Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

28.08.2013թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԱՔԴ/0169/01/12

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՌԵՀԱՆՅԱՆ


ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ԱԼՈՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂ` Ռ.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՋՈւՎԱՆՈՎԱՅԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Փ.ՄԱՆԴՐՈՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Փեփրուհի Բենյամինի Մանդրոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով /4 դրվագով/ և 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը

2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14126612 քրեական գործը:
Գործով Փեփրուհի Մանդրոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 178 հոդվածի 1-ին մասով, 178 հոդվածի 1-ին մասով, 178 հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<նա խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, կարիքավոր ընտանիքներին բաժանվելիք բնակարանների հերթում ընդգրկելու, ապա նաև բնակարան տրամադրելու պատրվակով, չարաշահելով Սինարա Գրիգորյանի վստահությունը, 05.05.2011թ. Երևանի քաղաքի Հր.Ներսիսյան 3 շենքի 6 սենյակում, նրանից պահանջել և վերցրել է 746.000 ՀՀ դրամին համարժեք 2000 ԱՄՆ դոլար, ապա 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսին 150.000 ՀՀ դրամ գումար, այդ նպատակով որևէ գործողություն չի կատարել և խաբեությամբ տիրացել է այդ գումարներին` Սինարա Գրիգորյանին պատճառելով խոշոր չափերի հասնող` ընդհանուր 896.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Բացի այդ, Փեփրուհի Մանդրոյանը խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, կարիքավոր ընտանիքներին բաժանվելիք բնակարանների հերթում ընդգրկելու, ինրպես նաև էժան գնով սննդամթերք գնելու պատրվակով չարաշահելով Մանյա Մանուկյանի վստահությունը, 2012 թվականի հունվար ամսվա ընթացքում, Երևան քաղաքի Անդրանիկի 127 շենքի բակում, խաբեությամբ վերջինիցս մաս-մաս վերցրել է 67.000 ՀՀ դրամ գումար և տիրացել դրան` Մանյա Մանուկյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 67.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Դրանից բացի, Փեփրուհի Մանդրոյանը, խարդախությամբ ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի փետրվար ամսվա կեսերին և մարտ ամսվա սկզբներին, չարաշահելով Լաուրա Դիլարյանի վստահությունը, բնակարան տրամադրելու պատրվակով, Երևան քաղաքի Խորենացի փողոցում, ապա Հր.Ներսիսյան 3 շենքի 6 սենյակում նրանից մաս-մաս վերցրել է 300.000 ՀՀ դրամ գումար և բնակարան տրամադրելու ուղղությամբ որևէ գործողություն չկատարելով, խաբեությամբ տիրացել այդ գումարին` Լաուրա Դիլարյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 300.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, Փեփրուհի Մանդրոյանը 2012 թվականի ապրիլ ամսվա ընթացքում խարդախությամբ ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, չարաշահելով Սյուզետա Ղարիբյանի վստահությունը, կարիքավոր ընտանիքներին բաժանվելիք բնակարանների հերթում ընդգրկելու պատրվակով, Երևան քաղաքի Ռուբինյանց նրանից մաս-մաս վերցրել է 60.000 ՀՀ դրամ գումար և տիրացել դրան` Սյուզետա Ղարիբյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 60.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս>>:
2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին թիվ 14126612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: 2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը ընդունվել է վարույթ:
2013 թվականի հունվարի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09101513 քրեական գործը:
Այդ գործով 2013 թվականի հունվարի 24-ին Փեփրուհի Մանդրոյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ <<նա խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, կարիքավոր ընտանիքներին բաժանվելիք բնակարանների հերթում ընդգրկելու, ապա նաև բնակարան տրամադրելու պատրվակով, չարաշահելով Ռուբեն Յուրիի Օհանյանի վստահությունը, 2011թ-ի մայիս ամսին Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցում նրանից պահանջել և վերցրել է 335.000 ՀՀ դրամ գումար, այդ նպատակով որևէ գործողություն չի կատարել և խաբեությամբ տիրացել է այդ գումարներին` Ռուբեն Օհանյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող 335.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս>>:
2013 թվականի փետրվարի 6-ին թիվ 09101513 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար և 07.02.2013 թվականին ընդունվել է վարույթ:
2013 թվականի փետրվարի 21-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԱՔԴ/0169/01/12 և թիվ ԵԱՔԴ/0015/01/13 քրեական գործերը միացնել մեկ վարույթում` գործի քննությունը շարունակելով թիվ ԵԱՔԴ/0169/01/12 համարով:
Վերոգրյալ հանցագործությունների համար Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի արագացված դատաքննության արդյունքում 2013թ-ի մայիսի 05-ին կայացված դատավճռով Փեփրուհի Բենյամինի Մանդրոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 4 /չորս/ դրվագով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
Մանյա Մանուկյանից հափշտակություն կատարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով Փեփրուհի Մանդրոյանը դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով:
Լաուրա Դիլարյանից հափշտակություն կատարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով Փեփրուհի Մանդրոյանը դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 ՀՀ դրամի չափով:
Սյուզետա Ղարիբյանից հափշտակություն կատարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով Փեփրուհի Մանդրոյանը դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 ՀՀ դրամի չափով:
Ռուբեն Օհանյանից հափշտակություն կատարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով Փեփրուհի Մանդրոյանը դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 ՀՀ դրամի չափով:
Սինարա Գրիգորյանից հափշտակություն կատարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Փեփրուհի Մանդրոյանը դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի համաձայն հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Փեփրուհի Մանդրոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51 հոդվածի կարգով, նշանակված տուգանքի վճարման համար ժամկետ է սահմանվել մինչև 2014 թվականի մայիսի 1-ը:
Փեփրուհի Մանդրոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Սինարա Գրիգորյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է և Փեփրուհի Մանդրոյանից հօգուտ նրա բռնագանձվել 896.000 ՀՀ դրամ:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները

Մեղադրողը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի մայիսի 05-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Փեփրուհի Մանդրոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 4 դրվագով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2013թ. դատավճիռը` նշանակելով ազատազրկման ձևով պատիժ:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրողը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: <<… Համաձայն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր դատարանի դատավճռի՝ Փեփրուհի Մանդրոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, իսկ ինչ վերաբերվում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին, ապա դատարանը փաստել է, որ այդպիսիք բացակայում են, իսկ անձը բնութագրող տվյալ անհրաժեշտ է նկատել, որ վերջինս դատված, սակայն դատվածությունը մարված է:
Մինչդեռ գտնում եմ, որ դատարանը Փեփրուհի Մանդրոյանին դատապարտելով տուգանքի, հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցում չի ցուցաբերել, պատժի տեսակն ընտրելիս հաշվի չի առել, որ նշանակվող ակնհայտ մեղմ պատիժը չի ծառայի պատժի նպատակներին, անտեսել է ինչպես ամբաստանյալի կատարած հանցանքի վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները: Մասնավորապես դատարանը ճիշտ գնահատականի և վերլուծության չի արժանացրել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որպես պատժի տեսակ տուգանք նշանակելը ինքնին կզրկի պատժի նպատակների իրականացմանը հասնելուց, քանի որ, կատարած հանցանքներից 4-ը հանդիսանում են մասնավոր հետապնդման գործեր, <<ամբաստանյալի կողմից վնասը հատուցելու դեպքում ենթակա էին կարճման>>, սակայն ամբաստանյալը չունենալով աշխատանք, որևէ եկամտի աղբյուր, հնարավորություն չի ունեցել վնասը հատուցել, որի դեպքում այդ մասերը կկարճվեին։ Նման իրավիճակում ակնհայտ է, որ Մանդրոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը ճիշտ և արդարացի չէ։
Այսինքն դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտմամբ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը։ Նշված դատական սխալը, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատարանի որոշման` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտում է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։>>


Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները

Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իր հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի ու պաշտպանի պատասխանը, տուժողի դիրքորոշումը վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի մայիսի 05-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը Փեփրուհի Մանդրոյանի նկատմամբ որպես պատիժ տուգանք նշանակելը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<… Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալն այրի է:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Փեփրուհի Մանդրոյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի, որը պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը>>:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներն ու նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Թեև Փեփրուհի Մանդրոյանը չորս դրվագով կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն և մեկ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն, ընդ որում` օգտագործելով տուժողների սոցիալական վիճակի խոցելիությունը, սակայն հաշվի առնելով ինչպես նրա տարիքն ու առողջական վիճակը /առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի կայացումից հետո ստացել է ազդրոսկրի կոտրվածք/, այնպես էլ տուժողներ Սյուզետա Ղարիբյանին և Մանյա Մանուկյանին պատճառված վնասները` համապատասխանաբար 60 և 67 հազարական դրամները, վերականգնելու հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի մայիսի 05-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին, նշանակված պատիժն արդարացի է, համապատասխանում է ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքին և նրա անձնավորությանը, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը բեկանելու և վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:

Ելնելով վերոգրյալից եւ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հ.հ. վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ-ի մայիսի 05-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Փեփրուհի Բենյամինի Մանդրոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 1-ին մասով /4 դրվագով/ և 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, թողնել անփոփոխ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ