Գործ ԵԱՔԴ/0090/01/12

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

2012թ. հոկտեմբերի 03-ին Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Հ. ԱՆԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Վ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ



Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Վիկտորյա Հմայակի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 2012թ. օգոստոսի 6-ի դատավճռի դեմ մեղադրող Կ. Բարսեղյանի վերաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
27.06.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09106512 քրեական գործը:
06.07.2012թ. Վիկտորյա Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և որպես խափանման միջոց ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
17.07.2012թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները կիրառել է դատաքննության արագացված կարգ:
Դատարանի 06.08.2012թ. դատավճռով` Վիկտորյա Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և Վիկտորյա Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով:
Խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վիկտորյա Գրիգորյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ ՔՎ նրա բնակության վայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին` փորձաշրջանի սկիզբը հաշվելով ՔՎ այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնում վերջինիս հաշվառման վերցնելու օրվանից:
Տուժող Նատալյա Բաղդասարյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարվել է լուծված:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող, տուժող Նատալյա Բաղդասարյանին ի պահ հանձնված` 1 հատ կանացի մուգ շականակագույն կաշվե պայուսակը, 2 հատ տղամարդու սև գույնի տաբատները` 52 համարի, <<MANSO>> ֆիրմային գրառումներով, 1 հատ կաշվե սև գույնի դրամապանակը` <<BOSSI INTERNATIONAL>> գրառումներով, 1 հատ գրիչը` դեղին ու սպիտակ գույնի իրանով, ՀՀ կուսակցության տարբերանշանով և գրառումներով, 1 հատ կանացի շրթներկը` սև գույնի իրանով <<KIKI>> գրառումով, ապակյա կափարիչով, 1 հատ սև գույնի կանացի աչքի մատիտը, վրան` <<01 BLACK er Pencil Made in EU>> գրառումներով, 2 օպտիկական ակնոցները, որոնցից մեկը դեղին գույնի պլաստմասե տուփով, 1 հատ <<Սամսունգ>> տեսակի բջջային հեռախոսը` SGH-X 160 մոդելի 359782/00/713908/2 գործարանային համարով, 1 հատ <<Վիվասել>>> օպերատորի բջջային հեռախոսի քարտը, որի վրա առկա են հետևյալ թվերը` 8937493208012715296, 1 հատ սպիտակ գույնի մայկան, որի պարանոցի, թևերի և գոտկատեղի հատվածը սև գույնի է, ձախ կրծքավանդակին առկա է <<adventures>> գրառումը, աջ ուսին` <<The Green, Wilderness>> գրառումները, 1 հատ կանացի սև գույնի տաբատը` <<Կապրի>> տեսակի, որի ոտքերի ծայրերին կողային հատվածում ամրացված են սև ժապավեններ, 1 հատ սև գույնի կանացի <<Կապրի>> տեսակի տաբատը` գոտկատեղային ու գրպանի հատվածները վագրանման կտորից, որի ձախ գրպանի ներքևի հատվածում առկա է <<ROBERTO CAVALLI>> գրառումները, 1 հատ կապույտ գույնի տղամարդու գուլպան` իր DANS ֆիրմային տարբերանիշով, 1 հատ տղամարդու սև գույնի շորտը` վրան առկա <<Adidas>> գրառումով, վճռվել է թողնել վերջինիս տնօրինությանը:
04.07.2012թ. որոշմամբ, իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված Քանաքեռ, Զ. Սարկավագի փողոցի 117 շենքի 1-ին հարկում գործող
<<Գյումրի>> խանութի սրահի տեսախցիկների ձայնագրությունների լազերային սկավառակը վճռվել է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրող Կ. Բարսեղյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Վիկտորյա Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 23.06.2012թ., ժամը 19:00-ից 19:20-նն ընկած ժամանակահատվածում, Քանաքեռ, Զ.Սարկավագի փողոցի 117 շենքի 1-ին հարկում գործող
<<Գյումրի>> խանութի հաճախորդների իրերի` անվտանգ պահելու համար նախատեսված թիվ 14 համարի պահարանի բանալին գտնելուց հետո, բացել է նշված պահարանը, ապօրինի մուտք գործել և գողացել 1 կանացի պայուսակ ու 2 պոլիէթիլենային տոպրակներ, որոնց մեջ եղել են` 2 սև գույնի տղամարդու տաբատ, 1 սև գույնի տղամարդու սպորտային շորտ, 2 սև գույնի կանացի կարճ տաբատներ, 1 կանացի լողազգեստ, 2 տղամարդու գուլպա, 1 տղամարդու շապիկ, դրամապանակ, 11.000 դրամի թղթադրամաներ, 3.000 դրամի մանրադրամներ, 2 օպտիկական ակնոց, կոսմետիկ պարագաներ, գրիչ, <<Երևան սիթի>> և <<Էվրիկա>> սուպերմարկետների զեղչի քարտեր` Նատալյա Բաղդասարյանին պատճառելով զգալի չափերի հասնող` 119.000 դրամի գույքային վնաս:
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը գտնում է, որ Դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5, 10, 48, 61 և 62 հոդվածների/ այնպիսի հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն է` ամբաստանյալին դատապարտելով ազատազրկման 2 տարի ժամկետով ու նրան պայմանականորեն ազատելով պատիժր կրելուց, խախտելով պատժի նպատակներն ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներն, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի՝ ակնհայտ խիստ պատիժ որը չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին և ամբաստանյալի անձին։
Մեղադրողը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրոդ տվյալներն, այն որ նա ընդունել է հանցանքը, զղջում է կատարածի համար, նախկինում դատված չի եղել, ունի մշտական աշխատանք, կայուն վաստակ, խնամքին ոչ ոք չունի, բնակվում է միայնակ, միջնորդել է Դատարանին ամբաստանյալին դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի չափով։ Սակայն Դատարանը թույլ տալով նշանակվող պատժի անհիմն խստացում՝ նշանակել է անարդարացի խիստ պատիժ, միաժամանակ անհիմն կերպով կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը:
Ինչպես նշված է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ ՎԲ-01/08 գործով 01.02.2008թ. նախադեպային որոշման մեջ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը Վերաքննիչ դատարանի կողմից որպես պատժի մեղմացում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը, պատժի մեղմացում չի համարել, քանի որ պատժի մեղմացումը դրսևորվում է ավելի խիստ հիմնական պատժատեսակից ավելի մեղմ հիմնական պատժատեսակի անցնելուն և ոչ թե նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն, հետևաբար, մեղադրողը գտնում է, որ Դատարանի կողմից ամբասաանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի և ակնհայտ խիստ պատիժ է, չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, ամբաստանյալի անձին ու ենթակա է մեղմացման։
Վիկտորյա Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով Դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի պահանջները, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5 և 10 հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության ու պատասխանատվության անհատականացման և 61 հոդվածով նախատեսված սկզբունքների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358 հողվածի պահանջներին չհամապատասխանող օրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը։
Այսպիսով, Դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հողվածը, որով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում։ Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397, 398 ու 380 հողվածների հիման վրա դատավճիռը բեկանելու հիմք են:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376, 376 1, 377-379, 380 1, 381, 383, 385-386, 393-398 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը` պատժի մասով՝ մեղմացման առումով բեկանել ու փոփոխել Դատարանի 06.08.2012թ. դատավճիռը և Վիկտորյա Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենգսրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հանցանք կատարելու համար նշանակել օրինական, արդարացի և մեղմ պատիժ՝ տուգանքի ձևով։
3. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Ի պատասխան մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալի պաշտպան Հ. Անանյանը նել է, որ մեղադրողը անտեսել է ամբաստանյալի գույքային դրությունը, այն որ վերջինս աշխատում է որպես հավաքարար և ստանում ընդամենը 40.000 դրամ աշխատավարձ, ինչն անհնարին կդարձներ մեղադրողի կողմից միջնորդած 600.000 դրամ տուգանքի վճարումը։
Տվյալ պարագայում ամբաստանյալը 60 տարեկան է, ունի առողջական խնդիրներ, տառապում է «Զարկերակային հիպերտոնիա՝ կրիզային ընթացք՝ բարձր ռիսկ» հիվանդությամբ։ Դատարանը գնահատել է նաև այն ողջամիտ տրամաբանությունը, որ տուգանքը վճարելու հնարավորություն չունենալու դեպքում, ամբաստանյալն իր առողջական վիճակով պայմանավորված, ի վիճակի չէր լինի նաև կատարել համապատասխան հանրային աշխատանքներ, ինչը կհանգեցնի դատավճռի կատարման գործնական անհնարինությանը։
Եթե անգամ տեսականորեն ելնենք մեղադրողի այն դիրքորոշումից, որ դատավճռով անհամաչափ ու ակնհայտ խիստ պատիժ է նշանակվել Վ. Գրիգորյանի նկատմամբ և անհրաժեշտ է մեղմացման առումով բեկանել ու փոփոխել դատավճիռը՝ ամբաստանյափ նկատմամբ նշանակելով «մեղմ պատիժ» տուգանքի ձևով, ապա տուգանքի ձևով պատիժը տվյալ գործի փաստական հանգամանքերի ու ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների առանձնահատկությունների հաշվի առմամբ, ըստ էության կհանդիսանա ավելի խիստ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկելով դատավճիռը` վկայակոչել է ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանի 2008թ. Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշումը, համաձայն որի պատժի մեդմացումը դրսևորվում է ավելի խիստ հիմնական պատժատեսակից ավելի մեղմ հիմնական պատժատեսակի անցնելով և ոչ թե նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։ Մինչդեռ բողոքարկվող դատական ակտում նշված նախադեպային որոշմանը հակասող որևէ եզրահանգում և վերլուծություն կատարված չէ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73 մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել` Դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ։
4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և ամբաստանյալի ու նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալ Վիկտորիա Գրիգորյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, ամաբստանյալի կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարածի համար, նախկինում դատված չի եղել, հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, բնեղենով հատուցվել է հանցագործությամբ տուժողին պատճառված նյութական վնասը և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք չարձանագրելով` Դատարանն իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու հարցը, իրավացիորեն գտել է, որ նրա հետագա ուղղվելը և վերադաստիարակությունը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հասարակությունից մեկուսացնելու ու նպատակահարմար չէ, որպեսզի վերջինս կրեն նշանակված պատիժը, որի պայմաններում անհրաժեշտ է համարել կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան որոշակի ժամկետով։
Այսպիսով, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ խիստ պատիժ նշանակելով, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոգրյալ դրույթների /10, 48 հոդվածի 2-րդ մասի, 61-62 հոդվածների/ պահանջները, սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը, որով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում, պետք է մերժել` նկատի ունենալով, որ մեղադրողն իր հետևությունները պատճառաբանելիս անտեսել է դատավճռում արձանագրված ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայության, ծանրացնող հանգամանքների բացակայության մասին դատարանի հիմնավորումներն ու հետևությունները և այդ կապակցությամբ չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող և սույն գործի տվյալներից բխող հիմնավոր փաստարկներ:
Պատիժը պետք է լինի արդարացի, արարքի ծանրությանը և հանցագործի հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան: Միայն այդ պարագայում այն կարող է առավելագույնս նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը: Միաժամանակ ոչ պակաս կարևոր է նշանակված պատժի կատարումը և դրա իրագործման իրական հնարավորությունը:
Տվյալ պարագայում, ամբաստանյալ Վիկտորյա Գրիգորյանի գույքային դրությունը, այն որ վերջինս աշխատում է որպես հավաքարար և ստանում ընդամենը 40.000 դրամ աշխատավարձ, գործնականում անհնարին է դարձնում տուգանքի վճարումը, անգամ տարաժամկետման դեպքում, նրա տարիքը, առողջական վիճակը` տառապում է <<Զարկերակային հիպերտոնիա՝ կրիզային ընթացք՝ բարձր ռիսկ>> հիվանդությամբ, գրեթե անհնարին են դարձնում նաև տուգանքի չվճարման դեպքում այն հանրային աշխատանքներով փոխարինելը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակը չի կարող ծառայել սոցաիալական արդարության վերականգնման, ամբաստանյալի ուղղման ու նոր հանցագործությունների կանխման նպատակներին:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 06.08.2012թ. դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի` Վիկտորյա Հմայակի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով օրինական է ու հիմնավորված, դատավճռում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին, նշանակված պատիժն արդարացի է, համապատասխանում է ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքին և նրա անձնավորությանը, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը բեկանելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրող Կ. Բարսեղյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. օգոստոսի 6-ի դատավճիռն` ըստ մեղադրանքի Վիկտորյա Հմայակի Գրիգորյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ