Գործ հ. ԵԱՔԴ/0179/01/12


Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«19» հունիսի 2013թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի և նրա շահերի պաշտպան Վ.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սեդրակ Ալբերտի Գևորկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Սեդրակ Ալբերտի Գևորգյանի կողմից փաստաթղթերի կեղծիք և առանձնապես խոշոր չափի խարդախություն կատարելու փաստի առթիվ` ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնում 01.06.2012 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14113812 քրեական գործը:
ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Թովմասյանի` 27.07.2012 թվականի որոշմամբ Սեդրակ Գևորկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրվա` քննիչի մեկ այլ որոշմամբ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 27.07.2012 թվականի որոշմամբ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորում` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
Կալանքի սկիզբը հաշվվել է նրան կալանավորելու օրից:
ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Թովմասյանի 27.07.2012 թվականի որոշմամբ` թիվ 14113812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Սեդրակ Գևորկյանի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ:
15.08.2012 թվականին մեղադրյալ Սեդրակ Գևորկյանը հայտնաբերվել է:
Նույն օրը, ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 14113812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.08.2012 թվականի որոշմամբ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է:
Կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի օգոստոսի 15-ից:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 09.10.2012 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Սեդրակ Գևորկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով, մինչև 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.12.2012 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Սեդրակ Գևորկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է ևս 2/երկու/ ամիս ժամկետով, մինչև 2012 թվականի դեկտեմբերի 30-ը:
18.12.2012 թվականին թիվ 14113812 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Սեդրակ Ալբերտի Գևորկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ:
Միևնույն ժամանակ դատարանը գտել է, որ Սեդրակ Գևորկյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է հանել իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելու մեղադրանքը, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացուցներով այն չի հիմնավորվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի օգոստոսի 15-ից:
Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը` թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Ալբերտ Գևորգյանի քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության` քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծելու համար:
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանը և նրա շահերի պաշտպան Վ.Գրիգորյանը բերել են վերաքննիչ բողոքներ:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 17-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, հորը` Ալբերտ Գևորգյանին սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15-րդ շենքի թիվ 28 բնակարանը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2011 թվականի սեպտեմբերին, չարաշահելով մոր` Սեդա Գևորգյանի վստահությունը, վերջիններիս բնակարանը գրավադրելու և ստացված գումարով շահույթ ստանալու նպատակով գործունեություն ծավալելու պատրվակով մոլորության մեջ գցելով, վերցրել է հիշյալ բնակարանի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը, ապա գործով չպարզված հանգամանքներում կեղծել է իրավունք վերապահող փաստաթուղթ, այն է` Լեհաստանի Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանության երկրորդ քարտուղարի ստորագրությամբ վավերացված և համապատասխան կնիքներով կնիքված, հոր` Ա.Գևորգյանի կողմից վերոհիշյալ բնակարանի առուվաճառքի թույլտվության վերաբերյալ 09.09.2011 թվականի ամսաթվով լիազորագիր, որը օգտագործելով, սեփականության վկայականի հետ ներկայացնելով Արաբկիր նոտարական տարածքի նոտար Սուսաննա Դանիելյանին, 8.740.000 ՀՀ դրամով բնակարանը վաճառել է Երվանդ Գեորգիի Մանրիկյանին` խարդախությամբ Ալբերտ Գևորգյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափի գույքային վնաս:

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանը բերելով վերաքննիչ բողոք դատարանին հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ինչի հետ համամիտ չէ:
Հայտնել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն չէ, իսկ 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրաքնի հետ` մասնակի:
Նշել է, որ չի կեղծել այդ փաստաթղթերը, սակայն չիմանալով ստորագրել է դրանք:
Խնդրել է կայացնել արդարացի վճիռ:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանն իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի արթիվ պարզաբանեց, որ ինքը չի տիրապետում հայերեն գրավոր լեզվին, իսկ վերաքննիչ բողոքը կազմել է խցի մեկ այլ կալանավոր, ով ճիշտ չի ընկալել իր դիրքորոշումը, իրականում ինքը հանաձայն է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հետ և համաձայն չէ 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հետ:
Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի շահերի պաշտպան Վ. Գրիգորյանը գտել է, որ նշված դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով:
Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի շահերի պաշտպան Վ.Գրիգորյանը գտել է, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, բերելով հետևյալ հիմնավորումները.
Սեդրակ Գևորկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաքննական մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ իբրև նա, հորը՝ Ալբերտ Գևորգյանին սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15-րդ շենքի 28-րդ բնակարանը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2011 թվականի սեպտեմբերին, չարաշահելով մոր՝ Սեդա Գևորգյանի վստահությունը, վերջիններիս բնակարանը գրավադնելու և ստացված գումարով շահույթ ստանալու նպատակով գործունեություն ծավալելու պատրվակով մոլորության մեջ գցելով, վերցրել է հիշյալ բնակարանի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականը, ապա գործով չպարզված հանգամանքներում կեղծել է իրավունք վերապահող փաստաթուղթ, այն է՝ Լեհաստանի Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանության երկրորդ քարտուղարի ստորագրությամբ վավերացված և համապատասխան կնիքներով կնիքված, հոր՝ Ա.Գևորգյանի կողմից վերոհիշյալ բնակարանի առուվաճառքի թույլտվության վերաբերյալ 09.09.2011 թվականի ամսաթվով լիազորագիր, որը օգտագործելով, սեփականության վկայականի հետ ներկայացնելով Արաբկիր նոտարական տարածքի նոտար Սուսաննա Դանիելյանին, 8.740.000 ՀՀ դրամով բնակարանը վաճառել է Երվանդ Գեորգիի Մանրիկյանին` խարդախությամբ Ալբերտ Գևորգյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափի գույքային վնաս:
Նշել է, որ դատարանը գտել է, որ Սեդրակ Գևորկյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է հանել իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելու մեղադրանքը, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացուցներով այն չի հիմնավորվել։ Մնացած մասով դատարանն իր պաշտպանյալին մեղավոր է ճանաչել։
Փաստել է, որ իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, չի հիմնավորվել դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով, նրա արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմը, իսկ դատարանն էլ ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը՝ իրավաբանորեն ճիշտ չի որակել արարքը։
Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունքի ձեռք բերելն է, այսինքն օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը մոլորեցնելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտությունը թաքցնելը, այսինքն խաբեությունը դրսևորվում է նշված երկու եղանակով։
Երբ հանցավոր անձը սեփականատիրոջ մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը իր տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ է բերում գույքն իրեն հանձնելու օրինականության պատրանք կամ բանավոր խոսքի և կամ որոշակի գործողությունների դրսևորման միջոցով, ապա դա գնահատվում է որպես իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրում, իսկ երբ գույքի սեփականատերը մոլորության մեջ է ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում, այս դեպքում արդեն այն գնահատվում է, ճշմարտության մասին լռել։
Այսպիսով, օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեությամբ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, որի արդյունքում մոլորության մեջ հայտնված սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողն իր կամքով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ չի խոչընդոտում վերջինիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքը վերցնելուն։
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի մտավորությամբ, այսինքն հանցավորը պետք է գիտակցի, որ սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը և պետք է նախատեսի ու ցանկանա նման հափշտակությունը։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է նաև շահադիտական նպատակի առկայությունը, այսինքն մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորը հենց սկզբում նպատակ է ունենում հափշտակել այն, չվերադարձնել գույքը, չկատարել խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները, իսկ երբ գույքը չվերադարձնելու խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո, անկախ շարժառիթից, խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
Նման իրավական դիրքորոշում արտահայտել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ։
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը պաշտպան Վ.Գրիգորյանը գտել է, որ սույն գործի տվյալներով հաստատված է, որ իր պաշտպանյալը բնակարանը վաճառելու նպատակ չի ունեցել, վկա Երվանդ Մանրիկյանից ստացած գումարներն իր պաշտպանյալը վերադարձման պայմանով տրամադրել է Գալուստ Խշտյանին, քանի որ վերջինս իրեն համոզել է, թե կարճ ժամանակում վերադարձնելու է այն։
Փաստել է նաև, որ առաջին ատյանի դատարանում գործի դատաքննության ժամանակ որևէ կերպ չի հիմնավորվել, որ իր պաշտպանյալը գումարը վերցրել է այն նպատակով, որ դրան տիրանա ու վկային կամ տուժողին թողնի ձեռնունայն։
Դատարանում չի հիմնավորվել, թե իր պաշտպանյալի որ գործողություններն են, որի արդյունքում տուժողն ընկել է մոլորության մեջ, որ ճշմարիտ փաստերն է վերջինս դիտավորյալ խեղաթյուրել կամ ճշմարտությունը թաքցնելը, ինչը պարտադիր է խաբեության դրսևորման գնահատական տալու համար։
Նշել է նաև, որ իր պաշտպանյալի արարքը նման կերպ՝ խարդախությամբ ուրիշի գույքի հափշտակություն մեկնաբանելու համար դատարանը պարտավոր էր պարզել վերջինիս դիտավորությունը, նպատակը, իսկ դա պարզելը հնարավոր է միայն գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ օբյեկտիվ գնահատելով։ Իր պաշտպանյալի նպատակը կարող էր պարզվել միայն գործով ձեռք բերված ցուցմունքներն իրենց համակցությամբ օբյեկտիվ հետազոտելով, դրանցում եղած հակասությունները պարզելով, այլ ոչ թե մեխանիկորեն ապացույցներն իրար հաջորդաբար շարադրելով։
Բողոքաբերի համոզմամբ` սույն գործով ապացուցման առարկան նախ կայանում է նրանում, թե արդյոք իր պաշտպանյալը տուժողին ինչ որ հանգամանքում մոլորեցրել է, թե ոչ, ինչն արտահայտվել է իրական և ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրմամբ կամ ճշմարտությունը թաքցնելու միջոցով։ Երկրորդ հերթին ապացուցման առարկան կայանում է նրանում, թե արդյոք իր պաշտպանյալը հափշտակել է ստացված գումարը, թե հենց ինքն է մոլորության մեջ ընկնելով դարձել հափշտակության զոհ, քանի որ սույն գործով անհերքելիորեն հիմնավորված է, որ գումարները ստանալու պահին այն տրվել է սույն գործով վկա Գ. Խշտյանին ինչ որ երրորդ անձի ենթադրյալ պարտքը մարելու համար։ Կարևոր նշանակություն պետք է ունենա նաև լիազորագիրը կեղծող անձի բացահայտումը, որպեսզի պարզվի նախաձեռնողի ինքնությունը, հակառակ դեպքում իր պաշտպանյալի արարքը, որևէ նախաձեռնություն չդրսևորելու պայմաններում, չի կարող դիտվել որպես խարդախություն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի 1-ին պարբերության համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության Դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար։
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝ միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում՝
1/ դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլև/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով։
Ըստ բողոքաբերի` իր կողմից վերը նշված հանգամանքների բացահայտումները պարտադիր են, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։
Փաստել է, որ իր պաշտպանյալի անմեղության, նրա արարքում հանցակազմի բացակայության մասին կարող է հերքվել միայն թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների առկայությամբ և դրանք իրենց համակցությամբ գնահատելու միջոցով, այլ ոչ թե նախաքննական մարմնի տված անկողմնակալ գնահատականով կամ ապօրինի, թերի ձեռք բերված ապացույցներով։
Դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ուղղակիորեն հերքում են իր պաշտպանյալին խարդախության մասով առաջադրված մեղադրանքը, քանի որ դրանք իր պաշտպանյալի կողմից խաբեության կամ գումարին տիրանալու վերաբերյալ տեղեկություններ ու փաստական տվյալներ չեն պարունակում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-4-րդ մասերի համաձայն՝ կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։ Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման՝ ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ապացուցումը՝ գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է։
Նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։
Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ Բազմակողմանի քննությունն իրենում պարունակում է նաև եղած հակասությունների պարզաբանում, որոնցից հետո միայն կարելի է հանգել որևէ համոզման։
Ապացույցների գնահատումը դատական ակտում պետք է արտահայտվեր պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով` հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի։
Կոնկրետ հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորության կամ անմեղության մասին եզրահանգումների հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածը սահմանում է. «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։
Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»։
Համաձայն նշված սկզբունքի՝ ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա։ Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկևաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ։
Սույն գործով տուժող Ալբերտ Գևորգյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի մարտի 15-ին տուն են եկել երկու անծանոթ տղամարդ և ասել, որ պետք է ազատեն բնակարանը, քանի որ այն իրենք գնել են Սեդրակից։ Այսինքն տուժողը բնակարանը վաճառելու կամ գրավադնելու վերաբերյալ նախապես որևէ տեղեկություն չի ունեցել և դրա մասին նրան ոչ ոք ոչինչ չի խաբել կամ համոզել։
Վկաներ՝ ամուսիններ Մարինե Օսիկյանը և Գալուստ Խշտյանը դատաքննության փուլում ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ իրենք պայմանագիր են կնքել «ԷՅ-Ի-ՋԻ-ՍԵՐՎԻՍ» ՍՊԸ-ի հետ՝ նպատակ ունենալով վաճառել մեծ քանակությամբ օղի։ Այդ նպատակով որպես առաքիչի դիմել են Սեդրակին, իսկ վերջինս իրենց ծանոթացրել է Ալեքսանդր անունով ինչ-որ առաքիչի հետ։ Մի որոշ ժամանակ Ալեքսանդրը զբաղվել է օղիների վաճառքով, իսկ մեկ անգամ էլ նրան են տվել մեծ քանակությամբ օղի, մոտ 7.000.000 ՀՀ դրամի, ով հափշտակել է ամբողջ օղին և անհայտացել։ Քանի որ Սեդրակ Գևորկյանի միջնորդությամբ են ծանոթացել և օղին տվել Ալեքսանդրին, գումարը պահանջել են նրանից։
Փաստել է, որ իր պաշտպանյալը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակարանը վեց ամիս ժամկետով գրավադրվել է, որի ընթացքում գումարը Գ.Խշտյանը պետք է վերադարձներ Ե. Մանրինյանին, իսկ բնակարանը վերաձևակերպվեր իր հոր անվամբ։
Բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրով սահմանված է, որ բնակարանը գնորդին պետք է հանձնվի կնքման պահից վեց ամիս հետո, ինչը հիմնավորում է իր պաշտպանյալի ցուցմունքն այն մասին, որ բնակարանն ընդհամենը գրավի առարկա է հանդիսացել, քանի որ Ե.Մանրիկյանն այն օգտագործելու և տիրապետելու նպատակ չի ունեցել։
Վերլուծելով վերը շարադրված սույն գործի փաստական հանգամանքները, Լ.Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 քրեական գործով և Կ. Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0070/01/11 քրեական գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, գտել է, որ իր պաշտպանյալ Սեդրակ Գևորկյանի արարքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա։
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Նույն օենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 3801-րդ, 381-րդ, 394-րդ և 395-րդ հոդվածների պահանջները խնդրել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0179/01/12 քրեական գործով 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը՝ Սեդրակ Գևորկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղավոր ճանաչելու մասով բեկանել, ճանաչել ու հռչակել Սեդրակ Ալբերտի Գևորկյանի անմեղությունը նշված արարքում։

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի և նրա շահերի պաշտպան Վ.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատական ակտն ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան նոր քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…):
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
Ըստ նույն հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների`քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Ըստ նույն հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների`կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն` միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հանցանք կատարելու մեջ և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ դեռևս 2010 թվականից աշխատել է իր ծանոթ Գալուստին և նրա կնոջը` Մարինեին պատկանող խմորեղենի արտադրամասում, իսկ երբ արտադրամասը փակվել է մնացել է առանց աշխատանքի: 2010 թվականի օգոստոս կամ սեպտեմբեր ամսին Գալուստը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ՌԴ-ից մեծ քանակությամբ օղի են ուղարկել ու այն իրացնելու նպատակով խնդրել է առաքիչ գտնել: Ինքը Գալուստին ծանոթացրել է Սերոժի / Ալեքսանդր Ալեքսանյանի / հետ, ով զբաղվել է Գալուստից օղի վերցնելով և առաքելով: Մեկ տարի անց` 2011 թվականի սեպտեմբերի սկզբին, Գալուստն իրեն ասել է, որ օղիների գործով տուժել է, բնակարանը գրավադրված է և իր ասելով խնդրել է օգնել: Մորից վերցրել է հոր տան սեփականության իրավունքի վկայականը և կեղծված լիազորագրով 2011 թվականի սեպտեմբերի կեսերին բնակարանը Արաբկիրի նոտարական գրասենյակում վաճառել է Երվանդ Մանրիկյանին: Հայտնել է, որ գիտակցել է, որ լիազորագիրը, որը օգտագործում է, կեղծ է, իսկ բնակարանը սեփականության իրավունքով պատականում է հորը` Ալբերտ Գևորգյանին: Կատարածի համար զղջացել է:
Տուժող Ալբերտ Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել, այն մասին, որ իր բնակարանը կտակել է իր թոռանը: 2011 թվականի սեպտեմբերին, օրը չի հիշում, որդին` Սեդրակը, իր բացակայության ընթացքում գնացել է իր տուն և մորից, այսինքն իր կնոջից` Սեդա Գևորգյանից, վերցրել է սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող Երևանի Մարգարյան 15 շենքի 28 բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականը, ասելով, թե շուտով կբերի: Մայրը ոչինչ չկասկածելով տվել է վկայականը և հետագայում մոռանալով այդ մասին որդուն ոչինչ չեն ասել: Արդեն 2012 թվականի մարտի 15-ին տուն են եկել երկու անծանոթ տղամարդ և ասել, որ պետք է ազատեն բնակարանը, քանի որ այն իրենք գնել են Սեդրակից: Անծանոթների ձեռքում փաստաթղթեր տեսնելով հասկացել է, որ չեն ստում ու խորհուրդ է տվել Սեդրակից հետ վերցնել գումարը, քանի որ ինքը բնակարանը չի վաճառել: Օրեր անց որդուց բացատրություն է պահանջել կատարվածի մասին, իսկ վերջինս պատճառաբանել է, թե իբր վկայականը գրավադրել է, վերցրած գումարով արտասահմանից ավտոմեքենա պետք է բերի վաճառի և գումար աշխատի: Չհավատալով որդուն և հասկանալով, որ խաբվել է, դիմել է ոստիկանություն, որտեղ էլ տեղեկացել է, որ Սեդրակն իր անունից լիազորագիր է կեղծել, թե իբր ինքը Լեհաստանի Հանրապետությունից որդուն լիազորագիր է ուղարկել, որ բնակարանը վաճառի: Հայտնել է, որ երբևէ Լեհաստանում չի եղել, բնակարանը վաճառելու մտադրություն անգամ չի ունեցել:
Վկա Գալուստ Խշտյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Սեդրակ Գևորկյանին ճանաչել է շուրջ մեկ տարի, որին նաև Սերոժ են ասել, աշխատել է կնոջը` Մարինե Օսիկյանին պատկանող խմորեղենի արտադրամասում որպես առաքիչ: Որոշ ժամանակ անց ինքը պայմանագիր է կնքել «ԷՅ-Ի-ՋԻ-ՍԵՐՎԻՍ» ՍՊԸ-ի հետ` նպատակ ունենալով վաճառել մեծ քանակությամբ օղի: Այդ նպատակով որպես առաքիչի դիմել է Սեդրակին, իսկ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Ալեքսանդր անունով ինչ-որ առաքիչի հետ, երաշխավորելով և ասելով, որ վստահելի տղա է և հենց նա էլ կզբաղվի օղու առաքմամբ: Վստահելով Ալեքսանդրին է տվել մեծ քանակությամբ օղի, մոտ 7.000.000 ՀՀ դրամի, ով հափշտակել է ամբողջ օղին և անհայտացել: Երբ դիմել է Սեդրակին, վերջինս խոստացել է ամբողջ գումարը անձամբ վերադարձնել, քանի որ իր միջնորդությամբ է օղին տվել Ալեքսանդրին: Սեդրակ Գևորկյանը հայտնել է, որ հայրը տունը նվիրաբերել է իրեն և այն կվաճառի ու գումարը կտա: 2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Սեդրակի կանչով գնացել է Արաբկիրի նոտարական գրասենյակ, որտեղ Սեդրակը վաճառել է բնակարանը Երվանդ Մանրիկյանին և իրեն տվել է 14.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Վկա Մարինե Օսիկյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր ամուսինը Սեդրակին և նրա ընկերոջը Ալեքսանդրին վստահել և շուրջ 7մլն դրամի օղի է տվել առաքելու համար սակայն Ալեքսանդրը հափշտակել է ամբողջ օղին և անհետացել: Իր ամուսինը այդ գումարը պահանջել է Սեդրակից որը խոստացել է իր հայրական տունը վաճառել: 2011 թվականի սեպտեմբեր ամսին Արաբկիրի նոտարական գրասենյակում վերջինս բնակարանը վաճառել և իր ամուսնուն տվել է 14.000 ԱՄՆ դոլար:
Վկա Զարուհի Սրապյանը դատաքնության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2006-2009թթ. օգոստոսի 20-ն աշխատել է որպես Լեհաստանի Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանության երկրորդ քարտուղար: 09.09.2011 թվականի ամսաթվով լրացված լիազորագիրը, չի համապատասխանում սահմանված ձևին և բովանդակությանը և այն ստորագրված չէ իր կողմից և ակնհայտ կեղծ է:
Վկա Սուսաննա Դանիելյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ աշխատում է Արաբկիրի նոտարական գրասենյակում որպես նոտար: 2011թվականի աշնանը նոտարական գրասենյակ են դիմել քաղաքացիներ Սեդրակ Գևորկյանը և Երվանդ Մանրիկյանը, ասելով, որ վերջինս ցանկանում է գնել Սեդրակ Գևորկյանի կողմից վաճառվող Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15 շենքի 28 բնակարանը: Իր կողմից, ստուգվել է, որ բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Ալբերտ Գևորգյանին, արգելանքի տակ չի գտնվում: Ալբերտ Գևորգյանի անունից նոտարում հանդես է եկել վերջինիս որդին` Սեդրակ Գևորկյանը, ով գրասենյակ է ներկայացրել լիազորագիր, որ հայրը Լեհաստանի Հանրապետության Վարշավա քաղաքից լիազորել է որդուն վաճառել նշված բնակարանը: Իր կողմից կազմվել է առուվաճառքի պայմանագիրը, կողմերն այն ստորագրել են իր ներկայությամբ, պայմանավորված գումարը` գնորդ Մանրիկյանի կողմից վճարվել է վաճառող Գևորկյանին: Դրանից հետո գործարքը համարվել է ավարտված, կողմերին տրվել են պայմանագրի օրինակները և նրանք հեռացել են: Հայտնել է, որ Սեդրակ Գևորկյանի ներկայացրած լիազորագիրը կասկած չի հարուցել, այդ իսկ պատճառով դրա իսկությունը իր կողմից չի ստուգվել, իսկ դրա կեղծ լիելու մասին իմացել է նախաքննության փուլում:
Վկա Երվանդ Մանրիկյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2011 թվականի սեպտեմբերի սկզբին, վաճառելով Պտղնիում գտնվող առանձնատունը, ցանկացել է այդ գումարով որդու համար Երևանում բնակարան գնել: Այդ նպատակով համացանցում գտել է մի բնակարան, որի պայմանները իրեն դուր են եկել և զանգահարել է նշված համարով և պայմանավորվել Իրա անունով բրոքերի հետ: Սեպտեմբերի կեսերին բրոքերի և բնակարանը վաճառող Սեդրակ Գևորկյանի հետ գնացել են տեսնելու բնակարանը, որը գտնվել է Երևանի Մարգարյան 15 շենքի 28 հասցեում, որտեղ իրենց այցի ժամանակ եղել է մի տարեց կին, ով ըստ իրեն չի հասկացել այցի նպատակը: Բնակարանը հավանել է և Սեդրակն ասել է, որ այն սեփականության իրավունքով պատկանում է հորը` Ալբերտ Գևորկյանին, ով գտնվում է Լեհաստանում, բայց իրեն բնակարանը վաճառելու վերաբերյալ լիազորագիր է ուղարկել: 2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին բրոքերի և Սեդրակի հետ գնացել են Արաբկիրի նոտարական գրասենյակ, որտեղ ինքը առուվաճառքի պայմանագրով գնել է բնակարանը` դրա համար նոտարի ներկայությամբ վճարել է 8.740.000 ՀՀ դրամին համարժեք 24 հազ 500 ԱՄՆ դոլար գումար: Սեդրակի հետ պայմանավորվել են, որ բնակարանը վերջինս կազատի 6 ամիս հետո` 2012 թվականի մարտին: Պայմանավորվածության համաձայն 2012 թվականի մարտին գնացել է բնակարանը ընդունելու, որտեղ պարզվել է, որ Սեդրակի հայրը` Ալբերտը բնակարանը չի վաճառել, որդին դա արել է հորից գաղտնի և լիազորագիրը կեղծ է եղել: Հանդիպելով Սեդրակին բացատրություն է պահանջել, իսկ վերջինս պարտավորվել է մինչև 2012 թվականի ապրիլի 28-ը կամ ազատել բնակարանը կամ գումարը հետ վերադարձնել: Այնուհետև տեղեկացել է, որ Սեդրակի հայրը դիմել է ոստիկանություն և որդուն փնտրում են: Հայտնել է նաև, որ լիազորագրի կեղծ լինելու մասին ինքը սկզբում չի իմացել: Ներկա պահին բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է իրեն:
Վկա Իրա Մաթևոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես անշարժ գույքի գործակալ և զբաղվում է բնակարանների առուվաճառքով: 2011 թվականի աշնանը, իրեն դիմել է Սեդրակ Գևորկյանը, ով ներկայացել է որպես Սերոժ` խնդրելով գնորդ գտնել և վաճառել Երևանի Մարգարյան 15 շենքի 28 բնակարանը: Օրեր անց իրեն դիմել է Երվանդ անունով մի տարեց մարդ, ով իր տվյալները գտել է համացանցում: Երվանդի հետ գնացել են բնակարանը նայելու և վերջինս հավանել է այն: Քանի որ Սեդրակը նախօրոք կադաստրից վերցրել է միասնական տեղեկանք, որ բնակարանը գրավադրված չէ, հենց հաջորդ օրը` 2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, գնացել են Արաբկիրի նոտարական գրասենյակի նոտար Սուսաննա Դանիելյանի մոտ, որտեղ էլ Սեդրակը հոր կողմից տրված լիազորագրով բնակարանը վաճառել է Երվանդին: Հետագայում իմացել է որ բնակարանը վաճառվել է կեղծ լիազորագրով:
Ըստ դատավճռի` դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի մեղավորությունը` խաբեության եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու և իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Միևնույն ժամանակ դատարանը գտել է, որ Սեդրակ Գևորկյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է հանել իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելու մեղադրանքը, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացուցներով այն չի հիմնավորվել:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի թերի, ոչ լրիվ և ոչ բազմակողմանի դատաքննության ընթացքում բավարար չափով չեն ստուգվել և պարզվել գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որի արդյունքում չեն պարզվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի` ինչպես մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ թերի և ոչ բազմակողմանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում, այդպես էլ հավաստի որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, թե Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15 շենքի թիվ 28 բնակարանը սեփականության իրավունքով ում է պատկանել:
Տվյալ դեպքում սույն գործով տուժող է ճանաչվել Ալբերտ Գևորգյանը, մինչդեռ քրեական գորում առկա չէ հիշյալ բնակարանի նկատմամբ տուժող Ալբերտ Գևորգյանի անվամբ համապատասխան սեփականության վկայական:
Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ թերի և ոչ բազմակողմանի դատաքննության ընթացքում չի պարզվել նաև, թե հիշյալ բնակարանի նկատմամբ այլ իրավատերեր կամ գրանցված իրավունքի սուբյեկտներ եղել են, թե ոչ:
Բացի այդ, թերի և ոչ բազմակողմանի դատաքննության ընթացքում չի պարզվել նաև թե հիշյալ բնակարանն ի սկզբանե ում կողմից է ձեռք բերվել և ինչ կարգով, եթե այն ձեռք է բերվել գործով տուժող Ալբերտ Գևորգյանի կողմից, ապա չի պարզվել թե այն ձեռք բերելու ընթացքում տուժողը եղել է ամուսնացած թե ոչ, ինչի արդյունքում չի ճշտվել տուժողների իրական շրջանակը` այդ թվում գործով վկա Սեդա Գևորգյանի և վերջիններիս համապատասխան իրավունքների առկայությունը տվյալ գույքի նկատմամբ:
Ինչ վերաբերվում է գործով վկա` նոտար Սուսաննա Դանիելյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքին, որն ըստ էության պդնել է նաև դատաքննության ընթացքում, որ իր կողմից որպես նոտարի` ստուգվել է, որ Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15 շենքի 28 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Ալբերտ Գևորգյանին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ հանգելու այն միանշանակ եզրահանգման, որ սույն գործով միանշանակ հիմնավորվել է, որ Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15 շենքի 28 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Ալբերտ Գևորգյանին, քանի որ անձի` համապատասխան գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի առկայության մասին քրեական գործով անհրաժեշտ է ձեռք բերել ապացուցողական ավելի բարձր նշանակություն ունեցող փաստացի ապացույց, որը սույն գործով առկա չէ:
Բացի այդ, քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ վկա Սեդա Գևորգյանի հաղորդման հիման վրա ոստիկանության Մաշտոցի բաժնում նախապատրաստվել են համապատասխան նյութեր, որի ընթացքում ձեռք են բերվել և գործին այլ նյութերի հետ մեկտեղ կցվել են ինչպես տուժող Ալբերտ Գևորգյանի կողմից ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորգյանին տրված լիազորագրի պատճենը, այնպես էլ հիշյալ բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրի պատճենը` կնքված ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորգյանի և գնորդ Երվանդ Մանրիկյանի կողմից:
25.04.2012 թվականի ոստիկանության Մաշտոցի բաժնի հետաքննիչ Վ.Անոյանը որոշում է կայացրել հաղորդումն ըստ ենթակայության հանձնելու մասին և նախապատրաստած նյութերն ուղարկել է Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազություն` տարածքային ենթակայության կարգով ոստիկանության Արաբկիրի բաժին ուղարկելու համար:
21.05.2012 թվականին ոստիկանության Արաբկիրի բաժանմունքի տեսուչ Հ.Թունյանը որոշում է կայացրել նյութեն ըստ ենթակայության ուղարկելու մասին, ըստ որի Սեդա Գևորգյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերն ուղարկել են Արաբկիրի քննչական բաժին` նախաքննության:
01.06.2012 թվականին Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Թովմասյանը որոշում է կայացրել քրեական գործ հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին:
26.06.2012 թվականին գործը վարող քննիչ Դ.Թովմասյանը որոշում է կայացրել նոտարական գաղտնիք կազմող տեղեկությունների առգրավման թույլատվություն ստանալու միջնորդություն ստանալու մասին, որը, նույն օրը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ բավարարվել է և թույլատրվել է թիվ 14113812 քրեական գործով Արաբկիր նոտարական տարածքի նոտար Սուսաննա Դանիելյանից առգրավել Ալբերտ Գևորգյանի անունից հանդես եկած` Սեդրակ Գևորգյանի և Երվանդ Մանրիյանի միջև կնքված Երևան քաղաքի Մարգարյան փողոցի 15շենքի թիվ 28 բնակարանի առուվաճառքի վերաբերյալ նոտարական գաղտնիք կազմող տեղեկություններ` նոտարական գործը` բնօրինակ փաստաթղթերով ամբողջությամբ:
27.06.2012 թվականի գործի վարող քննիչ Դ.Թովմասյանի կողմից կազմվել է առգրավում կատարելու մասին արձանագրություն, ըստ որի նոտար Ս.Դանիելյանին առաջարկվել է կամովին հանձնել առգրավման ենթակա առուվաճառքի վերաբերյալ փաստաթղթերի բնօրինակները:
Նոտար Ս.Դանիելյանը ներկայացրել է թիվ 4928 գործով բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը` կազմված 15.09.2011 թվականին, բաղկացած 8/ութ/ թերթից:
Ինչպես երևում է վերը նշվածից, գործը վարող քննիչի կողմից չի կատարվել ինչպես իր իսկ կողմից կայացված, այնպես էլ դատարանի որոշումներով սահմանված պահանջները և առգրավվել է միայն բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը, որն արդեն իսկ առկա է եղել նյութերի նախապատրաստման ընթացքում:
Բացի այդ, քրեական գործում առկա հիշյալ պայմանագիրը բաղկացած է մեկ թերթից, մինչդեռ առգրավման արձանագրության մեջ նշված է, որ պայմանագիրը բաղկացած է ութ թերթից ու թեև առգրվման արձանագրության մեջ նշվել է, որ առգրավվել է առուվաճառքի պայմանագիրը, սակայն գործի հետագա նյութերում այն առկա չէ, այլ ըստ գործ թերթերի հաջորդականության առկա են Ալբերտ Գևորգյանի կողմից Սեդրակ Գևորկյանին տրված լիազորագրի պատճենը և ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորգյանի հայտարարությունն այն մասին, որ. «Ես Վրաստանի քաղաքացի Սեդրակ Գևորկյանը անձնագիր 09AR82216 տրվ 11.06.2010 թ. անձնական համար 65730000095 բնակվող ա/հաշվ ք. Երևան Մարգարյան փ. 15շ. 28բն. հայտնում եմ, որԱլբերտ Սեդրակի Գևորգյանը ՀՀ Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 15շ. թիվ 28 բնակարանը ձեռք բերելու պահին ամուսնացած չի եղել և այդ գույքի նկատմամբ այլ անձինք չունեն սեփականության կամ այլ իրավունքներ, նոտարի կողմից ինձ զգուշացվել է, որ կեղծ հայտարարություն տալու և այդ միջոցով ուրիշին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը տնօրինելու համար կարող եմ ենթարկվել օրենքով նախատեսված պատասխանատվության, որի համար ստորագրում եմ:»:
Սրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ինչպես ցույց է տալիս նոտար Ս.Դանիելյանի հարցաքննության արձանագրության ուսումնասիրությունը` դրանում առկա է քննիչ Դ.Թովմասյանի հարցադրումն այն մասին, որ. «Հարց - Ձեր մոտից առգրավված նշված բնակարանի առուվաճառքի վերաբերյալ նոտարական գործում Ալբերտ Գևորգյանի անձնագրի կամ անձը հաստատող այլ փաստաթղթի պատճեն առկա չէ: Այդ դեպքում հայտնեք, թե ինչպես եք հաստատվել անձի իսկության մեջ, արդյոք դա պարտադիր հանգամանք չէ:»
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 230-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` խուզարկություն կամ առգրավում կատարելիս ամբողջ վերցվածի մասին պետք է նշվի քննչական գործողության արձանագրության մեջ` ճշգրիտ նշելով դրանց քանակը, չափը, քաշը, անհատական հատկանիշները և այլ առանձնահատկությունները:
Վերը նշված արձանագրության մեջ հիշատակված քննիչի հարցից կարելի է միայն ենթադրել, որ քննիչի կողմից առգրավվել է ՀՀ Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 15շ. թիվ 28 բնակարանի առուվաճառքի նոտարական գործը, սակայն այն առգրավվելիս չեն պահպանվել գործող օրենսդրության վերը նշված պահանջները, դեռ ավելին, դրանցից պատճենահանումներ չեն կատարվել և չեն կցվել գործին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջների` եթե առաջին ատյանի դատարանը գործով թույլ է տվել քրեադատավարական oրենքի այլ էական խախտում, վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի քննության արդյունքները, փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը կամ բեկանում է այն և գործն ուղարկում առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը խախտելով գործի արդարացի քննության սկզբունքը, չի ձեռնարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման, դրանց լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, որով թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչը դատական ակտն ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պետք է բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով նոր քննության:
Նոր դատաքննության ընթացքում անհրաժեշտ է Արաբկիրի նոտարական գրասենյակից պահանջել ՀՀ Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 15շ. թիվ 28 բնակարանի առուվաճառքի նոտարական գործը, ինչպես նաև հիշյալ բնակարանի վերաբերյալ կադաստրային գործը, դրանց հետազոտության միջոցով պարզել սույն որոշման Վերաքննիչ դատարանի կողմից բարձրացված հարցերը, որից հետո հանգել հիմնավոր եզրահանգման` ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի մեղավորության կամ անմեղության վերաբերյալ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 398-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի և նրա շահերի պաշտպան Վ.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքները` բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի ապրիլի 08-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սեդրակ Ալբերտի Գևորկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով, նոր քննության:
Ամբաստանյալ Սեդրակ Գևորկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը` թողնել անփոփոխ, մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը մնացած մասով` թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ










ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ