ նա իրավունք ուներ հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ, իսկ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի միջև կատարված առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս.Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի՝ Զավեն Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել՝ մահանալու պատճառով։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ, և այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում մեջբերել է գործով միակ ականատես Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքը, ըստ որի՝ վերջինս տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ։
(…) Ինչպես բացատրությամբ, այնպես էլ իր բոլոր վեց ցուցմունքներում նա երբևէ չի հայտնել, որ «…տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ…»։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու մասին Առաջին ատյանի դատավճռում, Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված ձևակերպումը նույնպես ենթադրություն է, ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ պահանջների խախտմանը։ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 70-98)։

3. Վճռաբեկ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները
Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
11. Մեղադրող Դ.Կարապետյանն իր վճռաբեկ բողոքում փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործում առկա ապացույցներից։ Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերից չբխող և անհիմն են.
ա) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանին մեկից ավելի վնասվածքներ հասցնելու վերաբերյալ։
Ըստ բողոքաբերի՝ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ գործով վկա Զ.Մելքոնյանն իր տնից դուրս է եկել` արդեն իսկ սկսված վիճաբանության ձայներ լսելով, և ականատես է եղել Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանին հասցված վերջին հարվածին, և որ Ժ.Կարապետյանի մարմնի վրա մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալն ընդհանրապես մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, առանձնանալուց հետո նրանց որևէ մեկը չի մոտեցել, իսկ Զ.Մելքոնյանի` վիճաբանությանն ականատես լինելու պահին Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը եղել են միայնակ։
բ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված` Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու վերաբերյալ ձևակերպումը ենթադրություն է։
Բողոքաբերի կարծիքով՝ թեև Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում տառացի նման արտահայտություն առկա չէ, բայց վերոնշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է տարբեր ժամանակահատվածներում վկայի կողմից տրված ցուցմունքներով։
գ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի դրույթները` բողոքաբերը նշել է, որ բարդ կամ կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել միանձնյա կամ նույն մասնագիտությամբ փորձագետների հանձնաժողովի կողմից։
դ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով պետք է համարել անթույլատրելի ապացույց, նախ այն պատճառով, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ինչն ըստ ստորադաս դատարանի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի խախտում է, ինչպես նաև այն հիմնավորմամբ, որ քրեական գործի նյութերը փորձագիտական հանձնաժողովին տրամադրելու կապակցությամբ գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց։
Բողոքաբերի համոզմամբ կրկնակի հանձնաժողովային փորձաքննությունների կարգի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով նախատեսված իրավակարգավորումը բաց է, քանի որ հաշվի չեն առնվում այն դեպքերը, երբ փորձագիտական հիմնարկում համապատասխան նեղ մասնագետի բացակայության պայմաններում փորձագետ է հրավիրվում այլ հիմնարկից, ինչպես նաև կարգավորված չէ հրավիրված մասնագետին քննիչի կողմից իրավունքների և պարտականությունների պարզաբանման անհրաժեշտության հարցը։ Նկարագրված իրավիճակում պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի այն կարգավորմամբ, որի համաձայն` փորձագետը նշանակվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմանը համապատասխան` փորձագիտական հաստատության ղեկավարի կողմից։ Վերջինս էլ փորձագետին ծանոթացնում է իր իրավունքներին և պարտականություններին ու նախազգուշացնում կեղծ եզրակացություն տալու համար օրենքով նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Բողոքի հեղինակը կարծիք է հայտնել նաև, որ Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ եզրահանգման է եկել այն առումով, որ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ, հետևաբար այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց։
12. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` մեղադրողը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին՝ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերեսման արձանագրությունը ճանաչելով որպես թույլատրելի ապացույց։
13. Տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանն իր վճռաբեկ բողոքում նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի բեկանումը դուրս է որևէ տրամաբանությունից, քանի որ այդ դատավճռով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ազատազրկում 7 տարի ժամկետով, բավականին մեղմ է, և դատական ակտը պետք է առնվազն թողնվեր անփոփոխ։
Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ խախտվել են իր իրավունքները, քանի որ նա, հանդիսանալով տուժողի իրավահաջորդ, Վերաքննիչ դատարանի կողմից չի ծանուցվել և ներկա չի գտնվել դատական նիստերին` զրկված լինելով իր տեսակետը և առարկությունները ներկայացնելու հնարավորությունից։
14. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` տուժողի իրավահաջորդը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
15. Պաշտպան Ս.Ջաղինյանն իր վճռաբեկ բողոքում նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 398-րդ հոդվածի պահանջների խախտումներ։
Ի հիմնավորումն իր փաստարկի` բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը դուրս է եկել իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից և գնահատման է ենթարկել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչված` Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնայնի առերես հարցաքննության արձանագրությունը, որը չի վիճարկվել ներկայացված վերաքննիչ բողոքում։
Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է իր կողմից փաստարկված խախտումները` կապված Ս.Հարությունյանի դատավարական իրավունքների ոտնահարման, նախնական քննության մարմինների անօրինական գործողությունների և անգործության, դատարանի կողմից պաշտպանության կողմի միջնորդությունների անհիմն մերժման հետ, և անդրադարձել է միայն դրանցից մեկին` դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության վիճարկմանը` փաստելով, որ այն հիմնավոր է։
16. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ պաշտպանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և բեկանված մասով գործն ուղարկել նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը։

4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
17. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույց ձեռք բերելիս թույլ տրված քրեադատավարական խախտումների հետևանքների, ինչպես նաև առերես հարցաքննությունը որպես անձի հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքի ապահովման միջոց դիտարկելու հարցի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
I. Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննության եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելը.
18. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նախ անդրադառնալ մեղադրողի բարձրացրած իրավական այն հարցին, թե հիմնավորվա՞ծ են արդյոք թիվ 155/հձ կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները։
19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…)։
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա»։
Ապացույցների թույլատրելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) որպես քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով։ Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա։ (…)» (տե՛ս Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշման 15-րդ կետը)։
20. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված օրենսդրական դրույթները վերլուծելով Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում էական չեն կարող համարվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի այն խախտումները, որոնցով չեն սահմանափակվել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք չեն զրկվել, ինչպես նաև այն խախտումները, որոնք ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա չեն ազդել կամ չէին կարող ազդել։ Այլ խոսքով` քննչական կամ այլ դատավարական գործողություննների կատարման ժամանակ թույլ տրված քրեադատավարական օրենսդրության խախտումները պետք է գնահատվեն` ելնելով դրանց բնույթից, ծանրությունից և վերոնշյալ գործողությունների արդյունքում ստացված ապացուցողական նյութի որակի և հավաստիության վրա դրանց ազդեցության աստիճանից։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելը` որպես իրավական հետևանք, պետք է տեղի ունենա միայն քրեադատավարական օրենսդրության էական խախտման առկայության պարագայում։ Հակառակ դեպքում ապացույցների թույլատրելիության հարցին կցուցաբերվի ձևական մոտեցում, ինչն էլ կհանգեցնի ապացուցողական նյութի անտեղի կորստի։
21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Փորձագետը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման համապատասխան` նշանակում է փորձագիտական հաստատության ղեկավարը` գիտության, տեխնիկայի, արվեստի կամ արհեստի որևէ բնագավառում իր հատուկ գիտելիքներն օգտագործելով գործի նյութերը հետազոտելու և դրա հիման վրա եզրակացություն տալու համար։ Փորձագետը կարող է նշանակվել դատավարության մասնակցի առաջարկած անձանցից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բարդ կամ կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել միանձնյա կամ նույն մասնագիտությամբ փորձագետների հանձնաժողովի կողմից։ Կողմի պահանջով փորձագետների հանձնաժողովի կազմում կարող է ընդգրկվել իր կողմից հրավիրված փորձագետը (…)։
2. Հանձնաժողովային փորձաքննություն կատարելու մասին որոշումը պարտադիր է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարի համար։ Եթե փորձաքննության կատարումը հանձնարարված է փորձագիտական հիմնարկին` առանց հանձնաժողովային փորձաքննության պահանջի, ապա նրա ղեակավարն իրավասու է կազմակերպել հանձնաժողովային փորձաքննության կատարումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին իր կայացրած որոշումը, հետազոտման օբյեկտը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև քրեական գործն ուղարկում է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարին։ Փորձաքննության կատարմանը մասնակցում է այն փորձագետը, որը նշված է որոշման մեջ։ Եթե որոշման մեջ կոնկրետ փորձագետ նշված չէ, ապա փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը պետք է որոշի, թե տվյալ փորձագիտական հիմնարկի որ փորձագետն է կատարելու փորձաքննությունը։
2. Փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը փորձագետին ծանոթացնում է սույն օրենսգրքի 85 հոդվածով նախատեսված նրա իրավունքներին ու պարտականություններին, նախազգուշացնում է եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին, կազմակերպում է փորձաքննության կատարումը, սակայն իրավունք չունի փորձագետին տալ ցուցումներ, որոնք կանխորոշում են հետազոտությունների ընթացքը և հետևությունների բովանդակությունը։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները։ Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի։ Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը։ Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները։ (…)»։
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետը նշանակվում է վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձագիտական հաստատության ղեկավարի կողմից` վարույթն իրականացնող մարմնի կայացրած որոշման մեջ նշված անձանցից, իսկ այդպիսիք նշված չլինելու դեպքում` տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետներից։ Ինչ վերաբերում է կրկնակի փորձաքննություններին, ապա դրանք կարող են կատարվել այն դեպքերում, երբ սկզբնական եզրակացությունը հիմնավորված չէ, կասկած է հարուցում, ոչ հավաստի են ճանաչվել դրա համար հիմք հանդիսացող ապացույցները, ինչպես նաև երբ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները։ Ընդ որում, կրկնակի փորձաքննություն կատարելու որոշման մեջ պետք է նշվեն սկզբնական փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, իսկ դրա կատարումը պետք է հանձնարարվի այլ փորձագետի։ Բացի այդ, կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել հանձնաժողովի կողմից, որի կազմակերպման իրավասությամբ, անգամ հանձնաժողովային փորձաքննության ուղղակի պահանջի բացակայության դեպքում, օժտված է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը։ Վերջինս էլ փորձագետին, իսկ հանձնաժողովային փորձաքննության կատարման դեպքում` փորձագետներին ծանոթացնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածով նախատեսված իրավունքներին ու պարտականություններին, նախազգուշացնում է եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
22. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ 2012 թվականի օգոստոսի 15-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշանակվել է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոնի (այսուհետ նաև` ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ) փորձագետներին։ Ընդ որում, կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ չեն նշվել այն անձինք, որոնք պետք է իրականացնեն տվյալ փորձաքննությունը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմանը վարույթն իրականացնող մարմինը ծանոթացրել է մեղադրյալ Ս.Հարությունյանին և պարզաբանել նրա` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված իրավունքները։ Որոշմանը ծանոթանալուց հետո մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը հայտարարել է, որ լիազորում է պաշտպան Ս.Ջաղինյանին մասնակցել տվյալ փորձաքննությանը, անհրաժեշտության դեպքում հարցեր ուղղել փորձագետներին, հայտնել բացարկներ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքում դատաբժշկական հանձնաժողովը` մասնակցությամբ ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետներ Գ.Հարությունյանի, Ի.Մելքոնյանի և ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար Մ.Եղունյանի, 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին կայացրել է Ժ.Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ թիվ 155/հձ եզրակացությունը. միաժամանակ վերոնշյալ փորձագետները ստորագրությամբ հաստատել են, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները պարզաբանված են, ինչպես նաև իրենք նախազգուշացված են ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթացվել են մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը և նրա պաշտպան Ս.Ջաղինյանը, ովքեր փորձագետներին բացարկ հայտնելու վերաբերյալ որևէ դիրքորոշում չեն հայտնել (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը թիվ 155/հձ եզրակացությունը ճանաչել է անթույլատրելի ապացույց հետևյալ հիմնավորմամբ.
ա) փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչի կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին,
բ) խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը,
գ) գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել են փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ են վերադարձվել,
դ) քննիչի կողմից նշանակվել է կրկնակի փորձաքննություն, մինչդեռ փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
23. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները վերլուծելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված օրենսդրական դրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Մ.Եղունյանի մասնակցությամբ, ով վարույթն իրականացնող մարմնի որոշման մեջ նշված փորձագիտական հիմնարկի` ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ չի հանդիսացել, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 248-րդ հոդվածի պահանջների խախտում է։ Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ խախտումը չի կարող համարվել էական, քանի որ դա իր հերթին չի հանգեցրել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքների սահմանափակման կամ այդ իրավունքներից զրկելուն կամ որևէ այլ կերպ չի ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Մ.Եղունյանը փորձագետ է նշանակվել փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարի կողմից, նրան պարզաբանվել են իր իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև նա տեղեկացվել է ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
Նախաքննության մարմինը կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ չի նշել այն անձանց, որոնք պետք է իրականացնեն փորձաքննությունը։ Տվյալ որոշմանը ծանոթացվել է Ս.Հարությունյանը, ով հայտարարել է, որ լիազորում է իր պաշտպանին մասնակցել փորձաքննությանը, անհրաժեշտության դեպքում հարցեր տալ փորձագետներին, հայտնել բացարկներ։ Այնուհետև, վարույթն իրականացնող մարմինը պաշտպանի ներկայությամբ ծանոթացրել է Ս.Հարությունյանին կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությանը։ Այսինքն՝ պաշտպանության կողմը, Մ.Եղունյանին բացարկ հայտնելու իրական հնարավորություն ունենալով, չի օգտվել իր իրավունքից, հետևաբար անհիմն են Վերաքննիչ դատարանի պնդումներն այն մասին, որ խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված՝ փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը։
Քրեական գործի նյութերը փորձագիտական հանձնաժողովին տրամադրված չլինելու հետ կապված Վերաքննիչ դատարանի դատողությունները նույնպես հիմնազուրկ են և հերքվում են քրեական գործում առկա փաստական տվյալներով, մասնավորապես, քննության առարկա փորձագիտական եզրակացության մեջ առկա ձևակերպմամբ առ այն, որ «թիվ 14110012 քրեական գործի նյութերով կատարվել է փորձաքննություն Ժ.Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ», ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանում փորձագետ Գ.Հարությունյանի տված ցուցմունքով այն մասին, որ նա ձեռքի տակ ունեցել է քրեական գործը, դրան մանրամասն ծանոթացել է (տե՛ս սույն որոշման 8-9-րդ կետերը)։
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի դատողություններն այն մասին, որ դատաբժշկական փորձագետների եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն, անհիմն են և չեն բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի տրամաբանությունից։ Մասնավորապես, նշված հոդվածից բխում է, որ կրկնակի փորձաքննությունները, անգամ հանձնաժողովային փորձաքննության ուղղակի պահանջի բացակայության դեպքում, կարող են կատարվել հանձնաժողովի կողմից, որի կազմակերպման իրավասությամբ օժտված է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը, ինչն էլ տվյալ դեպքում իրականացվել է։
24. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքը, որ սույն գործով կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարվել է Մ.Եղունյանի մասնակցությամբ, ով վարույթն իրականացնող մարմնի որոշման մեջ նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չի հանդիսացել, դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտում չի հանդիսանում, քանի որ չի հանգեցրել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքների սահմանափակման կամ այդ իրավունքներից զրկելուն կամ որևէ այլ կերպ չի ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Հետևաբար, թիվ 155/հձ կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները հիմնազուրկ են և չեն բխում գործի նյութերից։
II. Առերեսման իրավաչափությունն այն պայմաններում, երբ մեղադրյալը (կասկածյալը) հրաժարվում է ցուցմունք տալուց.
25. Սույն գործով մեղադրողի կողմից բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է. իրավասո՞ւ է արդյոք նախաքննության մարմինն առերես հարցաքննություն կատարել վկայի և մեղադրյալի (կասկածյալի) միջև այն պայմաններում, երբ վերջինս, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալուց։
26. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…),
դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության (…)»։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը, եկել է այն ընդհանուր հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (տե՛ս Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9120/80, 31-33-րդ կետեր)։ Անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (տե՛ս Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 65-րդ կետ)։
Ունտերպերտինգերի և Սադակի գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները ոչ թե կոնկրետ գործի փաստերով պայմանավորված դատողություններ են, այլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային պրակտիկայի արտահայտություն, որոնք բազմիցս վերահաստատվել ու կիրառվել են (տե՛ս Հուլկի Գյունեշն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2003 թվականի հունիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28490/95, 53-54-րդ կետեր, Գոսսան ընդդեմ Լեհաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2007 թվականի հունվարի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47986/99, 54-55-րդ կետեր, Բալսիտե-Լիդեիկյենեն ընդդեմ Լիտվայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72596/01, 86-րդ կետ, Չական ընդդեմ Ալբանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44023/02, 102-րդ կետ, և այլն)։
Հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքով չապահովված ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու իրավաչափության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս mutatis mutandis Համայակ Զալիկոյի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0212/01/10 որոշման 22-24-րդ կետերը)։
27. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարրերից է պաշտպանության կողմի իրավունքը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) ենթարկել մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք տված վկաներին։ Ընդ որում, նշված իրավունքի իրացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի պաշտպանության կողմին տրվի մեղադրյալի դեմ հանդես եկած անձանց ցուցմունքները վարույթի որևէ փուլում վիճարկելու, նրան հարցաքննելու համարժեք և պատշաճ հնարավորություն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ընդհանուր առմամբ բովանդակում է պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցման իրավունքը նաև նախաքննության փուլում կենսագործելու համար անհրաժեշտ իրավական մեխանիզմներ։ Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում»։
Մեջբերված քրեադատավարական նորմի, ինչպես նաև առերես հարցաքննության անցկացման կարգը սահմանող այլ դրույթների համադրված վերլուծությունից ակնհայտ է, որ առերեսումը քննչական գործողություն է, որի առաջնային նպատակը ապացույց ձեռք բերելն է այն պայմաններում, երբ առկա են էական հակասություններ երկու անձանց ցուցմունքների միջև։ Մյուս կողմից, սակայն, առերեսումը նախաքննության փուլում միակ դատավարական միջոցն է, որի օգնությամբ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հնարավորություն տալ անձին վիճարկել իր դեմ տրված ցուցմունքները՝ դրանով իսկ ապահովելով պաշտպանության կողմի՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքը։ Այլ խոսքով՝ առերես հարցաքննությունն իրականացվում է ոչ միայն գործով ճշմարտությունը բացահայտելու նպատակով, այլև հանդիսանում է նախաքննության փուլում մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման միջոց։ Հետևաբար, անթույլատրելի է առերես հարցաքննության հնարավորությունը բացառել միայն այն պատճառով, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալ։
28. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 27-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ առերես հարցաքննության անցկացման կարգը կանոնակարգող քրեադատավարական իրավանորմերը մեկնաբանելիս և դրանցով սահմանված իրավական մեխանիզմները գործադրելիս հարկ է նկատի ունենալ, որ դրանք չեն կարող հանգեցնել մեղադրյալի (կասկածյալի)` արդար դատաքննության իրավունքի չեզոքացմանը։ Ուստի, խնդրո առարկա հարցի կապակցությամբ հանրային և մասնավոր իրավաչափ շահերը պետք է այնպես հավասարակշռվեն, որ մեղադրյալը չզրկվի հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքից և արդյունավետ պաշտպանության հնարավորությունից։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու՝ մեղադրյալի սահմանադրական իրավունքի իրացումն ինքնին չի բացառում առերեսման (հակընդդեմ հարցման) հնարավորությունը։ Այն դեպքում, երբ վկան մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք է տալիս որևէ անձի դեմ, իսկ վերջինս օգտվում է իր լռելու իրավունքից, ապա վարույթն իրականացնող մարմինն այս օբյեկտիվ իրավիճակը կարող է գնահատել որպես փաստացի տրված երկու ցուցմունք, որոնց միջև առկա է էական հակասություն և այդ ընկալումն արձանագրել առերեսում անցկացնելու մասին որոշմամբ՝ իրական և պատշաճ հնարավորություն տալով պաշտպանության կողմին հարցաքննել վկային և վիճարկել նրա հայտնած փաստական տվյալների ճշմարտացիությունը։ Այս պայմաններում անցկացված առերես հարցաքննությունն ինքնին չի հանգեցնի քրեադատավարական օրենքի էական խախտման` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի իմաստով։
29. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ նախաքննության մարմինը 2012 թվականի ապրիլի 27-ին Զ.Մելքոնյանի և Ս.Հարությունյանի միջև առերես հարցաքննություն է իրականացրել, որին մասնակցել է նաև վերջինիս ներկայացուցիչ, փաստաբան Ս.Ջաղինյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթ 77-79)։
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով նշված առերես հարցաքննության արձանագրությունը համարել է անթույլատրելի ապացույց՝ փաստարկելով, որ նախաքննության ժամանակ Ս.Հարությունյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ իրականացվել է առերեսում։
Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին գտել է, որ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ, և այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց, քանի որ թեև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն նախաքննության ընթացքում Ս.Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ և իրավունք է ունեցել հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ։ Տվյալ դեպքում առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս.Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի՝ Զ.Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել՝ մահանալու պատճառով (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
30. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 27-28-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության մարմինն իրավասու է առերես հարցաքննություն կատարել վկայի և մեղադրյալի (կասկածյալի) միջև այն պայմաններում, երբ վերջինս, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալուց։ Ուստի, սույն գործով Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի միջև առերես հարցաքննություն իրականացնելով՝ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը փաստացի հնարավորություն է տվել Ս.Հարությունյանին վիճարկել իր դեմ տրված ցուցմունքները՝ դրանով իսկ ապահովելով պաշտպանության կողմի՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքը։ Հետևաբար, հիմնազուրկ է Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն այն մասին, որ քննարկվող առերես հարցաքննության արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ նախաքննության ժամանակ Ս.Հարությունյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի իմաստով առերես հարցաքննություն չէր կարող իրականացվել։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է արտահայտում Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշման հետ այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 27-ին Զ.Մելքոնյանի և Ս.Հարությունյանի միջև առերես հարցաքննությունն իրականացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, հետևաբար նշված հարցաքննության արձանագրությունը որպես ապացույց պետք է համարել թույլատրելի։
31. Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հիմնազուրկ է համարում պաշտպան Ս.Ջաղինյանի վճռաբեկ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով վիճարկվող առերես հարցաքննության արձանագրության թույլատրելիության հարցը, դուրս է եկել վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից (տե՛ս սույն որոշման 16-րդ կետը)։ Վերաքննիչ բողոքների ուսումնասիրությունից հետևում է, որ պաշտպանության կողմը Վերաքննիչ դատարանի առջև փաստարկել է, որ տեղի է ունեցել «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքի խախտում, քանի որ վարույթի որևէ փուլում պաշտպանության կողմը հնավորություն չի ունեցել հակընդդեմ հարցման ենթարկել մահացած վկա Զ.Մելքոնյանին (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 2-20 և 34-39)։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առկա էին բավարար հիմքեր՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերես հարցաքննության արձանագրության թույլատրելիության վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտելու համար։

III. Բողոքաբերների բարձրացրած մյուս հարցերը.
32. Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները (վկաներ Լ.Սուքիասյանի, Ա.Մելքոնյանի, Հ.Մանուկյանի, Ա.Թումանյանի, Ա.Սուքիասյանի, Լ.Սարգսյանի, Ռ.Գրիգորյանի, Զ.Մելքոնյանի, Գ.Հարությունյանի, տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի ցուցմունքներ, դատաբժշկական փորձագետների թիվ 387, 115/հձ եզրակացություններ), դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատելով` հանգել է հիմնավոր հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ Ս.Հարությունյանի մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված և հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Մասնավորապես, դատաքննության ժամանակ հետազոտված և դատավճռի հիմքում դրված վերոգրյալ ապացույցներով հաստատված է, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի և տուժող Ժ.Կարապետյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում նրանք քաշքշել և հայհոյել են միմյանց։ Այնուհետև ներկա անձանց միջամտությունից հետո Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանն առանձնացել են, նրանց հետ որևէ անձ չի եղել, այդ պահին Ժ.Կարապետյանը մարմնական վնասվածքներ չի ունեցել։ Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի վիճաբանությունը շարունակվել է Զ.Մելքոնյանի տան դիմաց։ Վերջինս, լսելով վիճաբանության ձայներ, դուրս է եկել և ականատես եղել, թե ինչպես է Ս.Հարությունյանը բռունցքով հարված հասցնում Ժ.Կարապետյանի դեմքին, որից նա ուշագնաց վայր է ընկնում։ Դրանից հետո, Ս.Հարությունյանը հեռացել է, իսկ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, վիրահատել, որտեղ էլ վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է։
Համաձայն դատաբժշկական փորձագետների վերոնշյալ եզրակացությունների՝ Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարումից՝ գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով։ Դիակի վրա առկա են եղել մի շարք մարմնական վնասվածքներ, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի (առարկաների) ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք էլ տվյալ դեպքում բերել են մահվան։ Նշված վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու հետևանքով հնարավոր չէ, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի (առարկաների), այդ թվում՝ բռունցքի կամ երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցության։ Վնասվածքներն ունեն կարճ ժամանակահատվածում պատճառվելու հատկանիշներ, ձախ քունքային հատվածում առկա վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործության։ Ժ.Կարապետյանի մահվան հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երեք վնասվածքներից երկուսը՝ բերանի և ձախ քունքային շրջանում ներդրված ուժերը, որոնք տարանջատել հնարավոր չէ։
Մեջբերված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում Վճռաբեկ դատարանի համար անհասկանալի է Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է անմեղության կանխավարկածի պահանջը, քանի որ լոկ ենթադրության հիման վրա Ս.Հարությունյանին մեղավոր է ճանաչել Ժ.Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, իսկ Վերաքննիչ դատարանի դատողությունները հիմնազուրկ են և չեն բխում գործի փաստական տվյալներից։
33. Վճռաբեկ դատարանն անհիմն է համարում նաև Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է անմեղության կանխավարկածի պահանջները, քանի որ դատավճռում արձանագրել է, թե վկա Զ.Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ։ Մինչդեռ վկա Զ.Մելքոնյանը երբևէ իր ցուցմունքներում նման բան չի հայտնել (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վկա Զ.Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներում հայտնել է, որ վիճաբանության ձայներ լսելով՝ դուրս է եկել տնից և անմիջապես տեսել, թե ինչպես է Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված հասցնում Ժ.Կարապետյանի դեմքին, որից վերջինս երկու-երեք քայլ հետ է գնացել, տապալվել գետնին ու առանց որևէ բան ասելու, սկսել է թպրտալ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթ 74-75, հատոր 2-րդ, թերթ 1, հատոր 3-րդ, թերթ 64)։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դատավճռում վկա Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներն ամրագրելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված վերոգրյալ անհստակությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի անմեղության կանխավարկածի խախտում արձանագրելու համար։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի հետևություններն այս առումով նույնպես չեն բխում քրեական գործի փաստական տվյալներից։
34. Անդրադառնալով պաշտպանի բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է իր կողմից ներկայացված խախտումները և անդրադարձել է դրանցից միայն մեկին (տե՛ս սույն որոշման 15-րդ կետը)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) թեև 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարաններին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն միջոցների ամբողջությունը, որոնց կողմը կարող է դիմել դատավարության ընթացքում, ինչպես նաև դատական վճիռների և որոշումների կայացման և կազմման օրենսդրական, սովորութային և դոկտրինալ առանձնահատկությունները, որոնք առկա են յուրաքանչյուր Պայմանավորվող Պետությունում։ Ահա թե ինչու այն հարցը, թե դատարանն արդյոք կատարել է որոշումը պատճառաբանելու՝ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածից բխող իր պարտականությունը, կարող է քննարկվել միայն գործի հանգամանքների լույսի ներքո» (տե՛ս, Հելն ընդդեմ Ֆինլանդիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1997 թվականի դեկտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 157/1996/776/977, կետ 55, Ռուիզ Տորիջան ընդդեմ Իսպանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հարքն ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61)։ Նշված դիրքորոշման հիման վրա` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող փաստարկները մանրակրկիտ կերպով քննարկվել և պատճառաբանվել են, հետևաբար այս առումով պաշտպանի պնդումները հիմնազուրկ են։
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, իր դատական ակտում քննարկման առարկա դարձնելով պաշտպանության կողմի փաստարկները, անհրաժեշտ հիմնավորումներ է բերել այն մասին, որ գործի նախաքննության ընթացքում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտումներն ու թերություններն իրենց բնույթով էական չեն, դրանք որևէ կերպ չեն խոչընդոտել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը և չեն ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ուստի քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում թույլ տրված խախտումների վրա համապատասխան պաշտոնատար անձանց ուշադրությունը հրավիրելու և նմանատիպ խախտումները բացառելու նպատակով ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601-րդ հոդվածի կարգով կայացրել է լրացուցիչ որոշում (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը)։
35. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 19-24-րդ և 33-34-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը և եզրահանգումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ` դատավարական իրավունքի խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ, 406-րդ և 419-րդ հոդվածների համաձայն` հիմք է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Միևնույն ժամանակ, արդարադատության արդյունավետության շահերից ելնելով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է ուժ տալ սույն գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
36. Ինչ վերաբերում է տուժողի իրավահաջորդի փաստարկին այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից չի ծանուցվել և ներկա չի գտնվել դատական նիստերին` զրկվելով իր տեսակետը և առարկությունները ներկայացնելու հնարավորությունից (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը), ապա Վճռաբեկ դատարանը դրան չի անդրադառնում՝ նկատի ունենալով, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշման բեկանման հետևանքով այդ հարցի իրավական նշանակությունը բացակայում է։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Ս.Ջաղինյանի վճռաբեկ բողոքը մերժել, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքները բավարարել։ Ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։


Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0189/01/12
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 28-12-2012
Քրեական գործի համարը 0189/01/12
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14110012
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Սարիբեկ Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա դիտավորությամբ Ժորա Կարապետյանի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, անզգուշությամբ առաջացնելով վերջինիս մահը։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սարիբեկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հայրանուն Վարազդատի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 112 Մաս 2 Կետ 14
Վիճակագրական տողի համարը 1.9
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 28-12-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Լևոն
Ազգանուն Ավետիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 28-12-2012
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 08-01-2013
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 08-01-2013
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-01-2013
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժողի իրավահաջորդ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Սարիբեկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ՀՀ ԱՆ <Նուբարաշեն> ՔԿՀ
Դատավարության կողմեր
Անուն Գրիգորի
Ազգանուն Շահվերդյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ջաղինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Միսակ
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռաֆիկ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-02-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-02-2013
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-02-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-03-2013
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-03-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-04-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-04-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 25-04-2013
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-05-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-05-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-06-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-06-2013
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-06-2013
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-07-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-07-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 09-08-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-08-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 03-09-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-09-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-09-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-10-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-10-2013
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-11-2013
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 08-11-2013
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Սարիբեկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 08-11-2013
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0189/01/12

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն.Ղազարյանի, Ե.Կարապետյանի, Հ.Արտաշեսյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Ռ. Խաչատրյանի
պաշտպաններ` Ա.Շահբազյանի, Գ.Շահվերդյանի, Ս.Ջաղինյանի


2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի, ծնված 1979 թվականի փետրվարի 27-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատել, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվել է ք.Երևան, Արաբկիր 23 փողոցի 13 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, կալանքի տակ է 2012 թվականի ապրիլի 27-ից,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012 թվականի ապրիլի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը:
2012 թվականի ապրիլի 27-ին կասկածյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ձերբակալվել է:
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: Դատարանի որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով:
2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14110012 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 2400-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիրի 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտերը դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գյխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյուն ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ.Կարապետյանի մահը:
3.Ապացույցների հետազոտում.
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում և դատաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալ:
Ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Լևոն Աղասու Սուքիասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես հարևան: Նրա հետ նորմալ հարաբերությունների մեջ է: Տուժողին նույնպես ճանաչել է` որպես իր որդիների ընկեր: Դեպքի օրը գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Այնտեղ տղաները` Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև, նրանք սկսել են բղավել: Ա.Թումանյանը ամոթանք է տվել նրանց: Վիճաբանության ընթացքում իրար չեն հարվածել, չեն հայհոյել: Բոլորը շտաբից դուրս են եկել: Նրանք մնացել են շտաբի դռան դիմաց, իսկ Ա.Թումանյանը, Հ.Մանուկյանը և ինքը գնացել են տուն: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ.Կարապետյանն իրենց տան աստիճաններից ընկել է: Հետագայում լսել է, որ այդ օրը ժ.Կարապետյանն ու Ս.Հարությունյանն իրար հետ կռվել են: Ս.Հարությունյանին կալանավորել են: Վկան հայտնեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից արձանագրված իր ցուցմունքը ճիշտ է:
Վկա Լևոն Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2230-ի սահմաներում գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ, որտեղ Հ.Մանուկյանի և Ա.Թումանյանի հետ հեռուստացույցով ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում իր որդին` Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը ու Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է: Բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ.Մանուկյանի և Ա.Թումանյանի հետ գնացել են իրենց տուն, իսկ որդին և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանն ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ.Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս.Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ 26.04.2012թ. կատարված վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով նա մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը: Եթե նրա վրա վնասվածքներն են եղել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևան: Դուրս գալով բակ, լսել է հայհոյանքի, գոռգոռոցի ձայներ և ասել է, որ իր տան մոտից հեռանան: Հետո տեսնելով, որ իր եղբոր` Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ մարդիկ են հավաքված եղել, գնացել է այնտեղ: Իր հարցին, թե ով էր հայհոյում, եղբայրը պատասխանել է, որ Ս.Հարությունյանն էր: Տեսել է, որ իր եղբայրը և հարսը գրկել են ժ.Կարապետյանին: Օգնել է եղբորը ժ.Կարապետյանին տան բակ տանել, նրան նստեցրել են աթոռին, ջուր են տվել: Հայտնեց նաև, որ եղբայրն իրեն ասել է, որ ճիշտ է ոստիկանության բաժնում ասել է, որ Սարոն է եղել Ժորային հարվածողը, սակայն նա չի:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ ինքը չի տեսել, թե ով է հայհոյողը, սակայն քանի որ իր եղբայրն իրեն ասել էր, որ Ս.Հարությունյանն էր, այդ պատճառով քննիչի մոտ գրել է, որ Սարիբեկն է: ժ.Կարապետյանին չի տեսել ընկած թպրտալիս, այլ տեսել է ոչ նորմալ, կիսաանգիտակից վիճակում:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2400-ի սահմաններում դուրս է եկել բակ ծխելու: Այդ պահին նկատել է Ս.Հարությունյանին, ով բարկացած և հայհոյանքներ տալով փողոցով դեպի ներքև է գնալիս եղել: Տեսնելով դա, պահանջել է Ս.Հարությունյանին հեռանալ և չհայհոյել, քանի որ իրենց տանը կանայք կան: Դրանից հետո եղբոր տան մոտ մարդկանց նկատելով քայլել է այդ կողմ և տեսել գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, օգնել է նրան և տեղափոխել իր եղբոր տուն: Տանը Ժ.Կարապետյանին ուշքի են բերել և այնտեղ եկած Ժ.Կարապետյանի ընկերները նրան տարել են: Այնտեղ տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանը վիճաբանել է Ս.Հարությունյանի հետ, որի ժամանակ վերջինս հարվածել է Ժ.Կարապետյանին: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ.Կարապետյանին տարել են հիվանդանոց և վիրահատել, որտեղ վերջինս մի քանի օր անց գիտակցության չգալով մահացել է:
Վկա Հարություն Ահարոնի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես նույն փողոցի բնակիչ: Տուժողին ճանաչել է որպես իր որդու ընկեր: Դեպքի օրը հավաքված են եղել շտաբում, զբաղվել են թղթախաղով: Ինքը, Լ.Սուքիասյանն ու Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Ընթացքում վեճ է առաջացել, թղթախաղ խաղացողները ձայները բարձրացրել են: Իրենք միջամտել են, որ վեճը չշարունակվի և բոլորը դուրս են եկել փողոց: Ս.Հարությունյանն ու ժ.Կարապետյանը միասին հեռացել են: Հետո Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ տեսել է ժ.Կարապետյանին արդեն վնասվածքով, օգնություն են ցույց տվել:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ինչ ցուցմունք որ տվել է, ճիշտ է: Երեկոյան է գնացել շտաբ: Ինքը, Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Լ.Սարգսյանը, Ա.Սուքիասյանը, Ս.Հարությունյանն ու ժ.Կարապետյանը թղթախաղ էին խաղում: Ձայները բարձրացնելուց հետո բոլորը դուրս են եկել և գնացել իրենց տները: Այդ ժամանակ Ժ.Կարապետյանն ու Ս.Հարությունյանը խոսում էին: Ինքը գնացել է Լ.Սուքիասյանենց տուն, այնտեղից` իր տուն: Հետո, երբ դուրս է եկել հեծանիվ քշելու, տեսել է, որ ժ.Կարապետյանին թևանցուկ տանում են Զ.Մելքոնյանենց տուն:
Դեպքի ժամանակ ինքը ներկա չի եղել, չգիտի, թե ով է հարվածել ժ.Կարապետյանին: Տանից դուրս գալիս ինքը հայհոյանքի ձայներ չի լսել: Զավենենց տանը իրենք բոլորը օգնություն են ցույց տվել ժ.Կարապետյանին: Կարծես թե նրա գիտակցությունը տեղը չէր: Հետո ժ.Կարապետյանն իրեն լավ է զգացել և իր ոտքով գնացել է տուն: Լ.Սարգսյանն ու Ա.Սուքիասյանը ուղեկցել են նրան: Ինքը հիվանդանոցում է լսել, որ բութ գործիքով են հարվածել Ժ.Կարապետյանին և նա մահացել է:
Վկան հայտնել է նաև, որ բաներ կան, որ հիմա կարող է չհիշել, բայց եթե գրել է, որ լսել է հայհոյանքներ ուրեմն լսել է: Զ.Մելքոնյանն է ասել, որ ժ.Կարապետյանն ուշագնաց է եղել և ընկել: Ոստիկանությունում վախեցել է, դրա համար էլ այլ ցուցմունք է տվել: Եթե նախաքննական ցուցմունքում գրել է, ուրեմն այդպես է եղել: Ճիշտ է դատարանում տված ցուցմունքը: Մինչև Ս.Հարությունյանի հետ հեռանալը ժ.Կարապետյանի վրա վնասվածք չի եղել: Հետո, երբ տեսել է ժ.Կարապետյանին, արդեն վնասվածք ստացած է եղել: Վնասվածքներ հասցնելու պահին ինքը ներկա չի եղել:
Վկա Հարություն Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաններում, սովորականի պես, դուրս է եկել փողոց հեծանիվով զբոսնելու և նկատել է, որ շտաբի լույսը վառվում է: Ներս մտնելով նկատել է Լ.Սուքիասյանին և Ա.Թումանյանին, ովքեր հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել, իսկ Ս.Հարությունյանը, Ժ.Կարապետյանը, Ա.Սուքիասյանը և Լ.Սարգսյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Ցանկանալով նրանց միանալ, հեծանիվը տուն է տարել և վերադարձել ֆուտբոլ դիտելու: Որոշ ժամանակ անց, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապաված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել տեսադաշտից, ինքը Ա.Թումանյանի և Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ.Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա.Սուքիսյանը և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը նրանք պատրաստվել են ընթրել: Ինքը չի ցանկացել ընթրել և գնացել է տուն: Որոշ ժամանակ անց տանից դուրս է եկել զուգարան գնալու նպատակով և աղմուկ լսելով բարձրացել է վերև: Հեռվից երկու անձանց վիճաբանության և հայհոյանքի ձայներ են լսվել: Դրանից հետո հայհոյանքները և ձայները դադարել են և քիչ անց լսվել են օգնության կանչեր: Արագացնելով քայլերը հասել է Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ, որտեղ տեսել է գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին: Նրան տարել են Զ.Մելքոնյանի տուն, ուշքի են բերել և ճանապարհել տուն: Իր հարցին, թե Ժ.Կարապետյանին ինչ է պատահել, Զ.Մելքոնյանը հայտնել է, որ Ս.Հարությունյանը ծեծել է նրան: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանին հիվանդանոց են տարել և վիրահատել, որից մի քանի օր անց վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Ժ.Կարապետյանի վնասվածքներն առաջացել են Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալուց հետո:
Վկա Օլեգ Սերգեյի Թումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ երկու տարի վարձակալությամբ բնակվում է Արաբկիր 23 փողոցի 13 տանը: Դեպքի օրը ինքը Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Շտաբում չորս երիտասարդներ թղթախաղ են խաղացել: Ընքացքում նրանցից երկուսը սկսել են վիճել: Նրանց չի ճանաչում, անունները չգիտի: Ինքն ամոթանք է տվել նրանց և ասել, որ գնան իրենց տները: Հետո բոլորը դուրս են եկել, չորս տղաները կանգնել են շտաբի դիմաց, իսկ ինքը Լ.Սուքիասյանի ու Հ.Մանուկյանի հետ գնացել է Լյովայենց տուն` ֆուտբոլի շարունակությունը դիտելու: Ինքը չի տեսել, որ նրանք առանձնացած լինեն:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ երբ ինքը հեռացել է, չորս տղաները շտաբի մոտ կանգնած են եղել, ինքը չի ասել, որ նրանք առանձնացել են: Ինքը Անդրանիկ Հարությունյանին չի ճանաչում: Դեպքի վայրում չի եղել, ոչ մի բութ գործիք չի տեսել: Ինքը ցուցմունքները գրել է քննիչի ուղորդմամբ (առանձնանալու պահը գրել է քննիչի թելադրանքով): Ժ.Կարապետյանին չի ճանաչել, ճանաչել է նրա հորը` Մ.Կարապետյանին, ում հետ ծառայել է ներքին զորքերում: Դեպքից հետո է իմացել որ ժորան Միսակի որդին է:
Վկա Ալիկ (Օլեգ) Թումանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաներում գնացել է շտաբ, որտեղ Հ.Մանուկյանի, Լ.Սուքիասյանի հետ ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում Ա.Սուքիասյանը, Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապաված վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև: Նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս.Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել է դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ.Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ.Մանուկյանի և Լ.Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ.Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա.Սուքիասյանը և Լ.Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ.Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ.Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս.Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով 26.04.2012թ. մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել: Մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Եթե դրանից հետո ինչ որ վնասվածքներն են առաջացել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո, այսինքն` Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի առանձնանալուց հետո:
Գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, քանի որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Վկաներ Լ.Սուքիասյանը, Ա.Մելքոնյանը, Հ.Մանուկյանը, Ա.Թումանյանն իրենց դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում հարևանությամբ բնակվող ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանին:
Վկա, ներկայումս հանգուցյալ Զավեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, երեկոյան ժամը 2400-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տանը, փողոցից վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ լսելով դուրս է եկել և տեսել իր տան դիմացի հատվածում միմյանց հետ վիճաբանող Ս.Հարությունյանին և Ժ.Կարապետյանին: Այն պահին, երբ նկատել է նրանց, Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ, որից Ժ.Կարապետյանը կարծես նոկաուտի ենթարկվածի պես մի քանի քայլ հետ գնալով փայտի պես մեջքի վրա ընկել է գետին: Անմիջապես մոտենալով, Ս.Հարությունյանից պահանջել է հեռանալ և փորձել է ուշքի բերել Ժ.Կարապետյանին: Վերջինիս շրթունքին նկատել է թարմ վնասվածք: Այդ ընթացքում մոտեցել է իր եղբայրը` Արսեն Մելքոնյանը, ում հետ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են իր տուն, որտեղ վերջինիս ուշքի են բերել: Շուտով իր տուն են եկել Ժ.Կարապետյանի ընկերները և նրան տարել են իրենց հետ: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ նրան վիրահատել են: Վերջինս մի քանի օր անց, գիտակցության չգալով մահացել է: Երբ ինքը փողոց է դուրս եկել, Ս.Հարությունյանից և Ժ.Կարապետյանից բացի փողոցում այլ մարդ չի եղել, նրանք եղել են երկուսով:
Վկա Աղասի Լևոնի Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 2230-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Ժ.Կարապետյանը և խոսակցության ժամանակ տեղեկանալով, որ վերջինս շտաբում է, տաքսիով գնացել է այնտեղ: Շտաբում Լ.Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը և Ս.Հարությունյանը թղթախաղ են խաղացել, իսկ հայրը` Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև` խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են և դադարեցնելով վիճաբանությունը դուրս են եկել փողոց: Իր հայրը և Ա.Թումանյանը գնացել են իրենց տուն: Ինքը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս.Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ.Կարապետյանը, ասել է որ գնան, իսկ նա շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա իրենց: Գնացել են իրենց տուն: Լ.Սարգսյանը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, ինքը ուղեկցել է նրան: Միասին դուրս են եկել և հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով, նկատել են գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, ում փորձել են Զ.Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և նրան տեխափոխելով տուն ուշքի են բերել: Ժ.Կարապետյանը ոչինչ չի հիշել և չի կարողացել ասել, թե իր հետ ինչ է կատարվել: Լ.Սարգսյանի հետ նրան տարել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ.Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել Լ.Սարգսյանի տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ.Կարապետյանը իրեն լավ չի զգում, բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որտեղ նրան վիրահատել են: Մի քանի օր գիտակցության չգալով, վերջինս մահացել է: Թե Ժ.Կրարապետյանի հետ ինչ է պատահել, իրեն հայտնի չէ, քանի որ նրա հետ չի եղել: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Լեռնիկ Սերոբի Սարգսյանի նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 2200-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Ժ.Կարապետյանը և հայտնել, որ շտաբում է: Ժամը 2220-ի սահմաններում հասել է շտաբ, որտեղ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Շուտով եկել են Ա.Թումանյանը և Լ.Սուքիասյանը, իսկ քիչ անց` նաև Ա.Սուքիասյանը, ով իրենց հետ սկսել է թղթախաղ խաղալ, իսկ Ա.Թումանյանը և Լ.Սուքիասյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված, վիճաբանություն է առաջացել Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են, դադարեցրել վիճաբանությունը և դուրս եկել փողոց: Լ.Սուքիասյանը և Ա.Թումանյանը գնացել են տուն: Ա.Սուքիասյանը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս.Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ.Կարապետյանը ասել է, որ գնան, իսկ ինքը շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա նրանց: Գնացել են նրանց տուն, նստել են բակում: Ինքը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, Ա.Սուքիասյանն ուղեկցել է իրեն: Հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկաց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ.Կարապետյանին, ում փորձել են Զ.Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ.Կարապետյանն այդ ժամանակ ասել է, որ ընկել է: Ա.Սուքիասյանի հետ նրան տարել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ.Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել են իրենց տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ.Կարապետյանն իրեն լավ չի զգում և բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚, որտեղ նրան վիրահատել են: Վիրահատությունից հետո վերջինս գիտակցության չգալով մի քանի օր անց մահացել է: Ժ.Կարապետյանի հետ տեղի ունեցածի մասին տեղյակ չէ: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 17.04.2012թ. գիշերը ինքը գտնվել է աշխատանքի վայրում: 18.04.2012թ. առավոտյան ժամը 0900-ի սահմաններում տուն գալով տեղեկացել է, որ որդուն տեղափոխել են հիվանդանոց և վիրահատել, որի մասին իրեն գիշերը ոչինչ չեն ասել: Անմիջապես գնացել է հիվանդանոց, որտեղ որդուն արդեն վիրահատած են եղել: Որդին հիվանդանոց գնալուց առաջ կնոջը հայտնել է, որ ընկել է, սակայն ինքը համոզված է, որ վնասվածքը որդին ընկնելու հետևանքով չի ստացել:
Վկա, ՙՄիքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ՚ ՓԲԸ վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի բաժնի վարիչ Ռաֆայել Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ժ.Կարապետյանին տեսել է միայն վիրահատությունից հետո երբ բերվել է վերակենդանացման բաժանմունք: Հիվանդը վերակենդանացման բաժանմունք է տեղափոխվել անգիտակից վիճակում, արհեստական շնչառությսմբ, ինտուբացիոն խողովակով և միացվել է ապարատին: Նրան արվել էր վիրահատություն գանգուղեղային վնասվածքի և հեմատոմայի կապակցությամբ (արնահոսող անոթի հետևանքով առաջացած հեմատոմայի հետևանքով նա ունեցել է գանգուղեղի սեղմում, տեղաշարժ): Հետվիրահատական շրջանն ընթացքել է ծանր: Նշանակվել է բուժում: Չնայած ինտենսիվ թերապիային, հիվանդի վիճակը կայունացնել չի հաջողվել: Երկու օր ծանր, կայուն վիճակում մնալուց հետո, հիվանդի վիճակը վատացել է և գիտակացության չգալով մահացել է: Ծանր գանգուղեղային վնասվածքը բերել է մահվան: Իր կողմից տրված հետմահու էպիկրիզը կազմվել է հիվանդության պատմագրի հիման վրա:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 387 եզրակացության համաձայն, Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիաների խանգարումից` գանգուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով: Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ և դատահյուսվածքաբանական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայությունով. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, այունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքային-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարախնոիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փորոքներում: Վերը նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի/ների/ ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Հաշվի առնելով վնասվածքների տեղակայությունները և բնույթը, հնարավոր չէ վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարկայի/ների/ համահարվածելու հետևանքով, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի/ների/ այդ թվում նաև բռունցքի և երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցությունների: Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների` Ժ.Կարապետյանը կենդանության օրոք տառապել է թույլ արտահայտված ընդհանուր աթերոսկլերոզով, որը մահվան հետ չի գտնվում պատճառական կապի մեջ:
Կրկնակի, հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացության համաձայն, Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարումից` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով: Փորձաքննությամբ դիակի վրա առկա են եղել հետևյալ մարմնական վնասվածքները. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, արյունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փորոքներում: Վերը նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի/ների/ ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք էլ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Հնարավոր չէ նշված վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարակայի համահարվածելու հետևանքով, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի/ներ/, այդ թվում` նաև բռունցքի կամ երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցության: Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության, վնասվածքներն ունեն կարճ ժամանակահատվածում պատճառվելու հատկանիշներ: Ձախ քունքային հատվածում առկա վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործության: Ժ.Կարապետյանի մահվան հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երեք վնասվաածքներից երկուսը` բերանի և ձախ քունքային շրջանում ներդրված ուժերը, տարանջատել որոնք սակայն հնարավոր չէ: Սովորաբար նման հեմատոմաները, ինչպիսիք հայտնաբերվել է Ժ.Կարապետյանի մոտ առաջանում են անմիջական հարվածի` ուժի ներդրման տեղում:
Փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ քննիչի որոշման հիման վրա կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն: Դատաբժշկական փորձագիտական հանաձնաժողովի նախագահն ինքն է եղել, հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվել է նաև ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, ՙԷրեբունի՚ ԲԿ-ի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար Մ.Եղունյանը: Պնդեց իրենց կողմից տրված եզրակացությունն այն մասին, որ ըստ դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների Ժ.Կարապետյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքները` շրթունքի աջ կեսի շրջանի արյունազեղումը և սալջարդ վերքը, գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանի արյունազեղումը, ձախ քունքամկանի արյունազեղումը, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքները, ձախ քունքային շրջանի վերկարծրենային արյունահավաքը, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումները, ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցված ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք մահվան հետ գտնվում են պատճառական կապի մեջ և տվյալ դեպքում բերել են մահվան:
Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը և տեղակայությունները, մասնավորապես` գլխի ձախ քունքային հատվածի ոսկրերի գծային կոտրվածքը և էպիդուրալ հեմատոման, հնարավոր չէ վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու և բութ, կոշտ առարկայի /ների/ համահարվածելու հետևանքով, քանի որ ըստ ներկայացված տվյալների Ժ.Կարապետյանը համահարվածվել է գետնի հետ գլխի ծոծրակային շրջանով, իսկ տվյալ դեպքում գլխի ծոծրակային մասում բացակայում են որևէ մարմնական վնասվածքների հատկանիշներ: Չի բացառվում նշված մարմնական վնասվածքների առաջացումը այնպիսի բութ առարկաներով, ինչպիսիք հանդիսանում են մարդու բռունցքը և երկաթյա խողովակը:
Գլխի շրջանի վնասվածքները, մասնավորապես` ձախ քունքային շրջանի վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործությանը:
Ժ.Կարապետյանի գլխի շրջանում առկա է եղել բութ առարկայի /ներ/ թվով երեք ներգործություններ` աջ ականջախեցու, բերանի և ձախ քունքա-կողմնային շրջաններում: Ծանր գանգուղեղային վնասվածքի հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երկու` բերանի և ձախ քունքա-կողմային շրջաններում ներդրված ուժերը, որոնք տարանջատել հնարավոր չէ:
Բռունցքով գլխի շրջանում հարվածելիս, որը կարող է առաջացնել քունքոսկրի կոտրվածք, պարտադիր չէ, որպեսզի բռունցքի շրջանում առաջանան մարմնական վնասվածքներ, քանի որ այն պայմանավորված է մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոններով:
Փորձագետը պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն: Գանգուղեղի կոտրվածքը և այդ շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքը չէր կարող առաջանալ Ժ.Կարապետյանի շրթունքի շրջանում բռունցքով պատճառված հարվածից:
Եթե կան մարմնական վնասվածքներ ապա միանշանակ հեմատոման դրա հետևանքն է: Վայր ընկնելուց հեմատոմաներ առաջանում են: Անձը վայր է ընկել ծոծրակի վրա և բնականաբար հարվածի ուժը շատ ուժեղ է եղել, սակայն այդ շրջանում վնասվածք չի եղել:
Սուբդուրալ և էպիդուրալ հեմատոմաներն առաջանում են հարվածի անմիջական տեղում: Տվյալ դեպքում ոչ թե ուղեղի հեմատոման է առաջացրել մահը, այլ ուղեղի ախտահարումը, արյունազեղումը: Աջ ականջախեցու քերծվածքը երբեք գանգուղեղային հետևանքներ չէր կարող առաջացնել:
Արտաքինից եղել են երեք հարվածներ` քունքի, ականջախեցու և շրթունքի շրջանում: Մահը առաջացրել է քունքի և շրթունքի վնասվածքներից, չի բացառվում որ վնասվածքները առաջացած լինեն բռունցքի հարվածից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙքննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան: Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում՚:
Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը իրավունք ունի առերես հարցաքննել միայն այն անձանց, ովքեր նախօրոք հարցաքննվել են և նրանց տված ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ:
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Սարիբեկ Հարությունյանը որպես վկա հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունք տալ (օգտվել է լռելու իրավունքից): Չնայած դրան, նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից կատարվել է Սարիբեկ Հարությունյանի և վկա Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննություն, որով խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի պահանջները: Չնայած դրան, նախաքննության մարմինը Սարիբեկ Հարությունյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորող ապացույցների թվում նշել է նաև Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը:
Դատարանը գտնում է, որ նշված առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216 հոդվածի պահանջների խախտմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն ՙքննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՚ ձեռք բերված նյութերը չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում և օգտագործվել որպես ապացույց: Նման պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պետք է բավարարել պաշտպանության կողմի միջնորդությունը և վերը նշված առերեսման արձանագրությունը պետք է դիտել որպես անթույլատրելի ապացույց:
Անդրադառնալով պաշտպան Ս.Ջաղինյանի մինչդատական վարույթում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի այլ խախտումների վերաբերյալ միջնորդությանը, մասնավորապես`
Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ:
Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում տեղ գտած նշված խախտումները էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերը նշված խախտումներն ու բացթողումները վերացնելու և հետագայում համանման դեպքերի տեղիք չտալու նպատակով անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601 հոդվածի համաձայն կայացնել լրացուցիչ որոշում և այն ուղարկել համապատասխան պաշտոնատար անձանց քննարկմանը:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի հատկանիշներին:
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխան (Նարեկ Սարիբեկի Հարությունյան, ծնված` 28.05.2005թ.-ին և Լիանա Սարիբեկի Հարությունյան, ծնված` 10.08.2006թ.-ին):
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրանց կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորների անձը:
Հաշվի առնելով Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Դատարանը գտնում է, որ չպետք է անդրադառնալ տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցին` քաղաքացիական հայց հարուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ դատարանն անհրաժեշտ է համարում տուժողի իրավահաջորդին պարզաբանել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսgրքի 155 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց չհարուցելու դեպքում անձն իրավունք ունի քաղաքացիական հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման յոթ (7) տարի ժամկետով:
Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2012 թվականի ապրիլի 27-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` ստորագրություն
Բնագրի հետ ճիշտ է
Դատավոր Լ. Ավետիսյան
Դատական ակտի ամսաթիվը 08-11-2013
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 10-12-2013
Էջերի քանակ հ. 1 250 էջ, հ. 250 էջ, հ. 3 301 էջ, հ. 4 136 էջ, հ. 5 118 էջ, հ. 6 112 էջ
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 11-12-2013
Էջերի քանակը 250, 250, 301, 136, 120, 113
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 11-12-2013
Էջերի քանակը 250, 250, 301, 136, 120, 113
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-22366/13
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 11-12-2013
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 18-07-2014
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 21-07-2014
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 28-08-2014
Էջերի քանակ 1 հատոր` 250 թերթից
Էջերի քանակ 2 հատոր` 250 թերթից
Էջերի քանակ 3 հատոր` 301 թերթից
Էջերի քանակ 4 հատոր` 136 թերթից
Էջերի քանակ 5 հատոր`120 թերթից
Էջերի քանակ 6 հատոր` 113 թերթից
Էջերի քանակ 7 հատոր` 258 թերթից
Այլ նշումներ 17-09-2020թ․ ուղարկվել է ՀՀ դատական դեպարտամենտ։
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 28-08-2014
Էջերի քանակը 250,250,301,136,120,113,258
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 11-11-2025
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 20-11-2025
Էջերի քանակը 7 հատոր
ՈՒր(դատարան) Վճռաբեկ
Ելքի գրության համարը Ե-73356/25
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0189/01/12
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 26-11-2013
Ամսաթիվ 25-11-2013
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գրիգորի
Ազգանուն Շահվերդյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Սարիբեկ Հարությունյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի /ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 2-րդ մասի 14-րդ կետով - ազատազրկում 7 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 08.11.2013թ. դատավճիռը , գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության : Նոր քննության չուղարկելու դեպքում նշանակել մեղմ պատիժ :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Մակագրել
Ամսաթիվ 27-11-2013
Նախագահող դատավոր
Անուն Արարատ
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավոր
Անուն Մանուշակ
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 13-12-2013
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց չկա
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 14-12-2013
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 25-12-2013
Ուղարկվել է ծանուցագիր 18-12-2013
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-01-2013
Ուղարկվել է ծանուցագիր 25-12-2013
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Պատճառը Դատական նիստին չէր ներկայացել մեղադրողը:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 20-01-2014
Ուղարկվել է ծանուցագիր 15-01-2014
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 24-01-2014
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 24-01-2014
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության
Ամբաստանյալ
Անուն Սարիբեկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ № ԵԱՔԴ/0189/01/12

Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

24 հունվարի 2014 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետև նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
Ս. ՂՐՋՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Դ. ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Ռ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպաններ` Ս. ՋԱՂԻՆՅԱՆԻ
Ա. ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ

Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի պաշտպաններ Գրիգորի Շահվերդյանի և Սամվել Ջաղինյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 19-ի որոշմամբ` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի կողմից Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու դեպքի կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն: /հ.1 գ-թ 16/

2. Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը ձերբակալվել է 2012թ. ապրիլի 27-ին: /հ.1 գ-թ 81-87/

3. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.1 գ-թ 100-105/

4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում` 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` սկիզբը հաշվելով 2012թ. ապրիլի 27-ից: /հ.1 գ-թ 110/

5. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի պետ Վ. Վարդանյանի` 2012թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի մեջ ընդգրկվել են նույն բաժնի քննիչներ Ա. Վարդանյանը և Վ. Մկրտչյանը: Քննչական խմբի ղեկավար է նշանակվել քննիչ Ա. Վարդանյանը: /հ.1 գ-թ 113/

6. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. հունիսի 15-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2012թ. օգոստոսի 19-ը: /հ.2 գ-թ 15-18/

7. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. հունիսի 22-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. օգոստոսի 27-ը: /հ.2 գ-թ 40-41/

8. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. հոկտեմբերի 27-ը: /հ.3 գ-թ 30-31/

9. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 19-ը: /հ.3 գ-թ 126-129/

10. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով` մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 27-ը: /հ.3 գ-թ 139-140/

11. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.3 գ-թ 252-253/

12. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով Ս. Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով: /հ.3 գ-թ 254-260/

13. Քննիչ Ա. Վարդանյանի` 2012թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն` թիվ 14110012 քրեական գործով նախաքննության ժամկետը երկարացնելու 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով` մինչև 2013թ. հունվարի 19-ը: /հ.3 գ-թ 282-283/

14. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ թիվ 14110012 քրեական գործով մեղադրյալ Ս. Հարությունյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով` մինչև 2013թ. հունվարի 27-ը: /հ.3 գ-թ 291/

15. 2012թ. դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14110012 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որը դատարանում մուտքագրվել է նույն օրը: /հ.3 գ-թ 293-301, հ.4 գ-թ 1/

16. Առաջին ատյանի դատարանի` 2012թ. դեկտեմբերի 28-ի որոշմամբ սույն քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. hունվարի 14-ի որոշմամբ այն նշանակվել է դատական քննության: /հ.4 գ-թ 4, 10/

17. Առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. նոյեմբերի 8-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով: Ս. Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը որոշվել է հաշվել 2012թ. ապրիլի 27-ից: Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿ հիմնարկում: Ս. Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: /հ.6 գ-թ 85-90/

18. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Գ. Շահվերդյանը 2013թ. նոյեմբերի 26-ին և պաշտպան Ս. Ջաղինյանը 2013թ. դեկտեմբերի 9-ին վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:

19. Պաշտպանների ներկայացրած վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ պատասխան առարկություններ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել:

20. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին: Վերաքննիչ դատարանի` 2013թ. դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

21. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը դատապարտվել է հետևյալ արարքը կատարելու համար.
նա 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 24:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիրի 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտերը դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գյխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյուն ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ. Կարապետյանի մահը:

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

22. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Գ. Շահվերդյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ: Առաջին ատյանի դատարանը ցուցաբերել է միակողմանիություն` առավել նշանակություն տալով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին: Քրեական դատավարության օրենսգրքի էական խախտումներ թույլ տալու պատճառով ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը:
Դատավճռի հիմքում դրվել է վկաներ Լևոն Սուքիասյանի, Արսեն Մելքոնյանի, Հարություն Մանուկյանի, Օլեգ Թումանյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքները, ովքեր դեպքին ականատես չեն եղել:
Դատավարության երկու փուլերում նրանք հայտնել են, որ ներկա են եղել թղթախաղի ժամանակ Ժ. Կարապետյանի և Ս. Հարությունյանի միջև ընտրական շտաբում տեղի ունեցած վիճաբանությանը, նրանց կռվելու և Ս. Հարությունյանի կողմից Ժ. Կարապետյանին հարվածելու մասին, իմացել են Զավեն Մելքոնյանից:
Այդ վկաների ցուցմունքների կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանը հետևություն է արել, թե «գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները»: Առաջին ատյանի դատարանը նման գնահատականի հիմքում դրել է այն, թե «այդ ցուցմունքները տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ»: Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի` այդ վկաները փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում բնակվող ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին:
Այդ կապակցությամբ պետք է նշել, որ բովանդակային առումով վկաների նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներում էական տարբերություն, առավել ևս հակասություն` չկա:
Վկաները դատաքննության ժամանակ նույնպես հայտնել են, որ ընտրական շտաբին տրամադրված սենյակում ներկա են եղել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի վիճաբանությանը, թե ինչ է կատարվել դրանից հետո, իրենք ներկա չեն գտնվել: Եթե վկաները որևէ մեկին պաշտպանելու նպատակ ունենային, ապա կժխտեին նաև վիճաբանության միջադեպը:
Վկաների ցուցմունքները գնահատելու Առաջին ատյանի դատարանի կողմնորոշումը կողմնակալ մոտեցում ցուցաբերելու ողջամիտ կասկածի տեղիք է տալիս:
Դեպքին ականատես` միակ վկան, ներկայումս հանգուցյալ, Զավեն Մելքոնյանը նախաքննության ժամանակ հարցաքննվել է 6 անգամ, ընդ որում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
19.04.2012թ. տրված առաջին ցուցմունքում հայտնել է. «2012թ. ապրիլի 17-ին ժամը 24:00-ին քնած էի, ձայներից վերկացա և դուրս գալով փորձեցի պարզել, թե ինչ է պատահել, փողոցում անմիջապես նկատեցի, որ իմ տան դիմաց Սարոյին, ով կանգնած էր և գետնին ընկած Ժորային, ով թպրտում էր»: Քննիչի հարցերին վկան պատասխանել է, որ «Ժորայի դեմքը արյունլվա էր…Ես Ժորային ծեծելուց չեմ տեսել»: /հ.1 գ.թ 22-23/
26.04.2012թ.-ին նույն վկան լրացուցիչ ցուցմունք է տվել, համաձայն որի. «գոռգոռոցներից տնից դուրս եկա և այդ պահին տեսա Ժորային ու Սարոյին, որոնք վիճում էին: Այդ պահին տեսա, որ Սարոն բռունցքով ուժգին հարվածեց Ժորայի դեմքին, դրանից Ժորան երեք քայլ ետ գնաց ու տապալվեց գետնին ու սկսեց թպրտալ»: /հ.1 գ-թ 74-75/
Մեկ օր անց`27.04.2012թ. ժամը 00:16-ից մինչև 01:19 րոպեն վկաներ Զ. Մելքոնյանը և Ս. Հարությունյանn առերես հարցաքննվել են, որի ժամանակ Զ. Մելքոնյանը պնդել է իր՝ մեկ օր առաջ տրված ցուցմունքը՝ միաժամանակ լրացնելով. «Սարոն բացի այդ հարվածից, էլ նրան չի հարվածել: Նրա ձեռքին ոչինչ չկար»: /հ.1 գ-թ 77-79/
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Զ. Մելքոնյանի և վկայի կարգավիճակում գտնվող Ս. Հարությունյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ և առերեսման այդ արձանագրությունը դիտել է որպես անթույլատրելի ապացույց:
Վկա Զ. Մելքոնյանը 14.06.2012թ. լրացուցիչ հարցաքննության ժամանակ, ի տարբերություն նախորդ ցուցմունքների, մասնավորապես հայտնել է. «Սարոյի բավականին ուժգին բռունցքով Ժորայի դեմքին հարվածելուց հետո Ժորան միանգամից չընկավ, այլ երկու-երեք քայլ հետ գնալուց հետո, կարծես, նակաուտի ենթարկվածի պես մեջքի վրա ամբողջ հասակով ընկավ գետնին:
Նա գետնին ընկավ ուղիղ փայտի պես ամբողջ հասակով, հարվածեց ասֆալտին մեջքով և գլխի հետևի, ծոծրակի մասով, նրա ընկած վայրը հարթ ասֆալտ էր, փոսեր, բորդյուրներ, քարեր և երկաթներ հաստատ չեն եղել, նրա ոտքերը դեպի Ռիգայի փողոցի, գլուխը դեպի Արաբկիր 19 փողոցի 6-րդ շենքի կողմը, ասֆալտին կպավ նրա գլխի հետևի մասը, այլ ոչ թե աջ կամ ձախ մասը:
Հարվածը բավականին ուժգին էր, քանի որ Ժորան հարվածից ցնցվեց, որ ձեռքով էր, չեմ կարող հիշել, քանի որ հարվածը շատ անսպասելի էր և արագ, հարվածի ուղղությունը կողքից էր` բակավոյ, հարվածն ինչքան հիշում եմ կպավ Ժորայի ականջի հատվածում:
Հարվածը, եթե կպներ աչքին, բերանին կամ քթին, արյունլվիկ կլիներ և հաստատ տեղը կերևար:
Հարվածը այնքան ուժգին էր, քանի որ Սարոն կանգնած տեղից թեքվեց դեպի կողք և ձեռքը ծալած ուժգին հարվածեց ուժ հավաքելով»:
Չնայած դրան, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծություն չկատարելով, անտեսելով էական հակասությունները, Զ. Մելքունյանի նախաքննությամբ տրված ցուցմունքներից ընտրված հատվածներն է դրել դատավճռի հիմքում, առավելապես մեջբերումներ կատարելով 14.06.2012թ. տրված ցուցմունքից, թե «այն պահին, երբ նկատել է նրանց Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին ականջի մոտ, որից հետո Ժ.Կարապետյանը կարծես նակաուտի ենթարկվածի պես` փայտի պես` մեջքի վրա ընկել է գետնին»: /հ.2 գ-թ 1-2/
Այնինչ, Առաջին ատյանի դատարանն անթույլատրելի պետք է ճանաչեր ոչ միայն Ս. Հարությունյանի և Զ. Մելքոնյանի առերեսմամբ տրված ցուցմունքները, այլև դրանից առաջ տրված Զ. Մելքոնյանի բոլոր ցուցմունքները, հետևյալ հիմնավորմամբ:
Եթե Առաջին ատյանի դատարանը որպես ապացույց անթույլատրելի է ճանաչել առերեսման արձանագրությունը, ինչպես նշված է դատավճռում, ապա Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր անթույլատրելի ճանաչել նաև մինչ առերեսումը` 26.04.2012թ. և 19.04.2012. տրված ցուցմունքները, որովհետև այդ երկու ցուցմունքները բովանդակային առումով կրկնվել են առերեսման ժամանակ:
Այնուհետև, Առաջին ատյանի դատարանն առերեսումից հետո տրված Զ. Մելքունյանի ցուցմունքները, մասնավորապես` 14.06.2012թ. ցուցմունքը, պետք է գնահատեր դրա անարժանահավատ լինելու տեսանկյունից, որովհետև բացի այն, որ ցուցմունքը ուղղորդված է և հարմարեցված Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքները հիմնավորելուն, այն իր մեջ պարունակում է բազմաթիվ չփարատված կասկածներ, որոնք այդպես էլ չվերացվեցին նաև դատաքննության ժամանակ:
Առաջին ատյանի դատարանը, մասնավորապես 14.06.2012թ. տրված ցուցմունքը, պետք է գնահատեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջներով, նախ այն պատճառով, որ վկան նշել է այնպիսի հանգամանքների վերաբերյալ, որոնց մասին չէր ասել նախորդ ցուցմունքներում: Նախաքննության ժամանակ այդ ցուցմունքում նշված հանգամանքների իսկությունը չէր ստուգվել և այդ կապակցությամբ մեղադրյալ Ս. Հարությունյանի հետ առերեսում չէր կատարվել, ինչի վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմի ներկայացված միջնորդությունն անհիմն մերժվել էր:
Առաջին ատյանի դատարանը վկաների ցուցմունքները գնահատելու համատեքստում պետք է անդրադառնար նաև մահացած Ժ. Կարապետյանի կնոջ` Հասմիկ Գալստյանի դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքին:
Վկան հայտնել է. «2012թ. ապրիլի 18-ին ժամը 1-ին Ժորան եկավ տուն, տեսա, որ թաշկինակով պահել է բերանը, շրթունքի աջ հատվածում առկա էր վերք: Իր հարցերին ամուսինը պատասխանել է, որ շտաբում վիճաբանել է Սարոյի հետ և քայլելով բարձրացել է վերև»:
Վկան այնուհետև իր ցուցմունքներում նշել է. «Ժոռը զարմանքով պատասխանել է, թե էդ Անդոն որտեղից հայտնվեց»: /Նույն ինքը Անդրանիկ Հարությունյանը հանդիսանում է ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի հորեղբոր որդին, որը դեպքից մի քանի օր անց անհայտ ուղղությամբ բացակայում է հանրապետությունից, բնակվում է Ս. Հարությունյանի հարևանությամբ/:
Վկա Հասմիկ Գալստյանը հայտնել է նաև, որ մահանալուց առաջ ամուսինն իրեն ասել է. «Անդոն ու Սարոն տրուբով խփել են, կոնկրետ նրանցից ով և որտեղ է խփել չի ասել: Ես նրա ասելուց այնպես հասկացա, որ երկուսն ել խփել են` մեկը խողովակով, մյուսը ձեռքով» /հ.2 գ-թ 3-4/:
Եթե Առաջին ատյանի դատարանը Հասմիկ Գալստյանի և Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքները համադրեր դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության հետ, ապա հիմնավոր կասկածի տեղիք կտար այն հանգամանքը, թե արդյո՞ք Ժ. Կարապետյանին, բացի Ս. Հարությունյանի կողմից բռունցքով դեմքին հարվածելուց, երկրորդ անձը հարվածներ չի պատճառել, ընդ որում, գլխի շրջանում:
Սակայն, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Ժ. Կարապետյանը մահացել է ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի կողմից պատճառված վնասվածքների հետևանքով` հիմք ընդունելով նաև դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունները:
Այնինչ, դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննությունը նշանակվել և կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ գլխի հոդվածների պահանջների խախտումներով, փորձաքննությունը չի կատարվել փորձագետի կողմից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ գլխի նորմերի համաձայն` փորձաքննության կատարումը փորձագիտական հիմնարկում, թե փորձագիտական հիմնարկից դուրս, պետք է կատարեն փորձագետները:
Քրեական գործով դատական նիստում դատաբշժկական փորձաքննության թիվ 55/Հձ եզրակացության և այդ կապակցությամբ փորձագետների հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով պարզվել է, որ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն և ոչ թե կրկնակի:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունը ստորագրել են փորձագետներ` ԴԲԳԳԿ-ի կազմմեթոդական և բարդ ԴԲՓ-ի բաժնի վարիչ, ԲԳԹ դոցենտ Գ. Հարությունյանը, ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ Հ. Մելքումյանը և ԱՆ Գլխավոր նյարդաբույժ, “Էրեբունի” ՀԿ-ի նյարդավիրաբուժական կլինիկայի ղեկավար ԲԳԴ, պրոֆեսոր Մ. Եղունյանը: Ինչպես երևում է եզրակացությունը որպես փորձագետ ստորագրած անձանց զբաղեցրած պաշտոններից, նրանցից միայն երկուսն ունեն փորձագետի կարգավիճակ` Գ. Հարությունյանը, որպես հանձնաժողովի նախագահ և Հ. Մելիքյանը: Ինչ վերաբերվում է Մ. Եղունյանին, ապա նա որևէ փորձագիտական հիմնարկում չի աշխատում և չունի փորձաքննություն կատարելու լիազորություն, սակայն հանդես է եկել որպես փորձագետ:
Փորձագետ չհանդիսանալով` Մ. Եղունյանը քննիչի կողմից առաջադրված հարցերին պատասխանել է որպես փորձագետ` չունենալով նման լիազորություն:
Եթե փորձաքննություն կատարելուն ներգրավվում է այլ անձ, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 249-րդ հոդվածի համաձայն` քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշում կայացնելուց հետո իր մոտ է կանչում այն անձին, ում հանձնարարված է փորձաքննության կատարումը, հավաստիանում է նրա ինքնության և ձեռնահասության մեջ:
Հանձնաժողովի անդամ Մ. Եղունյանը քննիչի որոշմամբ փորձագետ չի ճանաչվել, հետևաբար Մ. Եղունյանը փորձաքննություն կատարելու իրավունք չուներ: Եթե հանձնաժողովի անդամներից մեկը փորձագետ չէ, ապա նրանց կողմից տրված եզրակացությունը, թեկուզ ընդունենք կրկնակի, ամբողջությամբ հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջներին, քանի որ այդ եզրակացությունը ոչ միայն անհիմն է, այլև կասկած է հարուցում: Բացի այդ, խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, որովհետև եզրակացությունը ստորագրել է փորձագետ չճանաչված Մ. Եղունյանը:
Դատաբշժկական կրկնակի փորձաքննությունը չի նշանակվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն:
Այդ իմաստով, քրեական գործի նյութերից և դատարանում հետազոտված ապացույցներից, դատական նիստում հարցաքննված փորձագետ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքից երևում է, որ դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն չի կատարվել: Չնայած նրան, որ քննիչը 15.08.2013թ. փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը վերնագրել է կրկնակի, սակայն այդ որոշման մեջ չի պատճառաբանվել սկզբնական փորձաքննության անհիմն լինելը կամ կասկած հարուցելը: Քննիչը չի նշել, թե որոնք են նախկին փորձաքննության հետ չհամաձայնվելու իր շարժառիթները:
Կրկնակի փորձաքննություն չնշանակելը և փորձագետների կողմից կրկնակի փորձաքննություն չկատարելը հիմնավորվել է նաև 29.09.2012թ. եզրակացությամբ, որտեղ փորձագետներն արձանագրել են հետևյալը` «հանձնաժողովային փորձաքննությանն առաջադրված են լուծելու հետևյալ հարցերը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի իմաստից ուղղակի հետևում է, որ կրկնակի փորձաքննությունը սկզբնական փորձաքննության եզրակացության գիտական հիմնավորվածության, լրիվության և հավաստիության տեսանկյունից ստուգելու և գնահատելու միջոց է:
Այնինչ, քրեական գործի նյութերից երևում է, որ քննիչի կողմից կրկնակի վերնագրված փորձաքննությամբ պարզաբանելու համար փորձագետին առաջադրվել է այնպիսի հարցեր, որոնք չէին առաջադրվել սկզբնական փորձաքննություն կատարող փորձագետին:
Այս հանգամանքը նույնպես վկայում է այն մասին, որ կրկնակի փորձաքննություն չի կատարվել, այլ կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն, ում տրված եզրակացությունն ունի մի շարք էական հակասություններ և կասկած է հարուցում:
Նախաքննության ժամանակ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244-րդ հոդվածի պահանջները:
Չնայած դատական նիստում հարցաքննված փորձագետ Գ. Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, թե քննիչի կողմից փորձագետների հանձնաժողովին է տրամադրվել քրեական գործը և իրենք ուսումնասիրել են գործի նյութերը, սակայն քրեական գործում չկա ոչ մի տվյալ այն մասին, որ քննիչը քրեական գործը ներկայացրել է հանձնաժողովին:
Ավելին, քննիչը քրեական գործը չի տրամադրել փորձագետներին և 15.08.2012թ. փորձաքննություն նշանակելուց հետո քննիչի կողմից մի շարք քննչական ու դատավարական գործողություններ է կատարվել:
Քննիչը ոչ միայն փորձագետին չի տրամադրել քրեական գործի նյութերը, այլև դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման նկարագրական մասում փորձագետներին կողմնորոշող տվյալներ չի ներկայացրել:
Ինչպես երևում է դատական նիստի արձանագրությունից` հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանի համար ոչ մի տարբերություն չկա կրկնակի և հանձնաժողովային փորձաքննությունների արձանագրությունների միջև: Այդ կապակցությամբ պաշտպանի հարցին նա պատասխանել է, թե «կրկնակի կամ հանձնաժողովային, ըստ էության բան չի փոխվում, հանձնաժողովային փորձաքննությունը ենթադրում է կրկնակի փորձաքննություն»:
Եթե հանձնաժողովի անդամ փորձագետներին տրամադրվեր քրեական գործը և նրանք ծանոթանային մեղադրյալ Ս. Հարությունյանի իրավունքները խախտելու վերաբերյալ պաշտպանների կողմից ներկայացված միջնորդություններին ու բողոքներին, եթե ուսումնասիրեին դեպքին ականատես` միակ վկա Զ. Մելիքյանի` հակասություններով և այդ հակասությունները չվերացված ցուցմունքներին, քրեական գործի փաստական տյալներին այն մասին, որ ըստ տուժող Ժ. Կարապետյանի կնոջ և մոր ցուցմունքների Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները հասցվել են բռունցքով և երկաթով, ապա փորձագետներն իրենց եզրակացությունը կկառուցեին նաև վերը նշված փաստական տվյալներն ու ապացույցները հաշվի առնելով:
Նախաքննության և դատաքննության ժամանակ պաշտպանության կողմը կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու միջնորդություն է ներկայացրել, սակայն ամեն անգամ Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն մերժել է:
Ըստ պաշտպանության կողմի`անհրաժեշտ է նշանակել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն, քանի որ հանձնաժողովի փորձագետների եզրակացությունը հիմնավորված չէ, կասկած է հարուցում:
Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն պետք է նշանակվի նաև այն պատճառով, որ սկզբնական և հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունների գիտական հիմնավորվածության, լրիվության և հավաստիության տեսանկյունից ստուգելու անհրաժեշտություն է առաջացել: Այդ իմաստով, սկզբնական փորձաքննության եզրակացությամբ Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառ են հանդիսացել երեք վնասվածքները` 1/ սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կողմի շրջանում, 2/ քերծվածք աջ ականջախեցու շրջանում, 3/ գանգի թաղի ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքները:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ` ականջախեղցու շրջանում պատճառված վնասվածքը մահվան հետ չի գտնվում պատճառական կապի մեջ:
Նկատի ունենալով, որ փորձագետները չեն հիմնավորել իրենց այդ հետևությունը, ուստի անհրաժեշտ է վերացնել սկզբնական և հանձնաժողովային փորձաքննությունների եզրակացությունների հակասությունը և գիտականորեն հիմնավորել դա: Այնուհետև, հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ գիտականորեն չի հիմնավորել նաև այն հանգամանքը, թե քունքոսկրի և կողմնոսկրերի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում, վերկարծրենային ու արյունահավաքի առկայության պայմաններում արդյո՞ք շրթունքի սալջարդը կարող էր Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառ դառնալ:
Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ նշվել է, որ Ժ. Կարապետյանի գանգի վերկարծրենային արյունահավաքը կարող էր առաջանալ շրթունքի բերանի շրջանում բռունցքի հարվածից, սակայն փորձագետը` հանձնաժողովի նախագահ Հարությունյանը դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ բռունցքի հարվածից նման վնասվածք չէր կարող առաջանալ: Այդ իմաստով անհրաժեշտ է պարզաբանել և գիտականորեն հիմնավորել, թե արդյո՞ք շրթունքի շրջանի վնասվածքը Ժ. Կարապետյանի մահված հետ պատճառական կապի մեջ գտնվում է, թե` ոչ:
Համաձայն բժշկական հիվանդության պատմության և վիրահատող բժշկի նշումների` տուժող Ժ. Կարապետյանի մոտ ձախից քունքագագաթային շրջանում ոսկորները կոտրված են վերևից ներքև ուղղությամբ` գծային ձևով և կոտրվածքի գիծը վերևից վար իջնում է դեպի ձախից գանգափոս, իսկ համաձայն սկզբնական դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության և հանձնաժողովային եզրակացության և գծային սխեմայի` ոսկորների կոտրվածքներն ունեն հորիզոնական տեսք և գանգափոսի կոտրվածքի գիծը որ ուղղությամբ է գնացել, չի արտացոլվել, չի արձանագրվել:
Ավելին, ըստ եզրակացությունների` Ժ. Կարապետյանի գանգի հիմնի ոսկորներն ամբողջական են: Փաստորեն, վիրահատող բժիշկն արձանագրել է, որ գանգը կոտրված է և կոտրված ոսկորների ուղղությունը վերևից ներքև է գծային տեսքով և այն ձախից իջել է գանգափոս, իսկ փորձագետների եզրակացությունում, թե՛ սկզբնական և թե՛ հանձնաժողովային` ներկայացվել է հակառակ ուղղությամբ` հորիզոնական տեսքով, և ցույց չի տրվել գանգափոսի կոտրված գիծը:
Նման պայմաններում պնդել, թե գանգի հիմնի կոտրվածքը կարող էր առաջանալ բռունցքի հարվածի հետևանքով, իրատեսական չէ և կասկած է հարուցում:
Փորձագետների եզրակացությունում չի պարզաբանվել, չի տարանջատվել և հստակեցվել, թե գանգուղեղի արյունազեղումներն առաջացել են հարվածների, բժշկական միջամտության, թե հետվիրահատական ընթացքում զարգացած բարդությունների հետևանքով:
Մասնավորապես, համաձայն բժշկական փաստաթղթերի` ձախ քունքոսկրի վնասվածքի հետևանքով կոտրվել է զարկերակի արյունատար անոթը և ժամանակի ընթացքում, մինչև վիրահատություն կատարելը, գանգուղեղում հավաքվել էր 100 միլիգրամ արյուն /հեմատոմա/, որի ճնշման առկայության պայմաններում, ըստ համակարգչային շերտավորման հետազոտությունների տվյալների, գանգուղեղը տեղափոխվել էր ձախից աջ և առաջացել ուղեղի անշրջելի երևույթներ: Բացի այդ, փորձագետներն իրենց եզրակացություններում գլխուղեղի արյունազեղումների, այդ թվում վերկարծրենային արյունահավաքի առաջացման համար, որպես հիմք նշել են Ժ.Կարապետյանի շրթունքին հասցված բռունցքի հարվածը: Մինչդեռ, դատաքննության ժամանակ որպես վկա հարցաքննված հանձնաժողովի նախագահ Գ. Հարությունյանը ցուցմունք է տվել, որ փորձաքննության եզրակացության մեջ նշված վերկարծրենային արյունահավաքների առաջացման համար հիմք կարող էր հանդիսանալ հենց նույն տեղում կատարված հարվածը, այլ ոչ թե բռունցքով շրթունքին կատարված հարվածը:
Դեպքին ականատես միակ վկան` Զ. Մելիքյանը բոլոր ցուցմունքներում հաստատել է, որ Ժ. Կարապետյանը վայր է ընկել ծոծրակի մասով: Այդ կապակցությամբ փորձագետ Գ. Հարությունյանը դատական նիստում հայտարարել է, որ «եթե տուժողը ազատ անկման միջոցով ընկել է և հարվածել ծոծրակով, ապա վնասվածք պետք է լինի ծոծրակային մասում, ուրեմն ծոծրակով չի հարվածել, այլ ընկել է կողքի»: Նման պայմաններում արդյոք արժանահավատ է Զ. Մելիքյանի նախաքննության ժամանակ տրված, առանց այն էլ, հակասական ցուցմունքները:
Այսպիսով, ըստ պաշտպանության կողմի, թե առաջին, և թե հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունները չեն տվել քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող բազմաթիվ հարցերի պատասխաններ, եզրակացությունները հակասության մեջ են գտնվում վիրահատություն իրականացրած բժիշկների և բժշկական փաստաթղթերի հետ:
Եզրակացություններն ողջամիտ կասկած են հարուցում Ժ. Կարապետյանի մահվան պատճառների վերաբերյալ, թույլ են տրվել քրեադատավարական օրենքի կոպիտ խախտումներ, որպիսի պարագայում անհրաժեշտ է նշանակել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն:
Նման հակասությունների, խախտումների պատճառներից մեկն էլ այն է, որ հանձնաժողովային փորձաքննությունը կատարել և եզրակացություն է տվել դրա լիազորությունը չունեցող, փորձագետ չճանաչված անձը:
Կրկնակի փորձաքննության կատարման մասնակից դարձնել նախկին փորձագետներին, Ժ. Կարապետյանին վիրահատող բժշկին և պաշտպանության կողմին: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու համար առաջադրել հանձնաժողովային փորձաքննությանը առաջադրված հարցերը:
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կետերը, 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` պաշտպանը նշել է, որ այս իրավադրույթներից հետևում է, որ որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով: Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես, եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը: Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել է մեղադրանքի հիմքում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արմեն Թադևոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 քրեական գործով 22.12.2011թ.-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի ապահովման անկյունաքարը, ի թիվս քրեական դատավարության այլ կարևոր սկզբունքների, մրցակցության սկզբունքն է:
Մրցակցության սկզբունքը կարող է երաշխավորվել երեք բաղադրատարրերի միաժամանակյա պահպանման դեպքում: Դրանք են` ա/ կողմերի դատավարական իրավահավասարություն` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար, բ/ կողմերի միջև մեղադրանքի և պաշտպանության գործառույթների տարանջատում և դրանց սահմանազատում գործի լուծման գործառույթից, գ/ անկախ և անկողմանակալ դատարանի առկայություն:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը նշել է, որ ժողովրդավարական հասարակությունում հիմնարար նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ դատարանները վստահություն ներշնչեն հասարակությանը, իսկ քրեական վարությի պարագայում` առաջին հերթին վստահություն ներշնչեն մեղադրյալին /Sander v. The United Kingdom, 2000թ. մայիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 34129/96, կետ 22/: Դատարանի անաչառության պահանջն ունի երկու կողմ, նախ` դատարանը պետք է զերծ լինի անձնական նախապաշարումներից կամ կողմնապահությունից: Երկրորդ` այն պետք է անաչառ լինի նաև օբյեկտիվ տեսանկյունից. Այսինքն` պետք է բավարար երաշխիքներ ապահովի այս կապակցությամբ առաջացող որևէ օրինական կասկած բացառելու նպատակով /Findlay v. The United Kingdom, 1997թ. փետրվարի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 22107/93, կետ 73/:
Առաջին ատյանի դատարանը, անդրադառնալով նախաքննության ժամանակ թույլ տրված մյուս խախտումներին, մասնավորապես, թե «Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի զգալի մասն անթույլատրելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարնն արձանագրում Է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեակադատավարական օրենքի խախտմամբ, սակայն նշված խախտումներն էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար»:
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ այդ խախտումների մասին պետք է կայացվի լրացուցիչ որոշում:
Ըստ պաշտպանության կողմի` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից էական ճանաչված խախտումների սկզբնավորմանն ու դրանց իրականացմանը նպաստել են հենց այդ «ոչ էական խախտումները»:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր բոլոր խախտումները գնահատել համակցության մեջ և ոչ թե դրանք տրոհեր` էականի և ոչ էականի:
Եթե վերաքննիչ դատարանը կհանգի այլ հետևության, ապա նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին են երկու մանկահասակ երեխաները և կինը, չկան պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրանցող հանգամանքներ, ըստ պաշտպանության կողմի, բոլոր հիմքերը կան մեղմ պատիժ նշանակելու համար:

23. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 378-րդ, 380-րդ, 394-րդ, 398-րդ, 399-րդ հոդվածներով` պաշտպան Գ. Շահվերդյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 08.11.2013թ. թիվ ԵԱՔԴ/0189/01/12 դատավճիռը, գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության:
Եթե Վերաքննիչ դատարանը բավարար չի համարի գործը նոր քննության ուղարկելու պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, ապա խնդրել է դատավճռով նշանակված պատժից նշանակել մեղմ պատիժ:

24. Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Ս. Ջաղինյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ կայացված դատավճռի հիմքում դրել է ներքոհիշյալ ապացույցները:
Վկա Լևոն Աղասու Սուքիասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես հարևան: Նրա հետ նորմալ հարաբերությունների մեջ է: Տուժողին նույնպես ճանաչել է` որպես իր որդիների ընկեր: Դեպքի օրը գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Այնտեղ տղաները` Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև, նրանք սկսել են բղավել: Ա. Թումանյանն ամոթանք է տվել նրանց: Վիճաբանության ընթացքում իրար չեն հարվածել, չեն հայհոյել: Բոլորը շտաբից դուրս են եկել: Նրանք մնացել են շտաբի դռան դիմաց, իսկ Ա. Թումանյանը, Հ. Մանուկյանը և ինքը գնացել են տուն: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ. Կարապետյանն իրենց տան աստիճաններից ընկել է: Հետագայում լսել է, որ այդ օրը Ժ. Կարապետյանն ու Ս. Հարությունյանն իրար հետ կռվել են: Ս. Հարությունյանին կալանավորել են: Վկան հայտնեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից արձանագրված իր ցուցմունքը ճիշտ է:
Իրականում վկան Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<տղաները կարթ էին խաղում, Ալիկը ամոթանք տվեց, որ մի վիճեք կարթի համար, Ալիկի հետ, Հարութը և ես գնացել ենք տուն, դրանից հետո ինչ կա չգիտոմ, հետո օպեր լիազորը եկելա 240 ճնշման տակ մտելա թևս տարելա բաժին, հարցեր են տվել, գիտակցությունս տեղը չի եղել, թե ինչ են գրել, թե ինչ են հարցրել, չգիտեմ, ես մատով գրիչի չեմ կպել: Ժոռան աստիճաններից ընկել է, ձեռքը պլստացելա ընկելա ես էդպես գիտեմ>>:
Վկա Լևոն Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:30-ի սահմաներում գնացել է ԲՀԿ-ի շտաբ, որտեղ Հ. Մանուկյանի և Ա. Թումանյանի հետ հեռուստացույցով ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում իր որդին` Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ.Կարապետյանը ու Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է: Բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ.Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ. Մանուկյանի և Ա. Թումանյանի հետ գնացել են իրենց տուն, իսկ որդին և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանն ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ. Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս. Հարությունյանը ծեծել է Ժ.Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ 26.04.2012թ. կատարված վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով նա մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ.Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը: Եթե նրա վրա վնասվածքներն են եղել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել` որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևան: Դուրս գալով բակ` լսել է հայհոյանքի, գոռգոռոցի ձայներ և ասել է, որ իր տան մոտից հեռանան: Հետո տեսնելով, որ իր եղբոր` Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ մարդիկ են հավաքված եղել, գնացել է այնտեղ: Իր հարցին, թե ով էր հայհոյում, եղբայրը պատասխանել է, որ Ս. Հարությունյանն էր: Տեսել է, որ իր եղբայրը և հարսը գրկել են Ժ. Կարապետյանին: Օգնել է եղբորը Ժ. Կարապետյանին տան բակ տանել, նրան նստեցրել են աթոռին, ջուր են տվել: Հայտնեց նաև, որ եղբայրն իրեն ասել է, որ ճիշտ է ոստիկանության բաժնում ասել է, որ Սարոն է եղել Ժորային հարվածողը, սակայն նա չի:
Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ ինքը չի տեսել, թե ով է հայհոյողը, սակայն քանի որ իր եղբայրն իրեն ասել էր, որ Ս. Հարությունյանն էր, այդ պատճառով քննիչի մոտ գրել է, որ Սարիբեկն է: Ժ. Կարապետյանին չի տեսել ընկած թպրտալիս, այլ տեսել է ոչ նորմալ, կիսաանգիտակից վիճակում:
Հարցերին վկան պատասխանել է, որ <<ոստիկանները եկան, ասին մի րոպե եկեք քաղմաս, ես ել գնացի, առավոտվանից մինչեև գիշեր պահեցին, այդ օրը ահավոր վիճակ էր, քանի որ վիճում էին փաստաբանի հետ, թե ինչու եք էս մարդկանց պահում, անմեղ տեղը ես մարդուն բռնել եք, ահավոր վիճակ էր, մեզ տույլ չէին տալիս տուն գնալ, տեսել եմ իմ եղբորը, նա ընդհանրապես ազատ չէր, որ եղբորս սպառնացել են, որ ցուցմունք չգրես, վատ կլինի, այսինքն իմ եղբորը սպառնացել են>>:
Վկա Արսեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 24:00-ի սահմաններում դուրս է եկել բակ ծխելու: Այդ պահին նկատել է Ս Հարությունյանին, ով բարկացած և հայհոյանքներ տալով փողոցով դեպի ներքև է գնալիս եղել: Տեսնելով դա, պահանջել է Ս. Հարությունյանին հեռանալ և չհայհոյել, քանի որ իրենց տանը կանայք կան: Դրանից հետո եղբոր տան մոտ մարդկանց նկատելով քայլել է այդ կողմ և տեսել գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, օգնել է նրան և տեղափոխել իր եղբոր տուն: Տանը Ժ. Կարապետյանին ուշքի են բերել և այնտեղ եկած Ժ. Կարապետյանի ընկերները նրան տարել են: Այնտեղ տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանը վիճաբանել է Ս. Հարությունյանի հետ, որի ժամանակ վերջինս հարվածել է Ժ. Կարապետյանին: Հաջորդ օրն իմացել է, որ Ժ. Կարապետյանին տարել են հիվանդանոց և վիրահատել, որտեղ վերջինս մի քանի օր անց գիտակցության չգալով մահացել է:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել, որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ
Վկա Հարություն Ահարոնի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է որպես նույն փողոցի բնակիչ: Տուժողին ճանաչել է որպես իր որդու ընկեր: Դեպքի օրը հավաքված են եղել շտաբում, զբաղվել են թղթախաղով: Ինքը, Լ. Սուքիասյանն ու Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Ընթացքում վեճ է առաջացել, թղթախաղ խաղացողները ձայները բարձրացրել են: Իրենք միջամտել են, որ վեճը չշարունակվի և բոլորը դուրս են եկել փողոց: Ս. Հարությունյանն ու Ժ. Կարապետյանը միասին հեռացել են: Հետո Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ տեսել է Ժ. Կարապետյանին արդեն վնասվածքով, օգնություն են ցույց տվել: Վկան պատասխանելով հարցերին հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ինչ ցուցմունք որ տվել է, ճիշտ է: Երեկոյան է գնացել շտաբ: Ինքը, Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Լ. Սարգսյանը, Ա. Սուքիասյանը, Ս. Հարությունյանն ու Ժ. Կարապետյանը թղթախաղ էին խաղում: Ձայները բարձրացնելուց հետո բոլորը դուրս են եկել և գնացել իրենց տները: Այդ ժամանակ Ժ. Կարապետյանն ու Ս. Հարությունյանը խոսում էին: Ինքը գնացել է Լ. Սուքիասյանենց տուն, այնտեղից` իր տուն: Հետո, երբ դուրս է եկել հեծանիվ քշելու, տեսել է, որ Ժ. Կարապետյանին թևանցուկ տանում են Զ. Մելքոնյանենց տուն:
Դեպքի ժամանակ ինքը ներկա չի եղել, չգիտի, թե ով է հարվածել Ժ. Կարապետյանին: Տանից դուրս գալիս ինքը հայհոյանքի ձայներ չի լսել: Զավենենց տանը իրենք բոլորը օգնություն են ցույց տվել Ժ. Կարապետյանին: Կարծես թե նրա գիտակցությունը տեղը չէր: Հետո Ժ. Կարապետյանն իրեն լավ է զգացել և իր ոտքով գնացել է տուն: Լ. Սարգսյանն ու Ա. Սուքիասյանը ուղեկցել են նրան: Ինքը հիվանդանոցում է լսել, որ բութ գործիքով են հարվածել Ժ. Կարապետյանին և նա մահացել է: Վկան հայտնել է նաև, որ բաներ կան, որ հիմա կարող է չհիշել, բայց եթե գրել է, որ լսել է հայհոյանքներ ուրեմն լսել է: Զ. Մելքոնյանն է ասել, որ Ժ. Կարապետյանն ուշագնաց է եղել և ընկել: Ոստիկանությունում վախեցել է, դրա համար էլ այլ ցուցմունք է տվել: Եթե նախաքննական ցուցմունքում գրել է, ուրեմն այդպես է եղել: Ճիշտ է դատարանում տված ցուցմունքը: Մինչև Ս. Հարությունյանի հետ հեռանալը Ժ. Կարապետյանի վրա վնասվածք չի եղել: Հետո, երբ տեսել է Ժ. Կարապետյանին, արդեն վնասվածք ստացած է եղել: Վնասվածքներ հասցնելու պահին ինքը ներկա չի եղել:
Իրականում վկան դատարանում հայտնել է, որ շտաբից իրենց դուրս գալը և տուն գնալը կապ չուներ թղթախաղի հետ առաջացած վեճի հետ: Տեսել է տուժողին տանելուց թևանցուկ արած, Զավենն ասել է, որ Ժոռան ընկել է: Հետագայում Ժոռան իր ոտքով տուն է գնացել:
Վկա Հարություն Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, սովորականի պես, դուրս է եկել փողոց հեծանիվով զբոսնելու և նկատել է, որ շտաբի լույսը վառվում է: Ներս մտնելով նկատել է Լ. Սուքիասյանին և Ա. Թումանյանին, ովքեր հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել, իսկ Ս. Հարությունյանը, Ժ. Կարապետյանը, Ա. Սուքիասյանը և Լ. Սարգսյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Ցանկանալով նրանց միանալ, հեծանիվը տուն է տարել և վերադարձել ֆուտբոլ դիտելու: Որոշ ժամանակ անց, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ. Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և նրան թևանցուկ անելով քայլել են դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել տեսադաշտից, ինքը Ա. Թումանյանի և Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ. Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա. Սուքիսյանը և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը նրանք պատրաստվել են ընթրել: Ինքը չի ցանկացել ընթրել և գնացել է տուն: Որոշ ժամանակ անց տանից դուրս է եկել զուգարան գնալու նպատակով և աղմուկ լսելով բարձրացել է վերև: Հեռվից երկու անձանց վիճաբանության և հայհոյանքի ձայներ են լսվել: Դրանից հետո հայհոյանքները և ձայները դադարել են և քիչ անց լսվել են օգնության կանչեր: Արագացնելով քայլերը հասել է Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ, որտեղ տեսել է գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին: Նրան տարել են Զ. Մելքոնյանի տուն, ուշքի են բերել և ճանապարհել տուն: Իր հարցին, թե Ժ. Կարապետյանին ինչ է պատահել, Զ. Մելքոնյանը հայտնել է, որ Ս. Հարությունյանը ծեծել է նրան: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանին հիվանդանոց են տարել և վիրահատել, որից մի քանի օր անց վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Ժ. Կարապետյանի վնասվածքներն առաջացել են Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանը արդեն իսկ գնահատական է տվել, որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ, ավելին հիշյալ ցուցմունքի հրապարակումը ընդատվել է բազմաթիվ անգամ հրապարակողի կողմից հայտնված դիրքորոշման, որ չի կարդացվում: Հիմք` 20.04.2013թ. դատական նիստի արձանագրություն:
Վկա Օլեգ Սերգեյի Թումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ երկու տարի վարձակալությամբ բնակվում է Արաբկիր 23 փողոցի 13 տանը: Դեպքի օրը ինքը Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է շտաբ` հեռուստացույցով ֆուտբոլ դիտելու: Շտաբում չորս երիտասարդներ թղթախաղ են խաղացել: Ընքացքում նրանցից երկուսը սկսել են վիճել: Նրանց չի ճանաչում, անունները չգիտի: Ինքն ամոթանք է տվել նրանց և ասել, որ գնան իրենց տները: Հետո բոլորը դուրս են եկել, չորս տղաները կանգնել են շտաբի դիմաց, իսկ ինքը Լ. Սուքիասյանի ու Հ. Մանուկյանի հետ գնացել է Լյովայենց տուն` ֆուտբոլի շարունակությունը դիտելու: Ինքը չի տեսել, որ նրանք առանձնացած լինեն:
Վկան պատասխանելով հարցերին` հայտնել է, որ <<երբ ինքը հեռացել է, չորս տղաները շտաբի մոտ կանգնած են եղել, ինքը չի ասել, որ նրանք առանձնացել են: Ինքն Անդրանիկ Հարությունյանին չի ճանաչում: Դեպքի վայրում չի եղել, ոչ մի բութ գործիք չի տեսել: Ինքը ցուցմունքները գրել է քննիչի ուղորդմամբ /առանձնանալու պահը գրել է քննիչի թելադրանքով/: Ժ. Կարապետյանին չի ճանաչել, ճանաչել է նրա հորը` Մ. Կարապետյանին, ում հետ ծառայել է ներքին զորքերում: Դեպքից հետո է իմացել, որ ժորան Միսակի որդին է:>>:
Վկա Ալիկ /Օլեգ/ Թումանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաներում, գնացել է շտաբ, որտեղ Հ. Մանուկյանի, Լ. Սուքիասյանի հետ ֆուտբոլ է դիտել: Նույն վայրում Ա. Սուքիասյանը, Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը զբաղված են եղել թղթախաղով: Որոշ ժամանակ անց խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև: Նրանք սկսել են գոռգոռալ, քաշքշել և հայհոյել միմյանց: Իրենք միջամտել են, վիճաբանությունը դադարել է և բոլորը դուրս են եկել: Դրսում Ժ. Կարապետյանը Ս. Հարությունյանին առաջարկել է զրուցել և, նրան թևանցուկ անելով, քայլել է դեպի 19-րդ փողոցի կողմ` Զ. Մելքոնանի խանութի մոտ: Երբ նրանք թեքվել են խանութի կողմ և դուրս են եկել իր տեսադաշտից, ինքը Հ. Մանուկյանի և Լ. Սուքիասյանի հետ գնացել է Լ. Սուքիասյանի տուն, իսկ Ա. Սուքիասյանը և Լ. Սարգսյանը մնացել են այնտեղ: Տանը ընթրել են և դիտել ֆուտբոլի շարունակությունը, իսկ Հ. Մանուկյանը գնացել է իրենց տուն: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Զ. Մելքոնյանի խանութի մոտ Ս. Հարությունյանը ծեծել է Ժ. Կարապետյանին և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ վիրահատությունից հետո գիտակցության չգալով 26.04.2012թ. մահացել է: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել: Մինչև Ս. Հարությունյանի հետ առանձնանալը Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել: Եթե դրանից հետո ինչ-որ վնասվածքներն են առաջացել, ապա դրանք առաջացել են իրենց գնալուց հետո, այսինքն` Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի առանձնանալուց հետո:
Նախաքննության կողմից ձեռք բերված ապացույցներին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ գնահատական է տվել` որպես անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի, ուստի և նախաքննության ընթացքում ձեռագիր արձանագրված ապացույցը չի կարող օգտագործվել դատավճռով արտահայտված դիրքորոշման պատճառաբանությամբ, ավելին, հիշյալ ցուցմունքի հրապարակումը ընդատվել է բազմաթիվ անգամ հրապարակողի կողմից հայտնված դիրքորոշման, որ չի կարդացվում, նույնիսկ դատական նիստում նիստը նախագահողն առաջարկել է, որ վկան հրապարակի իր արձանագրությունը դատավարության մասնակիցների համար: Հիմք` 29.04.2013թ. դատական նիստի արձանագրություն:
Վկա, ներկայումս հանգուցյալ Զավեն Աղասու Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` երեկոյան ժամը 24:00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է տանը, փողոցից վիճաբանության ձայներ և գոռգոռոցներ լսելով դուրս է եկել և տեսել իր տան դիմացի հատվածում միմյանց հետ վիճաբանող Ս. Հարությունյանին և Ժ. Կարապետյանին: Այն պահին, երբ նկատել է նրանց, Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ, որից Ժ. Կարապետյանը, կարծես, նոկաուտի ենթարկվածի պես, մի քանի քայլ հետ գնալով, փայտի պես մեջքի վրա ընկել է գետին: Անմիջապես մոտենալով` Ս. Հարությունյանից պահանջել է հեռանալ և փորձել է ուշքի բերել Ժ. Կարապետյանին: Վերջինիս շրթունքին նկատել է թարմ վնասվածք: Այդ ընթացքում մոտեցել է իր եղբայրը` Արսեն Մելքոնյանը, ում հետ Ժ. Կարապետյանին տեղափոխել են իր տուն, որտեղ վերջինիս ուշքի են բերել: Շուտով իր տուն են եկել Ժ. Կարապետյանի ընկերները և նրան տարել են իրենց հետ: Առավոտյան տեղեկացել է, որ Ժ. Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ նրան վիրահատել են: Վերջինս մի քանի օր անց, գիտակցության չգալով, մահացել է: Երբ ինքը փողոց է դուրս եկել, Ս. Հարությունյանից և Ժ. Կարապետյանից բացի, փողոցում այլ մարդ չի եղել, նրանք եղել են երկուսով:
Նախ, հանգուցյալ վկա Զավեն Մելքոնյանը տվել ոչ թե մեկ ցուցմունք, ինչպես գնահատված է դատվաճռում, այլ թվով 6 ցուցմունքներ, որոնք եղել են հակասական, մեկը մյուսին ժխտող և եթե հավատանք դատավճռում արտահայտված տրամաբանությանը, ապա, ինչպես գնահատվել է մյուս վկանների դեպքում տրված ցուցմունքների մասով, որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, ուստի և պետք է հիմք ընդունել հենց դեպքից անմիջապես հետո տրված ցուցմունքները, սակայն Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքներն ընդհանրապես գնահատման չի արժանացրել:
Պաշտպանության կողմը, տեղեկանալով Զավեն Մելքոնյանի կողմից հանցագործության մեջ վկայող ցուցմունք տալու մասին, միջնորդություն է հարուցել առերես հարցաքննություն մեղադրյալի և վկայի միջև կատարելու պահանջով, որը սակայն մերժվել է մեղադրանքի կողմից, նույնանման պահանջով 14.12.2013թ. միջնորդություն է հարուցել նաև մեղադրյալը, որը, սակայն, մնացել է առանց պատասխան:
Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները, որի «դ» ենթակետը սահմանում է, որ նա իրավունք ունի հարցաքնվելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու իր վկաներին կանչելու և հարցաքննելու միևնույն պայմաններում, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաների:
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով իրավաչափ է գտել պաշտպանության կողմի պահանջը մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերեսվելու իրավունքի պահանջը, որը չի ապահովել մեղադրանքի կողմը:
Վկա Աղասի Լևոնի Սուքիասյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:30-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել Ժ. Կարապետյանը և խոսակցության ժամանակ տեղեկանալով, որ վերջինս շտաբում է, տաքսիով գնացել է այնտեղ: Շտաբում Լ. Սարգսյանը, Ժ. Կարապետյանը և Ս. Հարությունյանը թղթախաղ են խաղացել, իսկ հայրը` Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև` խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են և դադարեցնելով վիճաբանությունը դուրս են եկել փողոց: Իր հայրը և Ա. Թումանյանը գնացել են իրենց տուն: Ինքը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն սուրճ խմելու, սակայն Ս. Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ. Կարապետյանն ասել է, որ գնան, իսկ նա շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա իրենց: Գնացել են իրենց տուն: Լ. Սարգսյանը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, ինքը ուղեկցել է նրան: Միասին դուրս են եկել և հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ, նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, ում փորձել են Զ. Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և, նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ. Կարապետյանը ոչինչ չի հիշել և չի կարողացել ասել, թե իր հետ ինչ է կատարվել: Լ. Սարգսյանի հետ նրան տարել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ. Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել Լ. Սարգսյանի տուն: Որոշ ժամանակ անց զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ. Կարապետյանը իրեն լավ չի զգում, բողոքում է գլխացավից, գնացել և նրան տեխափոխել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որտեղ նրան վիրահատել են: Մի քանի օր գիտակցության չգալով` վերջինս մահացել է: Թե Ժ. Կրարապետյանի հետ ինչ է պատահել, իրեն հայտնի չէ, քանի որ նրա հետ չի եղել: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Վկա Լեռնիկ Սերոբի Սարգսյանի նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 17-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել Ժ. Կարապետյանը և հայտնել, որ շտաբում է: Ժամը 22:20-ի սահմաններում հասել է շտաբ, որտեղ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը թղթախաղով են զբաղված եղել: Շուտով եկել են Ա. Թումանյանը և Լ. Սուքիասյանը, իսկ քիչ անց` նաև Ա. Սուքիասյանը, ով իրենց հետ սկսել է թղթախաղ խաղալ, իսկ Ա. Թումանյանը և Լ. Սուքիասյանը հեռուստացույցով ֆուտբոլ են դիտել: Որոշ ժամանակ խաղալուց հետո, խաղաքարտերը դասավորելու հետ կապված, վիճաբանություն է առաջացել Ս. Հարությունյանի և Ժ. Կարապետյանի միջև և նրանք սկսել են գոռգոռալ միմյանց վրա: Իրենք միջամտել են դադարեցրել վիճաբանությունը և դուրս եկել փողոց: Լ. Սուքիասյանը և Ա. Թումանյանը գնացել են տուն: Ա. Սուքիասյանը բոլորին առաջարկել է գնալ իրենց տուն` սուրճ խմելու, սակայն Ս. Հարությունյանն ասել է, որ պետք է դեղ խմի և տուն է գնացել, իսկ Ժ. Կարապետյանն ասել է, որ գնան, իսկ ինքը շտաբը կարգի բերելուց հետո կմիանա նրանց: Գնացել են նրանց տուն, նստել են բակում: Ինքը հայտնել է, որ ցանկանում է տուն գնալ, Ա. Սուքիասյանն ուղեկցել է իրեն: Հասնելով Արաբկիր 19 փողոցի մոտ` նկատել են հավաքված մարդկանց, որոնցից ինչ-որ մեկը գոռալով ջուր է պահանջել: Մոտենալով նկատել են գետին ընկած Ժ. Կարապետյանին, ում փորձել են Զ. Մելքոնյանի տուն տեղափոխել: Իրենք ևս օգնել են և, նրան տեխափոխելով տուն, ուշքի են բերել: Ժ. Կարապետյանն այդ ժամանակ ասել է, որ ընկել է: Ա. Սուքիասյանի հետ նրան տարել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտու», որպեսզի բժիշկները զննեն, սակայն վերջինս հրաժարվել է իջնել մեքենայից և պահանջել է իրեն տուն տանել: Ժ. Կարապետյանին տուն են տարել, իսկ իրենք գնացել են իրենց տուն: Որոշ ժամանակ անց, զանգահարելով և տեղեկանալով, որ Ժ. Կարապետյանն իրեն լավ չի զգում և բողոքում է գլխացավից, նրան տեխափոխել են «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ», որտեղ նրան վիրահատել են: Վիրահատությունից հետո վերջինս գիտակցության չգալով մի քանի օր անց մահացել է: Ժ. Կարապետյանի հետ տեղի ունեցածի մասին տեղյակ չէ: Շտաբում առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Ժ. Կարապետյանը միմյանց չեն հարվածել, Ժ. Կարապետյանի վրա մարմնական վնասվածքներ չեն եղել` մինչև իրենց հեռանալը: Վնասվածքներն առաջացել են իրենց գնալուց հետո:
Տուժողի իրավահաջորդ Միսակ Կարապետյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 17.04.2012թ. գիշերը ինքը գտնվել է աշխատանքի վայրում: 18.04.2012թ. առավոտյան ժամը 09:00-ի սահմաններում տուն գալով` տեղեկացել է, որ որդուն տեղափոխել են հիվանդանոց և վիրահատել, որի մասին իրեն գիշերը ոչինչ չեն ասել: Անմիջապես գնացել է հիվանդանոց, որտեղ որդուն արդեն վիրահատած են եղել: Որդին հիվանդանոց գնալուց առաջ կնոջը հայտնել է, որ ընկել է, սակայն ինքը համոզված է, որ վնասվածքը որդին ընկնելու հետևանքով չի ստացել:
Առաջին ատյանի դատարանը, վկաների դատարան չներկայանալու հանգամանը գնահատել է, որպես դատարան ներկայանալու բացառող հանգամանք և հրապարակել վերջիներիս տրված նախաքննական ցուցմունքները և գնահատել, որպես ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցներ: Մինչդեռ էական հակասություներ կան գործով մյուս վկաների տրված և չներկայացած հրապարակված վկաների ցուցմունքներում, այսպես` վկաններ Սուքիասյանը և Սարգսյանը հայտնել են, որ շտաբից դուրս գալուց հետո ամբաստանյալ Ս. Հարությունանը գնացել է տուն դեղ խմելու պատճառաբանությամբ, իսկ իրենք մնացել են տուժող Ժ. Կարապետյանի հետ կանգնած, որից հետո վկաները գնացել են տուն` միայնակ թողնելով տուժողին շտաբը հավաքելու համար, ավելին, Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով միջնորդությունը` տուժողի իրավահաջորդին դատարան հրավիրելու և հարցաքննելու մասին, հրապարակել է վերջինիս ցուցմունքը:
Էական հակասությունների պարագայում Առաջին ատյանի դատարանը բոլոր նախաքննական ցուցմունքներն արժանահավատ է համարել և դրել մեղադրական դատավճռի հիմքում:

Վկա, «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի բաժնի վարիչ Ռաֆայել Գրիգորյանը ցուցմունքի մասով պաշտպան Ս. Ջաղինյանը նշել է, որ շարադրված ապացույցի գնահատումն առաջադրված մեղադրանքին և կոնկրետ դեպքի հետ կապված չէ և ընդհանրապես վերաբերելի չէ մեղադրանքի ծավալին:
Վկաների նախաքննության և դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանը նշել է. «Գնահատության ենթարկելով վերը նշված վկաների նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների միջև եղած հակասությունները, գնահատելով դրանք մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ արժանահավատ պետք է համարել վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, քանի որ դրանք տրվել են դեպքից հետո, մանրամասն են, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Վկաներ Լ. Սուքիասյանը, Ա. Մելքոնյանը, Հ. Մանուկյանը, Ա. Թումանյանն իրենց դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով փորձում են պաշտպանության տակ վերցնել նույն թաղամասում հարևանությամբ բնակվող ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին»:
Առաջին ատյանի դատարանը, անորոշ արտահայտություն օգտագործելով, գործում մյուս ապացույցները մատնանշելով, չի կոնկրետացրել, թե որ ապացույցներն է գնահատել, առավել ևս որ դատարանը, բացի վկաների հարցաքննության արձանագրություններից, այլ ապացույցներ չի հետազոտել:
Առաջին ատյանի դատարանն իր կողմից 08.11.2013թ. կայացված դատավճռի հիմքում դրել է նաև հիշյալ փորձագիտական եզրակացությունները` դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 387 եզրակացություն, կրկնակի, հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացություն, ինչպես նաև` փորձագետ Գագիկ Հարությունյանի ցուցմունքները:
Առաջին ատյանի դատարանը կրկին անգամ անհասկանալի տրամաբանությամբ երկու փորձագիտական եզրակացություններն էլ դրել է մեղադրական դատավճռի հիմքում այն պարագայում, երբ արդեն իսկ արտահայտվել է դիրքորոշում տրված եզրակացությունների միջև եղած տարբերությունը:
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել և առանց օրինական պատճառաբանությունների մերժել է պաշտպանության կողմի կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու միջնորդությունը, աբտեսվել է նաև կրկնակի դատաբժշկակակն փորձաքննության հիման վրա ստացված հանձնաժողովային փորձաքննություն անցկացնելու հանգամանքը, անտեսվել է նաև ոչ փորձագետի կողմից փորձաքննությանը մասնակցելու և եզրակացությունը որպես փորձագետ ստորագրելու փաստը:
Առաջին ատյանի դատարանը նշել է. «Անդրադառնալով պաշտպան Ս. Ջաղինյանի մինչդատական վարույթում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի այլ խախտումների վերաբերյալ միջնորդությանը, մասնավորապես` Սարիբեկ Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու, իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու, փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ, վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու, մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու, քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ, դատարանն արձանագրում է, որ Ս. Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողություններ կատարվել են քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ: Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում տեղ գտած նշված խախտումները էական չեն և չկան բավարար հիմքեր այդ ճանապարհով ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու համար: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերը նշված խախտումներն ու բացթողումները վերացնելու և հետագայում համանման դեպքերի տեղիք չտալու նպատակով անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601-րդ հոդվածի համաձայն կայացնել լրացուցիչ որոշում և այն ուղարկել համապատասխան պաշտոնատար անձանց քննարկմանը»:
Նշված խախտումների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Լ. Ավետիսյանն իր լրացուցիչ որոշման մեջ նշել է. «Դատարանում հարցաքննված կաները ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են տարվել ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, փոխանակ սահմանված կարգով ոստիկանություն կանչելու: Առանձին վկաներ ոստիկանությունում են պահվել, գրեթե, ամբողջ գշեր: Վկաների հարցաքննություններում, երբեմն չի նշվել նրանց հարցաքննության ժամը և տևողությունը: Երբեմն նրանք հարցաքննվել են գիշերային ժամերին: Վկաների ցուցմուքնները հիմնականում արձանագրվել են քննիչ Ա. Վարդանյանի կողմից ում ձեռագիրը, գրեթե, անընթեռնելի է: նշված պատճառաբանությամբ առանձին վկաների նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները դատարանում հրապարակելիս դատարանի որոշմամբ, հարկադրված, մեղադրանքի կողմից առաջարկվեց առանձին վկաների ցուցմունքները տպագրել և ներկայացնել դատարան, որից հետո միայն հնարավոր եղավ հետազոտել այդ ապացույցները: Բացի այդ, Սարիբեկ Հարությունյանն առանց ձևակերպման 19.04.2012թ. գտնվել է ոստիկանությունում: Որպես կասկածյալ ձերբակալված Սարիբեկ Հարությունյանը միջնորդել է իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հետ կատարել առերես հարցաքննություն, որը չի կատարվել: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացված մի շարք գործողությունների կատարվել են խախտումներով»:
Ըստ պաշտպան Ս. Ջաղինյանի` տարօրինակ և անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բազմաթիվ օրինախախտումների փաստի հաստատման դեպքում, դրանք դասել ոչ էականանների շարքին, այսինքն` 1/ Ս. Հարությունյանին 19.04.2012թ. ոստիկանության բաժնում ապօրինի անազատության մեջ պահելու /դատարանն արձանագրել է քրեորեն պատժելի արարքի փաստ/, 2/ Ս. Հարությունյանին իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքից զրկելու փաստ /դատարանը արձանագրել է սահմանադրական նորմի խախտում/, 3/ փաստաբանին խոչընդոտելու հանգամանքի վերաբերյալ /դատարանը արձանագրել է քրեորեն պատժելի արարքի փաստ/, 4/ վկաների միջև առանց հակասությունների առերեսում կատարելու /քրեադատավարական օրենքի խախտում/, 5/ մեղադրյալի դեմ վկայած անձի հետ առերես հարցաքննություն չկատարելու /Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիաի պահնջների խախտումը/, 6/ քրեական գործի նյութերի զգալի մասն անընթեռնելի կամ դժվար ընթեռնելի լինելու վերաբերյալ/, դատարանը հաստատված է համարել, որ առանց հնարավորության քրեական գործի նյութերի ծանոթացման նշանակել է դատական քննություն/:
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը, հաստատված համարելով կատարված օրինախախտումները, դիրքորոշում է հայտնել, որ քրեական օրենսգրքով արգելված արարքի կատարումը, սահմանադրական նորմի խախտումը և Եվրոպական կոնվենցիաի պահնջների խախտումը կարող է համարվել քրեական գործի վարույթում ոչ էական խախտումներ:
Ըստ պաշտպան Ս. Ջաղինյանի` սույն քրեական գործի նախաքննությունը և դատաքննությունը կատարվել է բազմաթիվ օրինախախտումներով, որոնց մի մասով դատարանը արտահայտել է դիրքորոշում, արձանագրելով խախտման փաստը անտեսելով գնահատել դրանց հետևանքները, ավելին դատարանը ինքն է դատաքննության ընթացքում բազմաթիվ անգամ թույլ տվել խախտումներ: Ըստ պաշտպանության կողմի առնվազն առկա են հետևյալ խախտումները, որնք անմիջական կապ ունեն սույն գործի ելքի վրա, այսպես`
1/ 19.04.2012թ. ապօրինի բերման են ենթարկել Ս. Հարությունյանին պահել են մինչև գիշերվա ժամերը, 2/ փաստաբանին խոչնդոդել են ոստիմանության բաժին մուտք գործելուն, իրավաբանական օգնություն ցույց տալուն, 3/ կամավոր ներկայացած վկային ձրբակալել և կալանավորել են առանց անհրաժեշտության, միայն այն հանգամանքի համար, որ ծանր է եղել մեղսագրվող արարքը, 4/ առանց անհրաժեշտության չհարցաքննված վկաների միջև կատարվել է առերեսում, 5/ ձերբակալված անձին ոստիկանության բաժնում հարկադրել են պաշտպանից հրաժարվել, քննիչի թողտվությամբ, 6/ նշանակված դատաբժշկական փորձաքննությամբ, փորձագետի միջնորդությունը չի ծանոթացվել պաշտպանության կողմին, 7/ փորձագետի հարցաքննությունը չի տրամադրվել պաշտպանության կողմին, 8/ պաշտպանի միջնորդությամբ փորձագետի հարցաքննությանը չի թույլատրվել պաշտպանի մասնակցությունը, 9/ մեղադրյալին զրկել են իր դեմ վկաայած անձի հետ առերեսվել, 10/ նշանակվել է կրկնակի փորձաքննության, առաց պահպանելու օրենքի պահանջները, չշարադրելով այն շարժառիթները, որոնք հիմք են տալիս կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու համար, ավելին նոր հարցեր է ուղղվում նախնական որոշումից տարբեր, և նշանակվում է նույն հիմնարկում, որտեղ կատարվել է նախկին փորձաքննությունը, 11/ չի կատարվել կրկնակի փորձաքննության պահանջները և կայացվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն, 12/ գործի նախաքննությունը ավարտ է հայտարարվել, սակայն առանց վերսկսելու մեղադրանքի ծավալ է լրացվել, 13/ նոր մեղադրանքի պարզաբանումը հրաժարվել է վարույթն իրականացնող մարմինը, հայտնելով որ առաջադրված մեղադրանքի պարզաբանումը նախաքննական գաղտնիք է, իսկ հարաուցավծ միջնորդությունները մնացել են անպատասխան, 14/ պաշտպանության կողմին է տրամադրվել գործի նյութերը, որոնք ընթեռնելի չեն եղել, այդ կապակցույամբ բողոքը դատախազի կողմից մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ լավ էլ ընթերցվում է ձեռագրերը, 15/ քննչական խումբ է կազմվել և պաշտպանության կողմին այդ մասին տեղյալ չի պահվել, 16/ դատարանին միջնորդություն է ներկայացվել մինչ դատաքննությունը, մեղադրանքի պարզաբանման պահանջի, ընթեռնելի տարբերակով նյութեր տրամադրելու և այլն, դատարանը առանց պարզաբանելու մերժել է միջնորդությունը, 17/ դատաքննության ընթացքում հրապարակվել է առանց բացառության մեղադրանքի կողմի բոլոր ապացույցները, վկաների ցուցմունքները, այսինքն էական հակասություններ են առաջ եկել դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, մեղադրողը ոչ թե ընթերցել է ցուցմունքները, այլ տրամաբանորեն այդ մտքերը հրապարակել է, 18/ պաշտպանության կողմը առարկել է նման կերպ դատաքննություն ացկացնելու և նիստը նախագահող դատավորը դատական նիստու հայտնել է, որ ինչ եք առաջարկում ես էլ չեմ կարողանում կարդալ, այսինքն մեղադրողը առանց ծանոթանալու, դատարանը չկարողանալով կարդալ հաստատվել է մեղադրական եզրակացություն, իսկ դատարանը նշանակել է դատական քննություն, 19/ Առաջին ատյանի դատարանը չունենալով լիազորություն դիմել է քննիչին, որը ընտրովի որոշ ցուցմունքներ համակարգչով հավաքել է, այն էլ բնօրինակ արձանագրություններից տարբերվող նորից տրամաբանության հիման վրա, դատարանը չի հայտնել այդ համակարգչով տպված և կարդացված փաստաթղթերը որպես ինչ եք հետազոտում և ինչ կարգով են ձեռք բերվել, 20/ ամբաստանյալի հարցաքննությունից առաջ ամբաստանյալը պահանջել է մեղադրանի պարզաբանում, սակայն նիստը նախագահողը հայտնել է, որ այդ փուլում ամբաստանայալն իրավունք չունի իմանալու, թե քանի հարված հասցնելու մեջ է նեղադրվում և այդպես էլ մինչ դատավճիռը այդ պահանջը մնաց անպատասխան, 21/ դատարանն անհիմն մերժել է պաշտպանույան կողմի միջնորդությունը լրացուցիչ վկաներ կանչելու և գործի հանգամանքների շուրջ հարցաքննելու, չնայած որ մեղադանքի կողմը հարցաքննել է այդ անձանց` խողովակով տուժողին հարվծելու հանգամանքի շուրջ, 22/ Առաջին ատյանի դատարանը հրաժարվել է պաշտպանության կողմին տրամադրել ծանոթանալու համար փորձագետի եզրակացության մեջ առկա փաթեթավորված իրերին, 23/ պաշտպանույան կողմը վիճարկել է դատաբժկական փորձաքննության եզրակացությունը հիմնավորելով, որ 2012թ. եզրակացությունը ստորագրել է դրա իրավունքը չունեցող փորձագետը, Առաջին ատյանի դատարանը պատճառաբանել է, որ 2013թ. նախարարի հրամանով այդ անձին իրավունք է վերապահված մասնակցելու փորձաքննություններին:

25. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3801-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի` պաշտպան Ս. Ջաղինյանը խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, ամբողջությամբ բեկանել ու փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 08.11.2012թ. դատավճիռը` դադարեցնելով ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը և կարճելով քրեական գործի վարույթը կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան, սահմանելով նոր քննության ծավալ` հիշատակված օրինախախտումները վերացնելու գործն ըստ էության քննելու համար:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, շարադրելով բողոքարկվող դատական ակտի բովանդակությունը, վերաքննիչ բողոքների էությունը, լսելով ամբաստանյալին, պաշտպաններին, դատախազներին, ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել, բեկանել դատական ակտը և գործն ուղարկելով ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը, հետևյալ պատճառաբանությամբ.

26. Նախաքննության մարմնի կողմից Ս. Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա <<…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ է հասցրել և ծեծի է ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ…>>: /տես` հ. 3, գ-թ 299/:
Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից երևում է, որ Ս. Հարությունյանը ձեռքով մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ. Կարապետյանին: Այսինքն, Ս. Հարությունյանին վերագրվել է մեկից ավել վնասվածքների պատճառման մեղադրանք:
Մինչդեռ դեպքին ականատես միակ վկա Զ. Մելքոնյանը իր ցուցմունքներում`մասնավորապես առերեսման մեջ նշել է, որ Ս. Հարությունյանը ձախ ձեռքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի շրջանում:
Փաստորեն, համաձայն վերջինիս ցուցմունի, նա նկատել է Ս. Հարությունյանի մեկ հարվածը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ Ս. Հարությունյանը մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ. Կարապետյանին: Այսինքն, որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, այնուհետև մեղադրական եզրակացության մեջ զետեղված այն ձևակերպումը, որ Սարիբեկ Հարությունյանը <<…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ է հասցրել և ծեծի է ենթարկել նրան…>>, որևէ ապացույցով հաստատված չէ:

27. Առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատավճռի ներածական մասում մեջբերել է նախաքննության մարմնի կողմից Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը, նկարագրական-պատճառաբանական մասում ներկայացրել է հետազոտված ապացույցները, սակայն դատավճռում չի նշել, թե դատաքննությամբ գործի որ հանգամանքներն են հաստատվել, ինչով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 2-րդ ենթակետի պահանջները:
Դատավճռի` <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> մասում Առաջին ատյանի դատարանը միայն ընդհանրական ձևով արձանագրել է, որ <<…ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի հատկանիշներին>>:

28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ 3-րդ մասի համաձայն` <<Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործի վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ>>:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, քանի որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել նախաքննության մարմի կողմից մեղսագրված արարքում, այն է` Ժ. Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքերով հարվածներ հասցնելու և ծեծի է ենթարկելու, այսինքն մեկից ավելի հարվածներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց, այսինքն` նրա մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնված է լոկ ենթադրության վրա:

29. Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության 19.06.12թ. տրված թիվ 387 եզրակացության` դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ և դատահյուսվածքաբանական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել է հետևյալ վնասվածքների առկայությունը. արյունազեղում և սալջարդ վերք վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում, քերծվածք աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում, արյունազեղում գլխի մաշկի տակ` ձախ քունքա-կողմնային շրջանում, ձախ քունքամկանի արյունազեղում, գանգի թաղի` ձախ քունքոսկրի և կողմնոսկրի կոտրվածքներ, վերկարծրենային արյունահավաք ձախ քունքային շրջանում, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարախնոիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումներ, հեղուկ արյուն ուղեղի փոփոքներում:
Վերոհիշյալ եզրակացությունից երևում է, որ Ժ. Կարապետյանի մոտ առկա են եղել մեկից ավելի վնասվածքներ:
Քննիչ Ա. Վարդանյանը գտնելով, որ վերոհիշյալ եզրակացությունը ոչ բավարար չափով է հիմնավորված, 15.08.2012թ. որոշում է կայացրել դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին, որով փորձագետին առաջադրվել է գործ համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք հարցեր: Չնայած քննիչը որոշում է կայացրել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն կատարելու մասին, սակայն որոշման մեջ չի պատճառաբանել, թե որոնք են այդպիսի փորձաքննություն կատարելու հիմքերը` ինչու՞ է փորձագետի եզրակացությունը չհիմնավորված կամ ի՞նչ կասկած է այն հարուցում:
ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրվել է թիվ 155/հձ եզրակացությունը: Սույն փորձաքննության կատարմանը մասնակցել է ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, <<Էրեբունի>> ԲԿ նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ. պրոֆեսոր Մ. Ա. Եղունյանը: Փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն:

30. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի /Փորձաքննության կատարումը փորձագիտական հիմնարկում/ համաձայն. <<1. Քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին իր կայացրած որոշումը, հետազոտման օբյեկտը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև քրեական գործն ուղարկում է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարին: Փորձաքննության կատարմանը մասնակցում է այն փորձագետը, որը նշված է որոշման մեջ: Եթե որոշման մեջ կոնկրետ փորձագետ նշված չէ, ապա փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը պետք է որոշի, թե տվյալ փորձագիտական հիմնարկի որ փորձագետն է կատարելու փորձաքննություն>>:
Սույն հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ փորձագիտական հիմնարկում փորձաքննություն կատարելիս փորձաքննությանը կարող է մասնակցել բացառապես տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետը:
ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունից երևոմ է, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչ կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ /Ապացույցների հասկացությունը/ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են` /1…5/, 6/ փորձագետի եզրակացությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի /Որպես ապացույց չթույլատրվող նյութերը/ 1-ին մասի համաձայն` <<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` /1…4/, 5/ քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ. …>>:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից կատարված վերոհիշյալ փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով նաև փորձագետ չի հանդիսանում:
Բացի այդ, խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը:
Թեև փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ այն կատարվել է քրեական գործի նյութերով, սակայն գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել է փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ է վերադարձվել:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է համոզման, որ ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունը պետք է համարել որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ:

31. Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և վկա Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը պետք է դիտել որպես անթույլատրելի ապացույց, պատճառաբանելով, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Սարիբեկ Հարությունյանը որպես վկա հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունքներ տալ (օգտվել է լռելու իրավունքից) և վերոհիշյալ անձանց ցուցմունքների միջև էական հակասություն չէր կարող լինել: Չնայած դրան, քննիչի կողմից կատարվել է վերոհիշյալ անձանց առերես հարցաքննություն, որով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջները և այդուհանդերձ, առերես հարցաքննության արձանագրությունը նշվել է Սարիբեկ Հարությունյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորող ապացույցների շարքում:

32. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն անհիմն են` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, Ս. Հարությունյանը նախքան Զ. Մելքոնյանի հետ առերես հարցաքննվելը, 26.04.2012թ. հարցաքննվել է որպես վկա, նրան պարզաբանվել է, որ հարցաքննության է կանչվել որպես վկա, միաժամանակ բացատրվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով սահմանված նրա իրավունքներն ու պարտավորությունները, մասնավորապես այն, որ նա պարտավոր է ցուցմունքներ տալու, սակայն վերջինս հայտնել է, որ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքներից` հրաժարվում է ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց: /տես` հ. 1, գ-թ 76/:
Այնուհետև, 27.04.2012թ. վկա Զավեն Մելքոնյանի և Սարիբեկ Հարությունյանի միջև կատարվել է առերես հարցաքննություն:
Հարկ է նշել, որ թեև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ սույն գործի նախաքննության ընթացքում Ս. Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ ենթակետի համաձայն, նա իրավունք ուներ հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ, իսկ Ս. Հարությունյանի և Զ. Մելքոնյանի միջև կատարված առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս. Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի` Զավեն Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել` մահանալու պատճառով:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ և այն պետք համարել թույլատրելի ապացույց:

33. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում մեջբերել է գործով միակ ականատես Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքը, ըստ որի վերջինս տեսել է , թե ինչպես Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ:
Քրեական գործի հետաքննության ընթացքում 19.04.2012թ. Զավեն Մելքոնյանը բացատրութություն է տվել հետաքննիչին, այնուհետև նա որպես վկա հարցաքննվել է 20.04.2012թ., 26.04.2012թ., իսկ 27.04.2012թ. առերես հարցաքննվել է Սարիբեկ Հարությունյանի հետ, որից հետո որպես վկա հարցաքննվել է նաև 25.5.2012թ և 14.06.2012թ:
ԻՆչպես բացատրությամբ, այնպես էլ իր բոլոր վեց ցուցմունքներում նա երբևէ չի հայտնել, որ <<...տեսել է , թե ինչպես Ս. Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին` ականջի մոտ...>>:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի կողմից Ժ. Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, Զ. Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված ձևակերպումը նույնպես ենթադրություն է, ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ պահանջներին խախտմանը:

34. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննության առարկա չի դարձրել ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին մեղսագրված արարքի հանգամանքները, մասնավորապես, չի պարզել, թե դեպքին ականատես միակ վկայի` Զ. Մելքոնյանի ցուցմունքներում նկարագրված մեխանիզմով, այդ թվում նաև` ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին, հնարավոր էր արդյոք Ժ. Կարապետյանի մոտ արձանագրված վնասվածքների առաջացումը, թե ոչ:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը պետք է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու միջոցով պարզեր` Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները քանի հարվածի հետևանքով են պատճառվել, ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին հնարավոր էր արդյոք պատճառվեր, պետք է պարզեր նաև, թե դատաբժշկական փորձաքննությամբ նկարագրված վնասվածքները խողովակով պատճառվելու դեպքում /տես փորձաքննության եզրակացությունները/, արդյո՞ք նրա գլխի մաշկի վրա բաց վնասվածքներ կարող էի չառաջացնել:
Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործի նախաքննության և դատաքննության ժամանակ պաշտպանական կողմը միջնորդություն է ներկայացրել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին, սակայն քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից միջնորդությունը մերժել է:
Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է Հասմիկ Գալստյանի ցուցմունքներն, այն մասին, որ դեպքից հետո ամուսինը` Ժորա Կարապետյանը պատմել է դեպքի մասին և նշել է. <<…էտ Անդոն որտեղից հայտնվեց, պայմանավորվել էին, ինչ էին արել…: …Անդոյին տեսնելուց հետո էլ բան չեմ հիշում: Հետո մեքենայի մեջ լսել է, թե տղերքը խոսում էին, թե Անդոն ու Սարոն ոնց են տրուբայով խփել իրեն…>>: /տես` հ. գ-թ 3-4/:

35. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի. <<1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`/.../
2/ ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է oրինական ուժի մեջ/.../>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
3/ առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում./.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Դատավճիռը պետք է բեկանվի, երբ դատաքննության միակողմանիությունը կամ ոչ լրիվությունը հետևանք են թույլատրելի ապացույցները գործից սխալմամբ հանելու կամ այն ապացույցների հետազոտման հարցում կողմի միջնորդությունն անհիմն մերժելու համար, որոնք կարող էին նշանակություն ունենալ գործի համար:>>
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն. <<Եթե առաջին ատյանի դատարանը գործով թույլ է տվել քրեադատավարական oրենքի այլ էական խախտում, վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի քննության արդյունքները, փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը կամ բեկանում է այն և գործն ուղարկում առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության>>:

36. Ելնելով վերոգրյալներից` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2013թ. նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, պետք է բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:
Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության նշանակելու միջոցով պարզի` Ժ. Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները քանի հարվածի հետևանքով են պատճառվել, ձախ ձեռքով գլխի ձախ մասին հնարավո՞ր էր արդյոք պատճառվեր, թե ոչ, դատաբժշկական փորձաքննությամբ նկարագրված վնասվածքները խողովակով պատճառվելու դեպքում հնարավո՞ր էր արդյոք նրա գլխի մաշկի վրա բաց վնասվածքների չառաջանար:
Գործով նշանակված կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության, ինչպես նաև դատաքննության արդյունքում հետազոտված մյուս վերաբերելի և թույլատրելի ապացույցների վերլուծության և գնահատման հիման վրա միայն Առաջին ատյանի դատարանը պետք է եզրակացության հանգի առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի մեղավորության կամ անմեղության վերաբերյալ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 398-րդ հոդվածներով, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպաններ Գրիգորի Շահվերդյանի և Սամվել Ջաղինյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել:

2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:

3. Ամբաստանյալ Սարիբեկ Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ:

4. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 24-01-2014
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 03-03-2014
Էջերի քանակը 250, 250, 301, 136, 120, 113, 129
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 03-03-2014
Էջերի քանակը 250, 250, 301, 136, 120, 113, 129
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը Ե-3370/14
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 07-03-2014
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0189/01/12
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 24-02-2014
Բողոք բերող անձինք Դատախազ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Դ
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ամբաստանյալ` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյան
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ստացվել է կրկնակի բողոք
Ամսաթիվ 27-02-2014
Բողոք բերող անձինք Ամբաստանյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ջաղինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ամբաստանյալ` Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյան
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
Գործի առաքման ամսաթիվը 03-03-2014
Գրության համարը Ե-3370
Գործի ստացման ամսաթիվը 07-03-2014
Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ 7 հատոր
Գործի համարը ԵԱՔԴ/0189/01/12
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը 1
Ստացվել է կրկնակի բողոք
Ամսաթիվ 07-03-2014
Բողոք բերող անձինք Տուժողի ներկայացուցիչ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Միսակ
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Մակագրվել է 12-03-2014
Մակագրել
Ամսաթիվ 07-03-2014
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավետիսյան
Դատավոր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Պողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 04-04-2014
Որոշման առաքման ամսաթիվը 09-04-2014
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 31-05-2014
Ուղարկվել է ծանուցագիր 21-05-2014
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 31-05-2014
Ամսաթիվ 31-05-2014
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Ամբողջությամբ բեկանվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը` օրինական ուժ տալով և պատճառաբանելով 1-ին ատյանի դատական ակտը
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0189/01/12







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԱՔԴ/0189/01/12
Նախագահող դատավոր` Ա.Պետրոսյան
Դատավորներ` Ս.Համբարձումյան
Մ.Պետրոսյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ԱՎԱԳՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՋԱՂԻՆՅԱՆԻ


2014 թվականի մայիսի 31-ին ք.Երևանում

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանի, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքները,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2012 թվականի ապրիլի 19-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14110012 քրեական գործը` Սարիբեկ Հարությունյանի կողմից Ժորա Կարապետյանի առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու փաստի առթիվ։
Նախաքննության մարմնի 2012 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Ս.Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով։ Նույն օրը Ս.Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռով Ս.Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի ապրիլի 27-ից, իսկ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Նույն օրն Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է լրացուցիչ որոշում՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի ուշադրությունը հրավիրելով քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում թույլ տրված խախտումների և բացթողումների վրա՝ դրանք վերացնելու և հետագայում նման խախտումներ թույլ չտալու նպատակով համապատասխան միջոցներ ձեռնարկելու համար։
3. Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2014 թվականի հունվարի 24-ին որոշում է կայացրել բողոքները բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը բեկանելու և գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու մասին։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանը, մեղադրող Դ.Կարապետյանը և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 4-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքներն ընդունվել են վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

2. Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
5. Ս.Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2012 թվականի ապրիլի 17-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արաբկիր 19 փողոցի 14 տան դիմացի հատվածում թղթախաղի ժամանակ խաղաքարտեր դասավորելու պատճառով առաջացած վիճաբանության ժամանակ Ժորա Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանում արյունազեղման և սալջարդ վերքի, աջ ականջախեցու աղեղի վերին երրորդի շրջանում քերծվածքի, ձախ քունքա-կողմնային շրջանում` գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, ձախ քունքամկանի արյունազեղման, գանգի թաղի` փակ քունքոսկրի և կողմնոսկրերի կոտրվածքների, ձախ քունքային շրջանում վերկարծրենային արյունահավաքի, գլխուղեղի կիսագնդերի և ուղեղիկի սուբարխրոնիդալ բազմաթիվ խոշորօջախային և տարածուն արյունազեղումների, ուղեղի փորոքներում հեղուկ արյան ձևով, որոնք առաջացրել են գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարում` գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք` անզգուշությամբ առաջացնելով Ժ.Կարապետյանի մահը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 299)։
6. Նախաքննության մարմնի «Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու մասին» 2012 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշման համաձայն` «(…) քննիչ Ա.Վարդանյանս, (…) որոշեցի [թ]իվ 14110012 քրեական գործով նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳ Կենտրոնի փորձագետներին (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 248-249) ։
7. Նախաքննության մարմնի «Փորձաքննություն նշանակելու որոշմանը ծանոթացնելու մասին» 2012 թվականի օգոստոսի 21-ի արձանագրության համաձայն` «Ես` Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ, (…) Ա.Ս.Վարդանյանս (…) կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը ծանոթացրեցի մեղադրյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանին և միաժամանակ պարզաբանեցի, որ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասի` գործով փորձաքննություն նշանակելիս և կատարելիս նա իրավունք ունի (…)։
Որոշմանը ծանոթանալուց հետո մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը հայտարարեց. պաշտպան Ս.Ջաղինյանը լիազորված է իմ փոխարեն հարուցելու միջնորդություններ և հանդես գալու իմ անունից, հարցաքննելու և հարցեր ուղղելու փորձագետներին և մասնակցելու անհրաժեշտության դեպքում կատարվող փորձաքննություններին կամ հայտնելու բացարկներ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 32)։
8. Դատաբժշկական փորձագետների 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ի թիվ 155/հձ եզրակացության համաձայն` «(…) Դատաբժշկական փորձագիտական հանձնաժողով[ը], հետևյալ կազմով, նախագահ Գ.Կ.Հարությունյան` ԴԲԳԳԿ-ի կազ.մեթոդ բաժնի վարիչ, բ.գ.թ., դոց., (…), անդամներ` Մ.Ա.Եղունյան` ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» ԲԿ-ի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ., պրոֆ. և գործով զեկուցող Ի.Ֆ.Մելքոնյան` ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ, թիվ 14110012 քր. գործի նյութերով կատար[վ]ել է փորձաքննություն Ժորա Միսակի Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ։ Փորձագետի իրավունքները և պարտականությունները, որոնք նախատեսված են քր. դատ. օր. 85-րդ հոդվածով, բացատրված են։ Ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու պատասխանատվության մասին, որը նախատեսված է քր. օր. 338-րդ հոդվածով, նախազգուշացված եմ։ Փորձագետ(ներ)` [ստորագրություններ]» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 162)։
2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացությանը ծանոթացել են մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը և նրա պաշտպան Ս.Ջաղինյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 192)։
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի հունիսի 6-ի դատական նիստում փորձագետ Գ.Հարությունյանն իր ցուցմունքում նշել է. «(…) [իմ ձեռքի տակ է եղել] քրեական գործը, (…) քրեական գործը մանրամասն կարդացել եմ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, դատական նիստի արձանագրման համառոտագրում և լազերային սկավառակ, թերթ 74-77)։
10. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(…) Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից երևում է, որ Ս.Հարությունյանը ձեռքով մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ.Կարապետյանին։ Այսինքն Ս.Հարությունյանին վերագրվել է մեկից ավել վնասվածքների պատճառման մեղադրանք։
(…) Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ Ս.Հարությունյանը մեկից ավելի վնասվածքներ է հասցրել Ժ.Կարապետյանին։ Այսինքն՝ որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, այնուհետև մեղադրական եզրակացության մեջ զետեղված այն ձևակերպումը, որ Սարիբեկ Հարությունյանը «…Ժորա Միսակի Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու դիտավորությամբ ձեռքով հարվածներ է հասցրել և ծեծի ենթարկել նրան…», որևէ ապացույցով հաստատված չէ։
(…) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, քանի որ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել նախաքննության մարմնի կողմից մեղսագրված արարքում, այն է՝ Ժ.Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց, այսինքն՝ նրա մեղավորության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնված է լոկ ենթադրության վրա։
(…) ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրվել է թիվ 155/հձ եզրակացությունը։ Սույն փորձաքննության կատարմանը մասնակցել է ԱՆ գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» ԲԿ նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բ.գ.դ. պրոֆեսոր Մ. Ա. Եղունյանը։ Փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն։
(…) [Թ]իվ 155/հձ եզրակացությունից երևում է, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչի կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
(…) [Վ]երոնշյալ փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով նաև փորձագետ չի հանդիսանում։
Բացի այդ, խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը։
(…) [Գ]ործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել են փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ են վերադարձվել։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ՀՀ ԱՆ ԴՓԳԿ-ի կողմից 29.09.2012թ. տրված թիվ 155/հձ եզրակացությունը պետք է համարել որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ։
(…) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն անհիմն են հետևյալ պատճառաբանությամբ։
(…) [Թ]եև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ սույն գործի նախաքննության ընթացքում Ս.Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ ենթակետի համաձայն՝ նա իրավունք ուներ հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ, իսկ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի միջև կատարված առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս.Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի՝ Զավեն Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել՝ մահանալու պատճառով։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սարիբեկ Հարությունյանի և Զավեն Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ, և այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում մեջբերել է գործով միակ ականատես Զավեն Մելքոնյանի ցուցմունքը, ըստ որի՝ վերջինս տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ։
(…) Ինչպես բացատրությամբ, այնպես էլ իր բոլոր վեց ցուցմունքներում նա երբևէ չի հայտնել, որ «…տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ…»։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու մասին Առաջին ատյանի դատավճռում, Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված ձևակերպումը նույնպես ենթադրություն է, ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի /Անմեղության կանխավարկածը/ պահանջների խախտմանը։ (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 70-98)։

3. Վճռաբեկ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները
Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
11. Մեղադրող Դ.Կարապետյանն իր վճռաբեկ բողոքում փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործում առկա ապացույցներից։ Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերից չբխող և անհիմն են.
ա) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանին մեկից ավելի վնասվածքներ հասցնելու վերաբերյալ։
Ըստ բողոքաբերի՝ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ գործով վկա Զ.Մելքոնյանն իր տնից դուրս է եկել` արդեն իսկ սկսված վիճաբանության ձայներ լսելով, և ականատես է եղել Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանին հասցված վերջին հարվածին, և որ Ժ.Կարապետյանի մարմնի վրա մինչև Ս.Հարությունյանի հետ առանձնանալն ընդհանրապես մարմնական վնասվածքներ չեն եղել, առանձնանալուց հետո նրանց որևէ մեկը չի մոտեցել, իսկ Զ.Մելքոնյանի` վիճաբանությանն ականատես լինելու պահին Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանը եղել են միայնակ։
բ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում զետեղված` Ս.Հարությունյանի կողմից Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին բռունցքով հարված հասցնելու վերաբերյալ ձևակերպումը ենթադրություն է։
Բողոքաբերի կարծիքով՝ թեև Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներում տառացի նման արտահայտություն առկա չէ, բայց վերոնշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է տարբեր ժամանակահատվածներում վկայի կողմից տրված ցուցմունքներով։
գ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի դրույթները` բողոքաբերը նշել է, որ բարդ կամ կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել միանձնյա կամ նույն մասնագիտությամբ փորձագետների հանձնաժողովի կողմից։
դ) Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 155/հձ եզրակացությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով պետք է համարել անթույլատրելի ապացույց, նախ այն պատճառով, որ փորձաքննությանը մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ինչն ըստ ստորադաս դատարանի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի խախտում է, ինչպես նաև այն հիմնավորմամբ, որ քրեական գործի նյութերը փորձագիտական հանձնաժողովին տրամադրելու կապակցությամբ գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց։
Բողոքաբերի համոզմամբ կրկնակի հանձնաժողովային փորձաքննությունների կարգի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով նախատեսված իրավակարգավորումը բաց է, քանի որ հաշվի չեն առնվում այն դեպքերը, երբ փորձագիտական հիմնարկում համապատասխան նեղ մասնագետի բացակայության պայմաններում փորձագետ է հրավիրվում այլ հիմնարկից, ինչպես նաև կարգավորված չէ հրավիրված մասնագետին քննիչի կողմից իրավունքների և պարտականությունների պարզաբանման անհրաժեշտության հարցը։ Նկարագրված իրավիճակում պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի այն կարգավորմամբ, որի համաձայն` փորձագետը նշանակվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմանը համապատասխան` փորձագիտական հաստատության ղեկավարի կողմից։ Վերջինս էլ փորձագետին ծանոթացնում է իր իրավունքներին և պարտականություններին ու նախազգուշացնում կեղծ եզրակացություն տալու համար օրենքով նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Բողոքի հեղինակը կարծիք է հայտնել նաև, որ Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ եզրահանգման է եկել այն առումով, որ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ, հետևաբար այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց։
12. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` մեղադրողը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին՝ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերեսման արձանագրությունը ճանաչելով որպես թույլատրելի ապացույց։
13. Տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանն իր վճռաբեկ բողոքում նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի բեկանումը դուրս է որևէ տրամաբանությունից, քանի որ այդ դատավճռով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ազատազրկում 7 տարի ժամկետով, բավականին մեղմ է, և դատական ակտը պետք է առնվազն թողնվեր անփոփոխ։
Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ խախտվել են իր իրավունքները, քանի որ նա, հանդիսանալով տուժողի իրավահաջորդ, Վերաքննիչ դատարանի կողմից չի ծանուցվել և ներկա չի գտնվել դատական նիստերին` զրկված լինելով իր տեսակետը և առարկությունները ներկայացնելու հնարավորությունից։
14. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` տուժողի իրավահաջորդը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
15. Պաշտպան Ս.Ջաղինյանն իր վճռաբեկ բողոքում նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 398-րդ հոդվածի պահանջների խախտումներ։
Ի հիմնավորումն իր փաստարկի` բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը դուրս է եկել իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից և գնահատման է ենթարկել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչված` Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնայնի առերես հարցաքննության արձանագրությունը, որը չի վիճարկվել ներկայացված վերաքննիչ բողոքում։
Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է իր կողմից փաստարկված խախտումները` կապված Ս.Հարությունյանի դատավարական իրավունքների ոտնահարման, նախնական քննության մարմինների անօրինական գործողությունների և անգործության, դատարանի կողմից պաշտպանության կողմի միջնորդությունների անհիմն մերժման հետ, և անդրադարձել է միայն դրանցից մեկին` դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության վիճարկմանը` փաստելով, որ այն հիմնավոր է։
16. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ պաշտպանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը և բեկանված մասով գործն ուղարկել նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը։

4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
17. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, ինչպես նաև իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույց ձեռք բերելիս թույլ տրված քրեադատավարական խախտումների հետևանքների, ինչպես նաև առերես հարցաքննությունը որպես անձի հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքի ապահովման միջոց դիտարկելու հարցի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
I. Դատաբժշկական կրկնակի փորձաքննության եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելը.
18. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նախ անդրադառնալ մեղադրողի բարձրացրած իրավական այն հարցին, թե հիմնավորվա՞ծ են արդյոք թիվ 155/հձ կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները։
19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…)։
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա»։
Ապացույցների թույլատրելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) որպես քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով։ Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա։ (…)» (տե՛ս Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշման 15-րդ կետը)։
20. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված օրենսդրական դրույթները վերլուծելով Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում էական չեն կարող համարվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի այն խախտումները, որոնցով չեն սահմանափակվել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք չեն զրկվել, ինչպես նաև այն խախտումները, որոնք ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա չեն ազդել կամ չէին կարող ազդել։ Այլ խոսքով` քննչական կամ այլ դատավարական գործողություննների կատարման ժամանակ թույլ տրված քրեադատավարական օրենսդրության խախտումները պետք է գնահատվեն` ելնելով դրանց բնույթից, ծանրությունից և վերոնշյալ գործողությունների արդյունքում ստացված ապացուցողական նյութի որակի և հավաստիության վրա դրանց ազդեցության աստիճանից։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելը` որպես իրավական հետևանք, պետք է տեղի ունենա միայն քրեադատավարական օրենսդրության էական խախտման առկայության պարագայում։ Հակառակ դեպքում ապացույցների թույլատրելիության հարցին կցուցաբերվի ձևական մոտեցում, ինչն էլ կհանգեցնի ապացուցողական նյութի անտեղի կորստի։
21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Փորձագետը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման համապատասխան` նշանակում է փորձագիտական հաստատության ղեկավարը` գիտության, տեխնիկայի, արվեստի կամ արհեստի որևէ բնագավառում իր հատուկ գիտելիքներն օգտագործելով գործի նյութերը հետազոտելու և դրա հիման վրա եզրակացություն տալու համար։ Փորձագետը կարող է նշանակվել դատավարության մասնակցի առաջարկած անձանցից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բարդ կամ կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել միանձնյա կամ նույն մասնագիտությամբ փորձագետների հանձնաժողովի կողմից։ Կողմի պահանջով փորձագետների հանձնաժողովի կազմում կարող է ընդգրկվել իր կողմից հրավիրված փորձագետը (…)։
2. Հանձնաժողովային փորձաքննություն կատարելու մասին որոշումը պարտադիր է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարի համար։ Եթե փորձաքննության կատարումը հանձնարարված է փորձագիտական հիմնարկին` առանց հանձնաժողովային փորձաքննության պահանջի, ապա նրա ղեակավարն իրավասու է կազմակերպել հանձնաժողովային փորձաքննության կատարումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քննիչը փորձաքննություն նշանակելու մասին իր կայացրած որոշումը, հետազոտման օբյեկտը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև քրեական գործն ուղարկում է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարին։ Փորձաքննության կատարմանը մասնակցում է այն փորձագետը, որը նշված է որոշման մեջ։ Եթե որոշման մեջ կոնկրետ փորձագետ նշված չէ, ապա փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը պետք է որոշի, թե տվյալ փորձագիտական հիմնարկի որ փորձագետն է կատարելու փորձաքննությունը։
2. Փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը փորձագետին ծանոթացնում է սույն օրենսգրքի 85 հոդվածով նախատեսված նրա իրավունքներին ու պարտականություններին, նախազգուշացնում է եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին, կազմակերպում է փորձաքննության կատարումը, սակայն իրավունք չունի փորձագետին տալ ցուցումներ, որոնք կանխորոշում են հետազոտությունների ընթացքը և հետևությունների բովանդակությունը։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները։ Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի։ Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը։ Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները։ (…)»։
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետը նշանակվում է վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձագիտական հաստատության ղեկավարի կողմից` վարույթն իրականացնող մարմնի կայացրած որոշման մեջ նշված անձանցից, իսկ այդպիսիք նշված չլինելու դեպքում` տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետներից։ Ինչ վերաբերում է կրկնակի փորձաքննություններին, ապա դրանք կարող են կատարվել այն դեպքերում, երբ սկզբնական եզրակացությունը հիմնավորված չէ, կասկած է հարուցում, ոչ հավաստի են ճանաչվել դրա համար հիմք հանդիսացող ապացույցները, ինչպես նաև երբ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները։ Ընդ որում, կրկնակի փորձաքննություն կատարելու որոշման մեջ պետք է նշվեն սկզբնական փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, իսկ դրա կատարումը պետք է հանձնարարվի այլ փորձագետի։ Բացի այդ, կրկնակի փորձաքննությունները կարող են կատարվել հանձնաժողովի կողմից, որի կազմակերպման իրավասությամբ, անգամ հանձնաժողովային փորձաքննության ուղղակի պահանջի բացակայության դեպքում, օժտված է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը։ Վերջինս էլ փորձագետին, իսկ հանձնաժողովային փորձաքննության կատարման դեպքում` փորձագետներին ծանոթացնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածով նախատեսված իրավունքներին ու պարտականություններին, նախազգուշացնում է եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
22. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ 2012 թվականի օգոստոսի 15-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշանակվել է կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոնի (այսուհետ նաև` ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ) փորձագետներին։ Ընդ որում, կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ չեն նշվել այն անձինք, որոնք պետք է իրականացնեն տվյալ փորձաքննությունը (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմանը վարույթն իրականացնող մարմինը ծանոթացրել է մեղադրյալ Ս.Հարությունյանին և պարզաբանել նրա` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված իրավունքները։ Որոշմանը ծանոթանալուց հետո մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը հայտարարել է, որ լիազորում է պաշտպան Ս.Ջաղինյանին մասնակցել տվյալ փորձաքննությանը, անհրաժեշտության դեպքում հարցեր ուղղել փորձագետներին, հայտնել բացարկներ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքում դատաբժշկական հանձնաժողովը` մասնակցությամբ ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետներ Գ.Հարությունյանի, Ի.Մելքոնյանի և ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար Մ.Եղունյանի, 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին կայացրել է Ժ.Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ թիվ 155/հձ եզրակացությունը. միաժամանակ վերոնշյալ փորձագետները ստորագրությամբ հաստատել են, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 85-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները պարզաբանված են, ինչպես նաև իրենք նախազգուշացված են ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։
Կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթացվել են մեղադրյալ Ս.Հարությունյանը և նրա պաշտպան Ս.Ջաղինյանը, ովքեր փորձագետներին բացարկ հայտնելու վերաբերյալ որևէ դիրքորոշում չեն հայտնել (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը թիվ 155/հձ եզրակացությունը ճանաչել է անթույլատրելի ապացույց հետևյալ հիմնավորմամբ.
ա) փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 248-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, քանի որ դրան մասնակցել է տվյալ փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չհանդիսացող մեկ այլ անձ, ով ընդհանրապես փորձագետ չի հանդիսանում, քննիչի կողմից որպես փորձագետ չի նշանակվել և չի նախազգուշացվել եզրակացություն տալուց հրաժարվելու, խուսափելու կամ ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին,
բ) խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված` փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը,
գ) գործի նյութերում առկա չէ որևէ ապացույց այն մասին, որ քրեական գործի նյութերը տրամադրվել են փորձագիտական հանձնաժողովին և այնուհետև հետ են վերադարձվել,
դ) քննիչի կողմից նշանակվել է կրկնակի փորձաքննություն, մինչդեռ փորձագիտական հիմնարկում կատարվել է հանձնաժողովային փորձաքննություն (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
23. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները վերլուծելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված օրենսդրական դրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդավիրաբույժ, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժության կլինիկայի ղեկավար, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Մ.Եղունյանի մասնակցությամբ, ով վարույթն իրականացնող մարմնի որոշման մեջ նշված փորձագիտական հիմնարկի` ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ-ի փորձագետ չի հանդիսացել, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 248-րդ հոդվածի պահանջների խախտում է։ Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ խախտումը չի կարող համարվել էական, քանի որ դա իր հերթին չի հանգեցրել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքների սահմանափակման կամ այդ իրավունքներից զրկելուն կամ որևէ այլ կերպ չի ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Մ.Եղունյանը փորձագետ է նշանակվել փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարի կողմից, նրան պարզաբանվել են իր իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև նա տեղեկացվել է ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին։
Նախաքննության մարմինը կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ չի նշել այն անձանց, որոնք պետք է իրականացնեն փորձաքննությունը։ Տվյալ որոշմանը ծանոթացվել է Ս.Հարությունյանը, ով հայտարարել է, որ լիազորում է իր պաշտպանին մասնակցել փորձաքննությանը, անհրաժեշտության դեպքում հարցեր տալ փորձագետներին, հայտնել բացարկներ։ Այնուհետև, վարույթն իրականացնող մարմինը պաշտպանի ներկայությամբ ծանոթացրել է Ս.Հարությունյանին կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությանը։ Այսինքն՝ պաշտպանության կողմը, Մ.Եղունյանին բացարկ հայտնելու իրական հնարավորություն ունենալով, չի օգտվել իր իրավունքից, հետևաբար անհիմն են Վերաքննիչ դատարանի պնդումներն այն մասին, որ խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածով սահմանված՝ փորձագետին բացարկ հայտնելու մեղադրյալի իրավունքը։
Քրեական գործի նյութերը փորձագիտական հանձնաժողովին տրամադրված չլինելու հետ կապված Վերաքննիչ դատարանի դատողությունները նույնպես հիմնազուրկ են և հերքվում են քրեական գործում առկա փաստական տվյալներով, մասնավորապես, քննության առարկա փորձագիտական եզրակացության մեջ առկա ձևակերպմամբ առ այն, որ «թիվ 14110012 քրեական գործի նյութերով կատարվել է փորձաքննություն Ժ.Կարապետյանի մահվան փաստի վերաբերյալ», ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանում փորձագետ Գ.Հարությունյանի տված ցուցմունքով այն մասին, որ նա ձեռքի տակ ունեցել է քրեական գործը, դրան մանրամասն ծանոթացել է (տե՛ս սույն որոշման 8-9-րդ կետերը)։
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի դատողություններն այն մասին, որ դատաբժշկական փորձագետների եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ կատարվել է ոչ թե կրկնակի, այլ հանձնաժողովային փորձաքննություն, անհիմն են և չեն բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 245-րդ հոդվածի տրամաբանությունից։ Մասնավորապես, նշված հոդվածից բխում է, որ կրկնակի փորձաքննությունները, անգամ հանձնաժողովային փորձաքննության ուղղակի պահանջի բացակայության դեպքում, կարող են կատարվել հանձնաժողովի կողմից, որի կազմակերպման իրավասությամբ օժտված է փորձագիտական հիմնարկի ղեկավարը, ինչն էլ տվյալ դեպքում իրականացվել է։
24. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն հանգամանքը, որ սույն գործով կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարվել է Մ.Եղունյանի մասնակցությամբ, ով վարույթն իրականացնող մարմնի որոշման մեջ նշված փորձագիտական հիմնարկի փորձագետ չի հանդիսացել, դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտում չի հանդիսանում, քանի որ չի հանգեցրել դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքների սահմանափակման կամ այդ իրավունքներից զրկելուն կամ որևէ այլ կերպ չի ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Հետևաբար, թիվ 155/հձ կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները հիմնազուրկ են և չեն բխում գործի նյութերից։
II. Առերեսման իրավաչափությունն այն պայմաններում, երբ մեղադրյալը (կասկածյալը) հրաժարվում է ցուցմունք տալուց.
25. Սույն գործով մեղադրողի կողմից բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է. իրավասո՞ւ է արդյոք նախաքննության մարմինն առերես հարցաքննություն կատարել վկայի և մեղադրյալի (կասկածյալի) միջև այն պայմաններում, երբ վերջինս, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալուց։
26. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…),
դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության (…)»։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը, եկել է այն ընդհանուր հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (տե՛ս Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9120/80, 31-33-րդ կետեր)։ Անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (տե՛ս Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 65-րդ կետ)։
Ունտերպերտինգերի և Սադակի գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները ոչ թե կոնկրետ գործի փաստերով պայմանավորված դատողություններ են, այլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային պրակտիկայի արտահայտություն, որոնք բազմիցս վերահաստատվել ու կիրառվել են (տե՛ս Հուլկի Գյունեշն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2003 թվականի հունիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28490/95, 53-54-րդ կետեր, Գոսսան ընդդեմ Լեհաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2007 թվականի հունվարի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47986/99, 54-55-րդ կետեր, Բալսիտե-Լիդեիկյենեն ընդդեմ Լիտվայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72596/01, 86-րդ կետ, Չական ընդդեմ Ալբանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44023/02, 102-րդ կետ, և այլն)։
Հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքով չապահովված ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու իրավաչափության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս mutatis mutandis Համայակ Զալիկոյի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0212/01/10 որոշման 22-24-րդ կետերը)։
27. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարրերից է պաշտպանության կողմի իրավունքը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) ենթարկել մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք տված վկաներին։ Ընդ որում, նշված իրավունքի իրացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի պաշտպանության կողմին տրվի մեղադրյալի դեմ հանդես եկած անձանց ցուցմունքները վարույթի որևէ փուլում վիճարկելու, նրան հարցաքննելու համարժեք և պատշաճ հնարավորություն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ընդհանուր առմամբ բովանդակում է պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցման իրավունքը նաև նախաքննության փուլում կենսագործելու համար անհրաժեշտ իրավական մեխանիզմներ։ Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քննիչն իրավունք ունի կատարել նախօրոք հարցաքննված երկու այն անձանց առերեսում, որոնց ցուցմունքներում էական հակասություններ կան։ Քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում»։
Մեջբերված քրեադատավարական նորմի, ինչպես նաև առերես հարցաքննության անցկացման կարգը սահմանող այլ դրույթների համադրված վերլուծությունից ակնհայտ է, որ առերեսումը քննչական գործողություն է, որի առաջնային նպատակը ապացույց ձեռք բերելն է այն պայմաններում, երբ առկա են էական հակասություններ երկու անձանց ցուցմունքների միջև։ Մյուս կողմից, սակայն, առերեսումը նախաքննության փուլում միակ դատավարական միջոցն է, որի օգնությամբ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հնարավորություն տալ անձին վիճարկել իր դեմ տրված ցուցմունքները՝ դրանով իսկ ապահովելով պաշտպանության կողմի՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքը։ Այլ խոսքով՝ առերես հարցաքննությունն իրականացվում է ոչ միայն գործով ճշմարտությունը բացահայտելու նպատակով, այլև հանդիսանում է նախաքննության փուլում մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման միջոց։ Հետևաբար, անթույլատրելի է առերես հարցաքննության հնարավորությունը բացառել միայն այն պատճառով, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալ։
28. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 27-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ առերես հարցաքննության անցկացման կարգը կանոնակարգող քրեադատավարական իրավանորմերը մեկնաբանելիս և դրանցով սահմանված իրավական մեխանիզմները գործադրելիս հարկ է նկատի ունենալ, որ դրանք չեն կարող հանգեցնել մեղադրյալի (կասկածյալի)` արդար դատաքննության իրավունքի չեզոքացմանը։ Ուստի, խնդրո առարկա հարցի կապակցությամբ հանրային և մասնավոր իրավաչափ շահերը պետք է այնպես հավասարակշռվեն, որ մեղադրյալը չզրկվի հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքից և արդյունավետ պաշտպանության հնարավորությունից։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու՝ մեղադրյալի սահմանադրական իրավունքի իրացումն ինքնին չի բացառում առերեսման (հակընդդեմ հարցման) հնարավորությունը։ Այն դեպքում, երբ վկան մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք է տալիս որևէ անձի դեմ, իսկ վերջինս օգտվում է իր լռելու իրավունքից, ապա վարույթն իրականացնող մարմինն այս օբյեկտիվ իրավիճակը կարող է գնահատել որպես փաստացի տրված երկու ցուցմունք, որոնց միջև առկա է էական հակասություն և այդ ընկալումն արձանագրել առերեսում անցկացնելու մասին որոշմամբ՝ իրական և պատշաճ հնարավորություն տալով պաշտպանության կողմին հարցաքննել վկային և վիճարկել նրա հայտնած փաստական տվյալների ճշմարտացիությունը։ Այս պայմաններում անցկացված առերես հարցաքննությունն ինքնին չի հանգեցնի քրեադատավարական օրենքի էական խախտման` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի իմաստով։
29. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ նախաքննության մարմինը 2012 թվականի ապրիլի 27-ին Զ.Մելքոնյանի և Ս.Հարությունյանի միջև առերես հարցաքննություն է իրականացրել, որին մասնակցել է նաև վերջինիս ներկայացուցիչ, փաստաբան Ս.Ջաղինյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթ 77-79)։
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով նշված առերես հարցաքննության արձանագրությունը համարել է անթույլատրելի ապացույց՝ փաստարկելով, որ նախաքննության ժամանակ Ս.Հարությունյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ իրականացվել է առերեսում։
Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին գտել է, որ Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի առերես հարցաքննությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների պահպանմամբ, և այն պետք է համարել թույլատրելի ապացույց, քանի որ թեև բառի բուն իմաստով վերը նշված անձանց ցուցմունքների միջև առկա չի եղել էական հակասություն, սակայն նախաքննության ընթացքում Ս.Հարությունյանը հանդիսացել է մեղադրյալ և իրավունք է ունեցել հարցաքննվել իր դեմ վկայած անձանց հետ։ Տվյալ դեպքում առերեսումը եղել է միակ հնարավորությունը, երբ Ս.Հարությունյանը հարցաքննվել է իր դեմ վկայած անձի՝ Զ.Մելքոնյանի հետ, քանի որ վերջինիս դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել՝ մահանալու պատճառով (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
30. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 27-28-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության մարմինն իրավասու է առերես հարցաքննություն կատարել վկայի և մեղադրյալի (կասկածյալի) միջև այն պայմաններում, երբ վերջինս, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալուց։ Ուստի, սույն գործով Ս.Հարությունյանի և Զ.Մելքոնյանի միջև առերես հարցաքննություն իրականացնելով՝ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը փաստացի հնարավորություն է տվել Ս.Հարությունյանին վիճարկել իր դեմ տրված ցուցմունքները՝ դրանով իսկ ապահովելով պաշտպանության կողմի՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքը։ Հետևաբար, հիմնազուրկ է Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն այն մասին, որ քննարկվող առերես հարցաքննության արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ նախաքննության ժամանակ Ս.Հարությունյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի իմաստով առերես հարցաքննություն չէր կարող իրականացվել։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է արտահայտում Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշման հետ այն մասին, որ 2012 թվականի ապրիլի 27-ին Զ.Մելքոնյանի և Ս.Հարությունյանի միջև առերես հարցաքննությունն իրականացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, հետևաբար նշված հարցաքննության արձանագրությունը որպես ապացույց պետք է համարել թույլատրելի։
31. Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հիմնազուրկ է համարում պաշտպան Ս.Ջաղինյանի վճռաբեկ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով վիճարկվող առերես հարցաքննության արձանագրության թույլատրելիության հարցը, դուրս է եկել վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից (տե՛ս սույն որոշման 16-րդ կետը)։ Վերաքննիչ բողոքների ուսումնասիրությունից հետևում է, որ պաշտպանության կողմը Վերաքննիչ դատարանի առջև փաստարկել է, որ տեղի է ունեցել «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետով երաշխավորված իրավունքի խախտում, քանի որ վարույթի որևէ փուլում պաշտպանության կողմը հնավորություն չի ունեցել հակընդդեմ հարցման ենթարկել մահացած վկա Զ.Մելքոնյանին (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթ 2-20 և 34-39)։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առկա էին բավարար հիմքեր՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերես հարցաքննության արձանագրության թույլատրելիության վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտելու համար։

III. Բողոքաբերների բարձրացրած մյուս հարցերը.
32. Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները (վկաներ Լ.Սուքիասյանի, Ա.Մելքոնյանի, Հ.Մանուկյանի, Ա.Թումանյանի, Ա.Սուքիասյանի, Լ.Սարգսյանի, Ռ.Գրիգորյանի, Զ.Մելքոնյանի, Գ.Հարությունյանի, տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի ցուցմունքներ, դատաբժշկական փորձագետների թիվ 387, 115/հձ եզրակացություններ), դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատելով` հանգել է հիմնավոր հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ Ս.Հարությունյանի մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված և հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Մասնավորապես, դատաքննության ժամանակ հետազոտված և դատավճռի հիմքում դրված վերոգրյալ ապացույցներով հաստատված է, որ 2012 թվականի ապրիլի 17-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի և տուժող Ժ.Կարապետյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում նրանք քաշքշել և հայհոյել են միմյանց։ Այնուհետև ներկա անձանց միջամտությունից հետո Ս.Հարությունյանը և Ժ.Կարապետյանն առանձնացել են, նրանց հետ որևէ անձ չի եղել, այդ պահին Ժ.Կարապետյանը մարմնական վնասվածքներ չի ունեցել։ Ս.Հարությունյանի և Ժ.Կարապետյանի վիճաբանությունը շարունակվել է Զ.Մելքոնյանի տան դիմաց։ Վերջինս, լսելով վիճաբանության ձայներ, դուրս է եկել և ականատես եղել, թե ինչպես է Ս.Հարությունյանը բռունցքով հարված հասցնում Ժ.Կարապետյանի դեմքին, որից նա ուշագնաց վայր է ընկնում։ Դրանից հետո, Ս.Հարությունյանը հեռացել է, իսկ Ժ.Կարապետյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, վիրահատել, որտեղ էլ վերջինս գիտակցության չգալով մահացել է։
Համաձայն դատաբժշկական փորձագետների վերոնշյալ եզրակացությունների՝ Ժ.Կարապետյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն ֆունկցիաների խանգարումից՝ գլխուղեղային փակ, բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով։ Դիակի վրա առկա են եղել մի շարք մարմնական վնասվածքներ, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայի (առարկաների) ներգործությամբ, ունեն կյանքին վտանգ սպառնացող առողջության ծանր վնասի պատճառման չափանիշներ, որոնք էլ տվյալ դեպքում բերել են մահվան։ Նշված վնասվածքների առաջացումը վայր ընկնելու հետևանքով հնարավոր չէ, այլ այդպիսիք բնորոշ են բութ առարկայի (առարկաների), այդ թվում՝ բռունցքի կամ երկաթյա խողովակի անմիջական ազդեցության։ Վնասվածքներն ունեն կարճ ժամանակահատվածում պատճառվելու հատկանիշներ, ձախ քունքային հատվածում առկա վնասվածքը բնորոշ չէ երկաթյա ամրանի ներգործության։ Ժ.Կարապետյանի մահվան հետ պատճառական կապի մեջ են գտնվում երեք վնասվածքներից երկուսը՝ բերանի և ձախ քունքային շրջանում ներդրված ուժերը, որոնք տարանջատել հնարավոր չէ։
Մեջբերված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում Վճռաբեկ դատարանի համար անհասկանալի է Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է անմեղության կանխավարկածի պահանջը, քանի որ լոկ ենթադրության հիման վրա Ս.Հարությունյանին մեղավոր է ճանաչել Ժ.Կարապետյանի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածքներ հասցնելու համար, ինչի վերաբերյալ գործում առկա չէ որևէ ապացույց (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, իսկ Վերաքննիչ դատարանի դատողությունները հիմնազուրկ են և չեն բխում գործի փաստական տվյալներից։
33. Վճռաբեկ դատարանն անհիմն է համարում նաև Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է անմեղության կանխավարկածի պահանջները, քանի որ դատավճռում արձանագրել է, թե վկա Զ.Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ տեսել է, թե ինչպես Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված է հասցրել Ժ.Կարապետյանի գլխի ձախ հատվածին՝ ականջի մոտ։ Մինչդեռ վկա Զ.Մելքոնյանը երբևէ իր ցուցմունքներում նման բան չի հայտնել (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վկա Զ.Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներում հայտնել է, որ վիճաբանության ձայներ լսելով՝ դուրս է եկել տնից և անմիջապես տեսել, թե ինչպես է Ս.Հարությունյանը բռունցքով ուժգին հարված հասցնում Ժ.Կարապետյանի դեմքին, որից վերջինս երկու-երեք քայլ հետ է գնացել, տապալվել գետնին ու առանց որևէ բան ասելու, սկսել է թպրտալ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթ 74-75, հատոր 2-րդ, թերթ 1, հատոր 3-րդ, թերթ 64)։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դատավճռում վկա Զ.Մելքոնյանի ցուցմունքներն ամրագրելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված վերոգրյալ անհստակությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի անմեղության կանխավարկածի խախտում արձանագրելու համար։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի հետևություններն այս առումով նույնպես չեն բխում քրեական գործի փաստական տվյալներից։
34. Անդրադառնալով պաշտպանի բողոքի փաստարկներին այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է իր կողմից ներկայացված խախտումները և անդրադարձել է դրանցից միայն մեկին (տե՛ս սույն որոշման 15-րդ կետը)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) թեև 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարաններին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն միջոցների ամբողջությունը, որոնց կողմը կարող է դիմել դատավարության ընթացքում, ինչպես նաև դատական վճիռների և որոշումների կայացման և կազմման օրենսդրական, սովորութային և դոկտրինալ առանձնահատկությունները, որոնք առկա են յուրաքանչյուր Պայմանավորվող Պետությունում։ Ահա թե ինչու այն հարցը, թե դատարանն արդյոք կատարել է որոշումը պատճառաբանելու՝ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածից բխող իր պարտականությունը, կարող է քննարկվել միայն գործի հանգամանքների լույսի ներքո» (տե՛ս, Հելն ընդդեմ Ֆինլանդիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1997 թվականի դեկտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 157/1996/776/977, կետ 55, Ռուիզ Տորիջան ընդդեմ Իսպանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հարքն ընդդեմ Նիդեռլանդների գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61)։ Նշված դիրքորոշման հիման վրա` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշման մեջ գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող փաստարկները մանրակրկիտ կերպով քննարկվել և պատճառաբանվել են, հետևաբար այս առումով պաշտպանի պնդումները հիմնազուրկ են։
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, իր դատական ակտում քննարկման առարկա դարձնելով պաշտպանության կողմի փաստարկները, անհրաժեշտ հիմնավորումներ է բերել այն մասին, որ գործի նախաքննության ընթացքում տեղ գտած քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտումներն ու թերություններն իրենց բնույթով էական չեն, դրանք որևէ կերպ չեն խոչընդոտել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը և չեն ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ուստի քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում թույլ տրված խախտումների վրա համապատասխան պաշտոնատար անձանց ուշադրությունը հրավիրելու և նմանատիպ խախտումները բացառելու նպատակով ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3601-րդ հոդվածի կարգով կայացրել է լրացուցիչ որոշում (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը)։
35. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 19-24-րդ և 33-34-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը և եզրահանգումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ` դատավարական իրավունքի խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ, 406-րդ և 419-րդ հոդվածների համաձայն` հիմք է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Միևնույն ժամանակ, արդարադատության արդյունավետության շահերից ելնելով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է ուժ տալ սույն գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
36. Ինչ վերաբերում է տուժողի իրավահաջորդի փաստարկին այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից չի ծանուցվել և ներկա չի գտնվել դատական նիստերին` զրկվելով իր տեսակետը և առարկությունները ներկայացնելու հնարավորությունից (տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը), ապա Վճռաբեկ դատարանը դրան չի անդրադառնում՝ նկատի ունենալով, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշման բեկանման հետևանքով այդ հարցի իրավական նշանակությունը բացակայում է։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Ս.Ջաղինյանի վճռաբեկ բողոքը մերժել, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքները բավարարել։ Ամբաստանյալ Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։


Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 31-05-2014
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
Ամսաթիվ 11-07-2014
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 15-07-2014
Դատարան Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Այլ նշումներ 7 հատոր` 250, 250, 301, 136, 120, 113, 235 թերթ:
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 10-11-2025
Բողոք բերող անձինք Ամբաստանյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ջաղինյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Սարիբեկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Այլ նշումներ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 31-05-2014թ․ որոշման դեմ
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 24-11-2025
Գործը ստացվել է Երևանի քաղաքացիական դատարան
Գործի տեսակ Քրեական
Այլ նշումներ Առդիր՝ 7 հատորից․ 250, 250, 301, 136, 120, 113, 276 թերթ:
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 24-11-2025
Զեկուցող դատավոր
Անուն Համլետ
Ազգանուն Ասատրյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 09-12-2025
Որոշման առաքման ամսաթիվը 12-12-2025
Բողոքի քննության կարգը
Ամսաթիվ 09-12-2025
Կայացվել է որոշում Բողոքը գրավոր ընթացակարգով քննելու վերաբերյալ
Որոշում ԵԱՔԴ/0189/01/12





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՆՈՐ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔԻ ՀԻՄՔՈՎ ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ԲԱՑԱՌԻԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


9 դեկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քննարկելով Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանի բացառիկ վերանայման բողոքի հիման վրա՝ նոր հանգամանքի հիմքով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշման բացառիկ վերանայման վարույթ հարուցելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռով Սարիբեկ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով և վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 7 (յոթ) տարի ժամկետով։ Նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի ապրիլի 27-ից, իսկ Ս.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2014 թվականի հունվարի 24-ին որոշում է կայացրել բողոքները բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճիռը բեկանելու և գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու մասին։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանի, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքների քննության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշմամբ պաշտպան Ս.Ջաղինյանի վճռաբեկ բողոքը մերժել է, մեղադրող Դ.Կարապետյանի և տուժողի իրավահաջորդ Մ.Կարապետյանի վճռաբեկ բողոքները բավարարել, ամբաստանյալ Ս.Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը բեկանել՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի դատավճռին։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը 2025 թվականի օգոստոսի 28-ին «Հարությունյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով կայացրել է վճիռ, որով արձանագրել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի և 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում:
Ս.Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանը, որպես նոր հանգամանք վկայակոչելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ «Հարությունյանն ընդդեմ Հայաստանի» գործով 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի վճիռը, բացառիկ վերանայման բողոք է ներկայացրել Վճռաբեկ դատարան՝ խնդրելով հարուցել բացառիկ վերանայման վարույթ, բեկանել Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշումը՝ վարույթը փոխանցելով համապատասխան ստորադաս դատարան:
Հաշվի առնելով այն, որ բերված բողոքում բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը մերժելու հիմքերը, ուստի անհրաժեշտ է հարուցել նոր հանգամանքով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշման բացառիկ վերանայման վարույթ:
Միաժամանակ, հաշվի առնելով, որ սույն գործի հանգամանքների քննության համար անհրաժեշտ է հրավիրել դատական նիստ, լսել վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը՝ ներկայացված բացառիկ վերանայման բողոքի առնչությամբ, Վճռաբեկ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ սույն գործով բացառիկ վերանայման բողոքի քննությունը պետք է իրականացնել բանավոր ընթացակարգով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 401-րդ և 407-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Սարիբեկ Վարազդատի Հարությունյանի պաշտպան Ս.Ջաղինյանի բացառիկ վերանայման բողոքի հիման վրա՝ նոր հանգամանքի հիմքով հարուցել Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշման բացառիկ վերանայման վարույթ և բողոքի քննությունն իրականացնել բանավոր ընթացակարգով։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:


Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ .ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ