ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0112/01/12

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

25 ապրիլի 2014 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Ն.Աշրաֆյանի
պաշտպաններ` Լ.Սիմոնյանի
Ա.Ավետիսյանի
ամբաստանյալներ` Պ. Միսակյանի
Ս.Սարգսյանի

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալներ` Պատվական Աշոտի Միսակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճռի դեմ բերված պաշտպաններ` Ա.Ավետիսյանի և Լ.Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքները


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

2009 թվականի ապրիլի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14112509 քրեական գործը:
2009 թվականի հուլիսի 22-ին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով` հանցագործությունը կատարած անձի ինքնությունը չպարզված լինելու պատճառաբանությամբ:
2012 թվականի փետրվարի 24-ին քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2012 թվականի փետրվարի 24-ին Պատվական Միսակյանն ու Սիրակ Սարգսյանը ձերբակալվել են:
2012 թվականի փետրվարի 27-ին Պ.Միսակյանը և Ս.Սարգսյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2012 թվականի մարտի 02-ին որոշում է կայացվել Սերգեյ Ժիրայրի Միրզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և հայտարարվել է հետախուզում:
2012 թվականի օգոստոսի 14-ին Պ.Միսակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2012 թվականի օգոստոսի 14-ին որոշում է կայացվել Սերգեյ Միրզոյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
2012 թվականի օգոստոսի 29-ին Սիրակ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2012 թվականի օգոստոսի 29-ին թիվ 14112509 քրեական գործով Սերգեյ Միրզոյանի մասն անջատվել է:
2012 թվականի օգոստոսի 31-ին թիվ 14112509 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
2013 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ ՀՔԾ ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցների կողմից ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ կալանավորներ Սիրակ Սարգսյանի և Պատվական Միսակյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով, հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճռով ամբաստանյալ Պատվական Աշոտի Միսակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի փետրվարի 24-ից:
Պատվական Միսակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սիրակ Մուրադի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 11 /տասնմեկ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2012 թվականի փետրվարի 24-ից:
Սիրակ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև` <<Ադամիում>> ՍՊԸ-ին վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը վերականգնելու համար:
Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Սիրակ Սարգսյանի շահերի պաշտպան` Լ.Սիմոնյանը և ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի շահերի պաշտպան` Ա.Ավետիսյանը:
Վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Պատվական Աշոտի Միսակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի հունվարի 20-ին:
Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ պաշտպաններ` Լ.Սիմոնյանի և Ա.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և վերոնշյալ քրեական գործի քննությունը նշանակվել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2014 թվականի փետրվարի 04-ին, ժամը` 14.00-ին, Երևան քաղաքում:


2.ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ.

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ <<նա, Սերգեյ Ժիրայրի Միրզոյանի և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ավազակային հարձակմամբ, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2009թ. ապրիլի 22-ին ժամը 05:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 48 հասցեում գտնվող գրասենյակային շենքի մուտքի դուռը թակելուց և պահակ Վալերի Բադալյանի կողմից այն բացելուց հետո, ապօրինի մուտք է գործել ներս, կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու` զենքի գործադրման սպառնալիքով, կպչուն ժապավենով կապել է Վ.Բադալյանին, այնուհետև, տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ վնասելով նշված շենքի 4-րդ հարկում տեղակայված ՙԱդամիում՚ ՍՊԸ-ի թիվ 405 աշխատասենյակի մուտքի և միջսենյակային դռները, մուտք է գործել ներս և դարձյալ տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ վնասելով չհրկիզվող պահարանի դուռը, այնտեղից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի` 15.147.200 ՀՀ դրամ և դիմել փախուստի>>:
Ամբաստանյալ Սիրակ Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ <<նա, Սերգեյ Ժիրայրի Միրզոյանի և Պատվական Աշոտի Միսակյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ավազակային հարձակմամբ, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2009թ ապրիլի 22-ին ժամը 05:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 48 հասցեում գտնվող գրասենյակային շենքի մուտքի դուռը թակելուց և պահակ Վալերի Բադալյանի կողմից այն բացելուց հետո, ապօրինի մուտք է գործել ներս, կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու` զենքի գործադրման սպառնալիքով, կպչուն ժապավենով կապել է Վ.Բադալյանին, այնուհետև, տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ վնասելով նշված շենքի 4-րդ հարկում տեղակայված ՙԱդամիում՚ ՍՊԸ-ի թիվ 405 աշխատասենյակի մուտքի և միջսենյակային դռները, մուտք է գործել ներս և դարձյալ տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ վնասելով չհրկիզվող պահարանի դուռը, այնտեղից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի` 15.147.200 ՀՀ դրամ և դիմել փախուստի>>:



3.ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔՆԵՐԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

ա/ Ամբաստանյալ Սիրակ Սարգսյանի շահերի պաշտպան Լ.Սիմոնյանը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն ու հիմնավորումները, խնդրել է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճիռը և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ։ Միևնույն ժամանակ պաշտպանը, մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 62-րդ հոդվածներով ամրագրված իրավադրույթները, փաստել է, որ դատարանը խախտել է վերոնշյալ հոդվածների պահանջները, որի արդյունքում Ս. Սարգսյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի ակնհայտ խիստ պատիժ: Ի հիմնավորումն վերաքննիչ բողոքի` վերաքննիչ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է հետևյալը.
Ըստ պաշտպանի` դատարանի վերոհիշյալ դատավճիռը օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, այն ենթակա է բեկանման, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղաղադրական դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում գործով հետազոտված ապացույցներին, առկա են քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ :
Պաշտպանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը հիմնավորված չէ, այն հիմնված է ենթադրությունների և օգտագործման համար անթույլատրելի ապացույցների վրա։
Դատարանը թույլ է տվել քրեական օրենքի և միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառում՝ սխալ մեկնաբանելով քրեական օրենքն ու միջազգային պայմանագիրը։ Դատարանը թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ։
Պաշտպանը նշել է, որ դատավճիռը հիմնված չէ գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջության վրա, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված նյութերով առաջադրված մեղադրանքում Սիրակ Սարգսյանի մեղքը ապացուցված չէ։
Պաշտպանը մատնանշելով ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ, 127-րդ, 18-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նշել է, որ հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, սակայն, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մեղադրանքի կողմը դատարան չէր ներկայացրել, իսկ դատաքննությամբ ձեոք չէին բերվել և հետազոտվել Սիրակ Սարգսյանի մեղքը հիմնավորող փոխկապակցված հավաստի և բավարար ապացույցներ։ Որպիսի պայմաններում, դատարանը զալով սխալ եզրահանգման, Սիրակ Սարգսյանին մեղավոր է ճանաչել մի արարքում, երբ վերջինիս մեղքը ապացուցված չէ։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Սիրակ Սարգսյանի նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճռի հիմքում է դրվել և նրա մեղքը ապացուցված է համարվել միայն մեկ անձի, սույն գործով մյուս ամբաստանյալ` Պատվական Միսակյանի նախաքննության ժամանակ որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը։
Ըստ պաշտպանի` դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով ակնհայտ է, որ Պատվական Միսակյանի ընդդեմ Սիրակ Սարգսյանի տված ցուցմունքը չի հաստատվել քրեական գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացուցներով և այն չէր կարող հանդիսանալ արժանահավատ և դրվել Սիրակ Սարգսյանի մեղադրական դատավճռի հիմքում։
Ըստ պաշտպանի` հաջորդ հանգամանքն այն է, որ Պատվական Միսակյանը իր որպես կասկածյալ ցուցմունքում և քննչական փորձարարության ժամանակ հայտնել է, որ Սիրակ Սարգսյանը և Սերգեյ Միրզոյանը մնացել են պահակի մոտ, իսկ ինքը միայնակ է լոմիկով բացել գրասենյակի դուռը, այնուհետև չհրկիզվող պահարանը և վերցրել այնտեղ եղած գումարը։
Ի հակադրություն դրան, տուժողը իր ցուցմունքում հայտնել է, որ իրեն կպչուն ժապավենով կապելուց հետո, լսել է, թե ինչպես են այդ տղաները կոտրում գրասենյակի դռները։
Պատվական Միսակյանը որպես կասկածյալ տված ցուցմքունքում հայտնել է, որ չհրկիզվող պահարանից վերցրել է այնտեղ եղած գումարը, իսկ մյուս ցուցմունքում նշել է, թե սեյֆում եղած կտորե պայուսակից է վերցրել գումարը:
Ի հակադրություն, Պ. Միսակյանի ցուցմունքի` վկա Արսեն Առուշանյանը հայտնել է, որ գումարը չհրկիզվող պահարանում դրված է եղել կապույտ գույնի դիպլոմատի մեջ։
Պաշտպանը նշել է, որ ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանը ընդդեմ իր պաշտպանյալի, որպես կասկածյալ տված ցուցմունքում նշել է, թե հափշտակված գումարի չափը եղել է մոտ 4 միլիոն դրամ, ապա սույն գործով հարցաքննված մյուս անձինք նշել են, որ հափշտակվել է 14-ից 15 միլիոն դրամի չափով գումար։
Տվյալ դեպքում հատկանշական է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը, վերը թվարկված հակասությունների պարագայում արժանահավատ է համարում ոչ թե Պ.Միսակյանի որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը, այլ գործով հարցաքննված մյուս անձանց ցուցմունքները։
Ըստ պաշտպանի` անտրամաբանական է, որ արժանահավատ է համարվում Պատվական Սիսակյանի նույն ցուցմունքի այն հատվածը, որը վերաբերվում է Սիրակ Սարգսյանի կողմից ավազակային հարձակմանը մասնակից լինելուն, քանի որ այդ ցուցմունքի անարժանահավատությունը հաստատված է այլ անձանց ցուցմունքներով։
Պատվական Միսակյանի, որպես կասկածյալ ընդդեմ Սիրակ Սարգսյանի տված ցուցմունքը և դրանից բխող քննչական փորձարարության արձանագրությունը, բացի այն, որ անարժնահավատ են և հերքված գործով հետազոտված այլ ապացույցներով, դրանք նաև անհիմն կերպով դրվել են իր պաշտպանյալի մեղադրանքի հիմքում:
Պաշտպանը նշել է, որ գործի փաստական հանգամանքներից երևում է, որ Պատվական Միսակյանը ձերբակալվել է 24.02.2012թ.-ին և նույն օրը առանց պաշտպանի մասնակցության որպես կասկածյալ տվել է <<խոստովանական>>, այդ թվում ընդդեմ Սիրակ Սարգսյանի ցուցմունք։
Պատվական Միսակյանը, նշված ցուցմունքից հրաժարվել է 23.07.2012թ֊-ի հարցաքննության ժամանակ։
Սիրակ Սարգսյանը ձերբակալման պահից սկսած հերքել է իրեն մեղսագրված արարքը։ Այսինքն, երկու մեղադրյալների ցուցմունքներում 24.02.2012թ.-ից մինչև Պատվական Միսակյանի կողմից սկզբնական ցուցմունքներից հրաժարվելու պահը, առկա էին էական հակասություններ։
Պաշտպանը նշել է, որ դատավճռում, որպես Սիրակ Սարգսյանի դեմ վկայող միակ ցուցմունք /ապացույց/ վկայակոչված է միայն Պատվական Միսակյանի որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը և դրանից բխող՝ քննչական փորձարարության արձանագրությունը։
Պաշտպանը մատնանշելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասը` նշել է, որ քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում, սակայն խախտելով օրենքի այս պահանջը, քննիչը Սիրակ Սարգսյանի և Պատվական Միսակյանի միջև առերեսում չի կատարել, զրկելով այդ փուլում իր պաշտպանյալին իր առերես հարցաքննությամբ, հարցերի միջոցով վիճարկել իր դեմ վկայած անձի ցուցմունքները։
Պաշտպանը մեջբերելով <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին >>Եվրոպական Կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերը, նշել է, որ ապացույցների հավաքագրմանը և ստուգմանը ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը։ Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում։ (տես՝ Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ.-֊ի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշումը):
Ըստ պաշտպանի` նույն հիմնավորումներով Սիրակ Սարգսյանի դատավճռի և մեղադրանքի հիմքում չպետք է դրվեր նաև վկա Արսեն Առուշանյանի նախաքննական ցուցմունքները: Ոչ նախաքննության ժամանակ և ոչ էլ դատարանում, Սիրակ Սարգսյանը ու նրա պաշտպանը հնարավորություն չեն ունեցել վերջինիս հարցաքննելու։ Արսեն Առուշանյանին ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի կողմից հարցաքննվելու համար դատարանի կողմից անհրաժեշտ միջոցներ չեն ձեռնարկվել և դատարանը բավարարվել է նրա ցուցմունքերի հրապարակմամբ, այն էլ ՀՀ քրեական դատավարությւսն օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի բացակայության պայմաններում։
Պաշտպանը նշել է, որ Սիրակ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը հերքվում է նաև տուժող Վալերի Բադալյանի հետ տեղի ունեցած առերես հարցաքննության արձանագրությամբ։ Համաձայն առերես հարցաքննության արձանագրության, տուժողը ցուցմունք է տվել, որ իր հետ առերես հարցաքննվողին չի մտաբերում, նրա հետ որևէ հարաբերություն չունի։ Առերես հարցաքննության ժամանակ տուժողը որևէ կերպ չի ակնարկել կամ ճանաչել, որ իր հետ առերես հարցաքննվող անձը՝ Սիրակ Սարգսյանը, որևէ առնչություն է ունեցել կամ մասնակից եղել կատարված ավազակային հարձակմանը։
Ավելին, տուժողը իր լրացուցիչ 20.07.2012թ–ի ցուցմունքում նշել է, որ <<հերթապահ մաս>> հաղորդաշարով, երբ ցույց են տվել ավազակային հարձակում կատարած անձանց, քանի որ դեպքի ժամանակ չի տեսել նրանց դեմքերը, ապա չի կարող ասել, թե իր վրա հարձակվողները նրանք էին, թե ոչ։
Ըստ պաշտպանի` քրեական դատավարության օրենսգրքի էական խախտմամբ է դատավճռի հիմքում դրվել նաև որպես վկա հարցաքննված <<Ադամիում>> ՍՊԸ ներկայացուցիչ Նորայր Մուշեղյանի ցուցմունքը, որը ցուցմունք է տվել այնպիսի փաստական հանգամանքների մասին, որոնք մատնանշված չեն քննչական փորձարարության արձանագրության մեջ, որտեղ որպես մասնակից բացակայում է Նորայր Մուշեղյան անուն ազգանվամբ անձը, ինչպես նաև քննչական փորձարարությունը տեղի է ունեցել, ոչ աշխատանքային ժամին՝ 23:00-ից մինչև 23:45-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Պաշտպանը գտնում է, որ Նորայր Մուշեղյանի ցուցմունքը դատարանի կողմից չպետք է դրվեր դատավճռի և ամբաստանյալների մեղադրանքի հիմքում, իսկ դրա օգտագործումն անթույլւստրելի էր, քանի որ ձեռք էր բերվել ՀՀ քր. դատ. օր-ի 105 հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով սահմանված դատավարական գործողության կարգի էական խախտմամբ և կարող էին ազդել ձեռք բերված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Ըստ պաշտպանի` գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով ակնհայտ է, որ Սիրակ Սարգսյանի մեղադրանքի և դատավճռի հիմքում է դրվել միայն Պատվական Միսակյանի, այն էլ իրարամերժ, գործի մյուս օբյեկտիվ ապացույցներով հերքված, ցուցմունքը, որից վերջինս հրաժարվել է դեռևս նախաքննության ժամանակ։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 73-րդ, 304-րդ հոդվածները, ինչպես նաև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը, անհիմն կերպով մերժել է պաշտպանության կողմի ներկայացրած հիմնավոր միջնորդությունները:
Պաշտպանը մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 62-֊րդ հոդվածները, գտնում է, որ դատարանի կողմից նշանակվել է նաև ակնհայտ խիստ պատիժ, թեև դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Սիրակ Սարգսյանի մեղքը ապացուցված չէր և Դատարանը նրա նկատմամբ պետք է կայացներ արդարացման դատավճիռ:
Գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը Սիրակ Սարգսյանի մասով անհիմն է, այն կայացվել է քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառմամբ, քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, ինչպես նաև դատավճռում անձի մեղավորության մասին հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների վրա:
Ըստ պաշտպանի` սույն վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ տված խախտումները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի իմաստով քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են և հետևապես հիմք են հանդիսանում սույն գործով կայացված դատավճիռը բեկանելու համար։



բ/ ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի շահերի պաշտպան Աշոտ Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմեավորումները և պահանջը

Ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի շահերի պաշտպան Ա.Ավետիսյանը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն ու հիմնավորումները, խնդրել է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճիռը և Պատվական Աշոտի Միսակյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ։
Ի հիմնավորումն վերաքննիչ բողոքի` վերաքննիչ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է հետևյալը.
Ըստ պաշտպանի` դատարանի վերոհիշյալ դատավճիռը օրինական, հիմնավորված և պատճաբանված չէ և ենթակա է բեկանման, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրական դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում գործով հետազոտված ապացույցներին, առկա են քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ :
Ըստ պաշտպանի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ հոդվածի համաձայն, հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Մեղաղրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է քննության ընթացքում։
Պաշտպանը նշել է, որ վերը նշված հոդվածների վերլուծությունից և դրանք սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների հետ համադրումից ակնհայտ է դառնում, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը մեղադրական դատավճիռ է կայացրել զուտ ենթադրությունների հիման վրա, քանի որ գործում առկա միակ մեղադրող ապացույցը, այն է՝ Պատվական Միսակյանի որպես կասկածյալ ցուցմունքը, օրենքի պահանջներին համաձայն պատշաճ կարգով վերլուծության և գնահատման չի արժանացրել։
Բացի այն, որ Պատվական Միսակյանը դեռևս նախաքննության փուլում հրաժարվել է նշված ցուցմունքից և պատճառաբանել իր կողմից նման ցուցմունքներ տալու հանգամանքների մասին, նախաքննական մարմինը և դատարանը անտեսել են այս հանգամանքները, պատշաճ վերլուծության չեն ենթարկել դրանք, չեն համադրել գործով առկա մյուս ապացույցների հետ և եկել են մի համոզման, որն օբյեկտիվորեն պատճառաբանված չէ և կամայական է։
Պաշտպանը նշել է, որ դատավճռում որպես ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորող ապացույցներ թվարկված են այնպիսի ապացույցներ, որոնք հաստատում են, որ 2009թ. ապրիլի 22-ին տեղի է ունեցել ավազակային հարձակում Երևանի Մամիկոնյանց 48 հասցեյում տեղակայված <<Ադամիում>> ՍՊ ընկերություններում, սակայն չկա որևէ ապացույց, որ այդ ավազակային հարձակմանը մասնակից են կամ առնչվում են սույն գործով ամբաստանյալներ Պատվական Միսակյանը և Սիրակ Սարգսյանը, բացի կասկածյալ Պատվական Միսակյանի ցուցմունքից, որը ստացվել է քրեադատավարական օրենքի խախտումներով :
Արդյունքում ստացվում է, որ Պատվական Միսակյանի որպես կասկածյալ ցուցմունքը հերքվել է ոչ միայն իր, այլև գործի հետագա քննության ընթացքում ձեռք բերված մյուս ապացույցներով։
ՀՀ քրեական դատավարությւսն օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն՝ գործով ակնհայտ է, որ ոստիակնության բաժին բերման ենթարկվելուց հետո խախտվել են Պատվական Միսակյանի պաշտպանական իրավունքները, նա հարցաքննվել է որպես կասկածյալ առանց պաշտպանի, իսկ պաշտպանից նրա հրաժարվելը տեղի է ունեցել առանց փաստաբանի ներկայությամբ, նա չի առերեսվել գործով մյուս կասկածյալի՝ Սիրակ Սարգսյանի հետ :
Ըստ պաշտպանի՝ ակնհայտ են նաև խախտումները դատաքննության ընթացքում իր միջնորդությունների մերժումը դատարանի կողմից՝ գործով տուժողի ներկայացուցիչ Նորայր Մուշեղյանի և տուժող Վալերի Բադալյանի դատարանում լրացուցիչ ցուցմունքներ տալու պահանջը, որոնցում հնարավոր կլիներ պարզելու հանցագործություն կատարած անձանց շինություն մուտք գործելու եղանակը, ինչպես նաև հանցագործությամբ պատճառվւսծ նյութական վնասի չափը կամ բացակայությունը, ինչպես նաև ամբաստանյալների առնչությունը նշված հանցագործությանը։
Պաշտպանը նշել է, որ դատարանը խախտել է նաև օրենքով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, իր պաշտպանյալ Պատվական Միսակյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող մի շարք հանգամանքների առկայության և ծանրացուցիչ հանգամանքների բացակայության պարագայում նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ :
Մատնանշելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածները՝ պաշտպանը նշել է, որ ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանը, երիտասարդ է, նախկինում չդատված, կամ այլ կերպ չարատավորված, ունի բարձրագույն կրթություն, ծառայել է հայկական բանակում , ունի մշտական բնակության վայր և ընտանիք, բնութագրվում է դրական, մինչև կալանավորվելը զբաղվել է տարբեր մարզաձևրով, ունի բագմաթիվ պատվոգրեր և մրցանակներ, մարզական կոչումներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են կատարված արարքի հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթն ու աստիճանը, օրենքով սահմանված կարգով հանդիսանում են պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ։
Հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ չորս ու կես տարի առաջ և մինչև օրս չկա Պատվական Միսակյանի կողմից որևէ հակաօրինական գործողություն կատարելու ւիաստ, ամբաստանյալ Միսակյանը արդեն շուրջ 2 տարի է գտնվում է կալանքի տակ, որի ընթացքում ամբաստանյալը ձեռք է բերել առողջական մի շարք խնդիրներ, քրեական գործով տուժողների կողմից չի ներկայացվել քաղաքացիական հայց։
Ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրւսցնող հանգամանքներ գործի քննությամբ չեն արձանագրվել ։
Պաշտպանը դատարանից խնդրել է վերջնական դատական ակտը կայացնելիս հիմք ընդունել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Լ.Հարությունյանի վերաբերյալ 30.03.2007թ. ՎԲ-50/07 գործով որոշման մեջ արտահայտված այն իրավական դիրքորոշումը, որ "պատասխանատվության ու պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշները հանդիսացող նրա ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում , աշխատունակությունը , առողջական վիճակը, տարիքը դատվածությունը և այլն՛՛։
Դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի ակնհայտ խիստ պատիժ։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ սույն դատավճիռը հիմնավորված չէ, քանի որ այն ամբողջովին հիմնված չէ դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա և դատարանում հետազոտված որոշ ապացույցներ /ամբաստանյալի առողջական խնդիրները, նրա ընտանեկան վիճակը/ տեղ չեն գտել դատարանի կողմից հաստատված, ճանաչված հանգամանքներում:
Արդյունքում դատարանի դատավճիռը լիարժեք պատճառաբանված չէ, քանի որ գործում առկա թե ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի մեղքը հերքող և թե նրա վիճակը բարելավող ոչ բոլոր հանգամանքներն են հաստատված ճանաչվել դատարանի կողմից, որոնք էականորեն ազդել են դատական ակտի վրա, ուստի խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարությւսն օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ կետերի պահանջները, որոնց արդյունքում ամբաստանյալ Պ. Միսակյանը ճանաչվել է մեղավոր և նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։


5. ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ

Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպաններ` Լ.Սիմոնյանի և Ա.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, ամբաստանյալներին, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքների դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի` պատժաչափը մեղմացնելու առումով, իսկ պաշտպան Ա. Ավետիսյանի վերաքնիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քր. օր.-ի 3-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդ.-ի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 25-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 124-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 126-րդ հոդ.-ի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 127-րդ հոդ.-ի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 107-րդ հոդ.-ի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:

Առաջադրված մեղադրանքի, ինչպես նաև իր մեղավորության վերաբերյալ դատաքննության փուլում ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանը դիրքորոշում չի հայտնել և, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:

Նախաքննության փուլում ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանը ցուցմունք է տվել, որ նախնական համաձայնության է եկել Սիրակ Սարգսյանի և Սերգեյ Միրզոյանի հետ` ավազակային հարձակմամբ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 48 հասցեում տեղակայված ՙՍանդորա՚ բնական հյութերի ներմուծմամբ և վաճառքով զբաղվող ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերությունից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով իրենց հետ վերցրել են կպչուն ժապավեն, լինգ և գլխարկ, ինչպես նաև, իրենց ծանոթ Հայկ Խաչատրյանից վերցրել են ՙՄերսեդես-124՚ մակնիշի 13 ՏՕ 410 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, գնացել են Մամիկոնյանց 48 հասցե, դարանակալել և 2009թ. ապրիլի 22-ին ժամը 05:30-ի սահմաններում, նկատելով, որ ՍՊ աշխատակիցների հոսքը դադարել է, մոտեցել են շենքի մուտքի դռանը, Սիրակը և Սերգեյը թաքնվել են, իսկ ինքը թակել է դուռը, շենքի պահակը բացել է դուռը, որից հետո երեքով մտել են ներս, վախեցրել է պահակին, հետո միասին բարձրացել են վերև, ինքը սկսել է բացել դռները, իսկ Սիրակը և Սերգեյը մնացել են պահակի մոտ: Սենյակներից մեկի դուռը բացելուց հետո նկատել է չհրկիզվող պահարանը, որն էլ լինգի գործադրմամբ բացել է ու հափշտակել այնտեղ եղած մուգ գույնի պայուսակի մեջ գտնվող շուրջ չորս միլիոն ՀՀ դրամ գումարը, այնուհետև, դուրս են եկել շենքից, նստել նույն ավտոմեքենան ու հեռացել: Ընթացքում էլ կիսել են գումարը: /Հատոր 2 գ.թ. 38-39, 49/

Նախաքննության փուլում Պատվական Միսակյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` վերջինս հայտարարել է, որ ինքը Սերգեյ Միրզոյանի և Սիրակ Սարգսյանի հետ նախնական համաձայնության է եկել Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 48 հասցեում տեղեկայված և ՙՍանդորա՚ հյութերի ներմուծմամբ զբաղվող ընկերությունից գողություն կատարելու շուրջ: Այդ նպատակով իրենց հետ վերցրել են սև գույնի գործած գլխարկ, լինգ, կպչուն ժապավեն: Այնուհետև մատնացույց է արել շենքի այն հատվածը, որտեղ կայանել են ՙՄերսեդես-124՚ մակնիշի 13 ՏՕ 410 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Ինքը թակել է շենքի մուտքի դուռը, այն բացել է մի տարեց տղամարդ, որի հագին եղել է տաբատ և շապիկ, ինչից հետո ինքը նրան ասել է, որ խելոք մնա, համը չհանի, իրենից հետո ներս են մտել Սիրակը և Սերգեյը: Այնուհետև, Պ.Միսակյանը հայտարարել է,որ բոլորը բարձրացել են չորրորդ հարկ, ապա մատնացույց է արել աստիճանահարթակից ձախ կողմում գտնվող թիվ 405 սենյակը ու հայտարարել, որ հանցագործությունը կատարելու ժամանակ պատի տակ եղել է ջուր սառեցնելու սարք, որի լույսերը եղել են միացված վիճակում: Սարքից քիչ հեռու առկա է եղել ապակիներով պահարան: Պ.Միսակյանը հայտարարել է, որ Ս.Սարգսյանը և Ս.Միրզոյանը պահակին պահել են աստիճանահարթակում, իսկ ինքն իր մոտ գտնվող լինգով կոտրել է 405 սենյակի դուռը, մտել ներս: Պ.Միսակյանը մատնացույց է արել աջակողմյան հատվածում գտնվող դուռը ու հայտարարել, որ հանցագործության կատարման ժամանակ ճաղավանդակը բացակայել է, որը սակայն առկա է այժմ: Ինքը վնասելով դուռը մտել է ներս, ապա հայտարարել, որ աջ կողմում գտնվել է մուգ գույնի մետաղյա դուռ, որը ծռելու միջոցով մտել է ներս, որտեղ եղել է չհրկիզվող պահարան: Լինգով վնասել է չհրկիզվող պահարանի դուռը ու այնտեղից դուրս բերել շուրջ 4 միլիոն ՀՀ դրամ, որը տեղավորված է եղել մուգ գույնի պայուսակի մեջ: Դրանից հետո իրենք հեռացել են: /Հատոր 2 գ.թ. 47-48/


Առաջադրված մեղադրանքում Սիրակ Սարգսյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն ավազակություն չի կատարել, դեպքի հետ որևէ առնչություն չունի:

Ամբաստանյալներ Պատվական Միսակյանին և Սիրակ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.

Քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման, գնահատման, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ` Պատվական Միսակյանի և Սիրակ Սարգսյանի կատարած հանցանքները հաստատվել են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Գործով տուժող Վալերի Բադալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցի 48 հասցեում որպես պահակ: 2009թ. ապրիլի 21-ին աշխատանքի է անցել ժամը 18:00-ից: Ժամը 03-ի սահմաններում, երբ գտնվել է իր աշխատանքային սենյակում, ինչ-որ մի երիտասարդ շենքի ներսից թակել է պատուհանը ու խնդրել բացել մուտքի դուռը, որպեսզի դուրս գա: Երբ բացել է մուտքի դուռը, ներս են խուժել երկու-երեք երիտասարդ անձինք, որոնցից մեկը ատրճանակն ուղղել է իր վրա ու հրամայել առաջ անցնել: Զենքի սպառնալիքի տակ բարձրացել են չորրորդ հարկ, գլխին պարկ են հագցրել, ապա իրեն կապել են կպչուն ժապավենով: Այդ ընթացքում լսել է, թե ինչպես են ջարդել ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերության դռները: Հետո երբ աղմուկը դադարել է, ինքը հասկանալով, որ այդ տղաները հեռացել են, կարողացել է ազատվել կապանքներից ու զանգահարել է ընկերության ղեկավարությանը և ոստիկանություն:

Գործով վկա Արսեն Առուշանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 48 հասցեում տեղակայված ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերությունում, որպես գլխավոր հաշվապահ: 2009թ. ապրիլի 03-ին՝ ժամը 01-ի սահամններում, ավարտելով աշխատանքը դուրս է եկել ընկերության շենքից ու մոտեցել շենքի մոտ կայանված իր ավտոմեքենային, դրանից մոտ 15 մետր հեռավորության վրա նկատել է կասկածելի ՙՄերսեդես-124՚ մակնիշի 13 ՏՕ 410 պետհամարանիշի ավտոմեքենա, որի աջակողմյան երկու դռները եղել են վնասված վիճակում: Նշված ավտոմեքենան, որի մեջ եղել են երեք անձինք, իրեն հետևել է մինչև իր տան բակ: 2009թ. ապրիլի 22-ին՝ ժամը 23-ի սահմաններում ավարտելով աշխատանքը, գնացել է տուն: Ժամը 05-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերության աշխատակից Մհեր Ադամյանը ու հայտնել, որ ինչ-որ անձինք հափշտակել են ընկերության դրամարկղը: Երբ ինքը գնացել է ընկերություն, պահակ Վալերի Բադալյանն իրեն տեղեկացրել է, որ անհայտ անձինք զենքով սպառնալով իրեն բարձրացել են չորրորդ հարկ, կպչուն ժապավենով կապել են իրեն, գլխին անցկացրել են սև գույնի կտորե գլխարկ, որից հետո սկսել են ջարդել ընկերության դռները: Հափշտակված գումարի չափը կազմել է մոտ 15.000.000 ՀՀ դրամ, որը գոյացել է ապրանքի իրացումից: /Հատոր 1 գ.թ. 19-21, 216-217/

Գործով վկա Աննա Թադևոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերությունում որպես գանձապահ, որը գտնվում է Մամիկոնյանց 48 հասցեում: 2009թ. ապրիլի 21-ին՝ ժամը 23:30-ին աշխատանքն ավարտելուց հետո գնացել է տուն: 2009թ. ապրիլի 22-ին՝ ժամը 11:00-ին ընկերության աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ ընկերություն մուտք են գործել ինչ-որ անձինք ու ընկերության չհրկիզվող պահարանը վնասելուց հետո, այնտեղից հափշտակել են ամբողջ գումարը: Իր հիշելով չհրկիզվող պահարանի մեջ եղել է, մոտավոր հաշվարկներով, 15.000.000 ՀՀ դրամ: Աստիճանահարթակից ձախ գտնվող թիվ 405 աշխատասենյակի միջսենյակային ճաղավանդակը տեղադրվել է ավազակային հարձակման դեպքից հետո: Նույն սենյակի պատի տակ տեղադրված է եղել ապակիներով պահարան և ջրի սառեցման սարք, որոնք ժամանակի ընթացքում տեղափոխվել են այլ վայր:

Գործով վկա Հայկ Խաչատրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. վարել է ՙՄերսեդես-124՚ մակնիշի 13 ՏՕ 410 պետհամարանիշի ավտոմեքենան: Ավտոմեքենան հաճախ ընկերոջ` Աշոտ Միրզոյանի խնդրանքով, որը հանդիսանում է Սարոյի եղբայրը, հանձնել է նրան: Ամբաստանյալ Պ.Միսակյանին և Ս.Սարգսյանին ճանաչում է, Պ.Միսակյանի հետ սպորտով է զբաղվել: Ավազակային հարձակման մասին տեղեկացել է ոստիկանությունում:

Գործով վկա, ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերության իրավաբան Տիգրան Պետրոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2009թ. ապրիլի 22-ին` ժամը 09-ի սահմաններում գնալով աշխատանքի, ընկերության գլխավոր հաշվապահ Արսեն Առուշանյանից տեղեկացել է, որ ինչ-որ անձինք զենքի սպառնալիքով մտել են շենք, կապել պահակ Վալերի Բադալյանին, ջարդել են ընկերության դռները, վնասել չհրկիզվող պահարանը ու հափշտակել այնտեղ գտնվող գումարը: Հանցագործությամբ ընկերությանը պատճառվել է շուրջ 15 միլիոն ՀՀ դրամի գույքային վնաս:

Տուժող ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Նորայր Մուշեղյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ընկերությունում անցկացված հարկային ստուգմամբ պարզվել է, որ շահույթից գոյացած գումարը կազմել է 15.147.200 ՀՀ դրամ: Պատվական Միսակյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության ժամանակ վերջինս մատնացույց է արել այն պատը, որի տակ ավազակային հարձակման ժամանակ տեղադրված է եղել ջրի սարքը, որից քիչ այն կողմ տեղադրված է եղել ապակիներով պահարանը: Դրանից հետո Պ.Միսակյանը ցույց է տվել սենյակի աջ կողմում գտնվող դուռը ու հայտարարել, որ այնտեղ առկա ճաղավանդակները չեն եղել: Դրանք տեղադրվել են դեպքից հետո:

Ամբաստանյալներ Սիրակ Սարգսյանին և Պավական Միսակյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ներքոհիշյալ ապացույցներով.

Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցի 48 հասցեում տեղակայված շենքի 4-րդ հարկում առկա են թվով հինգ աշխատասենյակներ: Չորրորդ հարկի մուտքից ձախ գտնվել է առաջին սենյակը, որի փայտե մուտքի դռան վրա առկա են մեխանիկական ներգործության հետքեր: Նշված սենյակում կա երկու այլ սենյակ, որոնց դռների վրա ևս առկա են մեխանիկական ներգործության հետքեր: Սենյակներից մեկում առկա է երկաթե դուռ, որի ներքևի հատվածը ծռված վիճակում է: Երկաթե դռնից այն կողմ գտնվել է երկաթե պահարան: Նշված սենյակի չորրորդ և հինգերորդ դռների վրա ևս հայտնաբերվել են մեխանիկական ներգործության հետքեր: / Հատոր 1 գ.թ. 5-9/


Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 1240 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված չհրկիզվող մետաղյա պահարանի դռան և շրջանակի եզրամասերի վրա առկա մետաղի վնասվածքները կարող էին առաջանալ օտար, պինդ մետաղյա մարմինների ներգործության հետևանքով: Ներկայացված մետաղյա պահարանը բացվել է օտար, պինդ, մետաղյա առարկաների ներգործության հետևանքով: Պահարանի փականների արտաքին մակերեսներին օտար առարկաների հետքեր չեն հայտնաբերվել: /Հատոր 1 գ.թ. 253-255 /


Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 217 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Վալերի Բադալյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է Օ խմբին: Ներկայացված գլխարկ-դիմակի վրա հայտնաբերվել է քրտինքի առկայություն, որը պատկանում է մարդու և որտեղ կլանման, անջատման ռեակցիայով հայտնաբերվել է H հակածին: Գլխարկ-դիմակի վրա քրտինքի հետքերը կարող էին առաջանալ արտադրություններում H հակածին պարունակող և արյան Օ խումբ ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում նաև Վալերի Բադալյանից: Ներկայացված գլխարկ-դիմակի վրա հայտնաբերվել է 12 մազանման մասնիկ, որոնք հանդիսանում են մազեր, պատկանում են մարդու, առաջացել են գլխի մազերի հաշվին, և քանի որ ունեն նմանություն կազմաբանական նույն հատկանիշները, կարող էին առաջանալ նույն գլխի մազերի հաշվին: Նշված մազերի և Վալերի Բադալյանի գլխի մազերի նմուշների նկարագրության համեմատությամբ կազմաբանորեն հայտնաբերվել են հիմնականում նրանց միջև նմանության հատկանիշներ, որից հետևել է, որ այդ մազերը կարող էին թողնվել Վալերի Բադալյանի գխի մազերի հաշվին:

Փորձաքննությանը ներկայացված կպչուն ժապավենի կույտի վրայից հայտնաբերված ընդհանուր թվով 14 մազանման թելիկները հանդիսանում են մազեր, պատկանում են մարդու և ռեգիոնալ մազեր են, պոկված են: Այդ 14 մազերի համեմատական հետազոտությամբ միմյանց միջև և Վալերի Բադալյանի կրծքավանդակի մազերի նմուշների միջև հայտնաբերվել են կարևոր կազմաբանական հատկանիշներով նմանության նշաններ, հետևաբար կպչուն ժապավենի վրա հայտնաբերված մազերը կարող էին թողնվել Վալերի Բադալյանի կրծքավանդակի մազերի հաշվին: /Հատոր 1 գ.թ. 256-260 /


Ապացույց ճանաչված, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 09.06.2009թ. թիվ 1-07/990-Ա հրամանի հիման վրա ՙԱդամիում՚ ՍՊ ընկերությունում անցկացված ստուգման վերաբերյալ տրամադրված տեղեկանքի համաձայն` ընկերությունը 01.01.09-31.05.09թթ. ընթացքում ունեցել է 1877185.5 հազար ՀՀ դրամի իրացումից հասույթ, այդ թվում 01.04.09-31.04.09թթ. 370908.9 հազար ՀՀ դրամ: 2009թ. ապրիլի 17-ից մինչև 23-ն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության իրացումից հասույթը կազմել է 89584.8 հազար ՀՀ դրամ, այդ թվում ապրիլի 21-ին՝ 15147.2 հազար ՀՀ դրամ: Վերը նշված հասույթներն ամբողջությամբ, օրենսդրությանը համապատասխան, արտացոլված են ընկերության հաշվապահական հաշվառման մեջ: /Հատոր 1 գ.թ. 298-299/
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանական կողմի այն փաստարկները, որ առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճիռ է կայացրել զուտ ենթադրությունների հիման վրա, գործում չկա որևէ բավարար, հանաստի ու արժանահավատ ապացույց, որը կվկայեր այն մասին, որ այդ ավազակային հարձակմանը մասնակից են կամ առնչվում են ամբաստանյալներ Պ.Միսակյանը և Ս.Սարգսյանը, բացի Պատվական Միսակյանի որպես կասկածյալի տված ցուցմունքից, որը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի խախտումներով, որ գործի քննության արդյունքում Պ.Միսակյանի վերոնշյալ ցուցմունքը հերքվել է ոչ միայն իր, այլև գործի հետագա քննության ընթացքում ձեռք բերված մյուս ապացույցներով, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրական դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում գործով հետազոտված ապացույցներին, որ դատարանը գործի քննության և լուծման ընթացքում թույլ է տվել նյութական և դատավարական օրենքի իրավական խախտումներ, գտնում է անհիմն, քանի որ դրանք իրենց հաստատումը չեն գտել գործի նյութերում:
Այսպես.
Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության փուլում ամբաստանյալ Պ.Միսակյանը և նրա պաշտպանը հայտարարել են, որ նախաքննության ընթացքում Պ.Միսակյանի նկատմամբ կիրառվել է բռնություն և քննությանը խորթ այլ միջոցներ, որոնց ազդեցության ներքո տվել է իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ և կատարվել է քննչական փորձարարություն:

Այդ կապակցությամբ դատարանը միջնորդություն է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազին` գործի նախաքննության ընթացքում կիրառված բռնությունների հանգամանքները պարզելու և համապատասխան միջոցներ ձեռնարկելու համար:

ՀՀ գլխավոր դատախազի հանձնարարությամբ հատուկ քննչական ծառայությունում նախապատրաստվել են նյութեր, և ձեռք բերված փաստական տվյալների հիման վրա նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով այն պատճառաբանությամբ, որ ՙ(...) նախապատրաստված նյութերով հերքվել են Սիրակ Սարգսյանի և Պատվական Միսակյանի նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում բռնություն գործադրելու վերաբերյալ հանգամանքները, վերջիններս իրենց դիմումներով և բացատրություններով անձամբ խնդրել են առանց քննության թողնել իրենց դիմում-բողոքները (...)՚:

Գնահատության ենթարկելով ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու, դրանց վերաբերելիության և թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը արժանահավատ է համարել ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի նախաքննության սկզբնական փուլում տված ցուցմունքները, ինչպես նաև նրա մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արդյունքում ձեռք բերված փաստական տվյալները:

Նշված պայմաններում դատարանը իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Պատվական Միսակյանի նախաքննության փուլի ցուցմունքները ձեռք են բերվել, իսկ քննչական փորձարարությունը կատարվել է օրենքով սահմանված քրեադատավարական կարգի պահպանմամբ, թույլատրելի ապացույցներ են և չեն հակասում դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներին:

Ինչ վերաբերում է պաշտպան Լ.Սիմոնյանի այն պնդմանը, որ տուժող <<Ադամիում>> ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Նորայր Մուշեղյանի ցուցմունքները, որպես անթույլատրելի ապացույց, չէր կարող դրվել դատավճռի հիմքում, ապա Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ վերոնշյալ ցուցմունքները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ և չեն հակասում դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներին:

Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է նաև, որ վկա Ն.Մուշեղյանը ոչ թե անմիջական մասնակցություն է ունեցել քննչական փորձարարությանը, այլ ընդամենը այդ պահին ներկա է գտնվել վերոհիշյալ քննչական գործողության տարածքում:

ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, համաձայնվելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում շարադրված իրավական վերլուծությունների և եզրահանգումների հետ, ձեռք բերված ապացույցների համակցության մեջ գնահատելով և վերլուծելով ամբաստանյալների նախաքննական և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, համադրելով գործում առկա մյուս ապացույցների հետ, անդրադառնալով ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցանքների իրավական որակման ճշտությանը, արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ` Պատվական Միսակյանի և Սիրակ Սարգսյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնության գալով ավազակային հարձակմամբ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ապացուցված է:

Վերաքննիչ դատարանը ստուգման ենթարկելով դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 124-127-րդ հոդվածներով, ստուգման և գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբաստանյալներ Պատվական Աշոտի Միսակյանը և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանը կատարել են արարք, որը պարունակում է հանցակազմ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, դրանք որակված են ճիշտ և ամբաստանյալների արաքները ապացուցված են, որոնց կատարման մեջ մեղադրվում են:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Պատվական Աշոտի Միսակյանի և Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատժաչափին, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն <<պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճռով ամբաստանյալ Պատվական Աշոտի Միսակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 9(ինը ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ամբաստանյալ Պ.Միսակյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առել, որ նա դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նախաքննության փուլում աջակցել է հանցագործությանը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ֆիզիկապես վատառողջ է` տառապում է խրոնիկ բրոնխիտ հիվանդությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, վերը շարադրաված հանգամանքների գնահատման արդյունքում առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Պ.Միսակյանի նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` համապատասխան արդարացի պատիժ:
Այն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Հետևաբար պաշտպանի փաստարկներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Պ.Միսակյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափն ակնհայտ խիստ է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է անհիմն, քանի որ դրանք չեն բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Ուստի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով նույնպես անհիմն է և ենթակա է մերժման:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռից երևում է, որ դատավճռով ամբաստանյալ Սիրակ Մուրադի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով առանց գույքի բռնագրավման:
Դատավճռից երևում է, որ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առել, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքին են գտնվում 2010 և 2012թթ. ծնված երկու մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանարացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրել:
Պատիժ նշանակելիս պետք է ելնել ոչ միայն տվյալ տեսակի հանցագործության հասարակական վտանգավորության ընդհանուր գնահատականից, այլև ամբաստանյալի կատարած կոնկրետ գերծողությունների գնահատականից, նրա անձից, ինչպես նաև գործով պարզված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներից, որոնք առաջին ատյանի դատարանը լիովին հաշվի չի առել ու չի գնահատել:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժը մեղմացնող հանգամանքներից բացի, գոյություն ունեն մի շարք հանգամանքներ, որոնք նույնպես ազդում են արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի վրա և պետք է հաշվի առնվեն պատիժն անհատականացնելիս: Այդ մասին են վկայում նաև նույն հոդվածի 2-րդ մասի ներմերը, որոնց համաձայն, պատիժ նշանակելիս դատարչանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի 1-ին մասում: Պատիժը մեղմացնելու անհրաժեշտության մասին, ի թիվս այլոց կարող է վկայել հանցավոր խմբի կազմում հանցագործության կատարման մեջ նրա դերը, ինչը բնութագրում է նրա մասնակցության աստիճանը:
Այս առումով, վերլուծելով և գնահատելով ըուժողի, ամբաստանյալ Պ. Միսակյանի որպես կասկածյալի տված խոստովանական ցուցմունքը, որից հետո հրաժարվել է, քննչական փորձարարության ժամանակ վերջինիս կողմից արված հայտարարությունները, վերաքննիչ դատարանը գտավ, որ հանցագործության կատարման ժամանակ հանցավոր խմբի կազմում Ս. Սարգսյանը ակտիվ դեր չի ունեցել, ինչն էլ բնութագրում է նրա մասնակցության աստիճանը:
Այսպիսով.
Ամբաստանյալ Սիրակ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 2010 թվականին և 2012 թվականին ծնված երկու մանկահասակ երեխաները, հանցագործության կատարմանը նրա ունեցած դերն ու մասնակցության աստիճանը:
Ամբաստանյալի պատսխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը չի արձանագրում:
Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավման կիրառմանը, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ամբաստանյալ Ս.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառել գույքի բռնագրավում, քանի որ դատարանն առաջնահերթ է համարում տուժողին հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասի վերականգնումը, բացի այդ նախաքննության մարմնի կողմից գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար Ս.Սարգսյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ և 402-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Պաշտպան Լ. Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի` պատժի մասով, իսկ պաշտպան Ա. Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թվականի դեկտեմբերի 10-ի դատավճիռը Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, պատժի մասով բեկանել և փոփոխել.
Սիրակ Մուրադի Սարգսյանին մեղավեր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 9/ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2012թվականի փետրվարի 24-ից:
Սիրակ Մուրադի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրվածն խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը` Պատվական Աշոտի Միսակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և մնացած մասով թողնել օրինական ուժի մեջ:
Սույն որորոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ