Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

06.11.2013թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԱՔԴ/0177/01/12

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Դ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ԱՐՈՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ռ.ՉԻԲՈՒԽՉՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Է.ԱՄԲԱՐՅԱՆԻ
ԹԱՐԳՄԱՆ` Ա.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Արտաշեսի Ամբարյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը

26.03.2012 թվականին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14107912 քրեական գործը:
11.12.2012 թվականին թիվ 14107912 քրեական գործից անջատվել է անհայտ անձի կողմից իրավունք վերապահող փաստաթուղթ կեղծելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով մասը, որին տրվել է 14143712 համարը:
11.12.2012 թվականին Էլմիրա Ամբարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջին ատյանի դատարանի դատական քննության ընթացքում մեղադրողը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածի հիման վրա որոշում է կայացրել Էլմիրա Ամբարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Էլմիրա Ամբարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա գիտակցելով իր փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնված 2010թ-ի սեպտեմբերի 4-ին մահացած Գագիկ Արոյանի անվամբ գրանցված Մամիկոնյանց 40/1 շինության նկատմամբ իրավունքներ չունենալու, ինչպես նաև հանգուցյալի որդու` Արմեն Արոյանի նշված գույքի նկատմամբ օրինական ժառանգ հանդիսանալու հանգամանքները, ուրիշ գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ անհայտ անձից ձեռք է բերել իր և Գագիկ Արոյանի հետ ամուսնության վերաբերյալ կեղծ վկայական` տրված իբրև Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմնի կողմից 1996թ-ի: Նշված կեղծ փաստաթուղթն օգտագործել է 2011թ-ի մարտ ամսին` ներկայացնելով նոտարական գրասենյակ, ինչի հիման վրա 24.03.2011թ-ի Մամիկոնյանց 40/1 շինության նկատմամբ ձեռք է բերել ըստ օրենքի ժառանգության իրավունք, այն դեպքում, երբ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1216-րդ հոդվածը սահմանում է, որ մահացած անձին պատկանող գույքի առաջին հերթի ժառանգներն են ժառանգատուի երեխաները, ամուսինը և ծնողները: Էլմիրա Ամբարյանի գործողությունների հետևանքով Գագիկ Արոյանի որդի, օրինական ժառանգ Արմեն Արոյանը զրկվել է ժառանգական գույքից, ընդ որում ժառանգության իրավունքը ձեռք բերելու պահից Էլմիրա Ամբարյանը իրական հնարավորություն է ստացել այդ գույքի նկատմամբ տնօրինչական լիազորություններ իրականացնելու համար, որպիսի իրավունքից էլ օգտվելով` հետագայում` 14.12.2011թ-ի գույքը վաճառել է Նունե Սահակյանին` 30.000.000 ՀՀ դրամով:
Նկատի ունենալով, որ գույքի վաճառքի արժեքը կազմել է 30.000.000 ՀՀ դրամ գումար, ուստի կատարված հանցագործության` ուրիշի գույքի նկատմամբ խաբեության եղանակով իրավունք ձեռք բերելու հետևանքով Արմեն Արոյանին պատճառվել է 30.000.000 ՀՀ դրամ գումարի վնաս:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստաված է համարել հետևյալը:
Էլմիրա Ամբարյանը շուրջ 14 տարի փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ է գտնվել Գագիկ Արոյանի հետ: Նրանք համատեղ բնակվել են Գագիկ Արոյանի անվամբ գրանցված ք. Երևան Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող շինությունում: 2010թ. սեպտեմբերի 4-ին Գագիկ Արոյանը մահացել է: Դրանից հետո Է. Ամբարյանը գիտակցել է, որ ք. Երևան Մամիկոնյանց 40/1 շինության նկատմամբ իրավունքներ չունի, իսկ Գագիկ Արոյանի որդին` Արմեն Արոյանը` նշված գույքի նկատմամբ հանդիսացել է օրինական ժառանգ, ուրիշ գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ ձեռք է բերել իր և Գագիկ Արոյանի հետ ամուսնության վերաբերյալ կեղծ վկայական` տրված իբրև Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմնի կողմից 1996թին: Նշված կեղծ փաստաթուղթը 2011թ. մարտ ամսին ներկայացրել է Կենտրոն նոտարական գրասենյակ, նշել է, որ իրենից բացի այլ ժառանգներ չկան և խաբեության եղանակով 24.03.2011թ-ի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի 28.232.850 ՀՀ դրամ արժողության շինության նկատմամբ ձեռք է բերել ըստ օրենքի ժառանգության իրավունք: Հետագայում Է. Ամբարյանը նշված գույքն օտարել է: Այսպիսով, Է. Ամբարյանի գործողությունների հետևանքով Գագիկ Արոյանի որդին, օրինական ժառանգ` Արմեն Արոյանը զրկվել է իր հոր ժառանգական գույքից:
Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի հունիսի 28-ի դատավճռով Էլմիրա Ամբարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով:
Նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի սկիզբը հաշվվելով 2012 թվականի հուլիսի 4-ից:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Մելիքյանի 29.03.2012թ-ի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի և 27.08.2012թ-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր 43 փողոցի 42/2 հասցեում գտնվող ընդհանուր թվով 1995,83քմ մակերեսով հողամասի վրա կառուցվող բազմաբնակարան բնակելի շենքի 13-րդ հարկում, նախնական համարակալմամբ թիվ 62, 2 սենյականոց, 68 քառակուսի մետր մակերեսով բնակարանի վրա դրված կալանքները` դատարանը որոշել է պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից վեց ամիս հետո ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Երևանի տարածքային ստորաբաժանումից առգրավված Երևանի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի շինության վերաբերյալ կազմված թիվ 06047408 կադաստրային գործում, Կենտրոն նոտարական տարածքի նոտար Է. Շաբոյանից առգրավված թիվ 2267 ժառանգական գործում առկա փաստաթղթերի բնօրինակները դատարանը որոշել է համապատասխանաբար վերադարձնել ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Երևանի տարածքային ստորաբաժանմանը և Կենտրոն նոտարական տարածքի նոտար Է. Շաբոյանին, իսկ դրանց պատճենները` պահել քրեական գործի հետ:
04.07.2012թ-ին Էլմիրա Ամբարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերը /կանացի մատանի, սպիտակ մետաղից, վրան 2 շարքով դասավորված են սպիտակ քարեր-մեկ հատ, մեկ հատ սպիտակ մետաղից մատանի, վրան սև քարով 15x15մմ չափերով, կանացի սև գույնի կտորից գոտի, որի ծայրերը կաշվեպատ են` մետաղյա սև գլխիկով, բարակ սև կտորից գլխաշոր ծաղկավոր նախշերով/ վերադարձվել Էլմիրա Ամբարյանին:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջները

Ամբաստանյալի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.06.2013 թվականի դատավճռի դեմ միջնորդելով` բեկանել այն և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արդարացման դատական ակտ` ճանաչելով և հռչակելով մեղսագրվող Էլմիրա Սմբարյանի անմեղությունը:
Իր վերաքննիչ բողոքը պաշտպանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<...Դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 21-րդ հոդվածի 2-րդ պարբերությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածները և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին եվրոպական կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին և կետերի պահանջները՝ դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը և միաժամանակ թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, նշված դատական ակտը հակասում է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումների, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա և կայացվել է բեկանման ենթակա դատական ակտ, հիմնավորումները ներկայացված են ստորև։
...Նշեմ, որ Դատարանի եզրահանգումները սույն գործով սխալ են՝ նախ պարզենք ով Է գույքի սեփականատերը, կամ օրինական տիրապետողը, արդյոք իմ պաշտպանյալի գործողությունների հեևանքով Է Արմեն Արոյանը զրկվել ժառանգական գույքից, թե այլ պատճառներով։
Երբ Դատարանը հաստատված Է համարում ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելը, ապա առնվազն պետք Է պարզի ում Է պատկանում այդ գույքը և որքան Է կազմում այդ գուքի արժեքը։ Եթե ընդունենք, որ սույն գործով իմ պաշտպանյալի գործողությունները միտված են եղել իր փաստացի ամուսնու՝ Գագիկ Արոյանի սեփականություն հանդիսացող գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելուն, ապա հստակ և միանշանակ Է, որ Գագիգ Արոյանի գույքը բաղկացած և կազմված է եղելել նշված հասցեի շարժական տաղավարով միայն, որի շուկայական արժեքը սույն գործով որոշված չէ, իսկ տվյալ հասցեի հողամասը , որի վրա տեղակայված է եղել Գագիկ Արոյանի գույքը սեփականության իրավունքով պատկանել է իմ պաշտպանյալին և այդ իրավունքը նա ձեռք է բերել Գագիկ Արոյանի մահից հետո՝ Երևանի քաղաքապետի 03.10.2011 թ-ի թիվ 4553-Ա որոշման հիման վրա (գ.թ. 129), մինչդեռ սեփականության իրավունքի վկայագիրը իմ պաշտպանյալը ստացել է 24.03.11թ-ին, այսինքն իմ պաշտպանյալի կողմից առուվաճառքի գործարքի պահին այդ գույքը բաղկացած է եղել հողամասից և տաղավարից ուստի և գործարքի արժեքը՝ 30 000 000 ՀՀ դրամ, որը նշված է պայմանագրում իր մեջ ներառում է նաև հողամասի գինը ներառյալ դրա կադաստրային արժեքը։
Գագիկ Արոյանի որդուն՝ Արմեն Արոյանին տուժող ճանաչելը սխալ է և ոչ իրավաչափ, չնայած այն հանգամանքին, որ մեղադրանքի կողմը և Դատարանը բազմիցս պնդում է, որ Արմեն Արոյանը հանգուցյալի միակ <<օրինական ժառանգն է>>, բայց անտեսում են այն հանգամանքը որ միայն անձից սերված լինելու փաստը ինքնին չի նշանակում լինել հանգուցյալի ժառանգ, կամ ժառանգություն ընդունած ժառանգ։ Արմեն Արոյանը օրենքով սահմանված կարգով և ժամկետներում չի ընդունել ժառանգություն, ինչն էլ հանգեցրել է ժառանգությունից հրաժարման։ Սույն գործի յուրահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն անմիջական և սերտորեն փոխկապակցված է քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների հետ, և պետք է պարզել արդյուք քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների պայմաններում ով է հանդիսացել Մամիկոնյանց 40 հասցեի տաղավարի սեփականատերը, կամ օրինական տիրապետողը, և այդ հարցին պատասխանելուց հետո միայն կարող ենք պատասխանել արդյոք էլմիրա Ամբարյանի գործողություններում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3 մասի 1 կետով նախատեսված հանցակազմը և արդյոք Արմեն Արոյանը հանդիսանում է տուժող սույն գործով։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58 հոդվածի <<1. Տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս։ Տուժող է ճանաչվում նաև այն անձը, ում կարող էր անմիջականորեն պատճառվել բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, եթե ավարտվեր քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարելը>>։
Երբ Դատարանը նշում է, որ Արմեն Արոյանը հանդիսանում է Գագիկ Արոյանի միակ օրիանական ժառանգը, ապա Դատարանը պետք է նաև ապացուցված համարի, որ այդ ժառանգը օգտվել է իրավունքից և ստացել է ժառանգություն կամ հանդիսացել է տիրապետող ժառանգ, կամ որևէ այլ կերպ օրենքով սահմանված ժամկետներում և կարգով փորձել է իրականացնել իր իրավունքները և պարտականությունները որպես ժառանգ, սակայն այս գործով չկա որևէ ապացույց, որ Արմեն Արոյանը օրենքով սահմանված ընթացակարգով ընդունել է ժառանգություն, ավելին ապացուցվում է, որ օրենքով սահմանված 6 ամսվա ընթացում վերջինս չի իրականացրել իր իրավունքները նաև ապացուցվում է, որ Ա.Արոյանը տվյալ տաղավարին հոր մահից հետո չի տիրապեւոել և տիրապետման փաստով ևս չի ընդունել ժառանգություն, ինչն էլ հանգեցրել է ժառանգության իրավունքից հրաժարման։ Այսինքն սույն գործով առկա քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների բնույթի լիաժեք ուսումնասիրությունից հետո միայն կարող է գործին ճիշտ լուծում տալ, քանի որ քաղաքացիական իրավունքի նորմը ժառանգության հետ կապված հարաբերություններում ունի կարգավորիչ դրույթ և այդ նորմերի անտեսումը խաթարում է ընդհանրապես իրավունքի սկզբունքները, իսկ Դատարանը անտեսել է այս հանգամանքը և ուղղակի հաստատել է մեղադրանքը։
...Սույն գործի քննությամբ պարզվում է, որ Արմեն Արոյանը նոտարին է դիմել ՀՀ քաղ. օր. 1227 հոդվածով սահմանված 6 ամսյա ժամկետը լրանալուց հետո և նրան բացատրվել է, որ բաց է թողնվել ժառանգության ընդունման ժամկետը, այն պնդումը, թե իբրև իմ պաշտպանյալը հոր մահվան վկայականը չէր տալիս դա է եղել ժամկետի բաց թողման պատճառը անհիմն է, քանի որ վերջինս կաշկանդված չէր մահվան վկայականի կրկնօրինակ վերցնել ինչը և արել է։
Այսինքն չնայած այն հանգամանքին, որ Արմեն Արոյանը հանդիսանում է Գագիկ Արոյանի որդին, ինքը չի հանդիսանում Գ.Արոյանի ժառանգը, քանի որ Ա. Արոյանը ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1226 հոդվածով սահմանված կարգով և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1227 հոդվածով սահմանված ժամկետներում ժառանգություն չի ընդունել ինչպես նաև ժառանգությունը չի ընդունել ՀՀ 1228 հոդվածով սահմանված կարգով, որով հստակ սահմանվում է ժառանգության ընդունելը սահմանված ժամկետի ավարտից հետո, իսկ համաձայն ՀՀ քաղ. օր 1225 հոդվածի համաձայն ժառանգությունը ձեռք բերելու համար ժառանգը պետք է այն ընդունի, ինչպես պարզվեց գործի քննությամբ Արոյանի կողմից ժառանգությունն ընդունելու որևէ ապացույց առկա չէ, համաձայն նույն հոդվածի 6 մասի՝ ժառանգի կողմից ժառանգությունը չընդունելը հանգեցնում է նույն հետևանքներին, ինչը ժառանգությունից հրաժարվելն առանց այն անձին նշելու, հօգուտ որի նա հրաժարվել է ժառանգությունից, եթե այլ բան սահմանված չէ սույն օրենսգրքով։
Ուստի տվյալ պայմաններում Ա. Արոյանը սույն քրեական գործով տուժող չի կարող համարվել, քանի որ չի հանդիսանում ք. Երևան Մամիկոնյանց 40 հասցեի խանութ տաղավարի ոչ սեփականատերը և ոչ էլ օրինական տիրապետողը, քանի որ այդ գույքը, որը միակն է ժառանգական գույքի զանգվածի մեջ, ավելի քան 14 տարի տիրապետում է իմ պաշտպանյալը:
...Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը մոլորեցնելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտությունը թաքցնելը, այսինքն խաբեությունը դրսևորվում է նշված երկու եղանակով։
Երբ հանցավոր անձը սեփականատիրոջ մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը իր տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ է բերում գույքն իրեն հանձնելու օրինականության պատրանք կամ բանավոր խոսքի և կամ որոշակի գործողությունների դրսևորման միջոցով, ապա դա գնահատվում է որպես իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրում, իսկ երբ գույքի սեփականատերը մոլորության մեջ է ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում, այս դեպքում արդեն այն գնահատվում է, ճշմարտության մասին լռել։ Այսպիսով, օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեությամբ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, որի արդյունքում մոլորության մեջ հայտնված սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողն իր կամքով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ չի խոչընդոտում վերջինիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքը վերցնելուն։ Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն հանցավորը պետք է գիտակցի, որ սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը և պետք է նախատեսի ու ցանկանա նման հափշտակությունը։
Նման իրավական դիրքորոշում արտահայտել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ:
Իմ պաշտպանյալը չի խաբել գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին քանի որ գույքի սեփականատերը եղել է իր հանգուցյալ ամուսինը, իսկ գույքը տիրապետողը եղել է ինքը համաձայն հ.1 գ.թ. 51-52 առկա տեղեկանքերի, իսկ գործով տուժողը այդ գույքի նկատմամբ որևէ իրավունք չի ունեցել և ժառանգությունից հրաժարված է եղել վերոնշյալ նորմերի համաձայն:
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրաձարձել է խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագրին, նախ` դիտարկված ինքնին, ապա քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման հետ (մսնավոր-իրավական պարտավորությունների հետ) հարաբերակցության մեջ:
Վճռաբեկ դատարանն իր այդ որոշմամբ արձանագրել է.
Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես` հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը <<խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն>> է: Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում:
...Այսինքն` օբեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով` խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով (տես նշված որոշման 22-րդ կետը): Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը:
...Գտնում եմ, որ թերի քննության արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները դեռևս հիմք չեն անձին դատապարտելու համար, իսկ նման քննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցները գնահատելը չի կարելի անվանել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն էլ իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատում։
Հետևաբար էլ այս թերի քննությամբ չի հիմնավորվել իմ պաշտպանյալի մեղավորությունը առաջադրված մեղադրանքում, ինչը բացառում է անձին քրեական պատասխանատվությունը>>:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում պաշտպան Կ.Խաչատրյանը և ամբաստանյալ Է.Ամբարյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պնդեցին, մեղադրող Դ.Կարապետյանը, տուժող Ա.Արոյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Ռ.Չիբուխչյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները

Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանի ու ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, մեղադրողի, տուժողի և տուժողի ներկայացուցչի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.06.2013 թվականի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Էլմիրա Ամբարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ծանոթացել է Գագիկ Արոյանի հետ և, գտնվելով նրա հետ փաստացի ամուսնական հարաբերության մեջ, 1996թ-ից ապրել է Երևանի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող մետաղյա խանութ-տաղավարում: Իր և Գագիկ Արոյանի ամուսնությունը ՔԿԱԳ մարմնում չի գրանցվել: Գագիկ Արոյանի, մահից հետո ինքն ամուսնու որդու և նրա ընտանիքի հետ չի շփվել և նրանց հետ չի հանդիպել: Ամուսնու մահից հետո նշված շինությունը պատկանել է իրեն, քանի որ 16 տարի այդ հասցեում բնակվել է և 1998թ-ին իր բնակարանի վաճառքից ստացված միջոցներով այն սեփականաշնորհել է: Տեղյակ է, որ նշված հասցեի հողը սեփականաշնորհված չի եղել: Գագիկ Արոյանի մահից հետո թաղապետարանից եկել են մարդիկ և ասել, որ այդ տարածքը սեփականաշնորհված չէ ու ինքը պետք է ազատի այն, բացի այդ եղել են նաև սպառնալիքներ, որոնց վերաբերյալ ինքը ոստիկանություն չի դիմել: Իր աշխատանքի վայրի ղեկավարի միջոցով ծանոթացել է իրավաբան Վահագն Գևորգյանի հետ, ով համաձայնել է օգնել իրեն այդ գույքը ժառանգելու հարցում: Դիմել է նոտարական գրասենյակ, պարզելու, թե ինչու ինքը պետք է ազատի խանութ-տաղավարի տարածքը, քանի որ շուրջ 16 տարի բնակվում է այդ հասցեում, բացի այդ իրավաբան Վահագն Գևորգյանն ասել էր, որ 10 տարուց ավելի ժամանակով նշված հասցեում ապրելու դեպքում ինքն այդ հասցեի նկատմամբ ունի որոշակի իրավունքներ: Նոտարական գրասենյակում իրեն ասել են, որ անհրաժեշտ է <<3-րդ ձև>>, որը ստանալու համար պետք է դիմի դատարան: Այնուհետև, դիմել է իրավաբանին, ով ասել է, որ պետք է հավաքի փաստաթղթեր այն մասին, թե քանի տարի է այդ հասցեում բնակվել, ինչպիսի վճարումներ է կատարել, 10 տարի ամուսնուն խնամելու վերաբերյալ փաստաթղթեր, իր ստորագրությամբ կատարված խանութի կենցաղային վճարումների վերաբերյալ փաստաթղթեր: Հավաքելով այդ փաստաթղթերը` տվել է իրավաբանին ու ասել, որ անհրաժեշտ է դրանք տանել դատարան, քանի որ իրեն այդպես էին խորհուրդ տվել: Որոշ ժամանակ անց իրավաբանն իրեն ասել է, որ ոչինչ չի ստացվի, քանի որ միայն մետաղյա խանութն է սեփական, իսկ հողը սեփականաշնորհված չէ: Իրավաբանի միջոցով սեփականաշնորհել է այդ հասցեի հողը: Դրանից հետո դիմել է նոտարին որպես Գագիկ Արոյանի կին` ժառանգությունը ստանալու համար: Իրավաբանի ասելով նոտարական գրասենյակ է ներկայացրել փաստաթղթեր բնակության վայրից, իր և իր որդու անձնագրերը, Մամիկոնայնց 40/1 հասցեի օրդերը և սեփականատիրոջ` Գագիկ Արոյանի մահվան վկայականը: Նոտարն իրեն հարցրել է Գագիկ Արոյանի ժառանգների մասին, ինչին ինքը պատասխանել է, որ վերջինս ունի որդի, որի հետ ինքը չի շփվում և նրա բնակության հասցեն չգիտի: Իրեն ասել են, որ դա ներկայումս կարևոր չէ, եթե Գագիկ Արոյանի որդին ցանկանա, ապա ինքը կդիմի նոտարական գրասենյակ: Քանի որ հայերեն գրավոր խոսքին չի տիրապետում նոտարական գրասենյակում գրել է աշխատակցի թելադրածով և հնարավոր է, որ գրել է, թե Գագիկ Արոյանն այլ ժառանգներ չունի ու ինքը հանդիսանում է նրա կինը: Դրանից որոշ ժամանակ անց ժառանգության վերաբերյալ փաստաղթերը մեքենայի մեջ իրեն տվել է Վահագն Գևորգյանը: Այդ փաստաթղթերի մեջ առաջին անգամ տեսել է իր և Գագիկ Արոյանի ամուսնության վկայականը: Երբ հարցրել է Վահագին, թե ինչ ամուսնության վկայական է, վերջինս իրեն պատասխանել է, որ ստիպված է եղել դա անել, քանի որ եթե դատարան դիմեին 6 ամսվա ժամկետում չէին տեղավորվի: Դուրս է գալիս, որ Վահագն է պատրաստել ամուսնության այդ կեղծ վկայականը, քանի որ ինքը երբևէ չի եղել Սուխումիում և անգամ բարեկամներ չունի այնտեղ: Ինքը չէր կարող այդպիսի վկայական <<նկարել>>, քանի որ Սովետական միությունը 1990 թվականին փլուզվել է, իսկ այդ վկայականը տրված է 1996թ-ին և նշված է Սովետական միություն, եթե անգամ դա ինքն է ՙնկարել՚, ապա այն կարող էր նկատել նաև նոտարը:
Գործի փաստական տվյալների համադրությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Է. Ամբարյանի և նրա պաշտպան Կ.Խաչատրյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն հիմնավորված չեն, նպատակ են հետապնդում Ամբարյանին զերձ պահել պատասխանատվությունից ու պատժից, նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը հաստատված է, իսկ ներկայացված պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Տուժող Արմեն Արոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Գագիկ Արոյանի հարազատ որդին, իրենից բացի հայրն այլ ժառանգ չի ունեցել: Հայրը` Գագիկ Արոյանը, և մայրը` Սուսաննա Հակոբյանը, ամուսնացել են 1969թ-ին, իսկ 1976թ-ին ամուսնալուծվել են, սակայն դրանից հետո շարունակել են բնակվել համատեղ` Երևան քաղաքի նախկին Ֆուրմանով, ներկայիս Մամիկոնյանց փողոցի 29 շենքի 77 բնակարանում: 1984թ-ին ինքը և մայրը տեղափոխվել են բնակվելու այլ հասցեում, իսկ հայրը շարունակել է ապրել նույն բնակարանում: Ինքը շարունակել է պահպանել փոխհարաբերությունները հոր հետ: Հայրը բիզնեսի նպատակով 1994թ-ից սկսել է այցելել Վրաստանի Հանրապետություն, սակայն Աբխազիայում և մասնավորապես Սուխումի քաղաքում նա ընդհանրապես չի եղել: 1995թ-ի վերջերից հայրը վարձակալական հիմունքներով ժամանակավորապես սկսել է բնակվել <<Ախթամար>> գաստորանոմի շենքում, և այդ ընթացքում ծանոթացել է պարբերաբար այդ շենք այցելող Էլմիրա Ամբարյանի հետ: 1996թ-ին հայրը և ինքը ձեռք են բերել Երևանի Մամիկոնյանց 40 հասցեի շինությունը և այն անձամբ վերանորոգել են ու սկսել են աշխատացնել որպես մթերային խանութ: Այդ խանութում շուրջ մեկ տարի աշխատել է որպես վաճառող, միաժամանակ իր կնոջ, երեխայի և հոր հետ բնակվել է այդ հասցեում: Ժամանակի ընթացքում հայրն ու Էլմիրան մտերմացել են և 1998թ-ին կամ 1999թ-ին արդեն եղել են փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, իսկ ինքն իր ընտանիքով այդ ժամանակ տեղափոխվել է այլ հասցեում բնակվելու: Ինքը հոր հետ եղել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ: Հոր և Էլմիրա Ամբարյանի հարաբերությունների օրինականացման` ՔԿԱԳ մարմիններում ամուսնությունը գրանցելու կամ չգրանցելու մասին, հորից երբևէ նման բան չի լսել: Հայրը մինչև մահվան օրը` 04.09.2010թ-ը բնակվել է Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում Էլմիրա Ամբարյանի հետ, սակայն վերջիններս երեխաներ չեն ունեցել: Հոր մահից հետո Էլմիրան է ստացել նրա մահվան վկայականը և տարբեր պատրվակներով հրաժարվել է իրեն տռամադրել: Մահվանից 5 ամիս հետո դիմել է նոտարական գրասենյակ ժառանգության ընդունման համար, սակայն անհրաժեշտ է եղել հոր մահվան վկայականը և այն ստանալու համար կրկին դիմել է Էլմիրա Ամբարյանին ու խնդրել է, որպեսզի վերջինս տա հոր մահվան վկայականը` ժառանգությունը ստանալու համար, սակայն նա հրաժարվել և մահվան վկայականը չի տվել: Ինքը ստիպված ստացել է մահվան վկայականի կրկնօրինակը, որից հետո այցելել է Երևանի <<Կենտրոն>> նոտարական գասենյակ, որպեսզի ձևակերպի ժառանգության ընդունումը, սակայն նոտարը հայտնել է, որ Էլմիրա Ամբարյանն արդեն իսկ դիմել է Գագիկ Արոյանի ժառանգությունը ընդունելու համար: Դրանից հետո դիմել է փաստաբանի օգնության և փաստաբանն այցելելով նոտարական գրասենյակ` այնտեղ իմացել է, որ Էլմիրա Ամբարյանը նոտարին է ներկայացրել Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ-ի կողմից 1996թ-ին տրված իր և Գագիկ Արոյանի միջև գրանցված ամուսնության վկայականը: Քանի որ ինքը երբևէ հորից չի լսել Էլմիրայի հետ նրանց ամուսնությունը ՔԿԱԳ մարմնում գրանցելու մասին, ուստի այդ հանգամանքն իրեն կասկածելի է թվացել և այդ ամենը ճշտելու համար լիազորագիր է տվել իր ծանոթներից Սերգո Համբարձումյանին և ստացել է տեղեկանք Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմնի կողմից, որ նման ամուսնություն չի գրանցվել, բացի այդ 1996թ-ին Սուխումի քաղաք չի գնացել:
Վկա Համասպյուռ Ղազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 1991 թվականին ամուսնացել է Արմեն Արոյանի հետ: Ամուսնու պատմելով տեղեկացել է, որ նրա ծնողները` Գագիկ Արոյանը և Սուսաննա Հակոբյանը, ամուսնացել են 1969 թվականին, իսկ 1976 թվականին ամուսնալուծվել: Տեղյակ է նաև, որ Գագիկ Արոյանը 1993թ-ից-1994թ-ը այցելել է Վրաստանի Հանրապետություն բիզնեսի նպատակով: Իսկ 1995թ-ի վերջերից վարձակալական հիմունքներով սկսել է բնակվել <<Ախթամար>> գոստրոնոմի շենքում: Նույն թվականի օգոստոս ամսին ամուսինը` Արմեն Արոյանը, և սկեսրայր Գագիկ Արոյանը Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 40 հասցեում գնել են շինություն` խանութ-տաղավար, որը ամուսնու կողմից վերանորոգվելուց հետո սկսել են աշխատեցնել որպես մթերային խանութ: Նույնիսկ եղել են դեպքեր, որ բնակվել են նշված խանութ-տաղավարում: Ամուսինը մեկ տարի նշված խանութում աշխատել է որպես վաճառող, իսկ դրանից հետո աշխատել են այլ վաճառողուհիներ, որից հետո խանութում որպես վաճառողուհի է աշխատել Էլմիրա Ամբարյանը: Նշված ժամանակահատվածից սկսած Գագիկ Արոյանի և Էլմիրա Ամբարյանի միջև սկսել են ձևավորվել որոշակի մտերմիկ հարաբերություններ, իսկ 1998 թվականից սկսած նրանք եղել են արդեն փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, սակայն համատեղ կյանքի ընթացքում երեխաներ չեն ունեցել: Գագիկ Արոյանը մահացել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին: Դրանից որոշ ժամանակ անց ամուսինը դիմել է Էլմիրա Ամբարյանին Գագիկ Արոյանի մահվան վկայականը վերցնելու համար, որպեսզի կարողանա ժառանգել Մամիկոնյանց 40 շինությունը: Սակայն Էլմիրա Ամբարյանը հրաժարվել է տալ մահվան վկայականը և ասել է, որ ինքն ունի Վրաստանում տրված ամուսնության վկայական, ուստի ժառանգությունն իրեն է պատկանում: Դրանից հետո Արմեն Արոյանը դիմել է համապատասխան մարմին և ստացել մահվան վկայականի կրկնօրինակը: Այն ստանալուց հետո, 2011թ. ապրիլ կամ մայիս ամսին ամուսինը դիմել է <<Կենտրոն>> նոտարական գրասենյակ ժառանգություն ստանալու համար, սակայն նոտարը հայտնել է, որ Էլմիրա Ամբարյանը արդեն իսկ դիմել է ժառանգությունը ընդունելու համար և ավելացրել, որ արդեն անցել է ժառանգությունը ընդունելու համար սահմանված 6 ամսյա ժամկետը և այն ստանալու համար կարող է դիմել դատարան: Այնուհետև ամուսինը տեղեկացել է, որ Էլմիրա Ամբարյանը նոտարական գրասենյակ է ներկայացրել իր և Գագիկ Արոյանի միջև գրանցված ամուսնության վկայականը տրված իբր Աբխազիայի Սուխում քաղաքի ՔԿԱԳ-ի կողմից 1996թ-ին: Սակայն Գագիկ Արոյանը երբևէ Սուխումի քաղաքում չի եղել և նշված ամուսնության վկայականը կեղծ է և Է Ամբարյանը կեղծ փաստաթղթով տիրացել է ամուսնու գույքին:
Վկա Ստեփան Ախոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է <<Սպիտակ Տնակ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենը: Ընկերությունը զբաղվում է շինարարությամբ և, քանի որ բնակվում է Արաբկիր վարչական շրջանում, հիմնականում հետաքրքրվում և տեղեկացված է լինում այդ շրջանում վաճառվող տարածքների մասին: 2011 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում բնակիչներից տեղեկացել է, որ Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող մեկ հարկանի մետաղական տաղավարը վաճառվում է: Նշված տաղավարի սեփականատեր Էլմիրա Ամբարյանի հետ բանակցությունների համար ուղարկել է իր տեղակալ Սերգեյ Եղիազարյանին: Բանակցությունների արդյունքում եկել են համաձայնության տաղավարը գնելու շուրջ, քանի որ և’ տեղանքը, և’ գինն իրեն հարմար է եղել: 2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին գնացել են <<Կենտրոն>> նոտարական գրասենյակ և նոտար Էմմա Շաբոյանի մոտ կնքել են առուվաճառքի պայմանգիր: Պայմանագիրը կնքվել է Էլմիրա Ամբարյանի և իր կնոջ` Նունե Սահակյանի միջև, քանի որ այդ տաղավարը ձևակերպվել է իր կնոջ` Նունե Սահակյանի անվամբ: Էլմիրա Ամբարյանը նոտարական գրասենյակում եղել է իր որդու հետ: Տեղյակ է եղել, որ Էլմիրա Ամբարյանը բնակվել է նշված տաղավարում, այդ առումով վերջինս խնդրել է, որպեսզի մի քանի ամիս ժամանակ տրամադրի իրեն տաղավարն ազատելու և նոր բնակության վայր տեղափոխվելու համար: Համաձայնվելով, այդ պայմանը ներառել են առուվաճառքի պայմանագրում: Պայմանագրում նշված տարածքի արժեքը` 30.000.000 ՀՀ դրամը ինքը փոխանցել է Սերգեկ Եղիազարյանին, իսկ վերջինս էլ այն տվել է Էլմիրա Ամբարյանին: Տեղյակ է, որ Էլմիրա Ամբարյանը նույն օրը պետք է կնքեր բնակարան ձեռք բերելու վերաբերյալ նախավճարի կամ նախնական պայմանագիր Արաբկիր 43 փողոցի 42/2 հասցեում կառուցվող բազմաբնակարան շենքում: Էլմիրա Ամբարյանի խոսքերից հասկացել է, որ այդ պայմանագրի գինը պետք է վճարեր իր տված գումարից:
Վկա Նունե Սահակյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ-ի դեկտեմբեր ամսին ամուսնուց` Ստեփան Ախոյանից, տեղեկացել է, որ վերջինս պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող շինությունը ձեռք բերելու շուրջ: Այդ նպատակով նույն թվականի դեկտեմբերի 14-ին ամուսնու հետ գնացել են Երևանի <<Կենտրոն>> նոտարական տարածքի նոտար Էմմա Շաբոյանի մոտ այդ շինության առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու համար: Նոտարական գրասենյակ է ներկայացել նաև շինության սեփականատեր Էլմիրա Ամբարյանը: Ամուսինը և նոտարը ստուգել են Էլմիրա Ամբարյանի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը, այնուհետև նոտարի հարցադրմանը, թե ստացել է արդյոք գումարը, Էլմիրա Ամբարյանը պատասխանել է, որ գումարը ստացել է ամբողջությամբ: Պայմանագիրը կնքելուց առաջ` հենց նոտարական գրասենյակի դիմաց ամուսինը` Ստեփան Ախոյանը Էլմիրա Ամբարյանին է վճարել 30.000.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված շինությունը անվանափոխել և ձևակերպել է իր անվամբ: Պայմանագիրը կնքելուց հետո Էլմիրա Ամբարյանին այլևս չի տեսել:
Վկա Վահագն Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանին ճանաչում է մոտ 4 տարի: Նրա հետ ծանոթացել է վերջինս աշխատանքի վայրում` <<Շանգրի Լա>> խաղատանը` իր ընկերների միջոցով: Էլմիրա Ամբարյանը իմացել է, որ ինքն իրավաբան և իրեն է դիմել է իրավաբանական խորհրդատվությամբ, մասնավորապես պարզելու համար, թե ինչպես կարել է ըստ օրենքի ժառանգություն ստանալ: Ինքը համաձայնել է օգնել: Էլմիրա Ամբարյանն ասել է, որ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը պատկանել է իր ամուսնուն, ով երկարատև հիվանդությունից հետո մահացել է և ցանկացել է իմանալ, թե ինչ ընթացակարգով կարող է իրենց համատեղ կյանքում ունեցած այդ անշարժ գույքը օրինական ճանապարհով ժառանգել: Էլմիրային բացատրել է, որ նա հանդիսանում է հանգուցյալի կինը, պետք է վեց ամսյա ժամկետում գնա նոտարական գրասենյակ և ներկայացնելով անհրաժեշտ փաստաթղթերը` գրանցի ժառանգությունը, սակայն տեղյակ չի եղել, որ Էլմիրա Ամբարյանի ամուսնությունը ՔԿԱԳ մարմնում գրանցված չի եղել: Հետագայում իմացել է, որ Էլմիրան գրանցել է իր ժառանգությունը, այն ցանկացել է վաճառել և բնակարան գնել, սակայն առաջացել են խնդիրներ: Երբ նայել է ժառանգության հետ կապված փաստաթղթերը, հայտնաբերել է, որ տաղավարի տակ գտնվող հողատարածքը սեփականաշնորհված չէ: Էլմիրա Ամբարյանը հետաքրքրվել է, թե ինչպես կարող է այն սեփականաշնորհել և որտեղ պետք է դիմի, ինքը բացատրել է կարգը և օգնել է, որ Էլմիրա Ամբարյանը այդ հարցով դիմի քաղաքապետարան: Հետագայում իմացել է, որ Էլմիրա Ամբարյանին կալանավորել են, քանի որ ամուսնության կեղծ վկայականի հիման վրա է ընդունել ժառանգությունը: Այդ ընթացքում ծանոթացել է Արմեն Արոյանի հետ, ով ասել է, որ ինքը Գագիկ Արոյանի որդին է, իսկ Էլմիրա Ամբարյանն իր որդու հետ 18 տարի բնակվել է իր հոր` Գագիկ Արոյանի հետ: Էլմիրային ամուսնության կեղծ վկայականը ինքը չի տվել, այն նոտարական գրասենյակ ինքը չի ներկայարել և այն ձեռք բերելու հարցում աջակցություն չի ցուցաբերել:
Վկա Արագած Ախոյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ 2011 թվականին եղբայրը` Ստեփան Ախոյանը, Էլմիրա Ամբարյանից 30.000.000 ՀՀ դրամով գնել է Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող շինությունը, որը ձևակերպել է կնոջ Նունե Սահակյանի անվամբ: Այնուհետև 2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ինքը նախավճարի և առուվաճառքի խառը պայմանագիր է կնքել Էլմիրա Ամբարյանի որդու` Արամ Մարտիրոսյանի հետ, համաձայն որի ինքը Արաբկիր 43-րդ փողոցի 42/2 հասցեում գտնվող ընդհանուր 1995,83 քմ մակերեսով հողամասի վրա կառուցվող բազմաբնակարան բնակելի շենքի 13-րդ հարկի 62-րդ բնակարանն ըստ նշված պայմանագրի վաճառել է Արամ Մարտիրոսյանին 68.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամով: Ինչքանով որ տեղյակ է, Արամ Մարտիրոսյանը այդ գումարը իրեն է տվել այն գումարից, որը եղբայրը տվել էր Էլմիրա Ամբարյանին Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող շինությունը ձեռք բերելու համար:
Վկա Սերգեյ Եղիազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է <<Սպիտակ տնակ>> կազմակերպությունում, որպես ճարտարագետ: Իրենց կազմակերպությունը զբաղվում է շինարարությամբ և 2011թ-ի աշնանը մի երիտասարդ եկել է Մամիկոնյանց 56 հասցեում գտնվող իրենց կազմակերպության գրասենյակ ու հայտնել, որ նույն փողոցի 40/1 հասցեում տաղավար է վաճառվում, ներկայացել է որպես այդ տաղավարը վաճառողի ներկայացուցիչ: Ինքը մի քանի անգամ գնացել և տեսել է Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող այդ տաղավարը: Հետագայում ՍՊԸ-ի տնօրեն Ստեփան Ախոյանը և այդ երիտասարդը համաձայնության են եկել տաղավարի գնի վերաբերյալ և 2011թ-ի դեկտեմբեր ամսին, կոնկրետ օրը չի հիշում այդ երիտասարդը, Էլմիրա Ամբարյանը, ով ապրում էր այդ տաղավարում, իր տնօրենը և նրա կինը գնացել են նոտարական գրասենյակ: Մինչ նոտարի մոտ մտնելը ինքը Էլմիրա Ամբարյանի հետ եկած երիտասարդին է տվել Ստեփան Ախոյանի կողմից փոխանցված 30.000.000 ՀՀ դրամը` տոպրակով, որը վերցնելուց հետո Էլմիրայի հետ տարել և մեքենայի մեջ հաշվել են: Դրանից հետո նրանք և իր տնօրենն ու նրա կինը մտել են նոտարի մոտ և կնքել են պայմանագիրը:
Համաձայն դատաձեռագրաբանական փորձաքննության Հմ`12-4383 եզրակացության` 1.ա/ 7.12.2011թ. դիմումի ստորին մասում <<Դիմող>> և <<Ամբարյան>> բառերի միջև 23.03.2011թ-ի դիմումի ստորին մասում <<Է. Ամբարյան>> բառի դիմաց և <<…այլ ժառանգներ չկան>> ձեռագրի գրառումներից ներքև տեղավորված ստորագրությունները, հավանաբար կատարվել են Էլմիրա Ամբարյանի կողմից: Ձեռք բերել հատկանիշների ավելին քանակ կատեգորիկ հետևության հանգելու համար չհաջողվեց` հետազոտելի ստորագրությունների գրաֆիկական նյութի սակավության և պարզ կատարման պատճառով:
բ/ 23.03.2011թ-ի և 7.12.2011թ-ի դիմումներում տեղավորված ձեռագրի գրառումները, որոնք կատարված են կապտամանուշակագույն ներկանյութով, կատարվել են միևնույն անձի` Էլմիրա Ամբարյանի կողմից:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթերով`
- Հետաքննության ընթացքում Էլմիրա Ամբարյանի կողմից ներկայացված իր ու որդու անձնագրերի պատճեններով, Գագիկ Արոյանի մահվան վկայականով և անձնագրի պատճենով, Գագիկ Արոյանի և Սուսաննա Հակոբյանի ամուսնալուծության վկայականով:
- Արմեն Գագիկ Արոյանի կողմից նախաքննության ընթացքում ներկայացված դիմումով, այն մասին, որ լիազորել է ՌԴ քաղաքացի Սերգեյ Համբարձումյանին, որպեսզի վերջինս իր անունից Աբխազիայի Հանրապետության Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմիններից պարզի, թե արդյոք իր հանգուցյալ հոր և Էլմիրա Ամբարյանի միջև 1996թ-ին ամուսնություն գրանցվել է, թե` ոչ: 23.03.2012թ-ին ստացվել է տեղեկանք այն մասին, որ հոր և Էլմիրա Ամբարյանի միջև ամուսնություն գրանցված չէ: Դիմումին կից ներկայացրել է Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմիններից ստացված տեղեկանքը և լիազորագիրը` գրված հայերեն և ռուսերեն լեզուներով:
- ՀՀ ԿԱ ԱԳՊԿ Երևան քաղաքի ստորաբաժանման արխիվից առգրավված Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի շինության վերաբերյալ կադաստրային գործի բնօրինակով, որի մեջ առկա են`
1. Էլմիրա Ամբարյանի և Նունե Սահակյանի միջև Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի շինության վերաբերյալ կնքված առուվաճառքի պայմանագիր, այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանը Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի անշարժ գույքը 30.000.000 ՀՀ դրամով 14.12.2011թ. վաճառվել է Նունե Սահակյանին:
2. 07.12.2011թ-ին Էլմիրա Ամբարյանի կողմից գրված նշված հասցեի վերաբերյալ միասնական տեղեկանք ստանալու մասին դիմումով:
3. Էլմիրա Ամբարյանի անվամբ լրացված սեփականության իրավունքի վկայագրով:
4. 18.11.2011թ-ի Էլմիրա Ամբարյանի իրավունքի պետական գրանցում կատարելու մասին դիմումով:
5. 30.08.2012թ-ի Էլմիրա Ամբարյանի Մամիկոնյանց 40/1 հասցեի անշարժ գույքի սահմանափակումների վերաբերյալ տեղեկատվություն տալու մասին դիմումով:
- Նախաքննության ընթացքում Էլմիրա Ամբարյանի բնակության վայրում խուզարկություն և առգրավվում կատարելու մասին արձանագրությամբ: Խուզարկության ընթացքում Մամիկոնյանց 40/1 հասցեում գտնվող շինությունից հայտնաբերվել և առգրավվել է նշված կեղծ ամուսնության վկայականների պատճենները, Արագած Ախոյանի և Էլմիրա Ամբարյանի որդի Արամ Մարտիրոսյանի միջև կնքված առուվաճառքի նախնական և նախավճարի խառը պայմանագիրը, ստացական այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանը հիմք ընդունելով իր և Արագած Ախոյանի միջև 13.12.2011թ-ին կնքված առուվաճառքի նախնական և նախավճարի պայմանագիրը <<Հայկ Արշին>> ՍՊԸ-ին վճարել է նշված պայմանագրի 5.2 կետով սահմանված նախավճարը` 25.500.000 ՀՀ դրամ, որը համարժեք է 68.000 ԱՄՆ դոլարին:
- Նախաքննության ընթացքում Բաղրամյան 1-ին փակուղի 14 հասցեում գտնվող <<Կենտրոն>> նոտարական տարածքից առգրավված թիվ 2267 ժառանգական գործի բնօրինակով` բաղկացած 17 թերթից, որի մեջ առկա են`
1. 23.03.2011թ-ին Էլմիրա Ամբարյանի կողմից գրված դիմումը այն մասին, որ 2010թ-ի սեպտեմբերի 10-ին մահացել է ամուսինը` Գագիկ Արոյանը, որի մահից հետո որպես ժառանգական գույք մնացել է անշարժ գույք և խնդրել է իրեն տալ ըստ օրենքի ժառանգության և սեփականության իրավունքի վկայագիր:
2. Սեփականության իրավունքի վկայագրի կնքված 24.03.2011թ-ին, այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանը հանդիսանում է Գագիկ Արոյանի կենդանի մնացած ամուսինը և սեփականության իրավունք ունի հիշյալ ամուսինների գույքի բաժնի նկատմամբ:
3. Ըստ օրենքի ժառանգության իրավունքի վկայագիր կնքված 24.03.2011թ. այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանը հանդիսանում է Գագիկ Արոյանի գույքի նկատմամբ ժառանգ:
4. 01.03.2011թ-ի Էլմիրա Ամբարյանի ՀՀ Կենտրոն նոտարական գրասենյակ արած հայտարարությունն այն մասին, որ ինքը ընդունում է մահացած Գագիկ Արոյանի ժառանգական գույքը:
- Նախաքննության ընթացքում Աբխազիայի Հանրապետությունից ստացված քննչական պահանջի պատասխանով այն մասին, որ 1993թ-ից-1999թ-ը ընթացքում Ք. Սուխումի ՔԿԱԳ հանրապետական արխիվում Գագիկ Արոյանի և Էլմիրա Ամբարյանի միջև ամուսնություն գրանցված չէ:
Պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները հերքվում են նաև հետևյալով:
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում խարդախության` խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու նպատակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակության կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու համար:
Խարդախության հանցակազմը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով:
Խաբեությունը դիտավորությամբ իրականությունը խեղաթյուրելն է` կոնկրետ փաստեր խեղաթյուրելը, կեղծ փաստեր հաղորդելը, իրականում գոյություն չունեցող փաստերի առկայությունը հաստատելը, գոյություն ունեցող փաստերը ժխտելը:
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. խարդախը գիտակցում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, նախատեսում ու ցանկանում է այդ անել:
Գործի փաստական տվյալներով հիմնավորված է, որ Գագիկ Արոյանի և Էլմիրա Ամբարյանի ամուսնությունը օրենքով սահմանված կարգով որևէ տեղ գրանցված չի եղել, վերջինս գործով չպարզված հանգամանքներում ձեռք բերելով և Երևանի <<Կենտրոն>> նոտարական գրասենյակ ներկայացնելով Աբխազիայի Սուխումի քաղաքի ՔԿԱԳ մարմնի կեղծ ամուսնության վկայականը և հայտնելով, թե իբր այլ ժառանգներ չկան` խեղաթյուրել է փաստերը և կեղծ փաստեր ներկայացնելով` խաբեությամբ իրավունք ձեռք բերել Երևանի Մամիկոնյանց փողոցի 40/1 հասցեում գտնվող շինության նկատմամբ:
- Թեև Էլմիրա Ամբարյանի կողմից կատարված արաքի որակման համար էական նշանակություն չի կարող ունենալ հոր մահից հետո ժառանգությունը ստանալու համար Արմեն Արոյանի` 6-ամսյա ժամկետում նոտարական գրասենյակ դիմելու հարցը, սակայն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ նա հենց այդ ժամկետում համապատասխան գործողություններ է կատարել, որոնք ուղղված են եղել հոր ժառանգությունը ստանալուն, ինչը հնարավոր չի եղել իրականացնել Գագիկ Արոյանի մահվան վկայականը Էլմիրա Ամբարյանի կողմից նրան չտրամադրելու և արդեն իսկ կեղծ ամուսնության վկայականի հիման վրա ժառանգության և սեփականության իրավունքի վկայագրեր ստանալու պատճառով:
- Թեև քրեական հետապնդման մարմնի կողմից Էլմիրա Ամբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել 30.000.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության գույքը խաբեությամբ հափշտակելու համար, որի մեջ մտել է ինչպես շինության, այնպես էլ հողի արժեքը, ինչն ըստ կադաստրային գործում առկա կտրոնի կազմում է 1.767.150 ՀՀ դրամ և այն մուծվել է Էլմիրա Ամբարյանի կողմից, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հողի արժեքը հանել է առաջադրված մեղադրանքի ծավալից և գտնելով, որ հափշտակություն կատարելու պահին հանցագործության առարկա հանդիսացող Երևանի Մամիկոնյանց փողոցի 40/1 հասցեում գտնվող շինության արժեքը կազմել է 28.232.850 ՀՀ դրամ, ամբաստանյալին դատապարտել այդ գումարի չափով խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու համար:
- Գործը քննելիս և լուծելիս Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Էլմիրա Ամբարյանի կողմից կատարված հանցանքը ապացուցված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և ղեկավարվելով օրենքով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատման արդյունքում, հաստատված է համարել ամբաստանյալ Էլմիրա Ամբարյանի մեղքը` իրեն մեղսագրվող արարքում:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Ամբարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ՀՀ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Արտաշեսի Ամբարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել անփոփոխ, պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ