Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0058/01/12
Վիճակագրական տողի համար : 7.15

Պատասխանող

Արմեն Ավետիսյան
Արմեն Ավետիսյան Բաբկենի
Արմեն Աետիսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արմեն Խաչատրյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Համլետ Ասատրյան

Հոդվածներ

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Հոդված 200 Մաս 3

Վճռաբեկ

Հոդված 403-406, 419, 422-424

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արմեն Խաչատրյան

Վճռաբեկ

Դավիթ Ավետիսյան

Համլետ Ասատրյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արմեն Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Հայփոստ ՓԲԸ-ի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, չարաշահելով իր լիազորությունները, Ս.Թազիյանից ընդունել է այլ քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով հանձնված ՀԴՄ կտրոնները, որոնք հաշվարկելով՝ տարբեր քաղաքացիների անվամբ ելքագրել է ընդհանուր՝ 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար, պետությանը պատճառելով ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս։ Ապօրինի գործողությունների համար Ա.Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Վճռաբեկ 2013-02-15 11:00 2
Քրեական վերաքննիչ 2012-11-14 11:00 5
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2012-09-07 17:00 1 Կայացվել է
Վճռաբեկ 2012-09-04 10:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-08-29 10:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-07-23 10:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-07-11 10:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-06-27 15:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-06-21 16:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-06-20 16:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-06-11 16:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Վճռաբեկ 2012-06-08 16:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2012-06-05 10:30 1 Կայացվել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Գործ № ԵԱՔԴ/0058/01/12

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը նախագահող
դատավոր` Ա. Խաչատրյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


14 նոյեմբերի 2012 թվականի ք. Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետև նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ս. ՂՐՋՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
դատախազ` Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
քաղ. պատասխանողի
ներկայացուցիչ` Մ. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մամիկոն Մանուկյանի բերած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, խաբեության եղանակով, հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կեղծ կտրոնների օգտագործմամբ գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով: Այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 1-2/

2. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ պետ Է. Սարիկյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննության կատարման համար կազմվել է քննչական խումբ, որում ընդգրկվել են ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը /քննչական խմբի ղեկավար/, ՊԵԿ ՔՎ ՀԿԳ քննիչ Ա. Մարգարյանը /քննչական խմբի անդամ/, ՊԵԿ ՔՎ քննիչ Հ. Ավետյանը /քննչական խմբի անդամ/:
Քրեական գործը թողնվել է ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի վարույթում, որը ղեկավարելու է մյուս քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 5/

3. Ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /հ.1 գ-թ 6/

4. ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, ՔԳՎ պետ Գ. Համբարձումյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին: Քննչական խմբի կազմում ընդգրկվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանը, նույն վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա. Պողոսյանը, ավագ քննիչ Է. Պողոսյանը, քննիչ Թ. Նալբանդյանը, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը: /հ.1 գ-թ 35/

5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ նախաքննությունը քննչական խմբին հանձնարարված թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և ղեկավարել է քննչական խմբի քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 36/

6. ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, ՔԳՎ պետ Գ. Համբարձումյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին: Քննչական խմբի կազմում ընդգրկվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանը, քննիչ Թ. Նալբանդյանը, ՔԳՎ 1-ին վարչության կազմտեսչական և վերլուծական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Ղազարյանը, ՔԳՎ Կոտայքի մարզային քննչական բաժնի Նաիրիի քննչական բաժանմունքի քննիչ Վ. Ալեքսանյանին, ՔԳՎ տրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ. Հովհաննիսյանը և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը: /հ.1 գ-թ 84/

7. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2010թ. դեկեմբերի 6-ի որոշմամբ նախաքննությունը քննչական խմբին հանձնարարված թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և ղեկավարել է քննչական խմբի քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 85/

8. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործով Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: /հ.2 գ-թ 136-138/

9. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործից անջատվել և առանձին վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի մասը` շնորհելով թիվ 69103612 քրեական գործի համարը: Թիվ 69103612 քրեական գործում առանձնացվել է փաստաթղթերի կրկնօրինակները, իսկ նույն փաստաթղթերի բնօրինակները թողնվել է թիվ 83104510 քրեական գործում` բացառությամբ մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի հետ կատարված և նրան առնչվող քննչական գործողությունների արձանագրությունների, նրանց վերաբերյալ կայացված դատավարական որոշումների` ըստ հատորներին կից հարակից ցուցակների: /հ.1 գ-թ 1-2/

10. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ քննիչ Գ. Հովհաննիսյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ 83104510 քրեական գործով մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: /հ.2 գ-թ 145-146/

11. 2012թ. մայիսի 8-ին թիվ 69103612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2012թ. մայիսի 134-ին: /հ.2 գ-թ 154-163 և հ.3 գ-թ 1/

12. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. մայիսի 14-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2012թ. մայիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.3 գ-թ 2 և 6/

13. ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանը 2012թ. հունիսի 6-ին հայցադիմում է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` խնդրելով թիվ 69103612 քրեական գործի հետ միասին քննել նաև սույն հայցադիմումը և Արմեն Ավետիսյանից` հօգուտ պետական բյուջե բռնագանձել 2.632.000 դրամ գումար: Որպես քաղաքացիական հայցի ապահովման միջոց` արգելանք դնել Արմեն Ավետիսյանի անձնական միջոցների վրա: /հ.3 գ-թ 61-62/

14. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 քրեական գործի վարույթն Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է: /հ.4 գ-թ 76-77/

15. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսնապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն` ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց: Ա. Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է նաև` մեղադրողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` Ա. Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող և <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնները թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական գործին կցելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի` 03.05.2012թ. գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Ա. Ավետիսյանի անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պահպանվելու է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում: /հ.4 գ-թ 78-84/

16. Քաղաքացիական պատասխանող Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանը 2012թ. հոկտեմբերի 8-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:

17. ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանը 2012թ. հոկտեմբերի 25-ին վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան առարկություններ է ներկայացրել Վերաքննիչ դատարան:

18. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2012թ.-ի հոկտեմբերի 12-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել է Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

19. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը դատապարտվել է այն արարքի համար, որ նա, աշխատելով <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության <<Հարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պարգևավճարների տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ու <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության միջև 2010թ. ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանագրի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային գումարներ տրամադրելու լիազորությամբ: Ա. Ավետիսյանը 2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օգտին օգտագործելով, 2010թ. 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ընթացքում վերջինիս կողմից հավաքված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքագրելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի գործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

20. Քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանն իր վերաքննիչ բողոքում, անդրադառնալով մեղադրող Լ. Հովհաննիսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին մասնավորապես նշել է, որ ի սկզբանե քաղաքացիական հայցը պետք է ներկայացվեր ոչ թե Ա. Ավետիսյանի դեմ, այլ պետք է ներկայացվեր ընդդեմ <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի` հիմք ընդունելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ վնասը պատճառվել է <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի աշխատող` Ա. Ավետիսյանի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս, ինչն ամբողջ ծավալով ենթակա է հատուցման <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի կողմից: Ավելին, Ա. Ավետիսյանն ընդունել է իր մեղքը, դա հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճռով: Ա. Ավետիսյանը գործել է աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, որը ևս մեկ անգամ հիմնավորում է իրենց կողմից վկայակոչված օրենսդրական նորմը, այսինքն` <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն պարտավոր է հատուցել իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը:
Հղում կատարելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի իրավական դրույթների վրա, բողոքի հեղինակը նշել է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը տեղյակ չի եղել քաղաքացիական հայցի մասով իր իրավունքների պաշտպանության համար կիրառելի նորմերից, և այդ անտեղյակության հետևանքով էլ քաղաքացիական հայցն ընդունել է: Սակայն պետք է նկատի ունենալ նաև այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ա. Ավետրսյանի վերաբերյալ մասն ընդհանուր քրեական գործում մեկ էպիզոդ է, այս քրեական գործով որպես ամբաստանյալներ ներգրավված են <<Հայփոստ>> ՓԲԸ մի շարք փոստային բաժանմունքների պետեր` իրավաբանական անձի աշխատակիցներ, որոնց վրա նույնպես հարուցվել են քրեական գործեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ և 214-րդ հոդվածների հատկանիշներով: Ընդ որում ամբողջ քրեական գործով հասցված վնասն ավելի քան 160.000.000 ՀՀ դրամ է, որպիսի վնասը վերջին հաշվով, պետք է փոխհատուցի <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն, քանի որ ՀՀ ի դեմս ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի և <<Հայփոստ>> ՓԲԸ միջև կնքվել է հսկիչ դրամարկղային կտրոններով քաղաքացիների շահած բոնուսները /գումարները/ վճարելու պայմանագիր: Պայմանագրի հիման վրա <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն պետբյուջեից հատկացված գումարներով պետք է վճարեր քաղաքացիների բոնուսները և դրա դիմաց ստանար միջնորդավճար:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որի արդյունքում քաղաքացիական հայցի մասով կայացվել է անհիմն դատական ակտ, ուստի այն քաղաքացիական հայցի մասով բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման:

21. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380-րդ, 381-րդ հոդվածներով` քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Առաջին ատյանի դատարանի 07.09.2012թ. կայացված դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել, այն է` քաղաքացիական հայցը մերժել, ՀՀ գլխավոր դատախազությանը իրավունք վերապահել քաղաքացիական հայցով դատարան դիմելու իրավունք:

22. Ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանն իր պատասխան առարկություններում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 07.09.2012թ. թիվ ԵԱՔԴ/0158/01/12 դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի ապօրինի գործողությունների հետևանքով է պետությանը պատճառվել ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս, ուստի անձամբ էլ պարտավոր է հատուցել հասցված վնասը:
Բացի այդ, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի շահերը պաշտպանել է փաստաբան Կարինե Քաջազնունին, որն է նրան պարզաբանել է ինչպես առաջադրված մեղադրաքնի, այնպես էլ` ներկայացված հայցապահանջի էությունը, որից հետո ամբաստանյալը լիովին ընդունել է իր մեղքը և ներկայացված 2.632.000 ՀՀ դրամի հայցապահանջը:
Վերը նշվածից էլ ելնելով` Առաջին ատյանի դատարանն իր 07.09.2012թ. թիվ ԵԱՔԴ/0158/01/12 դատական ակտով բավարարել է մեղադրողի կողմից ներկայացրած քաղաքացիական հայցը:
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական ակտը կայացնելիս թույլ չի տրվել դատական սխալ, չի կայացվել անհիմն դատական ակտ և պահպանվել են ինչպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի, այնպես էլ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների պահանջները:
Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները` ավագ դատախազը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռն օրինական է և հիմնավորված և այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի բողոքն անհիմն է և ենթակա են մերժման։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով քաղաքացիական պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի ելույթները, լսելով դատախազի ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.

23. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից:
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
2. Վնաս պատճառած անձն ազատվում է այն հատուցելուց, եթե ապացուցում է, որ վնասն իր մեղքով չի պատճառվել: Օրենքով կարող է նախատեսվել վնասի հատուցում` վնաս պատճառողի մեղքի բացակայությամբ:
3. Օրինաչափ գործողություններով պատճառված վնասը հատուցվում է օրենքով նախատեսված դեպքերում:
4. Վնասի հատուցումը կարող է մերժվել, եթե վնասը պատճառվել է տուժողի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ:
5. Պատճառված վնասի համար պատասխանատվությունից ազատվում է այն անձը, որն օգնություն է ցուցաբերել այլ անձի և (կամ) օգնության նպատակով անհատույց կարգով որևէ գույք է տրամադրել ի շահ այլ անձի, եթե վնասի չափը չի գերազանցում ցուցաբերած օգնության կամ տրված օգնության չափը:>>:

24. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Իրավաբանական անձը կամ քաղաքացին հատուցում է իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը:
2. Սույն գլխի կանոնների համաձայն` աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
3. Տնտեսական ընկերակցությունները հատուցում են իրենց մասնակիցների կողմից ընկերակցության ձեռնարկատիրական կամ այլ գործունեություն իրականացնելիս պատճառված վնասը:>>:

25. Առաջին ատյանի դատարանն անդրադառնալով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցին, գտել է, որ ներկայացված քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` Ա. Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, քանի որ ՀՀ քրական դատավարության օրենսգրքի պահանջների համաձայն` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերականգման, հայցապահանջն անմիջականորեն վերաբերում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին, բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:

26. Պատասխանողի ներկայացուցիչը վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածը դրույթները, նշել է, որ վնասը պատճառվել է <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի աշխատող` Ա. Ավետիսյանի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս, ինչն ամբողջ ծավալով ենթակա է հատուցման <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի կողմից:

27. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի իրավական բովանդակության վերլուծությունից հետևում է, որ իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը իրավաբանական անձի կողմից հատուցելու համար օրենսդիրը որպես պարտադիր պայման է համարել աշխատանքային, ծառայողական, պաշտոնեական պարտականությունների իրականացման ընթացքում պատճառված վնասի առաջացումը:
Այսինքն, համաձայն նշված հոդված դիսպոզիցիայի` աշխատողը պետք է գործի իրավաբանական անձի կողմից սահմանված գործառութային պարտականությունների կատարման շրջանակում կամ վերջինիս առաջադրանքով:
Ինչպես երևում է սույն գործի նյութերից, ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին, կատարել է այնպիսի արարք, որի հետևանքով պետության պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս, այն է` <<…ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքագրելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի գործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք…>> /տես դատավճիռը/:

28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
Գործի նյութերից երևում է, որ սույն գործով մեղադրանքի կողմը քաղաքացիական հայցը ներկայացրել է ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի դեմ:

29. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով քաղաքացիական պատասխանող Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանգում է հետևության, որ սույն գործով կիրառելի չեն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի կանոնները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետությանը պատճառված վնասը սույն գործով պետք է դիտարկել որպես աշխատանքային պարտականության շրջանակներից դուրս` ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ կատարված հանցագործության անմիջականորեն հետևանք, հետևաբար սույն գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցի լուծման համար պետք է կիրառել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետության պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի` ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի կողմից:

30. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարարելով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը, հանգել է ճիշտ հետևության և կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, իսկ քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի բողոքում առկա փաստարկները հիմք չեն կարող հանդիսանալ դատական ակտը բեկանելու և քաղաքացիական հայցը մերժելու համար:

31. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը նշված հիմքերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանություններն ու եզրահանգումներն` անհիմն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393- 394-րդ, 402-րդ հոդվածբերով ` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0058/01/12


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
07.09.2012թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանըª

նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի,
քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի,
մասնակցությամբ մեղադրող` Լեռնիկ Հովհաննիսյանի,

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի


Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի` ծնված 24.09.1968թ.-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին թոշակառու ծնողները և անչափահաս երեխան, աշխատում է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես բաժնի պետ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք. Երևան, Քրիստափորի 9 շենք, բնակարան 22 հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, դատական քննության ընթացքում ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ •ործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:

2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական •ործը: 2010 թվականին թիվ 83104510 քրեական •ործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի կողմից վարույթ է ընդունվել: 2012 թվականի մայիսի 3-ին թիվ 83104510 քրեական •ործից անջատվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական •ործի մասը, որին շնորհվել է թիվ 69103612 քրեական •ործի համարը:
2012 թվականի մայիսի 3-ին Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքների կատարման համար, որ ՙնա, աշխատելով ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կար•ադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության ՙՀարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պար•ևավճարների տրամադրման կար•ը հաստատելու մասին՚ թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կար•ի և ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանա•րի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային •ումարներ տրամադրելու լիազորությամբ: Արմեն Ավետիսյանը 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, չարաշահելով իր կար•ադրիչ լիազորությունները, •ործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օ•տին օ•տա•ործելով` 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ընթացքում վերջինիս կողմից հավաքված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքա•րված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնա•րերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքա•րելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային •ումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող •ույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի •ործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք՚:
2012 թվականի մայիսի 8-ին թիվ 69103612 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ •ործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
Դատաքննությամբ և •ործով ձեռք բերված ապացույցներով դատարանը պարզեց հետևյալը.
Արմեն Ավետիսյանը 2010թ. ընթացքում աշխատել է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերությունում որպես Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ: Հանդիսացել է առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կար•ադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով: Մասնավորապես, ՀՀ կառավարության ՙՀարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պար•ևավճարների տրամադրման կար•ը հաստատելու մասին՚ թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կար•ի, ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանա•րի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային •ումարներ տրամադրելու լիազորությամբ:
Արմեն Ավետիսյանը, չարաշահելով իր կար•ադրիչ լիազորությունները, •ործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օ•տին օ•տա•ործելով, 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքա•րված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնա•րերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքա•րել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային •ումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող •ույքային վնաս: Հիշյալ •ործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայփոստ՚ ՓԲԸ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես բաժանմունքի պետ: Իրենց փոստային բաժանմունքում 4 օպերատորներն աշխատել են 2 հերթափոխով: Փոստային բաժանմունքում ունեն 3 համակար•իչ, 2-ը` օպերատորների համար, 1-ը` պետի համար, սակայն պետի համակար•չում, բացի պետի ծրա•րից, առկա է նաև օպերատորների աշխատանքի համար նախատեսված ծրա•իրը և, քանի որ, օպերատորների ծածկա•րերը ինքն է տրամադրում, իմացել է նրանց բոլորի ծածկա•րերը: Իրենց փոստային բաժանմունքում 2010 թվականին, երբ բոնուսային •ումարներ են հատկացրել, բավականին ծանր աշխատանքային վիճակ է եղել, մարդկանց հոսքը բավականին շատ է եղել, այդ իսկ պատճառով ինքն էլ է աշխատել օպերատորների ծրա•րով: Որպես պետ ՀԴՄ կտրոնների տվյալները մուտքա•րելու ծածկա•իր չի ունեցել, ուստի աշխատել է օպերատորների ծածկա•րերով: Կատարել է հաճախորդների սպասարկում, ընդունել է ՀԴՄ կտրոններ, հատկացրել բոնուսային •ումարներ: 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին բաժանմունքում իրեն է մոտեցել մի երիտասարդ, ներկայացել Սամվել անունով, իրեն է տվել ՀԴՄ-ներ և հայտնել, որ այն անձինք, ում անձնա•րերով ներկայացնում է դրանք իր ընկերներն ու հարազատներն են և խնդրել է դրանք անցկացնել համակար•չով, ասելով, որ հետա•այում կտանի և այդ անձինք` անձնա•րերի տերերը, կստորա•րեն ՀԴՄ-ները: Ինքն, ընդառաջելով, համաձայնվել է և այդպես էլ արել: Սամվելը նույն եղանակով մոտ 3-4 ան•ամ 10-12 խմբաքանակներով, այլ անձանց անձնա•րերով ՀԴՄ կտրոններ է ներկայացրել, ինքն էլ ստու•ել է և համոզվելով, որ բոլոր վավերապայմանները պահպանված են, դրանք անցկացրել է համակար•չով, իսկ դիմումները տվել է Սամվելին, ով տարել է և արդեն անձնա•րերի տերերի ստորա•րություններով բերել դրանք: Չնայած, որ դիմումները տալու իրավունք չի ունեցել, սակայն տվել է ավելորդ աղմուկից, հերթից խուսափելու և հերթերի հետ կապված լարվածությունը թուլացնելու համար: Եղել են դեպքեր, որ միայն անձնա•րերի պատճեններով է ընդունել ՀԴՄ-ները: Սամվելն իրեն ի սկզբանե առաջարկել է ՙլավության տակից դուրս •ալ՚, սակայն ինքն հրաժարվել է: Չնայած դրան ամեն խմբաքանակից մոտ 10.000 ՀՀ դրամ Սամվելը տվել է իրեն: Ընդհանուր առմամբ իր կատարածի համար, որպես շնորհակալություն Սամվելն իրեն մոտ 50.000 ՀՀ դրամ է տվել: Վերջինիս կողմից ներկայացված ՀԴՄ կտրոնները եղել են պատշաճ ձևով լրացված, ստորա•րված, պահպանված են եղել բոլոր վավերապայմանները, այդ իսկ պատճառով խոշոր •ումարներն իր մոտ կասկածի տեղիք չեն տվել: ՀԴՄ-ները տեսնելուց և զննելուց հետո երբևէ չի մտածել, որ դրանք կարող են կեղծ լինեը: Կարծել է, որ Սամվելի կողմից իրեն •ումարը տրվել է զուտ որպես շնորհակալություն: Սամվելի ներկայացրած արդեն դիմումների ստորա•րությունները համեմատել է անձնա•րերի պատճենների և ՀԴՄ-ների ետևի մասում առկա ստորա•րությունների հետ և որևէ տարբերություն չի նկատել: ՀԴՄ-ների դարձերեսի ստորա•րություններն ու անձնա•րերի պատճենների ստորա•րությունները նույնպես համընկել են: Բացի Սամվելից նաև իր բարեկամներին և հարևաններին է օ•նել բոնուսային •ումարներ ստանալու հարցում: Սամվելի խոսքերից տեղեկացել է, որ վերջինս տարբեր փոստային բաժանմունքներում է ՀԴՄ կտրոններ ներկայացնում իր ընկերների, հարազատների և ծանոթների անձնա•րերով և իր հարցին, թե ինչո±ւ այդ անձինք չեն ներկայանում, պատասխանել է, որ նրանք զբաղված են, դասի են, աշխատանքի են և այլ պատճառաբանություններ: Դրանից հետո ինքը երբեք չի պահանջել, որ այդ անձինք ներկայանան փոստային բաժանմունք, քանի որ վստահ է եղել, որ դրանք վավեր են: Երբեք չի կասկածել, որ Սամվելը հափշտակություն է կատարում: Նրա հետ հեռախոսային խոսակցություն չի ունեցել, վերջինիս միայն ինքն է սպասարկել, քանի որ նա ի սկզբանե իրեն է մոտեցել:
Ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի կողմից մեղքը մասամբ չընդունելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու պատասխանատվությունից: Վերջինիս ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսա•րված արարքը բացի ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի ցուցմունքներից հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Տի•րան Նալբանդյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արմեն Ավետիսյանին չի ճանաչում: 2004 թվականից ճանաչում է Իշխան Գևոր•յանին: Վերջինիս հետ 2 տարի սովորել է ՀՊՃՀ վարժարանում: 2009 թվականի վերջերին Ի. Գևոր•յանը դիմել է իրեն և իր անձնա•րի պատճենն է խնդրել ու ասել, որ այն իրեն ՀԴՄ-ներ հանձնելու համար է անհրաժեշտ, ինքն էլ վստահելով նրան ավելորդ հարցեր չի տվել: Խնդրել է նաև, որ այլ անձանց անձնա•րերի պատճեններ էլ բերի, ինքն էլ խոստացել է հնարավորության դեպքում օ•նել: Ի. Գևոր•յանին օ•նելու համար իր հարազատներից, ծանոթներից և հարևաններից հավաքել է նրանց անձնա•րերի պատճենները և հետա•այում դրանք հանձնել Ի. Գևոր•յանին, ով 50 անձնա•րի համար իրեն 30.000 ՀՀ դրամ է տվել: Մեկ ան•ամ 7-8 հատ անձնա•րերի պատճեններ է տվել, մեկ ան•ամ էլ` 50 հատ: Վերջինիս խնդրանքով 2 ան•ամ, տարբեր եռամսյակներում ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել և ստացել բոնուսային •ումարներ: Իր հանձնած ՀԴՄ-ներն իրեն Ի. Գևոր•յանն է տվել: Չի հիշում Ի. Գևոր•յանին ՀԴՄ-ներն անձնա•րերի պատճենները հանձնելուց հետո է տվել, թե առաջ, սակայն ոչ որպես վարձատրություն: ՀԴՄ-ները հանձնել է ՀԱ Բ2 թաղամասի փոստային բաժանմունքում: Չի իմացել, որ իր կողմից հանձնած ՀԴՄ-ները կեղծ են եղել, քանի որ արտաքինից դրանք իսկականի տեսք են ունեցել: Տեղյակ չի Ի. Գևոր•յանն ու Ա. Ավետիսյանն ինչ-որ կապ ունեն իրար հետ, թե ոչ:
Վկա Դավիթ Վահանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ավարտել է ՀՊՃՀ-ը: Ուսանողական տարիներին ծանոթացել է նույն համալսարանի ուսանողներ Տի•րան Նալբանդյանի և Իշխան Գևոր•յանի հետ և հետա•այում էլ շարունակել է նրանց հետ ընկերություն անել: 2008 կամ 2009թթ.-ին հանդիպել է Ի. Գևոր•յանին, ով ասել է, որ ՀԴՄ-ներ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են անհրաժեշտ և խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենը, իսկ հնարավորության դեպքում` նաև այլ անձանց անձնա•րերի պատճեններ: Ինքը վստահել է Ի. Գևոր•յանին և առանց լրացուցիչ հարցեր տալու նրան է տվել իր անձնա•րի պատճենը: Հետա•այում, իր ծանոթներից և ընկերներից վերցնելով անձնա•րերի պատճեններ, երկու ան•ամ տվել է Ի. Գևոր•յանին: Առաջին ան•ամ վերջինիս տվել է 12 անձնա•րի պատճեններ, երկրորդ ան•ամ` քանակը չի հաշվել: Չնայած, որ ի սկզբանե որևէ •ումարի խոսակցություն չի եղել, սակայն Ի. Գևոր•յանն իրեն անձնա•րերի պատճենների համար ընդհանուր 12.000 կամ 13.000 ՀՀ դրամ է տվել: Ինքն անձամբ իր անվամբ մեկ ան•ամ 10.000.000 ՀՀ դրամի ՀԴՄ է հանձնել և 100.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար ստացել, ՀԴՄ-ներն իրենն են եղել և Ի. Գևոր•յանի ծավալած •ործունեության հետ որևէ կապ չեն ունեցել: Հետա•այում իմացել է, որ իր անձնա•րով ևս 7-8 տեղ ՀԴՄ կտրոններ են հանձնվել, սակայն դրա հետ ինքը կապ չի ունեցել:
Վկա Արմեն Բավեյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2006-2008 թթ.-ին սովորել է ՀՊՃՀ-ում, որտեղ իր համակուրսեցիներից է եղել Իշխան Գևոր•յանը: 2010թ.-ի հունիս կամ հուլիս ամիսներին պատահական հանդիպել է նրան և խոսակցության ժամանակ վերջինս իրեն ասել է, որ ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են անհրաժեշտ և ամեն անձնա•րի պատճենի համար պատրաստ է 1000 ՀՀ դրամ վճարել: Խոստացել է օ•նել Ի. Գևոր•յանին, սակայն հետա•այում մոռացել է տված խոստումի մասին: Որոշ ժամանակ անց կրկին հանդիպել է նրան և վերջինս անձնա•րերի պատճեններից է հարցրել, ինքն էլ կրկին խոստացել է օ•նել և այս ան•ամ այդ մասին ասել է մորը: Ծանոթներից և հարազատներից վերցնելով մոտ 30 անձնա•րերի պատճեններ` դրանք փոխանցել է Ի. Գևոր•յանին և հարցրել վերջինիս արդյոք հետա•այում խնդիրներ կարող է լինեն, թե ոչ: Ի. Գևոր•յանը վստահեցրել է, որ ոչ մի խնդիր չի լինի և իրեն է տվել անձնա•րերի պատճենների դիմաց խոստացած •ումարը և մանր ՀԴՄ կտրոններ, սակայն կոնկրետ որքան չի հիշում: Ինքն էլ անձամբ 2 ան•ամ ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել Հրազդան քաղաքի փոստային բաժանմունքում, սակայն դրանք ինքն է հավաքել, իր հարազատների օ•նությամբ, և դրանց դիմաց մոտ 40.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար է ստացել: Հետա•այում, հայրը զան•ահարել է և ասել, որ ՊԵԿ-ից եկել են և իրենց ցուցմունք տալու հրավիրել: Հարցաքննության ժամանակ միայն իմացել է, որ իր տված անձնա•րերի պատճեններով կեղծ ՀԴՄ-ներ են հանձնվել:
Վկա Սեր•եյ Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ սովորել է ՀՊՃՀ վարժարանում, որտեղ էլ ծանոթացել է Իշխան Գևոր•յանի հետ: Վերջինիս հետ ունեցել են շատ ընդհանուր հետաքրքրություններ և սկսել են մտերմություն անել: Կոնկրետ օրը չի հիշում, իրեն է զան•ահարել Ի. Գևոր•յանը և ասել, որ ՀԴՄ կտրոներ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են պետք: Հետաքրքրվել է արդյոք անօրինական որևէ բան չի արվելու և Ի. Գևոր•յանի կողմից բացասական պատասխան ստանալով, խոստացել է օ•նել: Իր ընկերներից և ծանոթներից վերցրել է անձնա•րերի պատճեններ և մոտ մեկ շաբաթ անց դրանք տվել Ի. Գևոր•յանին: Անձնա•րերի պատճենների քանակը չի հիշում, դրանք Ի. Գևոր•յանին տվել է անշահախնդիր, օ•նելու համար: Ինքն անձամբ երբեք ՀԴՄ կտրոններ չի հանձնել և ընթացակար•ին տեղյակ չի եղել: Հետա•այում իմացել է, որ իր տված անձնա•րերի պատճեններով կեղծ ՀԴՄ կտրոններ են հանձնվել, որոնց դիմաց բոնուսային •ումարներ են ստացվել:
Վկա Ռուզաննա Դարբինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 13 տարի աշխատում է Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր, պետին փոխարինող: Արմեն Ավետիսյանն իրենց բաժանմունքի պետն է: Բաժանմունքում, բացի պետից աշխատում են 5 օպերատորներ, որոնք երկու հերթափոխով` ժամը 7:00-ից մինչև 15:00-ն և 15:00-ից մինչև 24:00-ն են աշխատում: Իր աշխատանքային ժամերը եղել են առավոտյան ժամը 10:00-ից մինչև 17:00-ն: Բաժանմունքում եղել է 2 համակար•իչ, որոնցով աշխատել են օպերատորները: Նրանցից յուրաքնչյուրն ունի իր անձնական ծածկա•իրը, որի միջոցով էլ մուտք է •ործում ծրա•իր և աշխատում: ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ հատկացնելու ժամանակահատվածում շատ ծանրաբեռնված են աշխատել և Ա. Ավետիսյանն իրենց օ•նել և ինքն էլ ՀԴՄ կտրոններ է ընդունել, սակայն օ•տվել է օպերատորներից մեկի ծածկա•րից, քանի որ որպես բաժանմունքի պետ այլ •ործարքներ կատարելուն է լիազորված, սակայն ելնելով բաժանմունքի ծանրաբեռնվածությունից կատարել է նաև օպերատորների աշխատանքը: Բաժանմունքի բոլոր աշխատակիցները ծանոթ են եղել ՀԴՄ-ները հանձնելու կար•ին ինչի վերաբերյալ ունեցել են ուղեցույց և մասնակցել են դասընթացների: Կարևորա•ույն պայմաններից է եղել ՀԴՄ-ները հանձնող անձի ներկայությունը: Չի եղել դեպք, երբ ներկայացել է այլ անձ, և 3-րդ անձի անձնա•րի պատճենով բոնուսային •ումար ստացել: Իրենք պարտավոր էին ստու•ել անձի ինքնությունը, ինչն էլ մշտապես կատարել են: Ինքն ականատես չի եղել, որ մեկ անձ մի քանի անձնա•րեր ներկայացնի: Չի եղել դեպք, երբ ինքը պետի` Ա. Ավետիսյանի խնդրանքով, որևէ տեղ ստորա•րի, կամ այլ անձից 3-րդ անձի անձնա•րով ՀԴՄ-ներ ստանա: Իր իմանալով տրամադրված բոնուսային •ումարները Պետական բյուջեից են տրամադրվել:
Վկա Աննա Ղազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ երկար տարիներ աշխատում է թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր: Արմեն Ավետիսյանն իրենց փոստային բաժանմունքի պետն է: Բաժանմունքում ունեցել են նաև 4 օպերատորներ, ովքեր հերթափոխով աշխատել են բաժանմունքում առկա 2 համակար•իչներով: ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու ժամանակահատվածում շատ ծանրաբեռնված են աշխատել: Բոլորն, անկախ զբաղեցրած պաշտոնից, կատարել են նույն աշխատանքը: Ամեն օպերատոր ունեցել է իր ծածկա•իրը, սակայն որպես կանոն բոլորն իմացել են մեկը մյուսի ծածկա•րերը: Չնայած դրան, ամեն մարդ աշխատել է իր ծածկա•րով: ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու կար•ին ծանոթ է եղել: Քաղաքացիներն իրենց անձնա•րերով ներկայացրել են ՀԴՄ կտրոնները: Իրենք էլ ստու•ելով, որ պահպանված են բոլոր անհրաժեշտ վավերապայմանները, համեմատելով ՀԴՄ կտրոնների վրա առկա ստորա•րություններն անձնա•րում առկա ստորա•րության հետ և համոզվելով, որ դրանք համընկնում են, ընդունել են կտրոններն ու հատկացրել համապատասխան բոնուսային •ումարները: Ա. Ավետիսյանն իրենց օ•նել է և, աշխատելով ազատ օպերատորների ծածկա•րով, նույնպես ընդունել է ՀԴՄ կտրոններ և բոնուսային •ումարներ հատկացրել:
Վկա Անի Սիմոնյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ում, որպես օպերատոր: 2009-ից մինչև 2012-ի մայիս ամիսը աշխատել է Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր: Ծանոթացել է ՀԴՄ-ների ներկայացման կար•ին: Աշխատելու ժամանակ իրենց բաժանմունքի պետն է եղել Արմեն Ավետիսյանը: Իրենից բացի այլ օպերատորներ էլ են աշխատել, որոնցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր անձնական ծածկա•իրը: Բաժանմունքի աշխատակիցներն իմացել են մեկը մյուսի ծածկա•րերն ու հնարավորություն են ունեցել մեկը մյուսի ծածկա•րով աշխատելու: Բաժանմունքի պետն անձնական ծածկա•իր չի ունեցել և հարկ եղած դեպքում, երբ ծանրաբեռնվածության պատճառով օ•նել է իրենց աշխատել է մեկ այլ օպերատորի ծածկա•րով: Չի հիշում, եղել են արդյոք դեպքեր, որ ինքը ստորա•րի մի •ործարքի համար, որն ինքը չի կատարել: Չի կարող ասել նաև, թե քանի •ործարքներ են կատարվել իր ծածկա•րով:
Վկա Մար•արիտ Ստեփանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՄար•արիտ Ստեփանյան՚ Ա/Ձ: Քասախ •յուղում ունի խանութ, որը զբաղվում է բանջարեղենի և հա•ուստի մանրածախ վաճառքով: Իր խնութում կա մեկ հսկիչ դրամարկղային մեքենա, որով էլ աշխատում է: Իր խանութի ամսեկան շարժը կազմում է 1.500.000 ՀՀ դրամից 2.000.000 ՀՀ դրամ: Իր խանութում •ործող հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունի սահմանափակում և մեկ ՀԴՄ կտրոնը 30.000 ՀՀ դրամ •ումարից ավել •ումար տպել չի կարող: Հարցաքննության ժամանակ տեղեկացել է, որ իր ՍՊԸ-ի անվամբ ՀԴՄ կտրոններ են ներկայացվել հսկայական •ումարներով, սակայն ինքը տեղյակ չի ով և ինչ եղանակով է դա կատարել: Սամվել և Իշխան Գևոր•յան անուններով անձնավորություններ, ինչպես նաև Արմեն Ավետիսյանին չի ճանաչում:
Վկա Կարեն Գրի•որյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 4 տարի է աշխատում է օղակաձև այ•ու երկրորդ հատվածում •ործող սրճարանում, որպես դրամապահ /կասիր/: Իր պարտականությունների մեջ են մտնում սեղաններ •րանցելը, հաշիվները հաշվելն ու ՀԴՄ-ները տպելը: Ինքն է պատասխանատու դրամարկղների համար: Իրենց սրճարանում առկա հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունի սահմանափակում և քառանիշ թվից ավել չի կարող տպել, այսինքն` 10.000 ՀՀ դրամ և ավել չի կարող տպել:
Վկա Արամ Փոթիկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականին հիմնադրել է ՙԱրամ Փոթիկյան՚ Ա/Ձ-ն, որը զբաղվել է սննդի սպասարկմամբ և •ործել է Արշակունյաց 41 հասցեում: Այն իրենից ներկայացրել է ճաշարան, որից հիմնականում օ•տվել են նշված հասցեի աշխատակիցներն ու ուսանողները: Այդ պատճառով իրենց ճաշարանում կատարված •ործարքներն եղել են 1000 դրամի շրջանակներում, բացի այդ ճաշարանում եղած հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունեցել է սահմանափակում և քառանիշ թվից ավել հնարավոր չի եղել տպել: Ճաշարանի հասույթն ամսեկան եղել է 50.000-70.000 ՀՀ դրամ, ուստի հնարավոր չի խոշոր •ործարքներ կատարված լինեն: Քննչական բաժնում տեղեկացել է, որ իր Ա/Ձ-ի անվամբ խոշոր •ումարներ են տպվել, սակայն չի կարող ասել, թե ինչպես և ով է դա արել, քանի որ իր ճաշարանում հսկիչ դրամարկղային մեքենայով միայն ինքն է աշխատել:
Վկա Մուշեղ Հակոբյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է ՀՊՃՀ կիբեռնետիկա ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում: 2010թ. սեպտեմբեր ամսին, կոնկրետ օրը չի հիշում, իր ընկեր, ՀԱ Բ2 թաղամասում բնակվող Լևոն Սար•սյանն, ում ճանաչում է մոտ մեկ տարի և ծանոթացել է ընկերներից Դավիթ Յալյոյանի միջոցով, իրեն խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենը: Ինքը հետաքրքրվել է ինչի համար, սակայն Լ. Սար•սյանն ընդամենն ասել է, որ ոչ մի խնդիր չկա, ինքն էլ վստահելով նրան որպես մտերիմ ընկերոջ, առանց որևէ հարցեր տալու մեկ կամ երկու օր անց տվել է իր անձնա•րի պատճենը: Դրա դիմաց Լ. Սար•սյանն իրեն ոչ մի բան չի տվել: Տեղյակ չի, թե ով և ինչպես է իր անձնա•րով տարբեր փոստային բաժանմունքներից բոնուսային •ումարներ ստացել: Ինքն ընդամենը մեկ ան•ամ` 2009թ.-ի սեպտեմբեր ամսին հարկային տեսչություն է ներկայացրել ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակ և դրա դիմաց ստացել իր հիշելով 6000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ՀԴՄ կտրոններ չի հավաքել, փոստային բաժանմունքներ չի ներկայացրել և երբեք բոնուսային •ումարներ չի ստացել: Իր ստորա•րությունը ՀԴՄ կտրոնների վրա և դիմումներում կեղծված են, քանի որ ինքը ոչինչ չի ստորա•րել:
Վկա Կարեն Սրապյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է ՀՊՃՀ Կոմպյուտերային համակար•երի և իմֆորմատիկայի ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում: Շուրջ 3 տարի է մտերիմ ընկերական հարաբերությունների մեջ է իրենց համալսարանի ուսանող ՀԱ Բ2 թաղամասի բնակիչ Տի•րան Նալբանդյանի հետ: Վերջինս 2010թ. սեպտեմբերի վերջերին կամ հոկտեմբերի սկզբներին, կոնկրետ չի հիշում, իրեն խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենն` ասելով, որ այն ՀԴՄ-ների համար է: Ինքն էլ վստահելով նրան, որպես մտերիմ ընկերոջ, առանց որևէ հարցեր տալու տվել է իր անձնա•րի պատճենը: Դրա դիմաց Տ. Նալբանդյանից ոչ մի բան չի վերցրել, վերջինս էլ իրեն ոչինչ չի առաջարկել: Տեղյակ չի, թե ով և ինչպես է իր անձնա•րով տարբեր փոստային բաժանմունքներից բոնուսային •ումարներ ստացել: Ինքը երբեք ՀԴՄ կտրոններ չի հավաքել, փոստային բաժանմունքներ չի ներկայացրել և երբեք բոնուսային •ումարներ չի ստացել: Հետա•այում, համալսարանում խոսակցություններից իմացել է, որ ուսանողներից հավաքված անձնա•րերի պատճեններով Տ. Նալբանդյանը ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել և որոշակի խնդիրներ են առաջացել, սակայն ինչ խնդիրներ տեղյակ չի: Հետա•այում Տ. Նաբանդյանին հանդիպել է, սակայն վերջինս մանրամասներ չի պատմել, ասելով միայն, որ իրեն ոստիկանություն են տարել:
Վկա Միքայել Ավանեսյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է 2008թ.-ին իր կողմից հիմնադրած ՙՋոյ Էդ Էմ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիր տնօրենը: ՍՊԸ-ն •ործունեություն է իրականացնում Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զան•վածում Գայի արձանի հարթակում •ործող սրճարանում: Սրճարանում կա մեկ հատ հսկիչ դրամարկղային մեքենա, որի կտրոնների •լանափաթեթը անձամբ ինքն է •նում հարկային տեսչությունից: Չօ•տա•ործված •լանափաթեթները մինչև օ•տա•ործելը պահում է սրճարանի չհրկիզվող պահարանում, որի բանալու մեկ օրինակը իր մոտ է, իսկ մյուսը` սրճարանի աշխատակցի: Գտնում է, որ իր ՍՊԸ-ի անվամբ տրված 175.000.000 ՀՀ դրամի ՀԴՄ կտրոնները կեղծ են, քանի որ իր ՍՊԸ-ի /սրճարանի/ տարեկան եկամուտը /առևտուրը/ կազմում է ընդամենը 2.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն ում կողմից և ինչ եղանակով են դրանք կեղծվել տեղյակ չի:
Դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական համալիր փորձաքննության թիվ 2235/6 եզրակացությամբ, համաձայն որի`
1. ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 և 0069 փոստային բաժանմունքներում ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներ ընդունելու և բոնուսային •ումարների վճարելու •ծով իրականացված հարկային ստու•ումը /ուսումնասիրությունը/ կատարվել է փաստաթղթային ստու•ման մեթոդի մեջ ներառված, փաստաթղթերի ստու•ում ըստ ձևի, իրավաբանական և նորմատիվային, ինչպես նաև փաստաթղթերի համադրման մեթոդի մեջ ներառված` հանդիպակաց ստու•ման հետազոտման եղանակների կիրառմամբ, որը սույն համալիր փորձաքննությամբ դիտվում է ընդունելի:
2. Ստու•ման արդյունքում հայտնաբերված խախտումները բխում են ստու•մանը տրամադրված ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 և 0069 փոստային բաժանմունքներից առ•րավված ՀԴՄ կտրոնների փաթեթներում և քրեական •ործի նյութերում առկա փաստական տվյալներից և հետազոտվող ժամանակաշրջանի •ործող նորմատիվ ակտերի պահանջներից:
3. Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՀիշյալ ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում կեղծ բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ վճարելու հետևանքով որքան •ումար է հափշտակվել պետությունից: Թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի աշխատակցի կողմից ինչ խախտումներ են թույլ տրվել, այդ խախտումներն ինչ հետևանքներ են առաջացրել:՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծության արդյունքներից ելնելով, փորձա•ետը •տնում է, որ.
ա/ Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում կեղծ բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ վճարելու հետևանքով, Աննա Ղազարյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 284.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, Անի Սիմոնյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակության ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 335.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, իսկ Ռուզաննա Ղարիբյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակության ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 3.845.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, ընդամենը պետությանը պատճառված վնասի չափը կազմում է` 4.464.000 /284.000+335.000+3.845.000/ դրամ:
Փորձա•ետ Սամվել Հովհաննիսյանի ցուցմունքով, համաձայն որի` ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից բոնուսների վճարման համար հիմք հանդիսանալու ոչ ենթակա ՀԴՄ կտրոններ ընդունելու և խմբաքանակներում ներառելու արդյունքում ավել բոնուսներ են վճարվել և պետությանը պատճառվել է վնաս 3.132.000 ՀՀ դրամ •ումարի չափով:
ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեից 2010 թվականի նոյեմբերի 8-ին ստացված և այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ներքին դիտարկման վարչության աշխատակիցների կողմից ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության թիվ 0037 բաժանմունքում ընտրանքային ուսումնասիրությունների վերաբերյալ զեկուցա•րով, Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում իրականացված մասնա•իտական ստու•ման /ուսումնասիրության/ արդյունքում կազմված կեղծ ՀԴՄ կտրոնների վերաբերյալ տեղեկանքներով և արձանա•րություններով:
2011 թվականի հունվարի 26-ին թիվ 0037 փոստային բաժանմունքից ՀԴՄ կտրոնների փաթեթներն առ•րավելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի` ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնից առ•րավվել են Երևան քաղաքի թիվ ... 0037, ... փոստային բաժանմունքից 2010թ. ընթացքում վճարված բոնուսային •ումարների վճարման հիմք հանդիսացող ՀԴՄ կտրոնների փաթեթները` թվով 15 պարկ:
Թիվ 0037 փոստային բաժանմունք հանձնված կասկածելի ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակների ծրարների 26.08.2011թ.-ի զննության արձանա•րությամբ, համաձայն որի կասկածելի ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներ պարունակող ծրարներն իրենցից ներկայացնում են սպիտակ •ույնի ստվարաթղթից պատրաստված ծրարներ, որոնց դիմային հատվածում •րառված է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության համապատասխան բաժանմունքի համարը, ներկայացված ՀԴՄ կտրոններ պարունակող ծրարի հերթական համարը, ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակների •ործարքների ընդհանուր •ումարը և դրա դիմաց վճարվող բոնուսային •ումարը, ներկայացման ամսաթիվը, որոնք հաստատված են օպերատորի ստորա•րությամբ և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության կնիքով: Ծրարների մեջ առկա են ներկայացված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակները, քաղաքացու անձնա•րի պատճենը, ինչպես նաև դիմում` բոնուսային •ումարը վճարելու վերաբերյալ:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնների /ՀԴՄ/ առկայությամբ:
Վերլուծելով և •նահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է •տնում և •ործի փաստական հան•ամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասին, որով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել, հարևանների կողմից բնութա•րվում է դրականորեն:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է այն, ինչպես նաև այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքի տակ է •տնվում անչափահաս դուստրը, ամբաստանյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից հատուցվել է 500.000 ՀՀ դրամը:
Ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվություն ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի: Դատարանը •տնում է, որ Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ Ազ•ային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 15-րդ կետի համաձայն, ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցա•ործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ: Արմեն Ավետիսյանը հանրորեն վտան•ավոր արարքը կատարել է 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին:
Սույն քրեական •ործով բացակայում են համաներման մասին հիշյալ որոշման 9-րդ կետում նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են ար•ելք հանդիսանալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման համար:
Հիմք ընդունելով վերը նշվածը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ Ազ•ային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Համաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, համաձայն որի պատժից պետք է ազատել այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
Անդրադառնալով մեղադրող Լեռնիկ Հովհաննիսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` դատարանը •տնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի պահանջների համաձայն` հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերական•նման, իսկ հայցապահանջը վերաբերում է միայն հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին: Բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` դատարանը •տնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դամարկղային կտրոնները պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի 03.05.2012թ.-ի •ույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի անշարժ և շարժական •ույքի վրա դրված կալանքին` •տնում է, որ վերը նշված •ույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 119-րդ, 163-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով, ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել տու•անքի նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսնապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանին ազատել նշանակված պատիժը կրելուց:
Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` Արմեն Ավետիսյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնները թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի 03.05.2012թ. •ույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի անշարժ և շարժական •ույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
դատավոր` Ա. Խաչատրյան
ԵԱՔԴ/0058/01/12





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12
Նախագահող դատավոր՝ Ա.Պետրոսյան
Դատավորներ՝ Ս.Համբարձումյան
Մ.Պետրոսյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ


2013 թվականի փետրվարի 15-ին ք. Երևանում


դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ կետերի հատկանիշներով:
2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությանը:
2012 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ Արմեն Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նախաքննական մարմնի 2012 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործից անջատվել և ինքնուրույն վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի մասը, որին շնորհվել է 69103612 համարը:
2012 թվականի մայիսի 8-ին Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ 69103612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ՝ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել է, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով Ա.Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 350.000 (երեք հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, և Ա.Ավետիսյանն ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց: Մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամ:
3. Ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի կողմից քաղաքացիական հայցի մասով բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` թողել օրինական ուժի մեջ:
4. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանը:
Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Սույն գործով հաստատված է համարվել հետևյալը.
Ա.Ավետիսյանը, 2010 թվականի ընթացքում աշխատելով «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության «Հարկային վարչարարության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պարգևավճարների տրամադրման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 1330-Ն որոշման և ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ին կնքված թիվ FS-010410 պայմանագրի համաձայն՝ ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային գումարներ տրամադրելու լիազորությամբ:
Ա.Ավետիսյանը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օգտին օգտագործելով, 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքագրել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում, Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ գործողությունները կատարելու համար Ա.Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 154-162, հատոր 4, թերթ 78-84, 140-144¤:
6. Գործով մեղադրող Լ.Հովհաննիսյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարան է ներկայացվել քաղաքացիական հայց 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամի պահանջի մասին, որտեղ որպես պատասխանող նշվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 61-62):
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամ: Քաղաքացիական հայցը բավարարելիս Առաջին ատյանի դատարանը, մասնավորապես, պատճառաբանել է, որ «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների համաձայն` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերականգնման, իսկ հայցապահանջը վերաբերում է միայն հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին: Բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4, թերթ 83-84):
8. Վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, այն թողել է օրինական ուժի մեջ, պատճառաբանելով, որ «սույն գործով կիրառելի չեն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի կանոնները: (…) [Պ]ետությանը պատճառված վնասը սույն գործով պետք է դիտարկել որպես աշխատանքային պարտականության շրջանակներից դուրս` ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ կատարված հանցագործության անմիջականորեն հետևանք, հետևաբար սույն գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցի լուծման համար պետք է կիրառել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4, թերթ 132, 133):
9. Ըստ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի և Ա.Ավետիսյանի միջև 2007 թվականի հունվարի 1-ին կնքված թիվ 197 աշխատանքային պայմանագրի և դրանում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին 2008 թվականի հուլիսի 1-ին և 2010 թվականի փետրվարի 15-ին կնքված լրացուցիչ համաձայնագրերի՝ Ա.Ավետիսյանը նշանակվել է թիվ 37 փոստային բաժանմունքի պետ: Նրա գործառույթների մեջ է մտել փոստային բաժանմունքի աշխատանքների կազմակերպումը և վերահսկումը:
Ա.Ավետիսյանը պարտավորվել է ենթարկվել գործատուի կողմից ընդունված ներքին և անհատական իրավական ակտերին: Իր իրավունքներն իրականացնելիս և պարտականությունները կատարելիս պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ, պահպանել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ներքին կարգապահական կանոնները, կրել անձնական և նյութական պատասխանատվություն գործատուին հասցված վնասների համար» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 114-130):
10. 2010 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի (այսուհետ նաև՝ «Պրինցիպալ) և «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի (այսուհետ նաև՝ «Գործակալ») միջև կնքվել է թիվ FS-01.04.10 պայմանագիրը: Պայմանագրի համաձայն՝ Գործակալը մատուցում է ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1330-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում շահած կտրոններ տիրապետող ֆիզիկական անձանց բազային պարգևավճարի վճարման ծառայություններ, ուղեցույցով սահմանված կարգով մատուցում է ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակների համար ֆիզիկական անձանց բոնուսների հաշվարկման և վճարման ծառայություններ:
Պրինցիպալն իրավունք ունի՝ պահանջել պայմանագրով նախատեսված ծառայությունները մատուցել պատշաճ կարգով՝ պայմանագրի պայմաններին համապատասխան: Ուղեցույցով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող կտրոնի դիմաց պարգևավճար կամ ուղեցույցով սահմանված պահանջներին ակնհայտ չհամապատասխանող (այդ թվում՝ սույն ուղեցույցով սահմանված կարգով Պրինցիպալի իրականացրած ուսումնասիրությամբ հայտնաբերված) կտրոնների խմբաքանակի դիմաց բոնուս վճարվելու դեպքում Գործակալից պահանջել Պրինցիպալին վերադարձնելու ակնհայտ չհամապատասխանող կտրոնների դիմաց վճարված գումարը, եթե Պրինցիպալը Գործակալին վճարել է վերջինիս կողմից համապատասխան ֆիզիկական անձին վճարված պարգևավճարի և բոնուսի գումարը: Եթե խմբաքանակում հայտնաբերված ակնհայտ չհամապատասխանող կտրոնների թիվը և/կամ գործարքների գումարն այնքան է, որ խախտում է ուղեցույցի 15-րդ կետի պահանջները, ապա Պրինցիպալն իրավունք ունի Գործակալից պահանջել վերադարձնելու ամբողջ խմբաքանակի համար վճարված գումարը:
Պայմանագրի պայմանների խախտման դեպքում կողմերը պատասխանատվություն են կրում ՀՀ օրենքներով սահմանված կարգով: Բանակցությունների արդյունքում համաձայնության չգալու դեպքում վեճերը լուծվում են դատական կարգով՝ ՀՀ օրենսդրության պահանջներին համապատասխան (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 140-145):

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
11. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնց արդյունքում կայացրել է անօրինական, անհիմն որոշում:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքաբերը վերլուծել է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ, 1058-րդ, 1062-րդ հոդվածները և դրա հիման վրա նշել, որ Ա.Ավետիսյանը գործել է աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, այսինքն՝ սույն գործով վնասը պատճառվել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի աշխատող Ա.Ավետիսյանի կողմից՝ իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս: Հետևաբար, սույն գործով քաղաքացիական հայցը պետք է ներկայացվեր ոչ թե Ա.Ավետիսյանի, այլ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի դեմ և վերջինս պարտավոր էր ամբողջ ծավալով հատուցել իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը:
12. Վերոգրյալի հիման վրա՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել: Քաղաքացիական հայցը մերժել՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությանը վերապահելով քաղաքացիական հայցով դատարան դիմելու իրավունք:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
13. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս գործատուի անունից հանդես եկող աշխատողի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
14. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ սույն գործով գույքային վնասը հասցվել է Ա.Ավետիսյանի` աշխատանքային պարտականությունների շրջանակից դուրս կատարված հանցավոր արարքի արդյունքում, հետևաբար այդ վնասը ենթակա է հատուցման ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից:
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար:
2. Քաղաքացիական պատասխանող ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում է հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2. Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
3. Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 156-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատախազը հարուցում և պաշտպանում է հարուցված քաղաքացիական հայցը, եթե խախտվել են պետության գույքային շահերը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին»:
16. Վերոգրյալ իրավադրույթները Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծվել են Փ.Էլիզբարյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ՀՀ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննությունը և լուծումը կանոնակարգված է օրենսգրքի 154-164 հոդվածներով (գլուխ 20-րդ` քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարությունում): Օրենսգրքի 154 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն քրեական դատավարության օրենսգրքով:
Այսինքն քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության և լուծման ընթացքում կիրառվում են քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ գլխով, ինչպես նաև տվյալ օրենսգրքի այլ հոդվածներով սահմանված կանոնները, իսկ այլ կանոններ կարող են կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին» (տե՛ս Փայլակ Էլիզբարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ գործով թիվ ՎԲ-35/07 որոշումը):
17. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձը, ում իրավունքը խախտվել է, կարող է պահանջել իրեն պատճառված վնասների լրիվ հատուցում, եթե վնասների հատուցման ավելի պակաս չափ նախատեսված չէ օրենքով կամ պայմանագրով: (…)»:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից:
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա»:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրավաբանական անձը կամ քաղաքացին հատուցում է իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը:
2. Սույն գլխի կանոնների համաձայն` աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
(…)»:
Մեջբերված քաղաքացիաիրավական դրույթները համակարգային վերլուծության են ենթարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի կողմից Ա.Աբելյանն ընդդեմ անհատ ձեռնարկատեր Հ.Դանիելյանի՝ վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին գործով: Նշված գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ «(…) իրավաբանական անձի աշխատողի կողմից վնաս պատճառվելու դեպքում որպես վնաս պատճառող հանդես է գալիս տվյալ աշխատողը, քանի որ վերջինիս գործողությունների կամ անգործության հետևանքով է պատճառվել վնասը: Միաժամանակ, օրենսդիրը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ աշխատողը տվյալ գործողությունները կատարել է ոչ թե ամբողջությամբ ազատ լինելով դրանց մեջ, այլ իրականացնելով իր աշխատանքային պարտականությունները, որպես պատասխանատվություն կրող սուբյեկտ դիտել է ոչ թե վնաս պատճառողին, այլ այն իրավաբանական անձին (անհատ ձեռնարկատիրոջը), որի աշխատողի կողմից պատճառվել է վնասը: Օրենսդրական նման իրավակարգավորման նպատակն առաջին հերթին կայանում է նրանում, որ աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս վնաս պատճառելու դեպքում աշխատողը գործում է ոչ թե իր, այլ հենց գործատուի անունից, և հետևաբար օրենսդիրը, վնասի հատուցման պարտավորությունը դնելով գործատուի վրա, կարևորել է տուժող կողմի համար որոշակի երաշխիքների ապահովումը պատճառված վնասի ամբողջական վերականգնման առումով, ինչը ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված խախտված իրավունքների վերականգնման ապահովման սկզբունքի դրսևորում է վնասի հատուցման հարաբերություններում:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ դատարանները պետք է հաշվի առնեն, որ նմանատիպ գործերի քննության ժամանակ էական նշանակություն ունի յուրաքանչյուր գործով պարզել` արդյոք վնասը պատճառվել է աշխատող համարվող անձի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` աշխատողը սույն օրենսգրքով սահմանված տարիքի հասած գործունակ քաղաքացին է, որն աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա գործատուի օգտին կատարում է որոշակի աշխատանք` ըստ որոշակի մասնագիտության, որակավորման կամ պաշտոնի:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է նաև աշխատողի կողմից աշխատանքային պայմանագրով սահմանված պարտականությունների կատարման կարգը:
Մասնավորապես, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` աշխատանքային հարաբերությունները աշխատողի և գործատուի փոխադարձ համաձայնության վրա հիմնված հարաբերություններն են (…):
Նույն օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` գործատուները, աշխատողները և նրանց ներկայացուցիչներն իրենց իրավունքներն իրականացնելիս և պարտականությունները կատարելիս պարտավոր են պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ: Աշխատանքային իրավունքների չարաշահումն արգելվում է: Աշխատանքային իրավունքների իրականացմամբ և պարտականությունների կատարմամբ չպետք է խախտվեն այլ անձանց` օրենքներով պաշտպանվող իրավունքներն ու շահերը:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 216-րդ հոդվածը սահմանում է նաև, որ աշխատողը պարտավոր է բարեխղճորեն կատարել աշխատանքային պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (…):
Վերոնշյալ նորմերի համադրությունը ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի 2-րդ կետի հետ ցույց է տալիս, որ անձը աշխատող համարվելու համար պետք է աշխատի աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա: Միաժամանակ, օրենսդիրը վերջինիս պարտավորեցնում է աշխատանքային պարտականությունները կատարել օրինականության, բարեխղճության և ողջամտության սկզբունքների պահպանմամբ: Աշխատողն աշխատանքային պարտականությունները կատարում է ոչ թե ամբողջովին իր հայեցողությամբ, այլ պարտադիր կերպով ենթարկվելով աշխատանքային ռեժիմին, կազմակերպության ներքին կարգապահական կանոններին, աշխատանքային կարգապահությանը, աշխատանքի սահմանված նորմերին: (…)
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ գործատուն (…) ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի հիման վրա իրականացնում է աշխատողների կողմից աշխատանքային օրենսդրության, աշխատանքային իրավունքի նորմեր պարունակող այլ նորմատիվ իրավական ակտերի և կոլեկտիվ պայմանագրերի կատարման նկատմամբ ոչ պետական վերահսկողությունը: Այսինքն` օրենսդիրը, գործատուին իրավունք ընձեռելով սահմանել վերոնշյալ ակտերը, միաժամանակ վերջինիս իրավունք է ընձեռել վերահսկողություն իրականացնել դրանց պահպանման նկատմամբ:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը եզրակացնում է, որ գործատուն պատասխանատվություն է կրում իր աշխատողի կողմից հասցված վնասի համար ոչ միայն այն դեպքում, երբ վերջինս գործել է գործատուի առաջադրանքով, այլ նաև այն դեպքում, երբ աշխատողը պարտավոր էր նման կերպ գործել: Դեռ ավելին, աշխատողը պետք է գործի աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ գործատուի վերահսկողության ներքո, այսինքն` գործատուն պարտավորվում է պատշաճ կերպով վերահսկել իր աշխատողների կողմից աշխատանքային պարտականությունների (այդ թվում կարգապահական կանոնների) պատշաճ կատարումը, իսկ բոլոր այն դեպքերում, երբ աշխատողն իր աշխատանքային պարտականությունները կատարում է գործատուի վերահսկողությունից դուրս, դրանով իսկ խախտելով աշխատանքային պայմանագիրը, ապա նա ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթի իմաստով չի դադարում աշխատող լինելուց, դրանից բխող հետևանքներով (…)» (տե՛ս Ա.Աբելյանն ընդդեմ անհատ ձեռնարկատեր Հ.Դանիելյանի՝ վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԿԴ/0125/02/11 որոշումը):
18. Սույն որոշման 15-րդ կետերում մեջբերված և Փ.Էլիզբարյանի գործով որոշմամբ վերլուծված քրեադատավարական նորմերը մեկնաբանելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի կողմից ձևավորված և սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում ներկայացված քաղաքացիական հայցով, առանձին դեպքերում, մեղադրյալի գործողությունների արդյունքում հասցված վնասի համար պատասխանատվություն կարող է կրել նաև իրավաբանական անձը: Մասնավորապես, բոլոր այն դեպքերում, երբ գործի քննության ընթացքում կպարզվի, որ վնասը պատճառվել է աշխատողի կողմից իր աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս, վնասի հատուցման պարտականությունը, քաղաքացիական օրենսդրությանը համապատասխան, պետք է կրի գործատուն՝ իրավաբանական անձը, որի աշխատողն է հանդիսացել և որի անունից, գործատուի հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, գործել է ամբաստանյալը: Ընդ որում, այս դեպքում համապատասխան իրավաբանական անձը, ում վրա քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված քաղաքացիական հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար, պետք է պատշաճ կերպով մասնակից դարձվի գործի քննությանը` ներգրավվի որպես քաղաքացիական պատասխանող, որպեսզի իր իրավունքների իրականացման և պարտականությունների կատարման հնարավորություն ունենա:
19. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Ավետիսյանը 2010 թվականի փետրվարի 15-ից աշխատել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ում՝ որպես Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով: Աշխատանքային պայմանագրի համաձայն՝ նա պարտավորվել է ենթարկվել գործատուի կողմից ընդունված ներքին և անհատական իրավական ակտերին, պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ, պահպանել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ներքին կարգապահական կանոնները (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը):
Սույն գործի նյութերից երևում է նաև, որ 2010 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի և «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջև կնքվել է թիվ FS-01.04.10 պայմանագիրը, որով «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն պարտավորվել է մատուցել ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1330-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում շահած կտրոններ տիրապետող ֆիզիկական անձանց բազային պարգևավճարի վճարման, ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակների համար ֆիզիկական անձանց բոնուսների հաշվարկման և վճարման ծառայություններ (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը):
Սույն գործով ստորադաս դատարանները հաստատված են համարել, որ Ա.Ավետիսյանը, հանդիսանալով Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ և օժտված լինելով կարգադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով, չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործել հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Ս.Թազիյանի օգտին օգտագործելով՝ 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքագրել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը):
Գործի նյութերից երևում է նաև, որ գործի դատական քննության ընթացքում մեղադրողը ներկայացրել է քաղաքացիական հայց, որով որպես պատասխանող նշել է Ա.Ավետիսյանին և խնդրել է նրանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, այն թողել է օրինական ուժի մեջ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը):
Գործի նյութերից երևում է նաև, որ Ա.Ավետիսյանի գործատուն` «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, սույն գործող քաղաքացիական պատասխանող չի ճանաչվել:
20. Սույն որոշման 15-18-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 19-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Ա.Ավետիսյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ գործողությունները կատարելիս` ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակների դիմաց 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար ձևակերպելիս և ելքագրելիս, հանդես է եկել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի անունից, նրա հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա կատարել է պաշտոնի անձնագրով նախատեսված որոշակի աշխատանքներ` աշխատանքային օրենսդրության և ներքին իրավական ակտերի պահանջներին համապատասխան: Սակայն Ա.Ավետիսյանը չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործել է հակառակ ընկերության շահերին և աշխատանքային պայմանագրով նախատեսված իր լիազորություններն օգտագործել այլ անձի օգտին՝ արդյունքում պետությանը պատճառելով 3.132.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այլ խոսքով՝ սույն գործով գույքային վնասը պատճառվել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի աշխատող համարվող և գործատուի անունից հանդես եկող անձի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս: Մինչդեռ ստորադաս դատարանների կողմից այս հանգամանքն անտեսվել է, որի հետևանքով «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն գործով դատավարության մասնակից չի դարձվել, որպես քաղաքացիական պատասխանող չի ներգրավվել, իսկ քաղաքացիական հայցը ներկայացվել է բացառապես ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի դեմ, և Առաջին ատյանի դատարանը, ամբողջությամբ բավարարելով քաղաքացիական հայցը, վճռել է պահանջված գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից:
Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր չէ ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ սույն գործով գույքային վնասը հասցվել է Ա.Ավետիսյանի` աշխատանքային պարտականությունների շրջանակից դուրս կատարված հանցավոր արարքի արդյունքում և ենթակա է հատուցման ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից:
21. Վերոգրյալից բացի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն որպես ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետ կնքված թիվ FS-01.04.10 պայմանագրի կողմ, պայմանագրային պարտավորությունները չկատարելու կամ ոչ բարեխիղճ կատարելու դեպքում, կրում է հասցված վնասը փոխհատուցելու պարտականություն: Ուստի սույն գործով գործատուն` «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, այլ ոչ թե ընկերության աշխատողը` Ա.Ավետիսյանը, պետք է ներգրավվեր որպես քաղաքացիական պատասխանող և հայցը հիմնավոր լինելու դեպքում կրեր հասցված վնասը փոխհատուցելու պարտականություն: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ տուժողին պատճառված վնասը փոխհատուցելուց հետո «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, որպես իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը հատուցած գործատու, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1074-րդ հոդվածի հիմքով ձեռք կբերի հետադարձ պահանջի (ռեգրեսի) իրավունք:
22. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ստորադաս դատարանները թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների էական խախտում: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ թույլ տրված խախտումն ազդել է քաղաքացիական հայցով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և հանգեցրել չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտերի կայացմանը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների հիման վրա ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու հիմք է հանդիսանում: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վճռաբեկ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, ինչպես նաև ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը պետք է բեկանել և փոփոխել` մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության՝ հետագայում, պատշաճ քաղաքացիական պատասխանողի ներգրավմամբ, քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը բեկանել, մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0058/01/12
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 14-05-2012
Քրեական գործի համարը 0058/01/12
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 69103612
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արմեն Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, աշխատելով Հայփոստ ՓԲԸ-ի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, չարաշահելով իր լիազորությունները, Ս.Թազիյանից ընդունել է այլ քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով հանձնված ՀԴՄ կտրոնները, որոնք հաշվարկելով՝ տարբեր քաղաքացիների անվամբ ելքագրել է ընդհանուր՝ 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար, պետությանը պատճառելով ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս։ Ապօրինի գործողությունների համար Ա.Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Ավետիսյան
Հայրանուն Բաբկենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 7.15
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 14-05-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Խաչատրյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 14-05-2012
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 15-05-2012
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 15-05-2012
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 05-06-2012
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-06-2012
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-06-2012
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-06-2012
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-06-2012
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-06-2012
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-07-2012
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-07-2012
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 29-08-2012
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-09-2012
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-09-2012
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 07-09-2012
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Աետիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 07-09-2012
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Ազատվել է պատժի կիրառումից (Հիմքը) ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց:
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0058/01/12


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
07.09.2012թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանըª

նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի,
քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի,
մասնակցությամբ մեղադրող` Լեռնիկ Հովհաննիսյանի,

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի


Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի` ծնված 24.09.1968թ.-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին թոշակառու ծնողները և անչափահաս երեխան, աշխատում է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես բաժնի պետ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք. Երևան, Քրիստափորի 9 շենք, բնակարան 22 հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, դատական քննության ընթացքում ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ •ործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:

2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական •ործը: 2010 թվականին թիվ 83104510 քրեական •ործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի կողմից վարույթ է ընդունվել: 2012 թվականի մայիսի 3-ին թիվ 83104510 քրեական •ործից անջատվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական •ործի մասը, որին շնորհվել է թիվ 69103612 քրեական •ործի համարը:
2012 թվականի մայիսի 3-ին Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքների կատարման համար, որ ՙնա, աշխատելով ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կար•ադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության ՙՀարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պար•ևավճարների տրամադրման կար•ը հաստատելու մասին՚ թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կար•ի և ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանա•րի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային •ումարներ տրամադրելու լիազորությամբ: Արմեն Ավետիսյանը 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, չարաշահելով իր կար•ադրիչ լիազորությունները, •ործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օ•տին օ•տա•ործելով` 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ընթացքում վերջինիս կողմից հավաքված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքա•րված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնա•րերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքա•րելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային •ումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող •ույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի •ործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք՚:
2012 թվականի մայիսի 8-ին թիվ 69103612 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ •ործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
Դատաքննությամբ և •ործով ձեռք բերված ապացույցներով դատարանը պարզեց հետևյալը.
Արմեն Ավետիսյանը 2010թ. ընթացքում աշխատել է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերությունում որպես Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ: Հանդիսացել է առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կար•ադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով: Մասնավորապես, ՀՀ կառավարության ՙՀարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պար•ևավճարների տրամադրման կար•ը հաստատելու մասին՚ թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կար•ի, ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանա•րի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային •ումարներ տրամադրելու լիազորությամբ:
Արմեն Ավետիսյանը, չարաշահելով իր կար•ադրիչ լիազորությունները, •ործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օ•տին օ•տա•ործելով, 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքա•րված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնա•րերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքա•րել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային •ումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող •ույքային վնաս: Հիշյալ •ործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայփոստ՚ ՓԲԸ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես բաժանմունքի պետ: Իրենց փոստային բաժանմունքում 4 օպերատորներն աշխատել են 2 հերթափոխով: Փոստային բաժանմունքում ունեն 3 համակար•իչ, 2-ը` օպերատորների համար, 1-ը` պետի համար, սակայն պետի համակար•չում, բացի պետի ծրա•րից, առկա է նաև օպերատորների աշխատանքի համար նախատեսված ծրա•իրը և, քանի որ, օպերատորների ծածկա•րերը ինքն է տրամադրում, իմացել է նրանց բոլորի ծածկա•րերը: Իրենց փոստային բաժանմունքում 2010 թվականին, երբ բոնուսային •ումարներ են հատկացրել, բավականին ծանր աշխատանքային վիճակ է եղել, մարդկանց հոսքը բավականին շատ է եղել, այդ իսկ պատճառով ինքն էլ է աշխատել օպերատորների ծրա•րով: Որպես պետ ՀԴՄ կտրոնների տվյալները մուտքա•րելու ծածկա•իր չի ունեցել, ուստի աշխատել է օպերատորների ծածկա•րերով: Կատարել է հաճախորդների սպասարկում, ընդունել է ՀԴՄ կտրոններ, հատկացրել բոնուսային •ումարներ: 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին բաժանմունքում իրեն է մոտեցել մի երիտասարդ, ներկայացել Սամվել անունով, իրեն է տվել ՀԴՄ-ներ և հայտնել, որ այն անձինք, ում անձնա•րերով ներկայացնում է դրանք իր ընկերներն ու հարազատներն են և խնդրել է դրանք անցկացնել համակար•չով, ասելով, որ հետա•այում կտանի և այդ անձինք` անձնա•րերի տերերը, կստորա•րեն ՀԴՄ-ները: Ինքն, ընդառաջելով, համաձայնվել է և այդպես էլ արել: Սամվելը նույն եղանակով մոտ 3-4 ան•ամ 10-12 խմբաքանակներով, այլ անձանց անձնա•րերով ՀԴՄ կտրոններ է ներկայացրել, ինքն էլ ստու•ել է և համոզվելով, որ բոլոր վավերապայմանները պահպանված են, դրանք անցկացրել է համակար•չով, իսկ դիմումները տվել է Սամվելին, ով տարել է և արդեն անձնա•րերի տերերի ստորա•րություններով բերել դրանք: Չնայած, որ դիմումները տալու իրավունք չի ունեցել, սակայն տվել է ավելորդ աղմուկից, հերթից խուսափելու և հերթերի հետ կապված լարվածությունը թուլացնելու համար: Եղել են դեպքեր, որ միայն անձնա•րերի պատճեններով է ընդունել ՀԴՄ-ները: Սամվելն իրեն ի սկզբանե առաջարկել է ՙլավության տակից դուրս •ալ՚, սակայն ինքն հրաժարվել է: Չնայած դրան ամեն խմբաքանակից մոտ 10.000 ՀՀ դրամ Սամվելը տվել է իրեն: Ընդհանուր առմամբ իր կատարածի համար, որպես շնորհակալություն Սամվելն իրեն մոտ 50.000 ՀՀ դրամ է տվել: Վերջինիս կողմից ներկայացված ՀԴՄ կտրոնները եղել են պատշաճ ձևով լրացված, ստորա•րված, պահպանված են եղել բոլոր վավերապայմանները, այդ իսկ պատճառով խոշոր •ումարներն իր մոտ կասկածի տեղիք չեն տվել: ՀԴՄ-ները տեսնելուց և զննելուց հետո երբևէ չի մտածել, որ դրանք կարող են կեղծ լինեը: Կարծել է, որ Սամվելի կողմից իրեն •ումարը տրվել է զուտ որպես շնորհակալություն: Սամվելի ներկայացրած արդեն դիմումների ստորա•րությունները համեմատել է անձնա•րերի պատճենների և ՀԴՄ-ների ետևի մասում առկա ստորա•րությունների հետ և որևէ տարբերություն չի նկատել: ՀԴՄ-ների դարձերեսի ստորա•րություններն ու անձնա•րերի պատճենների ստորա•րությունները նույնպես համընկել են: Բացի Սամվելից նաև իր բարեկամներին և հարևաններին է օ•նել բոնուսային •ումարներ ստանալու հարցում: Սամվելի խոսքերից տեղեկացել է, որ վերջինս տարբեր փոստային բաժանմունքներում է ՀԴՄ կտրոններ ներկայացնում իր ընկերների, հարազատների և ծանոթների անձնա•րերով և իր հարցին, թե ինչո±ւ այդ անձինք չեն ներկայանում, պատասխանել է, որ նրանք զբաղված են, դասի են, աշխատանքի են և այլ պատճառաբանություններ: Դրանից հետո ինքը երբեք չի պահանջել, որ այդ անձինք ներկայանան փոստային բաժանմունք, քանի որ վստահ է եղել, որ դրանք վավեր են: Երբեք չի կասկածել, որ Սամվելը հափշտակություն է կատարում: Նրա հետ հեռախոսային խոսակցություն չի ունեցել, վերջինիս միայն ինքն է սպասարկել, քանի որ նա ի սկզբանե իրեն է մոտեցել:
Ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի կողմից մեղքը մասամբ չընդունելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու պատասխանատվությունից: Վերջինիս ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսա•րված արարքը բացի ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի ցուցմունքներից հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Տի•րան Նալբանդյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արմեն Ավետիսյանին չի ճանաչում: 2004 թվականից ճանաչում է Իշխան Գևոր•յանին: Վերջինիս հետ 2 տարի սովորել է ՀՊՃՀ վարժարանում: 2009 թվականի վերջերին Ի. Գևոր•յանը դիմել է իրեն և իր անձնա•րի պատճենն է խնդրել ու ասել, որ այն իրեն ՀԴՄ-ներ հանձնելու համար է անհրաժեշտ, ինքն էլ վստահելով նրան ավելորդ հարցեր չի տվել: Խնդրել է նաև, որ այլ անձանց անձնա•րերի պատճեններ էլ բերի, ինքն էլ խոստացել է հնարավորության դեպքում օ•նել: Ի. Գևոր•յանին օ•նելու համար իր հարազատներից, ծանոթներից և հարևաններից հավաքել է նրանց անձնա•րերի պատճենները և հետա•այում դրանք հանձնել Ի. Գևոր•յանին, ով 50 անձնա•րի համար իրեն 30.000 ՀՀ դրամ է տվել: Մեկ ան•ամ 7-8 հատ անձնա•րերի պատճեններ է տվել, մեկ ան•ամ էլ` 50 հատ: Վերջինիս խնդրանքով 2 ան•ամ, տարբեր եռամսյակներում ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել և ստացել բոնուսային •ումարներ: Իր հանձնած ՀԴՄ-ներն իրեն Ի. Գևոր•յանն է տվել: Չի հիշում Ի. Գևոր•յանին ՀԴՄ-ներն անձնա•րերի պատճենները հանձնելուց հետո է տվել, թե առաջ, սակայն ոչ որպես վարձատրություն: ՀԴՄ-ները հանձնել է ՀԱ Բ2 թաղամասի փոստային բաժանմունքում: Չի իմացել, որ իր կողմից հանձնած ՀԴՄ-ները կեղծ են եղել, քանի որ արտաքինից դրանք իսկականի տեսք են ունեցել: Տեղյակ չի Ի. Գևոր•յանն ու Ա. Ավետիսյանն ինչ-որ կապ ունեն իրար հետ, թե ոչ:
Վկա Դավիթ Վահանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ավարտել է ՀՊՃՀ-ը: Ուսանողական տարիներին ծանոթացել է նույն համալսարանի ուսանողներ Տի•րան Նալբանդյանի և Իշխան Գևոր•յանի հետ և հետա•այում էլ շարունակել է նրանց հետ ընկերություն անել: 2008 կամ 2009թթ.-ին հանդիպել է Ի. Գևոր•յանին, ով ասել է, որ ՀԴՄ-ներ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են անհրաժեշտ և խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենը, իսկ հնարավորության դեպքում` նաև այլ անձանց անձնա•րերի պատճեններ: Ինքը վստահել է Ի. Գևոր•յանին և առանց լրացուցիչ հարցեր տալու նրան է տվել իր անձնա•րի պատճենը: Հետա•այում, իր ծանոթներից և ընկերներից վերցնելով անձնա•րերի պատճեններ, երկու ան•ամ տվել է Ի. Գևոր•յանին: Առաջին ան•ամ վերջինիս տվել է 12 անձնա•րի պատճեններ, երկրորդ ան•ամ` քանակը չի հաշվել: Չնայած, որ ի սկզբանե որևէ •ումարի խոսակցություն չի եղել, սակայն Ի. Գևոր•յանն իրեն անձնա•րերի պատճենների համար ընդհանուր 12.000 կամ 13.000 ՀՀ դրամ է տվել: Ինքն անձամբ իր անվամբ մեկ ան•ամ 10.000.000 ՀՀ դրամի ՀԴՄ է հանձնել և 100.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար ստացել, ՀԴՄ-ներն իրենն են եղել և Ի. Գևոր•յանի ծավալած •ործունեության հետ որևէ կապ չեն ունեցել: Հետա•այում իմացել է, որ իր անձնա•րով ևս 7-8 տեղ ՀԴՄ կտրոններ են հանձնվել, սակայն դրա հետ ինքը կապ չի ունեցել:
Վկա Արմեն Բավեյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2006-2008 թթ.-ին սովորել է ՀՊՃՀ-ում, որտեղ իր համակուրսեցիներից է եղել Իշխան Գևոր•յանը: 2010թ.-ի հունիս կամ հուլիս ամիսներին պատահական հանդիպել է նրան և խոսակցության ժամանակ վերջինս իրեն ասել է, որ ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են անհրաժեշտ և ամեն անձնա•րի պատճենի համար պատրաստ է 1000 ՀՀ դրամ վճարել: Խոստացել է օ•նել Ի. Գևոր•յանին, սակայն հետա•այում մոռացել է տված խոստումի մասին: Որոշ ժամանակ անց կրկին հանդիպել է նրան և վերջինս անձնա•րերի պատճեններից է հարցրել, ինքն էլ կրկին խոստացել է օ•նել և այս ան•ամ այդ մասին ասել է մորը: Ծանոթներից և հարազատներից վերցնելով մոտ 30 անձնա•րերի պատճեններ` դրանք փոխանցել է Ի. Գևոր•յանին և հարցրել վերջինիս արդյոք հետա•այում խնդիրներ կարող է լինեն, թե ոչ: Ի. Գևոր•յանը վստահեցրել է, որ ոչ մի խնդիր չի լինի և իրեն է տվել անձնա•րերի պատճենների դիմաց խոստացած •ումարը և մանր ՀԴՄ կտրոններ, սակայն կոնկրետ որքան չի հիշում: Ինքն էլ անձամբ 2 ան•ամ ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել Հրազդան քաղաքի փոստային բաժանմունքում, սակայն դրանք ինքն է հավաքել, իր հարազատների օ•նությամբ, և դրանց դիմաց մոտ 40.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար է ստացել: Հետա•այում, հայրը զան•ահարել է և ասել, որ ՊԵԿ-ից եկել են և իրենց ցուցմունք տալու հրավիրել: Հարցաքննության ժամանակ միայն իմացել է, որ իր տված անձնա•րերի պատճեններով կեղծ ՀԴՄ-ներ են հանձնվել:
Վկա Սեր•եյ Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ սովորել է ՀՊՃՀ վարժարանում, որտեղ էլ ծանոթացել է Իշխան Գևոր•յանի հետ: Վերջինիս հետ ունեցել են շատ ընդհանուր հետաքրքրություններ և սկսել են մտերմություն անել: Կոնկրետ օրը չի հիշում, իրեն է զան•ահարել Ի. Գևոր•յանը և ասել, որ ՀԴՄ կտրոներ հանձնելու համար իրեն անձնա•րերի պատճեններ են պետք: Հետաքրքրվել է արդյոք անօրինական որևէ բան չի արվելու և Ի. Գևոր•յանի կողմից բացասական պատասխան ստանալով, խոստացել է օ•նել: Իր ընկերներից և ծանոթներից վերցրել է անձնա•րերի պատճեններ և մոտ մեկ շաբաթ անց դրանք տվել Ի. Գևոր•յանին: Անձնա•րերի պատճենների քանակը չի հիշում, դրանք Ի. Գևոր•յանին տվել է անշահախնդիր, օ•նելու համար: Ինքն անձամբ երբեք ՀԴՄ կտրոններ չի հանձնել և ընթացակար•ին տեղյակ չի եղել: Հետա•այում իմացել է, որ իր տված անձնա•րերի պատճեններով կեղծ ՀԴՄ կտրոններ են հանձնվել, որոնց դիմաց բոնուսային •ումարներ են ստացվել:
Վկա Ռուզաննա Դարբինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 13 տարի աշխատում է Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր, պետին փոխարինող: Արմեն Ավետիսյանն իրենց բաժանմունքի պետն է: Բաժանմունքում, բացի պետից աշխատում են 5 օպերատորներ, որոնք երկու հերթափոխով` ժամը 7:00-ից մինչև 15:00-ն և 15:00-ից մինչև 24:00-ն են աշխատում: Իր աշխատանքային ժամերը եղել են առավոտյան ժամը 10:00-ից մինչև 17:00-ն: Բաժանմունքում եղել է 2 համակար•իչ, որոնցով աշխատել են օպերատորները: Նրանցից յուրաքնչյուրն ունի իր անձնական ծածկա•իրը, որի միջոցով էլ մուտք է •ործում ծրա•իր և աշխատում: ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ հատկացնելու ժամանակահատվածում շատ ծանրաբեռնված են աշխատել և Ա. Ավետիսյանն իրենց օ•նել և ինքն էլ ՀԴՄ կտրոններ է ընդունել, սակայն օ•տվել է օպերատորներից մեկի ծածկա•րից, քանի որ որպես բաժանմունքի պետ այլ •ործարքներ կատարելուն է լիազորված, սակայն ելնելով բաժանմունքի ծանրաբեռնվածությունից կատարել է նաև օպերատորների աշխատանքը: Բաժանմունքի բոլոր աշխատակիցները ծանոթ են եղել ՀԴՄ-ները հանձնելու կար•ին ինչի վերաբերյալ ունեցել են ուղեցույց և մասնակցել են դասընթացների: Կարևորա•ույն պայմաններից է եղել ՀԴՄ-ները հանձնող անձի ներկայությունը: Չի եղել դեպք, երբ ներկայացել է այլ անձ, և 3-րդ անձի անձնա•րի պատճենով բոնուսային •ումար ստացել: Իրենք պարտավոր էին ստու•ել անձի ինքնությունը, ինչն էլ մշտապես կատարել են: Ինքն ականատես չի եղել, որ մեկ անձ մի քանի անձնա•րեր ներկայացնի: Չի եղել դեպք, երբ ինքը պետի` Ա. Ավետիսյանի խնդրանքով, որևէ տեղ ստորա•րի, կամ այլ անձից 3-րդ անձի անձնա•րով ՀԴՄ-ներ ստանա: Իր իմանալով տրամադրված բոնուսային •ումարները Պետական բյուջեից են տրամադրվել:
Վկա Աննա Ղազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ երկար տարիներ աշխատում է թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր: Արմեն Ավետիսյանն իրենց փոստային բաժանմունքի պետն է: Բաժանմունքում ունեցել են նաև 4 օպերատորներ, ովքեր հերթափոխով աշխատել են բաժանմունքում առկա 2 համակար•իչներով: ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու ժամանակահատվածում շատ ծանրաբեռնված են աշխատել: Բոլորն, անկախ զբաղեցրած պաշտոնից, կատարել են նույն աշխատանքը: Ամեն օպերատոր ունեցել է իր ծածկա•իրը, սակայն որպես կանոն բոլորն իմացել են մեկը մյուսի ծածկա•րերը: Չնայած դրան, ամեն մարդ աշխատել է իր ծածկա•րով: ՀԴՄ կտրոններ հանձնելու կար•ին ծանոթ է եղել: Քաղաքացիներն իրենց անձնա•րերով ներկայացրել են ՀԴՄ կտրոնները: Իրենք էլ ստու•ելով, որ պահպանված են բոլոր անհրաժեշտ վավերապայմանները, համեմատելով ՀԴՄ կտրոնների վրա առկա ստորա•րություններն անձնա•րում առկա ստորա•րության հետ և համոզվելով, որ դրանք համընկնում են, ընդունել են կտրոններն ու հատկացրել համապատասխան բոնուսային •ումարները: Ա. Ավետիսյանն իրենց օ•նել է և, աշխատելով ազատ օպերատորների ծածկա•րով, նույնպես ընդունել է ՀԴՄ կտրոններ և բոնուսային •ումարներ հատկացրել:
Վկա Անի Սիմոնյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ում, որպես օպերատոր: 2009-ից մինչև 2012-ի մայիս ամիսը աշխատել է Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես օպերատոր: Ծանոթացել է ՀԴՄ-ների ներկայացման կար•ին: Աշխատելու ժամանակ իրենց բաժանմունքի պետն է եղել Արմեն Ավետիսյանը: Իրենից բացի այլ օպերատորներ էլ են աշխատել, որոնցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր անձնական ծածկա•իրը: Բաժանմունքի աշխատակիցներն իմացել են մեկը մյուսի ծածկա•րերն ու հնարավորություն են ունեցել մեկը մյուսի ծածկա•րով աշխատելու: Բաժանմունքի պետն անձնական ծածկա•իր չի ունեցել և հարկ եղած դեպքում, երբ ծանրաբեռնվածության պատճառով օ•նել է իրենց աշխատել է մեկ այլ օպերատորի ծածկա•րով: Չի հիշում, եղել են արդյոք դեպքեր, որ ինքը ստորա•րի մի •ործարքի համար, որն ինքը չի կատարել: Չի կարող ասել նաև, թե քանի •ործարքներ են կատարվել իր ծածկա•րով:
Վկա Մար•արիտ Ստեփանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՄար•արիտ Ստեփանյան՚ Ա/Ձ: Քասախ •յուղում ունի խանութ, որը զբաղվում է բանջարեղենի և հա•ուստի մանրածախ վաճառքով: Իր խնութում կա մեկ հսկիչ դրամարկղային մեքենա, որով էլ աշխատում է: Իր խանութի ամսեկան շարժը կազմում է 1.500.000 ՀՀ դրամից 2.000.000 ՀՀ դրամ: Իր խանութում •ործող հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունի սահմանափակում և մեկ ՀԴՄ կտրոնը 30.000 ՀՀ դրամ •ումարից ավել •ումար տպել չի կարող: Հարցաքննության ժամանակ տեղեկացել է, որ իր ՍՊԸ-ի անվամբ ՀԴՄ կտրոններ են ներկայացվել հսկայական •ումարներով, սակայն ինքը տեղյակ չի ով և ինչ եղանակով է դա կատարել: Սամվել և Իշխան Գևոր•յան անուններով անձնավորություններ, ինչպես նաև Արմեն Ավետիսյանին չի ճանաչում:
Վկա Կարեն Գրի•որյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 4 տարի է աշխատում է օղակաձև այ•ու երկրորդ հատվածում •ործող սրճարանում, որպես դրամապահ /կասիր/: Իր պարտականությունների մեջ են մտնում սեղաններ •րանցելը, հաշիվները հաշվելն ու ՀԴՄ-ները տպելը: Ինքն է պատասխանատու դրամարկղների համար: Իրենց սրճարանում առկա հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունի սահմանափակում և քառանիշ թվից ավել չի կարող տպել, այսինքն` 10.000 ՀՀ դրամ և ավել չի կարող տպել:
Վկա Արամ Փոթիկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականին հիմնադրել է ՙԱրամ Փոթիկյան՚ Ա/Ձ-ն, որը զբաղվել է սննդի սպասարկմամբ և •ործել է Արշակունյաց 41 հասցեում: Այն իրենից ներկայացրել է ճաշարան, որից հիմնականում օ•տվել են նշված հասցեի աշխատակիցներն ու ուսանողները: Այդ պատճառով իրենց ճաշարանում կատարված •ործարքներն եղել են 1000 դրամի շրջանակներում, բացի այդ ճաշարանում եղած հսկիչ դրամարկղային մեքենան ունեցել է սահմանափակում և քառանիշ թվից ավել հնարավոր չի եղել տպել: Ճաշարանի հասույթն ամսեկան եղել է 50.000-70.000 ՀՀ դրամ, ուստի հնարավոր չի խոշոր •ործարքներ կատարված լինեն: Քննչական բաժնում տեղեկացել է, որ իր Ա/Ձ-ի անվամբ խոշոր •ումարներ են տպվել, սակայն չի կարող ասել, թե ինչպես և ով է դա արել, քանի որ իր ճաշարանում հսկիչ դրամարկղային մեքենայով միայն ինքն է աշխատել:
Վկա Մուշեղ Հակոբյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է ՀՊՃՀ կիբեռնետիկա ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում: 2010թ. սեպտեմբեր ամսին, կոնկրետ օրը չի հիշում, իր ընկեր, ՀԱ Բ2 թաղամասում բնակվող Լևոն Սար•սյանն, ում ճանաչում է մոտ մեկ տարի և ծանոթացել է ընկերներից Դավիթ Յալյոյանի միջոցով, իրեն խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենը: Ինքը հետաքրքրվել է ինչի համար, սակայն Լ. Սար•սյանն ընդամենն ասել է, որ ոչ մի խնդիր չկա, ինքն էլ վստահելով նրան որպես մտերիմ ընկերոջ, առանց որևէ հարցեր տալու մեկ կամ երկու օր անց տվել է իր անձնա•րի պատճենը: Դրա դիմաց Լ. Սար•սյանն իրեն ոչ մի բան չի տվել: Տեղյակ չի, թե ով և ինչպես է իր անձնա•րով տարբեր փոստային բաժանմունքներից բոնուսային •ումարներ ստացել: Ինքն ընդամենը մեկ ան•ամ` 2009թ.-ի սեպտեմբեր ամսին հարկային տեսչություն է ներկայացրել ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակ և դրա դիմաց ստացել իր հիշելով 6000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ՀԴՄ կտրոններ չի հավաքել, փոստային բաժանմունքներ չի ներկայացրել և երբեք բոնուսային •ումարներ չի ստացել: Իր ստորա•րությունը ՀԴՄ կտրոնների վրա և դիմումներում կեղծված են, քանի որ ինքը ոչինչ չի ստորա•րել:
Վկա Կարեն Սրապյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է ՀՊՃՀ Կոմպյուտերային համակար•երի և իմֆորմատիկայի ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում: Շուրջ 3 տարի է մտերիմ ընկերական հարաբերությունների մեջ է իրենց համալսարանի ուսանող ՀԱ Բ2 թաղամասի բնակիչ Տի•րան Նալբանդյանի հետ: Վերջինս 2010թ. սեպտեմբերի վերջերին կամ հոկտեմբերի սկզբներին, կոնկրետ չի հիշում, իրեն խնդրել է տալ իր անձնա•րի պատճենն` ասելով, որ այն ՀԴՄ-ների համար է: Ինքն էլ վստահելով նրան, որպես մտերիմ ընկերոջ, առանց որևէ հարցեր տալու տվել է իր անձնա•րի պատճենը: Դրա դիմաց Տ. Նալբանդյանից ոչ մի բան չի վերցրել, վերջինս էլ իրեն ոչինչ չի առաջարկել: Տեղյակ չի, թե ով և ինչպես է իր անձնա•րով տարբեր փոստային բաժանմունքներից բոնուսային •ումարներ ստացել: Ինքը երբեք ՀԴՄ կտրոններ չի հավաքել, փոստային բաժանմունքներ չի ներկայացրել և երբեք բոնուսային •ումարներ չի ստացել: Հետա•այում, համալսարանում խոսակցություններից իմացել է, որ ուսանողներից հավաքված անձնա•րերի պատճեններով Տ. Նալբանդյանը ՀԴՄ կտրոններ է հանձնել և որոշակի խնդիրներ են առաջացել, սակայն ինչ խնդիրներ տեղյակ չի: Հետա•այում Տ. Նաբանդյանին հանդիպել է, սակայն վերջինս մանրամասներ չի պատմել, ասելով միայն, որ իրեն ոստիկանություն են տարել:
Վկա Միքայել Ավանեսյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է 2008թ.-ին իր կողմից հիմնադրած ՙՋոյ Էդ Էմ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիր տնօրենը: ՍՊԸ-ն •ործունեություն է իրականացնում Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 1-ին զան•վածում Գայի արձանի հարթակում •ործող սրճարանում: Սրճարանում կա մեկ հատ հսկիչ դրամարկղային մեքենա, որի կտրոնների •լանափաթեթը անձամբ ինքն է •նում հարկային տեսչությունից: Չօ•տա•ործված •լանափաթեթները մինչև օ•տա•ործելը պահում է սրճարանի չհրկիզվող պահարանում, որի բանալու մեկ օրինակը իր մոտ է, իսկ մյուսը` սրճարանի աշխատակցի: Գտնում է, որ իր ՍՊԸ-ի անվամբ տրված 175.000.000 ՀՀ դրամի ՀԴՄ կտրոնները կեղծ են, քանի որ իր ՍՊԸ-ի /սրճարանի/ տարեկան եկամուտը /առևտուրը/ կազմում է ընդամենը 2.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն ում կողմից և ինչ եղանակով են դրանք կեղծվել տեղյակ չի:
Դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական համալիր փորձաքննության թիվ 2235/6 եզրակացությամբ, համաձայն որի`
1. ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 և 0069 փոստային բաժանմունքներում ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներ ընդունելու և բոնուսային •ումարների վճարելու •ծով իրականացված հարկային ստու•ումը /ուսումնասիրությունը/ կատարվել է փաստաթղթային ստու•ման մեթոդի մեջ ներառված, փաստաթղթերի ստու•ում ըստ ձևի, իրավաբանական և նորմատիվային, ինչպես նաև փաստաթղթերի համադրման մեթոդի մեջ ներառված` հանդիպակաց ստու•ման հետազոտման եղանակների կիրառմամբ, որը սույն համալիր փորձաքննությամբ դիտվում է ընդունելի:
2. Ստու•ման արդյունքում հայտնաբերված խախտումները բխում են ստու•մանը տրամադրված ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 և 0069 փոստային բաժանմունքներից առ•րավված ՀԴՄ կտրոնների փաթեթներում և քրեական •ործի նյութերում առկա փաստական տվյալներից և հետազոտվող ժամանակաշրջանի •ործող նորմատիվ ակտերի պահանջներից:
3. Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՀիշյալ ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում կեղծ բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ վճարելու հետևանքով որքան •ումար է հափշտակվել պետությունից: Թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի աշխատակցի կողմից ինչ խախտումներ են թույլ տրվել, այդ խախտումներն ինչ հետևանքներ են առաջացրել:՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծության արդյունքներից ելնելով, փորձա•ետը •տնում է, որ.
ա/ Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում կեղծ բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոնների դիմաց բոնուսային •ումարներ վճարելու հետևանքով, Աննա Ղազարյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակությամբ ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 284.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, Անի Սիմոնյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակության ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 335.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, իսկ Ռուզաննա Ղարիբյանի կողմից ընդունվել է իրականությանը չհամապատասխանող բովանդակության ՀԴՄ կտրոններ, որոնց դիմաց վճարվել է` 3.845.000 ՀՀ դրամ բոնուսային •ումար, որով և պետությանը պատճառվել է վնաս, ընդամենը պետությանը պատճառված վնասի չափը կազմում է` 4.464.000 /284.000+335.000+3.845.000/ դրամ:
Փորձա•ետ Սամվել Հովհաննիսյանի ցուցմունքով, համաձայն որի` ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից բոնուսների վճարման համար հիմք հանդիսանալու ոչ ենթակա ՀԴՄ կտրոններ ընդունելու և խմբաքանակներում ներառելու արդյունքում ավել բոնուսներ են վճարվել և պետությանը պատճառվել է վնաս 3.132.000 ՀՀ դրամ •ումարի չափով:
ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեից 2010 թվականի նոյեմբերի 8-ին ստացված և այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ներքին դիտարկման վարչության աշխատակիցների կողմից ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության թիվ 0037 բաժանմունքում ընտրանքային ուսումնասիրությունների վերաբերյալ զեկուցա•րով, Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում իրականացված մասնա•իտական ստու•ման /ուսումնասիրության/ արդյունքում կազմված կեղծ ՀԴՄ կտրոնների վերաբերյալ տեղեկանքներով և արձանա•րություններով:
2011 թվականի հունվարի 26-ին թիվ 0037 փոստային բաժանմունքից ՀԴՄ կտրոնների փաթեթներն առ•րավելու մասին արձանա•րությամբ, համաձայն որի` ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնից առ•րավվել են Երևան քաղաքի թիվ ... 0037, ... փոստային բաժանմունքից 2010թ. ընթացքում վճարված բոնուսային •ումարների վճարման հիմք հանդիսացող ՀԴՄ կտրոնների փաթեթները` թվով 15 պարկ:
Թիվ 0037 փոստային բաժանմունք հանձնված կասկածելի ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակների ծրարների 26.08.2011թ.-ի զննության արձանա•րությամբ, համաձայն որի կասկածելի ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներ պարունակող ծրարներն իրենցից ներկայացնում են սպիտակ •ույնի ստվարաթղթից պատրաստված ծրարներ, որոնց դիմային հատվածում •րառված է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության համապատասխան բաժանմունքի համարը, ներկայացված ՀԴՄ կտրոններ պարունակող ծրարի հերթական համարը, ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակների •ործարքների ընդհանուր •ումարը և դրա դիմաց վճարվող բոնուսային •ումարը, ներկայացման ամսաթիվը, որոնք հաստատված են օպերատորի ստորա•րությամբ և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության կնիքով: Ծրարների մեջ առկա են ներկայացված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակները, քաղաքացու անձնա•րի պատճենը, ինչպես նաև դիմում` բոնուսային •ումարը վճարելու վերաբերյալ:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնների /ՀԴՄ/ առկայությամբ:
Վերլուծելով և •նահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է •տնում և •ործի փաստական հան•ամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասին, որով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործության բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել, հարևանների կողմից բնութա•րվում է դրականորեն:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է այն, ինչպես նաև այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքի տակ է •տնվում անչափահաս դուստրը, ամբաստանյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից հատուցվել է 500.000 ՀՀ դրամը:
Ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվություն ծանրացնող հան•ամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի: Դատարանը •տնում է, որ Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ Ազ•ային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 15-րդ կետի համաձայն, ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցա•ործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ: Արմեն Ավետիսյանը հանրորեն վտան•ավոր արարքը կատարել է 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին:
Սույն քրեական •ործով բացակայում են համաներման մասին հիշյալ որոշման 9-րդ կետում նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են ար•ելք հանդիսանալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման համար:
Հիմք ընդունելով վերը նշվածը, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ Ազ•ային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Համաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, համաձայն որի պատժից պետք է ազատել այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
Անդրադառնալով մեղադրող Լեռնիկ Հովհաննիսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` դատարանը •տնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի պահանջների համաձայն` հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերական•նման, իսկ հայցապահանջը վերաբերում է միայն հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին: Բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների հարցին` դատարանը •տնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դամարկղային կտրոնները պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի 03.05.2012թ.-ի •ույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի անշարժ և շարժական •ույքի վրա դրված կալանքին` •տնում է, որ վերը նշված •ույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 119-րդ, 163-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով, ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել տու•անքի նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսնապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանին ազատել նշանակված պատիժը կրելուց:
Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորա•րությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մեղադրողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` Արմեն Ավետիսյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող և ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնները թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի 03.05.2012թ. •ույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի անշարժ և շարժական •ույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Դատական ակտի ամսաթիվը 07-09-2012
Կիրառվել է համաներում
Ամսաթիվ 07-09-2012
Որոշման բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0158/01/12

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
07.09.2012թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանըª նախա•ահությամբ դատավոր Արմեն Խաչատրյանի, քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Լեռնիկ Հովհաննիսյանի, ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի, ուսումնասիրելով Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի /ծնված 24.09.1968թ.-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին թոշակառու ծնողները և անչափահաս երեխան, աշխատում է ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքում, որպես բաժնի պետ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք. Երևան, Քրիստափորի 9 շենք, բնակարան 22 հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը/ վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 քրեական •ործի նյութերը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական •ործը: 2010 թվականին թիվ 83104510 քրեական •ործն ընդունվել է վարույթ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի կողմից: 2012 թվականի մայիսի 3-ին թիվ 83104510 քրեական •ործից անջատվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական •ործի մասը, որին շնորհվել է թիվ 69103612 համարը:
2012 թվականի մայիսի 3-ին Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքների կատարման համար, որ ՙնա աշխատելով ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կար•ադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության ՙՀարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պար•ևավճարների տրամադրման կար•ը հաստատելու մասին՚ թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կար•ի և ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու ՙՀայփոստ՚ ՓԲ ընկերության միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանա•րի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային •ումարներ տրամադրելու լիազորությամբ: Արմեն Ավետիսյանը 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, չարաշահելով իր կար•ադրիչ լիազորությունները, •ործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օ•տին օ•տա•ործելով` 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ընթացքում վերջինիս կողմից հավաքված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքա•րված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնա•րերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքա•րելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային •ումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող •ույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի •ործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք՚:
2012 թվականի մայիսի 8-ին թիվ 69103612 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանը դատարանին հայտնեց, որ չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ կիրառվի ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 26.05.2011թ.-ի որոշումը:
Դատարանը •տնում է, որ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 քրեական •ործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պետք է կարճել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 26.05.2011թ.-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն պետք է քրեական հետապնդում չհարուցել, քրեական հետապնդում չիրականացնել, ինչպես նաև կարճել մինչև 2011 թվականի մայիuի 1-ը կատարած հանցա•ործությունների վերաբերյալ դատարանի վարույթում •տնվող քրեական •ործերը որոնցով` անձինք մեղադրվում են այնպիuի հանցա•ործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեuված է պատիժ` ոչ ավելի, քան երեք տարի ժամկետով ազատազրկում:
Նկատի ունենալով, որ Ա. Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղսա•րված արարքն ըստ առաջադրված մեղադրանքի կատարել է մինչև 2011 թվականի մայիսի մեկը, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է ազատազրկում առավելա•ույնը 3 տարի ժամկետով, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի` քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործերի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ընդունվել է համաներման ակտ, ուստի դատարանը •տնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/ 0058/01/12 քրեական •ործի վարույթը Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պետք է կարճել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել:
Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-կետով, ՀՀ ԱԺ ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ Ազ•ային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 քրեական •ործի վարույթը Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճել և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`

դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ 26-05-2011
Համաներման մասին որոշման հոդված 6
Համաներման մասին որոշման մաս 2
Հոդված
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 10-10-2012
Էջերի քանակ 208
Էջերի քանակ 163
Էջերի քանակ 120
Էջերի քանակ 89
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 10-10-2012
Էջերի քանակը 208, 163, 120, 89
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-16076
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 12-10-2012
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 22-05-2013
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 24-05-2013
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 31-05-2013
Էջերի քանակ 208
Էջերի քանակ 163
Էջերի քանակ 120
Էջերի քանակ 206
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 01-06-2013
Էջերի քանակը 208,163,120,206
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0058/01/12
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 08-10-2012
Ամսաթիվ 08-10-2012
Ում կողմից է բերվել բողոքը Ամբաստանյալի օրինական ներկայացուցիչ
Բողոքը բերող անձը
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արմեն Ավետիսյան
Բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի /ՀՀ քր.օր. 214 հոդ. 2-րդ մասով - տուգանք` 350.000 ՀՀ դրամի չափով , 26.05.2012թ. ՀՀ ԱԺ <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման կիրառմամբ ազատվել է պատժից , քաղ.հայց` 2.632.000 ՀՀ դրամ / վերաբերյալ 07.09.2012թ. դատավճիռը` քաղ.հայցի մասով , այն է` քաղ.հայցը մերժել , ՀՀ Գլխավոր դատախազությանը իրավունք վերապահել քաղաքացիական հայցով դատարան դիմելու իրավունք :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Մակագրել
Ամսաթիվ 10-10-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Արարատ
Ազգանուն Պետրոսյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 12-10-2012
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց Չկա
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 16-10-2012
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 26-10-2012
Ուղարկվել է ծանուցագիր 16-10-2012
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-11-2012
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 14-11-2012
Ամբաստանյալ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Ավետիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Գործ № ԵԱՔԴ/0058/01/12

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը նախագահող
դատավոր` Ա. Խաչատրյան


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


14 նոյեմբերի 2012 թվականի ք. Երևան


ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետև նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ս. ՂՐՋՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
դատախազ` Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
քաղ. պատասխանողի
ներկայացուցիչ` Մ. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մամիկոն Մանուկյանի բերած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, խաբեության եղանակով, հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կեղծ կտրոնների օգտագործմամբ գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով: Այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 1-2/

2. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ պետ Է. Սարիկյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննության կատարման համար կազմվել է քննչական խումբ, որում ընդգրկվել են ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը /քննչական խմբի ղեկավար/, ՊԵԿ ՔՎ ՀԿԳ քննիչ Ա. Մարգարյանը /քննչական խմբի անդամ/, ՊԵԿ ՔՎ քննիչ Հ. Ավետյանը /քննչական խմբի անդամ/:
Քրեական գործը թողնվել է ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի վարույթում, որը ղեկավարելու է մյուս քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 5/

3. Ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանի 2010թ. նոյեմբերի 6-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /հ.1 գ-թ 6/

4. ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, ՔԳՎ պետ Գ. Համբարձումյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին: Քննչական խմբի կազմում ընդգրկվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանը, նույն վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա. Պողոսյանը, ավագ քննիչ Է. Պողոսյանը, քննիչ Թ. Նալբանդյանը, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը: /հ.1 գ-թ 35/

5. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ նախաքննությունը քննչական խմբին հանձնարարված թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և ղեկավարել է քննչական խմբի քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 36/

6. ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, ՔԳՎ պետ Գ. Համբարձումյանի 2010թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է քննչական խմբին: Քննչական խմբի կազմում ընդգրկվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանը, քննիչ Թ. Նալբանդյանը, ՔԳՎ 1-ին վարչության կազմտեսչական և վերլուծական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Ղազարյանը, ՔԳՎ Կոտայքի մարզային քննչական բաժնի Նաիրիի քննչական բաժանմունքի քննիչ Վ. Ալեքսանյանին, ՔԳՎ տրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ. Հովհաննիսյանը և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ ավագ քննիչ Ա. Ասատրյանը: /հ.1 գ-թ 84/

7. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2010թ. դեկեմբերի 6-ի որոշմամբ նախաքննությունը քննչական խմբին հանձնարարված թիվ 83104510 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և ղեկավարել է քննչական խմբի քննիչների գործողությունները: /հ.1 գ-թ 85/

8. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործով Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: /հ.2 գ-թ 136-138/

9. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Է. Հակոբյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործից անջատվել և առանձին վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի մասը` շնորհելով թիվ 69103612 քրեական գործի համարը: Թիվ 69103612 քրեական գործում առանձնացվել է փաստաթղթերի կրկնօրինակները, իսկ նույն փաստաթղթերի բնօրինակները թողնվել է թիվ 83104510 քրեական գործում` բացառությամբ մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի հետ կատարված և նրան առնչվող քննչական գործողությունների արձանագրությունների, նրանց վերաբերյալ կայացված դատավարական որոշումների` ըստ հատորներին կից հարակից ցուցակների: /հ.1 գ-թ 1-2/

10. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ քննիչ Գ. Հովհաննիսյանի 2012թ. մայիսի 3-ի որոշմամբ 83104510 քրեական գործով մեղադրյալ Արմեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: /հ.2 գ-թ 145-146/

11. 2012թ. մայիսի 8-ին թիվ 69103612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2012թ. մայիսի 134-ին: /հ.2 գ-թ 154-163 և հ.3 գ-թ 1/

12. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. մայիսի 14-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2012թ. մայիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.3 գ-թ 2 և 6/

13. ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանը 2012թ. հունիսի 6-ին հայցադիմում է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` խնդրելով թիվ 69103612 քրեական գործի հետ միասին քննել նաև սույն հայցադիմումը և Արմեն Ավետիսյանից` հօգուտ պետական բյուջե բռնագանձել 2.632.000 դրամ գումար: Որպես քաղաքացիական հայցի ապահովման միջոց` արգելանք դնել Արմեն Ավետիսյանի անձնական միջոցների վրա: /հ.3 գ-թ 61-62/

14. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12 քրեական գործի վարույթն Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել է և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է: /հ.4 գ-թ 76-77/

15. Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրհիսնապատիկի` 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱԺ <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն` ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց: Ա. Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է նաև` մեղադրողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` Ա. Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող և <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության փոստի փոխանակման կենտրոնին ի պահ հանձնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնները թողնել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննչական վարչության տնօրինությանը թիվ 83104540 քրեական գործին կցելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության 1-ին բաժնի պետի տեղակալ Էդ. Հակոբյանի` 03.05.2012թ. գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Ա. Ավետիսյանի անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պահպանվելու է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում: /հ.4 գ-թ 78-84/

16. Քաղաքացիական պատասխանող Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանը 2012թ. հոկտեմբերի 8-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:

17. ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանը 2012թ. հոկտեմբերի 25-ին վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան առարկություններ է ներկայացրել Վերաքննիչ դատարան:

18. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2012թ.-ի հոկտեմբերի 12-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2012թ. հոկտեմբերի 16-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել է Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

19. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանը դատապարտվել է այն արարքի համար, որ նա, աշխատելով <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության <<Հարկային վարչության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պարգևավճարների տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 1330-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի և ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ու <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության միջև 2010թ. ապրիլի 9-ի կնքված թիվ FS-010410 պայմանագրի համաձայն, ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային գումարներ տրամադրելու լիազորությամբ: Ա. Ավետիսյանը 2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օգտին օգտագործելով, 2010թ. 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ընթացքում վերջինիս կողմից հավաքված ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքագրելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի գործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

20. Քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանն իր վերաքննիչ բողոքում, անդրադառնալով մեղադրող Լ. Հովհաննիսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին մասնավորապես նշել է, որ ի սկզբանե քաղաքացիական հայցը պետք է ներկայացվեր ոչ թե Ա. Ավետիսյանի դեմ, այլ պետք է ներկայացվեր ընդդեմ <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի` հիմք ընդունելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ վնասը պատճառվել է <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի աշխատող` Ա. Ավետիսյանի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս, ինչն ամբողջ ծավալով ենթակա է հատուցման <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի կողմից: Ավելին, Ա. Ավետիսյանն ընդունել է իր մեղքը, դա հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճռով: Ա. Ավետիսյանը գործել է աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, որը ևս մեկ անգամ հիմնավորում է իրենց կողմից վկայակոչված օրենսդրական նորմը, այսինքն` <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն պարտավոր է հատուցել իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը:
Հղում կատարելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի իրավական դրույթների վրա, բողոքի հեղինակը նշել է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը տեղյակ չի եղել քաղաքացիական հայցի մասով իր իրավունքների պաշտպանության համար կիրառելի նորմերից, և այդ անտեղյակության հետևանքով էլ քաղաքացիական հայցն ընդունել է: Սակայն պետք է նկատի ունենալ նաև այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ա. Ավետրսյանի վերաբերյալ մասն ընդհանուր քրեական գործում մեկ էպիզոդ է, այս քրեական գործով որպես ամբաստանյալներ ներգրավված են <<Հայփոստ>> ՓԲԸ մի շարք փոստային բաժանմունքների պետեր` իրավաբանական անձի աշխատակիցներ, որոնց վրա նույնպես հարուցվել են քրեական գործեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ և 214-րդ հոդվածների հատկանիշներով: Ընդ որում ամբողջ քրեական գործով հասցված վնասն ավելի քան 160.000.000 ՀՀ դրամ է, որպիսի վնասը վերջին հաշվով, պետք է փոխհատուցի <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն, քանի որ ՀՀ ի դեմս ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի և <<Հայփոստ>> ՓԲԸ միջև կնքվել է հսկիչ դրամարկղային կտրոններով քաղաքացիների շահած բոնուսները /գումարները/ վճարելու պայմանագիր: Պայմանագրի հիման վրա <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ն պետբյուջեից հատկացված գումարներով պետք է վճարեր քաղաքացիների բոնուսները և դրա դիմաց ստանար միջնորդավճար:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել առերևույթ դատական սխալ, որի արդյունքում քաղաքացիական հայցի մասով կայացվել է անհիմն դատական ակտ, ուստի այն քաղաքացիական հայցի մասով բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման:

21. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380-րդ, 381-րդ հոդվածներով` քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Առաջին ատյանի դատարանի 07.09.2012թ. կայացված դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել, այն է` քաղաքացիական հայցը մերժել, ՀՀ գլխավոր դատախազությանը իրավունք վերապահել քաղաքացիական հայցով դատարան դիմելու իրավունք:

22. Ավագ դատախազ Լ. Հովհաննիսյանն իր պատասխան առարկություններում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 07.09.2012թ. թիվ ԵԱՔԴ/0158/01/12 դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի ապօրինի գործողությունների հետևանքով է պետությանը պատճառվել ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս, ուստի անձամբ էլ պարտավոր է հատուցել հասցված վնասը:
Բացի այդ, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի շահերը պաշտպանել է փաստաբան Կարինե Քաջազնունին, որն է նրան պարզաբանել է ինչպես առաջադրված մեղադրաքնի, այնպես էլ` ներկայացված հայցապահանջի էությունը, որից հետո ամբաստանյալը լիովին ընդունել է իր մեղքը և ներկայացված 2.632.000 ՀՀ դրամի հայցապահանջը:
Վերը նշվածից էլ ելնելով` Առաջին ատյանի դատարանն իր 07.09.2012թ. թիվ ԵԱՔԴ/0158/01/12 դատական ակտով բավարարել է մեղադրողի կողմից ներկայացրած քաղաքացիական հայցը:
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական ակտը կայացնելիս թույլ չի տրվել դատական սխալ, չի կայացվել անհիմն դատական ակտ և պահպանվել են ինչպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի, այնպես էլ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների պահանջները:
Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները` ավագ դատախազը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռն օրինական է և հիմնավորված և այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի բողոքն անհիմն է և ենթակա են մերժման։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով քաղաքացիական պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի ելույթները, լսելով դատախազի ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.

23. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից:
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
2. Վնաս պատճառած անձն ազատվում է այն հատուցելուց, եթե ապացուցում է, որ վնասն իր մեղքով չի պատճառվել: Օրենքով կարող է նախատեսվել վնասի հատուցում` վնաս պատճառողի մեղքի բացակայությամբ:
3. Օրինաչափ գործողություններով պատճառված վնասը հատուցվում է օրենքով նախատեսված դեպքերում:
4. Վնասի հատուցումը կարող է մերժվել, եթե վնասը պատճառվել է տուժողի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ:
5. Պատճառված վնասի համար պատասխանատվությունից ազատվում է այն անձը, որն օգնություն է ցուցաբերել այլ անձի և (կամ) օգնության նպատակով անհատույց կարգով որևէ գույք է տրամադրել ի շահ այլ անձի, եթե վնասի չափը չի գերազանցում ցուցաբերած օգնության կամ տրված օգնության չափը:>>:

24. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Իրավաբանական անձը կամ քաղաքացին հատուցում է իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը:
2. Սույն գլխի կանոնների համաձայն` աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
3. Տնտեսական ընկերակցությունները հատուցում են իրենց մասնակիցների կողմից ընկերակցության ձեռնարկատիրական կամ այլ գործունեություն իրականացնելիս պատճառված վնասը:>>:

25. Առաջին ատյանի դատարանն անդրադառնալով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցին, գտել է, որ ներկայացված քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` Ա. Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 2.632.000 /երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար/ ՀՀ դրամ, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, քանի որ ՀՀ քրական դատավարության օրենսգրքի պահանջների համաձայն` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերականգման, հայցապահանջն անմիջականորեն վերաբերում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին, բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:

26. Պատասխանողի ներկայացուցիչը վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածը դրույթները, նշել է, որ վնասը պատճառվել է <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի աշխատող` Ա. Ավետիսյանի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս, ինչն ամբողջ ծավալով ենթակա է հատուցման <<Հայփոստ>> ՓԲԸ-ի կողմից:

27. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի իրավական բովանդակության վերլուծությունից հետևում է, որ իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը իրավաբանական անձի կողմից հատուցելու համար օրենսդիրը որպես պարտադիր պայման է համարել աշխատանքային, ծառայողական, պաշտոնեական պարտականությունների իրականացման ընթացքում պատճառված վնասի առաջացումը:
Այսինքն, համաձայն նշված հոդված դիսպոզիցիայի` աշխատողը պետք է գործի իրավաբանական անձի կողմից սահմանված գործառութային պարտականությունների կատարման շրջանակում կամ վերջինիս առաջադրանքով:
Ինչպես երևում է սույն գործի նյութերից, ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանը չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին, կատարել է այնպիսի արարք, որի հետևանքով պետության պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս, այն է` <<…ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, դրանք ձևակերպել առանց այդ քաղաքացիների ներկայությամբ և ելքագրելով 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար` պետությանը պատճառել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ ապօրինի գործողությունները կատարելու համար Արմեն Ավետիսյանը ստացել է ընդհանուր 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք…>> /տես դատավճիռը/:

28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
Գործի նյութերից երևում է, որ սույն գործով մեղադրանքի կողմը քաղաքացիական հայցը ներկայացրել է ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի դեմ:

29. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով քաղաքացիական պատասխանող Ա. Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանգում է հետևության, որ սույն գործով կիրառելի չեն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի կանոնները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետությանը պատճառված վնասը սույն գործով պետք է դիտարկել որպես աշխատանքային պարտականության շրջանակներից դուրս` ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ կատարված հանցագործության անմիջականորեն հետևանք, հետևաբար սույն գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցի լուծման համար պետք է կիրառել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետության պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի` ամբաստանյալ Ա. Ավետիսյանի կողմից:

30. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարարելով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը, հանգել է ճիշտ հետևության և կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, իսկ քաղաքացիական պատասխանողի ներկայացուցիչ Մ. Մանուկյանի բողոքում առկա փաստարկները հիմք չեն կարող հանդիսանալ դատական ակտը բեկանելու և քաղաքացիական հայցը մերժելու համար:

31. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը նշված հիմքերով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012թ. սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանություններն ու եզրահանգումներն` անհիմն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393- 394-րդ, 402-րդ հոդվածբերով ` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 14-11-2012
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 10-12-2012
Էջերի քանակը 208, 163, 120, 145
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 10-12-2012
Էջերի քանակը 208, 163, 120, 145
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը Ե-17844/12
Գործը բողոքարկվել է
Ամսաթիվ 19-12-2012
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0058/01/12
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 12-12-2012
Բողոք բերող անձինք Ամբաստանյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ամբաստանյալ`Արմեն Բաբկենի Ավետիսյան
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
Գործի առաքման ամսաթիվը 10-12-2012
Գրության համարը Ե-17844
Գործի ստացման ամսաթիվը 19-12-2012
Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ 4 հատոր
Գործի համարը ԵԱՔԴ/0058/01/12
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը 1
Մակագրել
Ամսաթիվ 19-12-2012
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Ավետիսյան
Դատավոր
Անուն Համլետ
Ազգանուն Ասատրյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 21-01-2013
Որոշման առաքման ամսաթիվը 25-01-2013
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-02-2013
Ուղարկվել է ծանուցագիր 06-02-2013
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակի
Ամսաթիվ 15-02-2013
Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի Քաղացիական հայցի մասով բեկանվել է դատական ակտը և քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0058/01/12





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԱՔԴ/0058/01/12
Նախագահող դատավոր՝ Ա.Պետրոսյան
Դատավորներ՝ Ս.Համբարձումյան
Մ.Պետրոսյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ


2013 թվականի փետրվարի 15-ին ք. Երևանում


դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 83104510 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ կետերի հատկանիշներով:
2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին թիվ 83104510 քրեական գործի նախաքննությունը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությանը:
2012 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ Արմեն Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նախաքննական մարմնի 2012 թվականի մայիսի 3-ի որոշմամբ թիվ 83104510 քրեական գործից անջատվել և ինքնուրույն վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի մասը, որին շնորհվել է 69103612 համարը:
2012 թվականի մայիսի 8-ին Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ 69103612 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ՝ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 6-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կարճվել է, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով Ա.Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 350.000 (երեք հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը, և Ա.Ավետիսյանն ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց: Մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամ:
3. Ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի կողմից քաղաքացիական հայցի մասով բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` թողել օրինական ուժի մեջ:
4. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանը:
Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ա.Ավետիսյանի ներկայացուցիչ Մ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Սույն գործով հաստատված է համարվել հետևյալը.
Ա.Ավետիսյանը, 2010 թվականի ընթացքում աշխատելով «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետի պաշտոնում, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության ծառայող, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական, այն է` ՀՀ կառավարության «Հարկային վարչարարության օժանդակության նպատակով վիճակահանության անցկացման և պարգևավճարների տրամադրման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 1330-Ն որոշման և ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ու «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջև 2010 թվականի ապրիլի 9-ին կնքված թիվ FS-010410 պայմանագրի համաձայն՝ ՀՀ տարածքում ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերող անձանց տրամադրված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների կտրոնների հատուկ համարների վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակները ներկայացնող անձանցից անձը հաստատող փաստաթղթով ընդունելու և դրանց համար հաշվարկված բոնուսային գումարներ տրամադրելու լիազորությամբ:
Ա.Ավետիսյանը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործելով հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Սամվել Թազիյանի օգտին օգտագործելով, 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքագրել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում, Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս: Հիշյալ գործողությունները կատարելու համար Ա.Ավետիսյանը ստացել է 50.000 ՀՀ դրամ առևտրային կաշառք (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 154-162, հատոր 4, թերթ 78-84, 140-144¤:
6. Գործով մեղադրող Լ.Հովհաննիսյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարան է ներկայացվել քաղաքացիական հայց 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամի պահանջի մասին, որտեղ որպես պատասխանող նշվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանը (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 61-62):
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 (երկու միլիոն վեց հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամ: Քաղաքացիական հայցը բավարարելիս Առաջին ատյանի դատարանը, մասնավորապես, պատճառաբանել է, որ «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների համաձայն` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը ենթակա է վերականգնման, իսկ հայցապահանջը վերաբերում է միայն հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասին: Բացի այդ, ամբաստանյալն ընդունել է քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4, թերթ 83-84):
8. Վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, այն թողել է օրինական ուժի մեջ, պատճառաբանելով, որ «սույն գործով կիրառելի չեն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի կանոնները: (…) [Պ]ետությանը պատճառված վնասը սույն գործով պետք է դիտարկել որպես աշխատանքային պարտականության շրջանակներից դուրս` ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ կատարված հանցագործության անմիջականորեն հետևանք, հետևաբար սույն գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցի լուծման համար պետք է կիրառել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի դրույթները» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4, թերթ 132, 133):
9. Ըստ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի և Ա.Ավետիսյանի միջև 2007 թվականի հունվարի 1-ին կնքված թիվ 197 աշխատանքային պայմանագրի և դրանում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին 2008 թվականի հուլիսի 1-ին և 2010 թվականի փետրվարի 15-ին կնքված լրացուցիչ համաձայնագրերի՝ Ա.Ավետիսյանը նշանակվել է թիվ 37 փոստային բաժանմունքի պետ: Նրա գործառույթների մեջ է մտել փոստային բաժանմունքի աշխատանքների կազմակերպումը և վերահսկումը:
Ա.Ավետիսյանը պարտավորվել է ենթարկվել գործատուի կողմից ընդունված ներքին և անհատական իրավական ակտերին: Իր իրավունքներն իրականացնելիս և պարտականությունները կատարելիս պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ, պահպանել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ներքին կարգապահական կանոնները, կրել անձնական և նյութական պատասխանատվություն գործատուին հասցված վնասների համար» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթ 114-130):
10. 2010 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի (այսուհետ նաև՝ «Պրինցիպալ) և «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի (այսուհետ նաև՝ «Գործակալ») միջև կնքվել է թիվ FS-01.04.10 պայմանագիրը: Պայմանագրի համաձայն՝ Գործակալը մատուցում է ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1330-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում շահած կտրոններ տիրապետող ֆիզիկական անձանց բազային պարգևավճարի վճարման ծառայություններ, ուղեցույցով սահմանված կարգով մատուցում է ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակների համար ֆիզիկական անձանց բոնուսների հաշվարկման և վճարման ծառայություններ:
Պրինցիպալն իրավունք ունի՝ պահանջել պայմանագրով նախատեսված ծառայությունները մատուցել պատշաճ կարգով՝ պայմանագրի պայմաններին համապատասխան: Ուղեցույցով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող կտրոնի դիմաց պարգևավճար կամ ուղեցույցով սահմանված պահանջներին ակնհայտ չհամապատասխանող (այդ թվում՝ սույն ուղեցույցով սահմանված կարգով Պրինցիպալի իրականացրած ուսումնասիրությամբ հայտնաբերված) կտրոնների խմբաքանակի դիմաց բոնուս վճարվելու դեպքում Գործակալից պահանջել Պրինցիպալին վերադարձնելու ակնհայտ չհամապատասխանող կտրոնների դիմաց վճարված գումարը, եթե Պրինցիպալը Գործակալին վճարել է վերջինիս կողմից համապատասխան ֆիզիկական անձին վճարված պարգևավճարի և բոնուսի գումարը: Եթե խմբաքանակում հայտնաբերված ակնհայտ չհամապատասխանող կտրոնների թիվը և/կամ գործարքների գումարն այնքան է, որ խախտում է ուղեցույցի 15-րդ կետի պահանջները, ապա Պրինցիպալն իրավունք ունի Գործակալից պահանջել վերադարձնելու ամբողջ խմբաքանակի համար վճարված գումարը:
Պայմանագրի պայմանների խախտման դեպքում կողմերը պատասխանատվություն են կրում ՀՀ օրենքներով սահմանված կարգով: Բանակցությունների արդյունքում համաձայնության չգալու դեպքում վեճերը լուծվում են դատական կարգով՝ ՀՀ օրենսդրության պահանջներին համապատասխան (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 140-145):

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
11. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնց արդյունքում կայացրել է անօրինական, անհիմն որոշում:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքաբերը վերլուծել է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ, 1058-րդ, 1062-րդ հոդվածները և դրա հիման վրա նշել, որ Ա.Ավետիսյանը գործել է աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, այսինքն՝ սույն գործով վնասը պատճառվել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի աշխատող Ա.Ավետիսյանի կողմից՝ իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս: Հետևաբար, սույն գործով քաղաքացիական հայցը պետք է ներկայացվեր ոչ թե Ա.Ավետիսյանի, այլ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի դեմ և վերջինս պարտավոր էր ամբողջ ծավալով հատուցել իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը:
12. Վերոգրյալի հիման վրա՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել: Քաղաքացիական հայցը մերժել՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությանը վերապահելով քաղաքացիական հայցով դատարան դիմելու իրավունք:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
13. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս գործատուի անունից հանդես եկող աշխատողի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
14. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ սույն գործով գույքային վնասը հասցվել է Ա.Ավետիսյանի` աշխատանքային պարտականությունների շրջանակից դուրս կատարված հանցավոր արարքի արդյունքում, հետևաբար այդ վնասը ենթակա է հատուցման ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից:
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար:
2. Քաղաքացիական պատասխանող ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում է հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2. Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
3. Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 156-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատախազը հարուցում և պաշտպանում է հարուցված քաղաքացիական հայցը, եթե խախտվել են պետության գույքային շահերը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին»:
16. Վերոգրյալ իրավադրույթները Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծվել են Փ.Էլիզբարյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ՀՀ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննությունը և լուծումը կանոնակարգված է օրենսգրքի 154-164 հոդվածներով (գլուխ 20-րդ` քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարությունում): Օրենսգրքի 154 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն քրեական դատավարության օրենսգրքով:
Այսինքն քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության և լուծման ընթացքում կիրառվում են քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ գլխով, ինչպես նաև տվյալ օրենսգրքի այլ հոդվածներով սահմանված կանոնները, իսկ այլ կանոններ կարող են կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին» (տե՛ս Փայլակ Էլիզբարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ գործով թիվ ՎԲ-35/07 որոշումը):
17. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձը, ում իրավունքը խախտվել է, կարող է պահանջել իրեն պատճառված վնասների լրիվ հատուցում, եթե վնասների հատուցման ավելի պակաս չափ նախատեսված չէ օրենքով կամ պայմանագրով: (…)»:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից:
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա»:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրավաբանական անձը կամ քաղաքացին հատուցում է իր աշխատողի կողմից աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս պատճառված վնասը:
2. Սույն գլխի կանոնների համաձայն` աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
(…)»:
Մեջբերված քաղաքացիաիրավական դրույթները համակարգային վերլուծության են ենթարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի կողմից Ա.Աբելյանն ընդդեմ անհատ ձեռնարկատեր Հ.Դանիելյանի՝ վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին գործով: Նշված գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ «(…) իրավաբանական անձի աշխատողի կողմից վնաս պատճառվելու դեպքում որպես վնաս պատճառող հանդես է գալիս տվյալ աշխատողը, քանի որ վերջինիս գործողությունների կամ անգործության հետևանքով է պատճառվել վնասը: Միաժամանակ, օրենսդիրը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ աշխատողը տվյալ գործողությունները կատարել է ոչ թե ամբողջությամբ ազատ լինելով դրանց մեջ, այլ իրականացնելով իր աշխատանքային պարտականությունները, որպես պատասխանատվություն կրող սուբյեկտ դիտել է ոչ թե վնաս պատճառողին, այլ այն իրավաբանական անձին (անհատ ձեռնարկատիրոջը), որի աշխատողի կողմից պատճառվել է վնասը: Օրենսդրական նման իրավակարգավորման նպատակն առաջին հերթին կայանում է նրանում, որ աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս վնաս պատճառելու դեպքում աշխատողը գործում է ոչ թե իր, այլ հենց գործատուի անունից, և հետևաբար օրենսդիրը, վնասի հատուցման պարտավորությունը դնելով գործատուի վրա, կարևորել է տուժող կողմի համար որոշակի երաշխիքների ապահովումը պատճառված վնասի ամբողջական վերականգնման առումով, ինչը ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված խախտված իրավունքների վերականգնման ապահովման սկզբունքի դրսևորում է վնասի հատուցման հարաբերություններում:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ դատարանները պետք է հաշվի առնեն, որ նմանատիպ գործերի քննության ժամանակ էական նշանակություն ունի յուրաքանչյուր գործով պարզել` արդյոք վնասը պատճառվել է աշխատող համարվող անձի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` աշխատողը սույն օրենսգրքով սահմանված տարիքի հասած գործունակ քաղաքացին է, որն աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա գործատուի օգտին կատարում է որոշակի աշխատանք` ըստ որոշակի մասնագիտության, որակավորման կամ պաշտոնի:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ աշխատող է համարվում աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավական պայմանագրով աշխատանք կատարող քաղաքացին, եթե նա գործել է կամ պետք է գործեր համապատասխան իրավաբանական անձի կամ քաղաքացու առաջադրանքով և աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ նրա վերահսկողության ներքո:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է նաև աշխատողի կողմից աշխատանքային պայմանագրով սահմանված պարտականությունների կատարման կարգը:
Մասնավորապես, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` աշխատանքային հարաբերությունները աշխատողի և գործատուի փոխադարձ համաձայնության վրա հիմնված հարաբերություններն են (…):
Նույն օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` գործատուները, աշխատողները և նրանց ներկայացուցիչներն իրենց իրավունքներն իրականացնելիս և պարտականությունները կատարելիս պարտավոր են պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ: Աշխատանքային իրավունքների չարաշահումն արգելվում է: Աշխատանքային իրավունքների իրականացմամբ և պարտականությունների կատարմամբ չպետք է խախտվեն այլ անձանց` օրենքներով պաշտպանվող իրավունքներն ու շահերը:
ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 216-րդ հոդվածը սահմանում է նաև, որ աշխատողը պարտավոր է բարեխղճորեն կատարել աշխատանքային պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (…):
Վերոնշյալ նորմերի համադրությունը ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1062-րդ հոդվածի 2-րդ կետի հետ ցույց է տալիս, որ անձը աշխատող համարվելու համար պետք է աշխատի աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա: Միաժամանակ, օրենսդիրը վերջինիս պարտավորեցնում է աշխատանքային պարտականությունները կատարել օրինականության, բարեխղճության և ողջամտության սկզբունքների պահպանմամբ: Աշխատողն աշխատանքային պարտականությունները կատարում է ոչ թե ամբողջովին իր հայեցողությամբ, այլ պարտադիր կերպով ենթարկվելով աշխատանքային ռեժիմին, կազմակերպության ներքին կարգապահական կանոններին, աշխատանքային կարգապահությանը, աշխատանքի սահմանված նորմերին: (…)
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ գործատուն (…) ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի հիման վրա իրականացնում է աշխատողների կողմից աշխատանքային օրենսդրության, աշխատանքային իրավունքի նորմեր պարունակող այլ նորմատիվ իրավական ակտերի և կոլեկտիվ պայմանագրերի կատարման նկատմամբ ոչ պետական վերահսկողությունը: Այսինքն` օրենսդիրը, գործատուին իրավունք ընձեռելով սահմանել վերոնշյալ ակտերը, միաժամանակ վերջինիս իրավունք է ընձեռել վերահսկողություն իրականացնել դրանց պահպանման նկատմամբ:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը եզրակացնում է, որ գործատուն պատասխանատվություն է կրում իր աշխատողի կողմից հասցված վնասի համար ոչ միայն այն դեպքում, երբ վերջինս գործել է գործատուի առաջադրանքով, այլ նաև այն դեպքում, երբ աշխատողը պարտավոր էր նման կերպ գործել: Դեռ ավելին, աշխատողը պետք է գործի աշխատանքների անվտանգ կատարման նկատմամբ գործատուի վերահսկողության ներքո, այսինքն` գործատուն պարտավորվում է պատշաճ կերպով վերահսկել իր աշխատողների կողմից աշխատանքային պարտականությունների (այդ թվում կարգապահական կանոնների) պատշաճ կատարումը, իսկ բոլոր այն դեպքերում, երբ աշխատողն իր աշխատանքային պարտականությունները կատարում է գործատուի վերահսկողությունից դուրս, դրանով իսկ խախտելով աշխատանքային պայմանագիրը, ապա նա ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթի իմաստով չի դադարում աշխատող լինելուց, դրանից բխող հետևանքներով (…)» (տե՛ս Ա.Աբելյանն ընդդեմ անհատ ձեռնարկատեր Հ.Դանիելյանի՝ վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԿԴ/0125/02/11 որոշումը):
18. Սույն որոշման 15-րդ կետերում մեջբերված և Փ.Էլիզբարյանի գործով որոշմամբ վերլուծված քրեադատավարական նորմերը մեկնաբանելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի կողմից ձևավորված և սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում ներկայացված քաղաքացիական հայցով, առանձին դեպքերում, մեղադրյալի գործողությունների արդյունքում հասցված վնասի համար պատասխանատվություն կարող է կրել նաև իրավաբանական անձը: Մասնավորապես, բոլոր այն դեպքերում, երբ գործի քննության ընթացքում կպարզվի, որ վնասը պատճառվել է աշխատողի կողմից իր աշխատանքային (ծառայողական, պաշտոնեական) պարտականությունները կատարելիս, վնասի հատուցման պարտականությունը, քաղաքացիական օրենսդրությանը համապատասխան, պետք է կրի գործատուն՝ իրավաբանական անձը, որի աշխատողն է հանդիսացել և որի անունից, գործատուի հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա, գործել է ամբաստանյալը: Ընդ որում, այս դեպքում համապատասխան իրավաբանական անձը, ում վրա քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված քաղաքացիական հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար, պետք է պատշաճ կերպով մասնակից դարձվի գործի քննությանը` ներգրավվի որպես քաղաքացիական պատասխանող, որպեսզի իր իրավունքների իրականացման և պարտականությունների կատարման հնարավորություն ունենա:
19. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Ավետիսյանը 2010 թվականի փետրվարի 15-ից աշխատել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ում՝ որպես Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ, օժտված է եղել կարգադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով: Աշխատանքային պայմանագրի համաձայն՝ նա պարտավորվել է ենթարկվել գործատուի կողմից ընդունված ներքին և անհատական իրավական ակտերին, պահպանել օրենքը, գործել բարեխիղճ և ողջամիտ, պահպանել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի ներքին կարգապահական կանոնները (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը):
Սույն գործի նյութերից երևում է նաև, որ 2010 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի և «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջև կնքվել է թիվ FS-01.04.10 պայմանագիրը, որով «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն պարտավորվել է մատուցել ՀՀ կառավարության 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1330-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում շահած կտրոններ տիրապետող ֆիզիկական անձանց բազային պարգևավճարի վճարման, ՀՀ կառավարության որոշմամբ սահմանված կարգով իրականացված վիճակահանության արդյունքում չշահած կտրոնների խմբաքանակների համար ֆիզիկական անձանց բոնուսների հաշվարկման և վճարման ծառայություններ (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը):
Սույն գործով ստորադաս դատարանները հաստատված են համարել, որ Ա.Ավետիսյանը, հանդիսանալով Երևան քաղաքի թիվ 0037 փոստային բաժանմունքի պետ և օժտված լինելով կարգադրիչ և վարչատնտեսական լիազորություններով, չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործել հակառակ ընկերության շահերին և այդ լիազորությունները Ս.Թազիյանի օգտին օգտագործելով՝ 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 2010 թվականի 2-րդ և 3-րդ եռամսյակների ՀԴՄ կտրոնների խմբաքանակներում կեղծ, իրականում կազմակերպությունների անվամբ չելքագրված և վերջիններիս ֆիսկալային հաշվետվություններին չհամապատասխանող ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակներ է ընդունել տարբեր քաղաքացիների անձնագրերի պատճեններով, որոնք ձևակերպել է առանց այդ քաղաքացիների ներկայության ու ելքագրել է 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար: Այն ամբողջությամբ փոխանցել է ՀԴՄ կեղծ կտրոններ ներկայացրած անձին: Արդյունքում Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառվել է ծանր հետևանքներ առաջացնող գույքային վնաս (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը):
Գործի նյութերից երևում է նաև, որ գործի դատական քննության ընթացքում մեղադրողը ներկայացրել է քաղաքացիական հայց, որով որպես պատասխանող նշել է Ա.Ավետիսյանին և խնդրել է նրանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը):
Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճռով մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարվել է` վճռվել է ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.632.000 ՀՀ դրամ (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավորված և իրավաչափ դատական ակտ, այն թողել է օրինական ուժի մեջ (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը):
Գործի նյութերից երևում է նաև, որ Ա.Ավետիսյանի գործատուն` «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, սույն գործող քաղաքացիական պատասխանող չի ճանաչվել:
20. Սույն որոշման 15-18-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 19-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Ա.Ավետիսյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ գործողությունները կատարելիս` ՀԴՄ կտրոններ պարունակող խմբաքանակների դիմաց 3.132.000 ՀՀ դրամի բոնուսային գումար ձևակերպելիս և ելքագրելիս, հանդես է եկել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի անունից, նրա հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա կատարել է պաշտոնի անձնագրով նախատեսված որոշակի աշխատանքներ` աշխատանքային օրենսդրության և ներքին իրավական ակտերի պահանջներին համապատասխան: Սակայն Ա.Ավետիսյանը չարաշահել է իր կարգադրիչ լիազորությունները, գործել է հակառակ ընկերության շահերին և աշխատանքային պայմանագրով նախատեսված իր լիազորություններն օգտագործել այլ անձի օգտին՝ արդյունքում պետությանը պատճառելով 3.132.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այլ խոսքով՝ սույն գործով գույքային վնասը պատճառվել է «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի աշխատող համարվող և գործատուի անունից հանդես եկող անձի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունները կատարելիս: Մինչդեռ ստորադաս դատարանների կողմից այս հանգամանքն անտեսվել է, որի հետևանքով «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն գործով դատավարության մասնակից չի դարձվել, որպես քաղաքացիական պատասխանող չի ներգրավվել, իսկ քաղաքացիական հայցը ներկայացվել է բացառապես ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի դեմ, և Առաջին ատյանի դատարանը, ամբողջությամբ բավարարելով քաղաքացիական հայցը, վճռել է պահանջված գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանից:
Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր չէ ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ սույն գործով գույքային վնասը հասցվել է Ա.Ավետիսյանի` աշխատանքային պարտականությունների շրջանակից դուրս կատարված հանցավոր արարքի արդյունքում և ենթակա է հատուցման ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից:
21. Վերոգրյալից բացի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն որպես ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետ կնքված թիվ FS-01.04.10 պայմանագրի կողմ, պայմանագրային պարտավորությունները չկատարելու կամ ոչ բարեխիղճ կատարելու դեպքում, կրում է հասցված վնասը փոխհատուցելու պարտականություն: Ուստի սույն գործով գործատուն` «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, այլ ոչ թե ընկերության աշխատողը` Ա.Ավետիսյանը, պետք է ներգրավվեր որպես քաղաքացիական պատասխանող և հայցը հիմնավոր լինելու դեպքում կրեր հասցված վնասը փոխհատուցելու պարտականություն: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ տուժողին պատճառված վնասը փոխհատուցելուց հետո «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն, որպես իր աշխատողի կողմից պատճառված վնասը հատուցած գործատու, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1074-րդ հոդվածի հիմքով ձեռք կբերի հետադարձ պահանջի (ռեգրեսի) իրավունք:
22. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ստորադաս դատարանները թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների էական խախտում: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ թույլ տրված խախտումն ազդել է քաղաքացիական հայցով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և հանգեցրել չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտերի կայացմանը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների հիման վրա ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու հիմք է հանդիսանում: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վճռաբեկ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա ամբաստանյալ Արմեն Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, ինչպես նաև ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը պետք է բեկանել և փոփոխել` մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության՝ հետագայում, պատշաճ քաղաքացիական պատասխանողի ներգրավմամբ, քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Արմեն Բաբկենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը բեկանել, մեղադրողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող` Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 15-02-2013
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
Ամսաթիվ 16-05-2013
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 20-05-2013
Դատարան Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Այլ նշումներ 4 հատոր` 208, 163, 120, 197 թերթ: