Գործ ԵԱՔԴ/0178/01/12

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


18.04.2013թ. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ`
Մեղադրող` Կ. Բարսեղյանի
Պաշտպան` Ա. Թամրազյանի
Ամբաստանյալ` Ս. Բաբախանյանի
Տուժող` Ա. Խաչատրյանի


Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Ստեփան Մաթևոսի Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով` վեց դրվագով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 15.02.2013թ. դատավճռի դեմ ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
06.08.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14120112 քրեական գործը:
Նույն օրը Ստեփան Բաբախանյանը ձերբակալվել է:
09.08.2012թ. Ստեփան Բաբախանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով և որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը:
24.09.2012թ. որոշմամբ Կոտայքի քննչական բաժանմունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 20114912 քրեական գործը միացվել է թիվ 14120112 քրեական գործին:
10.12.2012թ. որոշմամբ Ստեփան Բաբախանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով:
20.12.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 15.02.2013թ. դատավճռով Ստեփան Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով` 6 դրվագով և դատապարտվել 1-ին դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, 2-րդ դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, 3-րդ դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, 4-րդ դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, 5-րդ դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով, 6-րդ դրվագով` 176 հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 1 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, Ստեփան Բաբախանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 տարի ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով 06.08.2012թ.-ից:
Տուժողների քաղաքացիական հայցը որոշվել է բավարարել և Ստեփան Բաբախանյանից հօգուտ տուժող Արմինե Ռապյանի բռնագանձել 100.000 դրամ, Ժենյա Երանոսյանի` 140.000 դրամ, Անահիտ Խաչատրյանի` 400.000 դրամ, Վիկտորիա Հարությունյանի`160.000 դրամ, Նադյա Հարությունյանի` 120.000 դրամ, Զվարթ Պողոսյանի` 150.000 դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարի 08.08.2012թ. թողարկման լազերային սկավառակի ձայնագրությունը որոշվել է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալի պաշտպանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից Ստեփան Բաբախանյանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 14.07.2012թ. առավոտյան, գնացել է Ա. Խաչատրյան փողոցի 26-րդ շենքի մոտ, որտեղ ժամը 11:30-ի սահմաններում, նկատելով իրեն ընդառաջ եկող Ժենյա Երանոսյանի պարանոցի 140.000 դրամ արժողության ոսկյա շղթան, այն բացահայտ հափշտակելու նպատակով, մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և դիմել փախուստի` վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս:
Բացի այդ, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 21.07.2012թ. գնացել է Ա. Խաչատրյան փողոցի 17 շենքի մոտ, որտեղ ժամը 11:00-ի սահմաններում, նկատելով իրեն ընդառաջ եկող Վիկտորիա Հարությունյանի պարանոցի 160.000 դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան և ոսկյա խաչը, դրանք բացահայտ հափշտակելու նպատակով, մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել վերջինիս ոսկյա շղթան ու ոսկյա խաչը, դիմել փախուստի` Վիկտորիա Հարությունյանին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Բացի այդ, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 25.07.2012թ. գնացել է Ա. Խաչատրյան փողոցի 26 շենքի մոտ, որտեղ ժամը 12:30-ից 13-00-ի սահմաններում, նկատելով իրեն ընդառաջ եկող Արմինե Ռապյանի պարանոցի 100.000 դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան և ոսկյա խաչը, դրանք բացահայտ հափշտակելու նպատակով, մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել ոսկյա շղթան ու ոսկյա խաչը, դիմել փախուստի` վերջինիս պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Բացի այդ, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2012թ. հուլիս ամսվա վերջերին, գնացել է Ա. Խաչատրյան փողոցի 16 շենքի մոտ, որտեղ ժամը 12:30-ից 13-00-ի սահմաններում, նկատելով Նադյա Հարությունյանի պարանոցի 120.000 դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան և ոսկյա 2 կուլոնները, դրանք բացահայտ հափշտակելու նպատակով, ետևի կողմից մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով, բացահայտ հափշտակել նրա ոսկյա շղթան ու ոսկյա 2 կուլոնները, դիմել փախուստի` վերջինիս պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Բացի այդ, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 02.08.2012թ. գնացել է Երևանի Կոմիտասի փողոցի 31-րդ շենքի մոտ, որտեղ ժամը 12:30-ի սահմաններում, նկատելով իրեն ընդառաջ եկող Զվարթ Պողոսյանի պարանոցի 150.000 դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը և ոսկյա կախազարդը, դրանք բացահայտ հափշտակելու նպատակով մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչն ու ոսկյա կախազարդը, դիմել փախուստի` վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս:
Բացի այդ, ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, 03.08.2012թ.-ին, ժամը 15:30-ից 16:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Աբովյան քաղաքի 3-րդ միկրոշրջանի թիվ 3 շենքի դիմաց, նկատելով Անահիտ Խաչատրյանի պարանոցի 400.000 դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան և խաչը, դրանք բացահայտ հափշտակելու նպատակով մոտեցել է նրան, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչն ու դիմել փախուստի` վերջինիս պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս:
3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալի պաշտպանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, մասնավորապես չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը, ճիշտ չի կիրառել նույն օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածները՝ թույլ տալով նյութական իրավունքի խախտում, կամայական մոտեցում է ցուցաբերել ապացույցներին, չի հաստատել քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման անթույլատրելությանը, մեղադրական դատավճիռ է կայացրել` հիմնվելով ենթադրությունների և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով ձեռք բերված ապացույցների վրա՝ թույլ տալով դատավարական իրավունքի խախտում։ Դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական ու դատավարական իրավունքի խախտումների հետևանքով ամբաստանյալը մեղավոր է ճանաչվել նաև այն հանցագործության կատարման համար, որը նա չի կատարել և նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Առաջադրված մեղադրանքում Ստեփան Բաբախանյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն` թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում։ Այսինքն` վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել թվով 5 դրվագներով կատարած հանցագործություններում ու մեղավոր չի ճանաչել վերջին դրվազով` Ա. Խաչատրյանին կողոպտելու մեջ։ Իր բոլոր ցուցմունքներում ամաբստանյալը հայտնել է, որ ինքն Աբովյան քաղաք չի գնացել և Ա. Խաչատրյանին չի կողոպտել։
Վերլուծելով Դատարանում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները` բողոքաբերը դատարանի ուշադրությունը հրավիրում է հետևյալ հանգամանքների վրա.
Գործով բոլոր տուժողները, բացառությամբ Ա. Խաչատրյանի, իրենց նախաքննական ցուցմունքներում, նաև Դատարանում հարցաքննված Ժ. Երանոսյանը և Ա. Ռապյանը, Դատարանում տված ցուցմունքներում, իրենց կողոպտած անձին նկարագրել են գրեթե նույն կերպ, շատ չնչին տարբերություններով։ Մասնավորապես` Ժ. Երանոսյանը Բաբախանյանին բնութագրել է որպես մոտ 25 տարեկան, գեր կազմվածքով, թրաշով երիտասարդի, Ջ. Պետրոսյանը` որպես մոտ 170 սմ հասակով, մազերը մուգ գույնի, դեմքին առկա մազածածկույթով անձի, վազելուց նկատել է նրա գիրությունը, Ն. Հարությունյանը` որպես գեր կազմվածքով, չսափրված, մոտ 25 տարեկան երիտասարդի, Վ. Հարությունյանը` որպես մոտ 20-25 տարեկան, գեր կազմվածքով, չսափրված երիտասարդի, Ա. Ռապյանը` որպես մոտ 25 տարեկան, գեր կազմվածքով, չսափրված, միջին հասակով երիտասարդի։
Բոլոր տուժողների ցուցմունքների համադրությունից հասկանալի է դառնում, որ նրանց կողոպտողն եղել է նույն անձը։
Ա. Խաչատրյանը 03.08.2012թ. Աբովյանի բաժնում հաղորդում տալուց հետո, իր տուժողի ցուցմունքում իրեն կոդոպտած անձին բնութագրել է հետեյալ կերպ. <<Այդ երիտասարդը կլիներ մոտ 30 տարեկան, միջին հասակի, մազերը խիտ էին և սև, սովորականից երկար ու խառը վիճակով, քիթը մեծ չէր, նա գեր չէր, միջին քաշով և որևէ առանձնահատկություն չուներ իր վրա, որպեսզի ստույգ նրան ճանաչեմ>>: Նույն ցուցմունքում նա ինքն իրեն հակասելով` նշել է. <<Բայց նրան տեսնելուց անմիջապես ես կճանաչեմ` նրա ընդհանուր տեսքից, իսկ դիմագծերը չեմ կարող նկարագրել>>:
Այնուհետև, իր 10.08.2012թ. լրացուցիչ ցուցմունքում նշել է, որ 08.08.2012թ. դիտել է հերթապահ մաս հաղորդաշարը, որի ընթացքում ցույց են տվել Արաբկիրի քննչական բաժնում ձերբակալված Ստեփան Բաբախանյանին, նրան ճանաչել է անմիջապես, նա է իրեն կողոպտել։
16.08.2012թ. Ստեփան Բաբախանյանը ՔԿՀ-ում ճանաչման է ներկայացվել Ա. Խաչատրյանին։ Համաձայն անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության, տուժողը հայտարարել է, որ Բաբախանյանին ինքը նմանեցնում է իրեն կողոպտած անձնավորությանը, այնուհետև հակասելով ինքն իրեն` հայտարարել է, որ համոզված է, որ նա է իրեն կողոպտել։ Արդյունքում, արձանագրության մեջ ֆիքսվել են երկու հակասական հայտարարություններ։ Նույն քննչական գործողության կատարման ընթացքում, Բաբախանյանը կրկին պնդել է, որ ինքը նրան չի ճանաչում, Աբովյանում վերջին երեք տարիներին չի գտնվել ու նրան չի կողոպտել։
Ա. Խաչատրյանի ցուցմունքները մեղմ ասած անարժանահավատ են, սակայն չի բացառվում, որ տուժողը գտնվել է բարեխիղճ մոլորության մեջ։ Ինչպես պարզ է դարձել մյուս բոլոր տուժողների ցուցմունքներից, հիմնական հատկանիշը, որով նրանք բնութագրել էին ամբաստանյալին, դա նրա մոտ 25 տարեկան լինելը, գեր կազմվածք ունենալը և չսափրված լինելն է։
Առաջին կողոպուտը, որը մեղսագրվում է ամբաստանյալին, նա կատարել է 14.07.2012թ., հաջորդը 21.07.2012թ., 25.07.2012թ., մյուսը հուլիսի վերջերին, մեկը օգոստոսի 2-ին, իսկ Ա. Խաչատրյանի կողոպուտը օգոստոսի 3-ին։ Ստեփան Բաբախանյանը բերման է ենթարկվել 06.08.2012թ.։ Ինչպես հիմնավորվել է Դատարանում, նրան այդ օրը ճանաչել է տուժող Ժ. Երանոսյանը։ 07.08.2012թ. իր պաշտպանյալը մասնակցել է քննչական փորձարարություն քննչական գործողությանը և մատնացույց է արել իր կողմից կատարված կողոպուտի վայրերը։ Քննչական գործողության ընթացքում կատարվել է լուսանկարահանում, որից ակնհայտ է, որ նրա դեմքին առկա է բավականին երկար մազածածկույթ, որն անմիջապես աչքի է դառնում։ Այսինքն` 14.07.2012թ.–ից մինչև 07.08.2012թ. վերջինս հաստատ չի սափրվել ու նրա դեմքին առկա է եղել մազածածկույթ։
Տուժող Ա. Խաչատրյանը նրան նույնիսկ ձախ կողմից տեսնելու դեպքում, եթե առավել ևս նկատել է նրա քիթը, չէր կարող չնկատել նրա չսափրված լինելը և չնշել այդ մասին որպես այլ առանձնահատկություն, ինչպես որ իր պաշտպանյալին բնութագրել են մյուս տուժողները։ Բացի այդ, նա իր նախաքննական ցուցմունքում Բաբախանյանին բնութագրել է, որպես միջին կազմվածքի տեր ու ոչ գեր անձնավորության, իսկ Դատարանում տված ցուցմունքում, փորձելով ավելի համոզիչ կերպով նրան նկարագրել, բնութագրել է նրան որպես լիքը կազմվածքով անձնավորություն, ինչը չի կարող հիմք ընդունվել, քանի որ արդեն իսկ նա բազմիցս տեսել է ամբաստանյալին և հասկացել, որ սխալ է բնութագրել նրան: /տես.ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 221 հոդվածը/
Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության մարտավարությունը, որը մանրամասն նկարագրված է քրեագիտության մեջ, նախատեսում է, որ ճանաչող անձը հանցագործության կատարումից հետո` մինչև ճանաչումը, չպետք է տեսնի ճանաչվողին։ Ակնհայտ է, որ եթե ճանաչողը մինչև ճանաչումը տեսնի անձին, նա ճանաչման ժամանակ անկասկած կարող է ճանաչել այդ անձին, սակայն դա անթույլատրելի է և տվյալ դեպքում ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը չի կարող համարվել որպես պատշաճ ապացույց։ Նշված քննչական գործողության տրամաբանությունն ու ամբողջ ապացուցողական նշանակությունը կայանում է հենց նրանում, որ անձը հանցագործության կատարումից հետո կարողանում է նույնացման համար պիտանի հատկանիշներ հիշել հանցանք կատարած անձի վերաբերյալ և դրանց հիման վրա նրան ճանաչել։
Ա. Խաչատրյանը հերթապահ մաս հաղորդաշարով տեսնելով Բաբախանյանին` բնականաբար շատ հանգիստ կարող էր ճանաչել նրան ճանաչման ներկայացնելու ընթացքում, բայց ոչ թե այն հատկանիշներից, որոնք ինքն է նշել իր ցուցմունքում, այլ այն հատկանիշներից, որոնք նա տեսել է հաղորդաշարը դիտելիս։ Նա շատ հանգիստ կարող էր ցանկացած պահի դիտել այդ հաղորդաշարը համացանցի միջոցով` մտապահելով վերջինիս արտաքին տեսքը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի, 2-րդ մասի, 106 հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի պահանջները` բողոքաբերը նշել է, որ տվյալ դեպքում իրեն կողոպտած անձին անորոշ հատկանիշներով նկարագրելու և Բաբախանյանին մինչև ճանաչման ներկայացնելը հերթապահ մաս հաղորդաշարով տեսնելու պարագայում, անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, ուստի Խաչատրյանի ու Բաբախանյանի մասնակցությամբ կատարված, անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության որպես ապացույցի կիրառումն անթույլատրելի է։
Ինքը Դատարանին պաշտպանական ճառով միջնորդել է հաստատել վերը նշված, անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության, որպես ապացույցի կիրառման անթույլատրելիությունը, որը սակայն Դատարանն իր վերջնական ակտում նույնիսկ չի էլ քննարկել` խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102, 331, 360 հոդվածների պահանջները և չի կայացրել պատճառաբանված որոշում։
Ամբաստանյալի մեղքը, նրա կողմից Ա. Խաչատրյանին կողոպտելու դեպքը կարող են հաստատվել միայն ապացույցների հիման վրա։ /Տես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107 հոդվածը/: Սակայն գործում առկա են բազմաթիվ այլ հակափաստարկներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմինը դիտավորյալ կերպով չէր մտցրել մեղադրական եզրակացության մեջ, սակայն Դատարանը բավարարելով միջնորդությունները` որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է ճանաչել ամբաստանյալի անձնական խուզարկության արձանագրությունն ու նրա կողմից օգտագործված 093-55-39-88 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային գանգերի վերծանումները:
Ստեփան Բաբախանյանը բերման է ենթարկվել 06.07.2012թ. և նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է <<Վերտու>> տեսակի չինական արտադրության բջջային հեռախոս ՝ 093-55-39-88 համարի բաժանորդային քարտով։ Վկա Գ. Բաբախանյանի թե նախաքննական և թե Դատարանում տրված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով, ինչպես նաև ամբաստանյալի ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ նա է օգտագործել է նշված բջջային հեռախոսը, նշված բաժանորդային քարտով, այն այլ անձինք չեն օգտագործել, այլ անձանց մոտ այն չի գտնվել։ <<Վիվասելլ-ՄՏՍ>> ընկերությունից ստացված 093-55-39-88 համարի բաժանորդային քարտի հեռախոսազանգերի վերծանումների հետազոտությամբ պարզվել է, որ նշված հեռախոսահամարը 03.08.2012թ. գործածվել է Երևանում։ Ալեհավաք կայանների գտնվելու վայրերը համապատասխանում են այն տարածքներին, որտեղ, ըստ իր ցուցմունքների, այդ օրը գտնվել է Բաբախանյանը։ Կասկածից վեր է, որ նա այդ օրը չէր կարող լինել Աբովյանում, եթե նույն ժամին գտնվել է Երևանում ու հեռախոսագանգեր ընդունել և կատարել։ Բացի այդ, բոլոր այն օրերին, երբ Բաբախանյանը գտնվելով Ա. Խաչատրյան ու Կոմիտաս փողոցների վրա` կողոպտել է գործով մյուս 5 տուժողներին, նրա կոդմից օգտագործված հեոախոսահամարը սպասարկվել է այն ալեհավաք կայանների կողմից, որոնք գտնվել են այդ տարածքում։ Նշված փաստարկը մեկ անգամ ևս հիմնավորում է, որ Բաբախանյանը մշտապես կրել է իր հեռախոսը և չէր կարող 5 կողոպուտների ժամանակ հեռախոսը կրել, իսկ Աբովյանում կողոպուտ կատարելու ժամանակ հեռախոսն իր հետ չտանել։
Վարույթն իրականացնող մարմինը, քաջ գիտակցելով, որ Բաբախանյանի մեղքը հիմնավորված չէ վիճարկվող հանցագործության կատարմանը, ակնհայտ հնարավորություն է ունեցել դա ապացուցելու, սակայն որևէ քայլ չի ձեռնարկել։ Մասնավորապես, վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր էր հարցաքննել 03.08.2012թ. 093-55-39-88 հեոախոսահամարի մուտքային և ելքային հեոախոսազանգերի վերծանումևերի արդյունքում պարզված հեռախոսահամարների տերերին ու դրանք փաստացի օգտագործողներին։ Այս դեպքում հստակ կհիմնավորվեր, որ Բաբախանյանը, գտնվելով Երևանում, անձամբ է խոսել նշված անձանց հետ այն ժամին, որին վերագրվում է հանցագործության կատարումը Աբովյանում։ Բնականաբար, Դատարանում, արդեն իսկ շուրջ 6 ամիս անցած լինելու պարագայում, անիրական էր նշված անձանց հարցաքննություններով որևէ բան պարզելը, քանի որ անձինք դժվարաթյամբ կհիշեին, թե 6 ամիս առաջ կոնկրետ օրը և ժամին ում հետ են խոսել հեռախոսով։ Տվյալ դեպքում որևէ կերպ հերքված չէ, որ Բաբախանյանն ունեցել է այլ հեոախոս կամ հեռախոսահամար, իր ունեցած հեոախոսահամարը, որը 03.08.2012թ. օգտագործվել է Երևանում օգտագործվել է ոչ թե իր, այլ ուրիշի կողմից։
Ակնհայտ է, որ փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ ամբաստանյալի մեղավորությունը ապացուցված չէ, այլ ընդհակառակը, ապացուցված է, որ նա այն չի կատարել։ Բաբախանյանի կողմից Խաչատրյանի գույքի զգալի չափերի բացահայտ հափշտակություն կատարելու մասին ենթադրությունները բացառապես չփարատված կասկածներ են, որոնք վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր էր մեկնաբանել հօգուտ մեղադրյալի։
Իր պաշտպանյալն առաջին իսկ օրվանից կամովին հայտնելով իր կատարած հանցագործությունների մասին` զղջացել է կատարածի համար և ակնկալիք է ունեցել, որ նման վարքագիծը Դատարանի կողմից հետագայում կդիտվի որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք։
Եթե ամբաստանյալն առաջին իսկ օրվանից ընդունել է այն հանցագործությունը, որի կատարման համար նրան բերման են ենթարկել և դրան ավելացրել իր կողմից կատարված ևս 4 դեպքեր, ինչու իրեն մեղավոր չի ճանաչում ևս մեկ դրվագով, որի պայմաններում նրա վարքագիծը կարող է բնութագրվել որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք ու հաշվի առնվել Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։
Իր պաշտպանյալը նախկինում դատված չի եղել, ամուսնացած է, ունի ընտանիք, նրա խնամքի տակ են գտնվում կինը և երեք ամսական երեխան, ինքն երկկողմանի ծնողազուրկ է ու փաստացի գտնվելով անազատության մեջ` նրա ընտանիքը գտնվում է ծանր վիճակում: Նա փաստացի իրեն մեղավոր է ճանաչել իր կողմից կատարված բոլոր հանցագործությունների համար, զղջացել և խնդրել է իր հետ մեղմ վարվել ու մեղավոր չի ճանաչել իր կողմից չկատարված հանցագործության համար։
Գործի նյութերում չկան ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կվկայեն այն մասին, որ նրա ուղղվելը, առանց ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու, հնարավոր չէ։ /տես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդված/
Դատարանը հաշվի չառնելով ամբաստանյալին մեղսագրվող բոլոր հանցագործությունների ապացուցված լինելը, դրանց հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ ու չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հողվածը ու ամբաստանյալին դատապարտել է 3 տարի ժամանակով ազատազրկման։
Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73 հոդվածի 1-ին մասի 15 կետով, 376, 376 1, 377-379, 380 հոդվածների պահանջները` բողոքաբերը խնդրում է` 1. հաստատել Ստեփան Բաբախանյանին տուժող Անահիտ Խաչատրյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության որպես ապացույցի կիրառման անթույլատրելիությունը, 2. Դատարանի 15.02.2013թ. դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել, ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը` Ա. Խաչատրյանին կողոպտելու հանցագործության վերաբերյալ դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, այն է՝ կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու ու նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորություններն սպառված լինելու և հետևաբար ամբաստանյալի արարքում հանացակազմի բացակայության պատճառով։ 3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված թվով 5 հանցագործությունների կատարման համար նշանակել համաչափ պատիժ ու պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման, գնահատման, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ստեփան Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով` 6 դրվագով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Կողոպուտի 5 դրվագներով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ստեփան Բաբախանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ կնոջ ու քրոջ հետ վարձակալական հիմունքնով բնակվել է Երևանի Չեխովի 28 շենքի 12 բնակարանում: Նրա վաստակած գումարը չի բավականացրել ընտանիքի կարիքները հոգալու համար և նա որոշել է կողոպուտի եղանակով գումար վաստակել: Քանի որ Երևանի Ա.Խաչատրյան փողոցում ծանոթներ ու բարեկամներ չի ունեցել, որոշել է հենց այնտեղ էլ իրականացնել մտադրված հանցանքները: 2012թ. հուլիս ամսվա սկզբին, գնալով Ա. Խաչատրյան փողոցում գտնվող դպրոցի մոտ, հարմար <<թեկնածու>> է փնտրել կողոպտելու համար: Մայթեզրով քայլելիս նկատել է մոտավորապես 30 տարեական մի կնոջ, որը պարանոցին կրել է ոսկյա շղթա: Քայլել է նրան ընդառաջ և կտրուկ քաշել-պոկելով վերջինիս պարանոցի շղթան` դիմել է փախուստի: Շղթան 110.000 դրամով վաճառել է <<Վերնիսաժ>> տոնավաճառում անծանոթ մի տղամարդու:
Մեկ շաբաթ անց, նախորդ հանցագործության կատարման վայրի մոտակայքում, նկատել է 50-60 տարեկան մի կնոջ, որը պարանոցին կրել է ոսկյա շղթա: Մոտեցել է նրան և քաշել-պոկելով վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան` դիմել է փախուստի: Գնացել է <<բաղնիքի>> ոսկու շուկա, որտեղ 45.000 դրամով գողոնը վաճառել է անծանոթ մի տղամարդու:
Հինգ օր անց, կրկին գնացել է նույն փողոց, որտեղ գրեթե նույն վայրում նկատել է իրեն ընդառաջ քայլող երիտասարդ աղջկա, որը պարանոցին կրել է ոսկյա շղթա, քայլել է նրան ընդառաջ ու քաշել-պոկելով շղթան` դիմել է փախուստի: Այնուհետև գնացել է <<Վերնիսաժ>> տոնավաճառ կամ <<բաղնիքի>> ոսկու շուկա և 70.000 դրամով շղթան վաճառել անծանոթ մի տղամարդու:
Երեք օր հետո, կրկին կողոպուտ կատարելու դիտավորությամբ, գնացել է նույն փողոց: Խաչատրայան և Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկով քայլելիս, նկատել է իրեն ընդառաջ քայլող մի կնոջ, որը պարանոցին կրել է ոսկյա շղթա, շարժվել է նրան ընդառաջ ու քաշել-պոկելու եղանակով հափշտակելով շղթան` դիմել է փախուստի Վաղարշյան փողոցով: Գնացել է <<Վերնիսաժ>> տոնավաճառ` 50.000 կամ 60.000 դրամով շղթան վաճառել է անծանոթ մի տղամարդու:
Նշված դեպքից երկու օր հետո, Խաչատրայան ու Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում, նկատել է իրեն ընդառաջ գնացող մոտավորապես 55 տարեկան մի կնոջ, որը պարանոցին կրել է ոսկյա շղթա և կախազարդ: Մոտեցել է նրան ու քաշել-պոկելու եղանակով հափշտակելով նշված զարդերը` դիմել է փախուստի: Հասնելով Կոմիտասի պողոտա` նստել է պատահական երթուղային տաքսի ու գնալով <<Վերնիսաժ>> տոնավաճառ` 45.000 դրամով զարդերը վաճառել է մի անծանոթ տղանարդու, իսկ գումարը ծախսել ընտանիքի կարիքների համար:
Դրանից հետո, 10.08.2012թ., ժամը 12:30-ի սահմաններում, կողոպուտ կատարելու նպատակով, գնացել է Ա.Խաչատրյան փողոցում գտնվող դպրոցի մոտ, որտեղ իրեն է մոտեցել մի անծանոթ երիտասարդ, որն իրեն առաջարկել է զրուցելու նպատակով բարձրանալ քիչ վերև: Մտածելով, որ հնարավոր է դա իր կողմից կողոպտված անձանցից որևէ մեկի եղբայրը կամ ամուսինը լինի, անախորժություններից խուսափելու համար դիմել է փախուստի, սակայն վազելու ընթացքում վայր է ընկել և մոտեցած ոստիկանության աշխատակիցներն իրեն բերման են ենթարկել Ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Բացի նշված հանցագործություններից, այլ հանցագործություն ինքը չի կատարել: Հափշտակության կատարման ժամանակ, տուժողների ցուցմունքի համաձայն շղթաների վրա եղած ոսկյա խաչերը և կախազարդերն ամենայն հավանականությամբ վազելու ընթացքում ընկել են շղթայի վրայից, քանի որ ինքը դրանք չի նկատել:
Ինչ վերաբերում է նրան, որ նա 03.08.2012թ. Աբովյան քաղաքում բացահայտ հափշտակել է Անահիտ Խաչատրյանի 400.000 դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան և խաչը, ապա ինքը նշված հանցագործության հետ որևէ առնչություն չունի, իսկ նշված օրը գտնվել է Երևանում, Աբովյանում ընդհանրապես չի եղել վերջին երեք տարիների ընթացքում: Գ.Թ 10-11,31-34,47-48,72,82,239,278-279,298,308-310,336,357,334-335
Տուժող Ժենյա Երանոսյանը Դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Մանուշյան 103 տանը: 14.07.2012թ.-ին, ժամը 11:30-ի սահմաններում, տուն գնալու նպատակով, Ա. Խաչատրյան փողոցով քայլելով բարձրացել է դեպի վերև: Նույն փողոցի 26 շենքի մոտ նկատել է իր հետևից քայլող 25 տարեկան մի երիտասարդի, որն իրենից 2-3 քայլ առաջ անցնելով` կտրուկ թեքվել, ձեռքով քաշել ու պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան, որից հետո շենքերի բակերով դիմել է փախուստի: Կատարվածի մասին ոստիկանություն չի հայտնել, քանի որ շատ վախեցած է եղել: 06.08.2012թ.-ին ժամը 13:30-ի սահմաններում, տուն գնալիս, նույն վայրում նկատել է իրեն կողոպտած անձին, որն եղել է նույն հագուստով, ինչ հանցագործության կատարման օրը: Տեսնելով մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներին` կատարվածի մասին հայտնել է նրանց: Երբ ոստիկանության աշխատակիցներից մեկը մոտեցել է նրան, վերջինս դիմել է փախուստի, սակայն ոստիկանները նրան բռնել և բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին: Հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 140.000 դրամի գույքային վնաս:
Տուժող Արմինե Ռապյանը Դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Ա. Խաչատրյան 29 շենքի 52 բնակարանում: 25.07.2012թ., ժամը 12:30-ից 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ուսումնական պրակտիկայի գնալու նպատակով դուրս է եկել տնից: Ա. Խաչատրյան 26 շենքի մոտ, նկատել է իրեն ընդառաջ եկող մոտավորապես 25 տարեկան երիտասարդի, որը հասնելով իրեն` հանկարծակի քաշել պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան խաչով ու դիմել փախուստի` Կոմիտասի պողոտայի ուղղությամբ: Քանի որ շփոթված է եղել կատարվածից, անմիջապես գնացել է տուն և կատարվածի մասին ոստիկանություն չի հայտնել: 05.08.2012թ. ընտանիքի հետ մեկնել է Վրաստանի Հանրապետություն հանգստանալու: Այնտեղ գտնվելու ժամանակ, <<Արմենիա>> հեռուստաալիքով դիտելով <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարը` տեսել ու ճանաչել է իր շղթան և խաչը հափշտակած անձին` Ստեփան Բաբախանյանին: 21.08.2012թ. վերադառնալով ՀՀ` ներկայացել է Արաբկիրի բաժին ու հայտնել կատարվածի մասին: Կատարված հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 100.000 դրամ գույքային վնաս:
Տուժող Անահիտ Խաչատրյանը Դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Աբովյան քաղաքի Կոտայքի 4-րդ նրբանցքի 2-րդ տանը: 03.08.2012թ.-ին, ժամը 15:30-ից 16:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Աբովյանի <<Յունիբանկից>> դուրս գալով ցանկացել է գնալ Կոտայքի անձնագրային ծառայություն, երբ 3-րդ միկրոշրջանի թիվ 3 շենքի մոտ, անծանոթ մի երիտասարադ թիկունքից մոտեցել է իրեն և քաշել-պոկելով իր պարանոցի ոսկյա շղթան խաչով` դիմել է փախուստի: 08.08.2012թ., դիտելով <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարը` տեսել ու ճանաչել է իր շղթան և խաչը հափշտակած անձին` Ստեփան Բաբախանյանին, որի մասին հայտնել է ոստիկանություն: Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության ժամանակ ճանաչել է Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան: Կատարված հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 400.000 դրամ գույքային վնաս:
Տուժող Վիկտորիա Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Ա. Խաչատրյան 17 շենքի 25 բնակարանում: 21.07.2012թ. առավոտյան, ժամը 11:00-ի սահմաններում, գնացել է խանութ: Մոտավորապես 10 րոպե անց, խանութից վերադառնալիս, երբ գտնվել է Ա. Խաչատրյան 17 շենքի մոտ, նկատել է իրեն ընդառաջ եկող մոտավորապես 25 տարեկան մի երիտասարդի, որը հասնելով իրեն, անսպասելի ձեռքով քաշել և պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան խաչով ու դիմել փախուստի: 08.08.2012թ. դիտելով <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարը` տեսել և ճանաչել է իր շղթան ու խաչը հափշտակած անձին` Ստեփան Բաբախանյանին, սակայն ոստիկանություն է դիմել 24.08.2012թ., քանի որ գտնվել է Քաջարան քաղաքում: Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության ժամանակ ճանաչել է վերջինիս և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան ու խաչը: Կատարված հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 160.000 դրամ գույքային վնաս:գ.թ. 159-161, 242, 237-238
Տուժող Նադյա Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Կոմիտաս 7/2 շենքի 17 բնակարանում: 2012թ. հուլիս ամսվա վերջերին, ժամը 12:30-ից 13-00-ի սահմաններում, տնից դուրս է եկել բարեկամուհուն այցելության գնալու նպատակով: Ա. Խաչատրյան փողոցի 16 շենքի մոտ, նկատել է իր հետևից մոտեցող մոտավորապես 25 տարեկան երիտասարդի, որը հասնելով իրեն` հանկարծակի քաշել-պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան երկու կախազարդերով ու դիմել փախուստի: Ինքը փորձել է վազել նրա հետևից: Կատարվածից շփոթված` անմիջապես գնացել է տուն, իսկ կատարվածի մասին ոստիկանություն չի հայտնել: 08.08.2012թ.-ին, դիտելով <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարը` տեսել և ճանաչել է իր շղթան ու կախազարդերը հափշտակած անձին` Ստեփան Բաբախանյանին: 09.08.2012թ. ներկայացել է Արաբկիրի բաժին և հայտնել դեպքի մասին: Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության ժամանակ ճանաչել է Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան երկու կախազարդով: Կատարված հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 120.000 դրամի գույքային վնաս:գ.թ. 100-103, 235-236, 240
Տուժող Զվարթ Պողոսյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Կոմիտաս 7/2 շենքի 17 բնակարանում: 2012թ. հուլիս ամսվա վերջերին, ժամը 12:30-ից 13-00-ի սահմաններում, տնից դուրս է եկել բարեկամուհուն այցելության գնալու նպատակով: Ա. Խաչատրյան փողոցի 16 շենքի մոտ, նկատել է իր հետևից մոտեցող մոտավորապես 25 տարեկան երիտասարդի, որը հասնելով իրեն` հանկարծակի քաշել-պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան երկու կախազարդերով և դիմել փախուստի: Ինքը փորձել է վազել նրա հետևից: Կատարվածից շփոթված` անմիջապես գնացել է տուն, իսկ կատարվածի մասին ոստիկանություն չի հայտնել: 08.08.2012թ. դիտելով <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարը` տեսել ու ճանաչել է իր շղթան և կախազարդերը հափշտակած անձին` Ստեփան Բաբախանյանին: 09.08.2012թ. ներկայացել է Ոստիկանության Արաբկիրի բաժին ու հայտնել դեպքի մասին: Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության ժամանակ ճանաչել է Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան երկու կախազարդով: Կատարված հանցագործությամբ իրեն պատճառվել է 120.000 դրամ գույքային վնաս: գ.թ. 100-103, 235-236, 240
Վկա Գայանե Բաբախանյանը Դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ստեփան Բաբախանյանն իր հարազատ եղբայրն է և որ նա շուրջ 3 տարի է օգտագործում է 093-55-39-88 հեռախոսահամարը: Նշել է նաև, որ եղբայրն երբևէ հեռախոսը տանը չի թողել: Կողոպուտի դեպքերի մասին չի իմացել:
Ստեփան Բաբախանյանի քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն, վերջինս 5 դրվագով մատնացույց է արել հանցագործության կատարման և հափշտակված զարդերի իրացման վայրերը: գ.թ 40-46
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն, տուժող Վիկտորիա Հարությունյանը ճանաչել է Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան ու խաչը: գ.թ 237-238
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն, տուժող Արմինե Ռապյանը ճանաչել է Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իր շղթան ու խաչը: գ.թ 233-234
Ս. Դանիելյանի և Ա. Խաչատրյանի առերես հարցաքննության արձանագրության համաձայն, վերջինս պնդել է իր ցուցմուքները: գ.թ 234-235
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունների համաձայն, տուժողներ Նադյա Հարությունյանը, Զվարթ Պողոսյանը և Անահիտ Խաչատրյանը ճանաչել են Ստեփան Բաբախանյանին և հայտնել, որ նա է հափշտակել իրենց զարդերը: գ.թ 69-70, 235-236, 282
Իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Հերթապահ մաս>> հաղորդաշարի 08.08.2012թ. թողարկման լազերային սկավառակի ձայնագրությամբ: գ.թ 6, 7, 349-351
Դատարանը հետազոտելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց, գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ` իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Ստեփան Բաբախանյանի մեղավորությունը` 6 դրվագով ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն` կողոպուտ կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` Ստեփան Բաբախանյանին տուժող Անահիտ Խաչատրյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին որպես ապացույցի կիրառման անթույլատրելիությունը հաստատելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է անհիմն, քանի որ քրեական գործով բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում և Դատարանը, ղեկավարվելով օրենքով, բոլոր ապացույցները գնահատել է դրանց բազմակողմանի, լրիվ ու օբյեկտիվ քննության արդյունքում:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ստեփան Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Դատարանը նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, խնամքին ունի 2012թ. ծնված մեկ մանկահասակ երեխա, կողոպուտի 5 դրվագներով իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամքանքներ չարձանագրելով` իրավացիորեն վերջինիս նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Ինչ վերաբերում է ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դրանք ևս անհիմն են և չպատճառաբանված` նկատի ունենալով հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը սահմանում է. եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս, հանգում է այն եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Նշված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում, դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս, իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն` իր պաշտպանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնելու, պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հիմնավորված և պատճառաբանված չեն և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող վերոգրյալ տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները` հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելն ու դաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կհանգեցնեին դատական սխալի, ուստի գտնում է, որ Դատարանի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված և այն բեկանելու, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.02.2013թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Ստեփան Մաթևոսի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 1-ին մասով` վեց դրվագով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ