Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0142/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Արմեն Մկրտչյան
Արմեն Մկրտչյան Արսենի
Արմեն Մկրտչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-03-01 | 14:00 | 5 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-12-01 | 15:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2011-11-29 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-11-07 | 15:30 | 5 |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0142/01/11
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյանի
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
01 մարտի 2012թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Պետրոսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ` Ս.Սարգսյանի
պաշտպան` Վ.Մանուկյանի ամբաստանյալ` Ա.Մկրտչյանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 60104911 քրեական գործը հարուցվել է 08.03.2011թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ բաժնի քննիչ Հ.Խալաթյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 09.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազություն:
3. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Տ.Պողոսյանի կողմից ընդունվել է վարույթ:
4. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Յու.Ուզունյանի կողմից ընդունվել է վարույթ:
5. Նախաքննության մարմնի 2011թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ Ա.Մկրտչյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
6. Նույն մարմնի 03.10.2011թ. որոշմամբ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
7.10.10.2011թ. Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
8. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Ազարյանի 2011թ. հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 27.10.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
9. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Ա.Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի որոշվել է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ, որպես հուղարկավորության ծախսեր:
10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 29.12.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
11. Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած <<ԲՄՎ>> 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65-րդ և 66-րդ կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են:
Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
12. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` հաշվի է առել կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
13. Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 8-րդ, 10-րդ, 17-րդ, 25-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 64-րդ, 70-րդ, 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 397-րդ հոդվածների և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ պահանջների խախտմամբ։
Վերը հիշատակված պնդումները հաստատվում են ներքոհիշյալ փաստարկներով և քրեական գործի նյութերում եղած կոնկրետ ապացույցներով։
Ուսումնասիրելով դատարանի 01.12.2011թ. դատավճռի հիմքերն ու պատճառաբանությունները, բողոք բերած անձը գտնում է, որ նշված դատական ակտով Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժը նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտմամբ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատավճռի կայացմանը։
Հանգուցյալ Լևոն Տերտերյանի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ բողոք չունի, իսկ նյութական պահանջի քաղ.հայցը թողել է դատարանի հայեցողությանը։ Ինչն իր պաշտպանյալը պատրաստ է ամբողջությամբ փոխհատուցել։
Հանգուցյալ Ռոբերտ Մնացականյանի իրավահաջորդ Կարինե Գասպարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ բողոք, նյութական պահանջ չունի և հրաժարվել է քաղ.հայց ներկայացնելուց։ Վերջինս նաև դատարանից խնդրել է Արմեն Մկրտչյանին ազատազրկման չդատապարտել և նրան թողնել ազատության մեջ։
Վաղուց հայտնի է, որ պատժի նպատակաները փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/։ Այսինքն, պատժի նպատակներն հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրության և հասարակական վտանգավորության համապատասխան պատիժ նշանակելը։ /Ա. Մարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-142/07, կայացվել է 2007 թվականի օգոստոսի 30-ին/։
Նշված սկզբունքներից ելնելով սոցիալական արդարությունը հանդիսանում է <<արդարություն>> կատեգորիայի մակարդակներից մեկը և դրա վերականգնում հնարավոր է, եթե դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքում սահմանված պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 61-րդ հոդվածներ/, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակի արդարացի պատիժ։ /Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ 201/07, կայացվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին/։
ՀՀ քրեական օրենսգրքում պատժի արդարության սկզբունքն ապահովվում է արդարության և պատասխանատվության անհատակացման սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ /Մ. Աբրահամյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-63/07, կայացվել է 2007 թվականի ապրիլի 6-ին/։
Պատիժր նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս` համոզվի. որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին։ /Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-50/07, կայացվել է 2007 թվականի մարտի 30-ին/։
Բողոք բերած անձը հարկ է համարում որպես մեղմացուցիչ հանգամանք նաև անդրադառնալ իր պաշտպանյալի ընտանեկան դրությանը` որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, որն անհրաժեշտ է հաշվի առնել Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Այդ կապակցությամբ առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս ու պատիժ սահմանելիս նույնպես պետք է հատուկ ուշադրություն դարձներ վերոհիշյալ հանգամանքի հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1/ արդյոք ամբաստանյալը հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը,
2/արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները,
3/արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը /հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն/ հիմնավորող փաստական տվյալներ։
Թեև, դատարանը դատական ակտում հակիրճ նշել է, որ իր պաշտպանյալը խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա, այնուամենայնիվ, այդ հանգամանքը՝ որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանի կողմից առանձին արժանի չի գնահատվել։
Այս առումով բողոք բերած անձը նշում է, որ ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին մանկահասակ ու նորածին երեխաների առկայությունը Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժն անխուսափելիորեն ազդում է նրա ընտանիքի անդամների վրա, և կախված ընտանիքի կյանքում անձի ունեցեած դերից, այն կարող է նաև կացության մեջ դնել վերջիններիս։ Այսինքն, իրավամբ, ընտանեկան դրությունը կարող է դիտվել որպես անձի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։ /Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՀՅՔՐԴՅ/0109/01/08, կայացվել է 02.06. 2009թ./ Իսկ ինչ վերաբերում է երրորդ կետում նշված հարցին, ապա այդ առումով Արմեն Մկրտչյանի անձն արատավորող որևէ ապացույց կամ փաստարկ իսպառ բացակայում են։
Դրանք են.
1/ Մեղսագրված հանցանքում Ա.Մկրտչյանի լիովին զղջալու վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ և դատարանում տված ինքնախոստովանական ցուցմունքները, այն, որ Ա.Մկրտչյանը բնակության վայրում բնութագրվում է դրականորեն, որևէ հակաիրավական գործողությամբ նախկինում արատավորված չի եղել, ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում արդեն իսկ մանկահասակ ու նորածին երեխաները, ինչպես նաև ընտանիքի մյուս անդամները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար։
2/ Բացի դա, դատարանը նկատի չի ունեցել, որ Ա.Մկրտչյանը 29.06.2005թ.–ից պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ է գտնվում ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասում, որպես 2-րդ ՀԳմ-ի 1-ին հրաձգային վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար։ Ծառայության ընթացքում սերժանտ Ա.Մկրտչյանը իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, գրագետ և խելացի զինծառայող, արժանացել է հրամանատարության և ողջ անձնակազմի հարգանքին բարձր պատասխանատվության և նվիրաբեր ծառայության համար։ Իր վրա դրված բոլոր պարտականությունները կատարել է ճիշտ, ժամանակին և անթերի, աչքի է ընկել իր կարգապահությամբ։ Մարտական պատրաստությունից հանդես է բերել բարձր ցուցանիշներ։ Ավելին, Արմեն Մկրտչյանը 2007թ. և 2008թ. մասնակցել է Իրաքի Իսլամական Հանրապետության հետպատերազմյան վերականգնողական խաղաղապահ առաքելություններին, 2009թ.-ին Կոսովոյի Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին, 2010-2011թթ. մասնակցել է Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին։ Արտերկրում խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցելու համար ստացել է մեդալներ, բազմիցս արժանացել է հրամանատարության կողմից խրախուսանքների՝ շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 08.08.2007թ., շնորհակալություն զորամասի հրամանատարի կողմից 11.11.2008թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 14.05.2010թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 21.05.2011թ., դրամական պարգև զորամասի հրամանատարի կողմից 30.09.2005թ., պատվոգիր զորամասի հրամանատարի կողմից 26.01.2008թ.։ 22.01.2010թ. սովորել և ավարտել է ՀՀ ՊՆ կից գործող ենթասպայական դասընթացները։ Ա.Մկրտչյանը կարգապահական տույժեր չունի, գիտի պահպանել ռազմական գաղտնիքը, բնավորությամբ հանգիստ ու հավասարակշռված անձնավորություն է։
3/ ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատար, գնդապետ Ա.Սիմոնյանը զորամասի ողջ սպայական անձնակազմի անունից միջնորդել է Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործի դատաքննության արդյունքերով վերջինիս համար ստեղծել հնարավորություն ազատության մեջ մնալու և ՀՀ զինված ուժերի շարքերում ծառայությունը շարունակելու համար։
Վերոհիշյալ բոլոր բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքները, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով, Դատարանի կողմից միանշանակ պետք է իրենց արժանի գնահատականը ստանան, որոնք էլ հիմք կհանդիսանան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների ապահովմանը պատժի նապատակների իրագործման հնարավորության հարցի համար։
Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը.
1/ գործի բացառիկ հանգամանքները.
2/ խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտվելուն ակտիվորեն աջակցելը։
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ։ Այսպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորւթյան աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե իրենց որակական հատկանիշներով որքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում օգտագործված <<բացառիկ>> բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից։
Այսպիսով, գործում առկա ապացույցների հիման վրա անդրադառնալով Ա.Մկրտչյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման շարժառիթներն ու նպատակներին, ինչպես նաև հանցավորի դերին, ապա այս առումով բողոք բերած անձը ցանկանում է նշել, որ ՃՏ պատահարը տեղի է ունեցել բացառապես վերջինիս անզգուշության հետևանքով, որի պատճառով անմիջական վտանգի տակ է դրված եղել նաև Արմեն Մկրտչայնի կյանքն ու առողջությունը։ Եվ միայն դեպքերի պատահական զարգացման արդյունքում է, որ նշված ավտոպատահարի զոհ չի դարձել նաև իր պաշտպանյալը։ Ավելին, ըստ գործով ձեռք բերված ապացույցների, Ա.Մկրտչյանի մասնակցությունը նշված հանցանքի կատարմանը եղել է պատահական, քանի որ նա դեպքի վայրում հայտնվել է տուժող Ռոբերտ Մնացականյանի համար առաջացած ինչ-որ հարցեր լուծելու համար վերջինիս կողմից հեռախոսազանգի միջոցով կանչվելու պատճառով, այլապես իր պաշտպանյալն այդ ժամանակ կլիներ իր տանը՝ ընտանիքի հետ միասին և հետևաբար նշված ավտոպատահարը տեղի չէր ունենա։
15. Բողոք բերած անձը հարկ է համարում ևս մեկ անգամ նշել, որ սույն գործով դեպքը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ.։ Այս դեպքում դատարանը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի դրույթների Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ չի կիրառել <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ մասի 1-ին կետի պահանաջը, համաձայն որի` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած Ա.Սկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը երկու երրորդով ենթակա է կրճատման, որի մասին առաջին ատյանի դատարանը կամ իսպառ մոռացել է, կամ դիտավորյալ անտեսել է և չի արձանագրել իր կողմից 01.12.2011թ. կայացված դատական ակտում։
Այսպիսով, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ 01.12.2011թ. հրապարակված դատավճռի բեկանելը պայմանավորված է այն բանով, որ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 6-րդ կետում և, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված չափանիշներին։ Սույն գործով քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը, երբ ակնհայտ անհամաչափ պատիժ է նշանակվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ և չարդարացված վատթարացվել է նրա վիճակը, հանգեցրել է դատական սխալի, որի արդյունքում ընդունված դատական ակտը չի համապատասխանում օրենքի պահանջներին, օրինականության սկզբունքներին, խաթարում են արդարադատության բուն էությունը։
16. Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ բոլոր այն մեղմացուցիչ հանգամանքները, որոնք առկա են սույն գործում միանշանակ բացառիկ են ու հիմք են տալիս եզրակացնելու, որ Ա.Մկրտչյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և իր պաշտպանյալի նկատմամբ միանգամայն կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ կամ 64-րդ հոդվածի դրույթները, ղեկավարվելով 376-րդ, 376.1-րդ, 377-րդ, 378-րդ, 379-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 397-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։ Արդարադատության արդյունավետությունից ելնելով Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան կամ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի` նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
17. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
I. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով.
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
19.Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը, կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ:
20. Քրեական գործի նյութերից չի բխում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար: Ընդհակառակը, դեպքից հետո նախաքննության ընթացքում, շուրջ յոթ ամիս շարունակ Ա.Մկրտչյանը ժխտել է այն հանգամանքը, որ ավտովթարի պահին ղեկին եղել է ինքը և միայն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների /դեպքին ականատես անձանց հետ առերեսումներ, փորձաքննությունների եզրակացություններ/ ճնշման տակ է իրեն մեղավոր ճանաչել:
21. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով նախատեսված` ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի կողմից հանցանքի կատարման շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս և դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքները, որոնք կարող էին էականորեն նվազեցնել հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք հանդիսանալ վերջինիս վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու համար:
22. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
II.<<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման կիրառմամբ` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրճատելու մասով.
23. <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` <<պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման երկու երրորդով` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, բացառությամբ սույն կետի 5-րդ ենթակետով նախատեսված դեպքերի>>:
Նույն որոշման 13-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` <<համաներման որոշման կատարումը վերապահվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկների պետերին այն անձանց նկատմամբ, որոնք պատիժը կրում են քրեակատարողական հիմնարկներում>>:
24. Նկատի ունենալով, որ դատապարտյալների պատժաչափի չկրած մասի հաշվարկը կատարվում է վերջիններիս նկատմամբ կայացված դատական ակտերն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ուստի համաներման ակտի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափի չկրած մասի կրճատման հարցը կարող է լուծվել նրա նկատմամբ կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետի կողմից:
25. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0142/01/11
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյանի
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
01 մարտի 2012թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Պետրոսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ` Ս.Սարգսյանի
պաշտպան` Վ.Մանուկյանի ամբաստանյալ` Ա.Մկրտչյանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 60104911 քրեական գործը հարուցվել է 08.03.2011թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ բաժնի քննիչ Հ.Խալաթյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 09.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազություն:
3. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Տ.Պողոսյանի կողմից ընդունվել է վարույթ:
4. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Յու.Ուզունյանի կողմից ընդունվել է վարույթ:
5. Նախաքննության մարմնի 2011թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ Ա.Մկրտչյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
6. Նույն մարմնի 03.10.2011թ. որոշմամբ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
7.10.10.2011թ. Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
8. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Ազարյանի 2011թ. հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 27.10.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
9. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով:
Ա.Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի որոշվել է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ, որպես հուղարկավորության ծախսեր:
10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 29.12.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
11. Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած <<ԲՄՎ>> 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65-րդ և 66-րդ կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են:
Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
12. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` հաշվի է առել կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
13. Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 8-րդ, 10-րդ, 17-րդ, 25-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 64-րդ, 70-րդ, 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 397-րդ հոդվածների և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ պահանջների խախտմամբ։
Վերը հիշատակված պնդումները հաստատվում են ներքոհիշյալ փաստարկներով և քրեական գործի նյութերում եղած կոնկրետ ապացույցներով։
Ուսումնասիրելով դատարանի 01.12.2011թ. դատավճռի հիմքերն ու պատճառաբանությունները, բողոք բերած անձը գտնում է, որ նշված դատական ակտով Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժը նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտմամբ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատավճռի կայացմանը։
Հանգուցյալ Լևոն Տերտերյանի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ բողոք չունի, իսկ նյութական պահանջի քաղ.հայցը թողել է դատարանի հայեցողությանը։ Ինչն իր պաշտպանյալը պատրաստ է ամբողջությամբ փոխհատուցել։
Հանգուցյալ Ռոբերտ Մնացականյանի իրավահաջորդ Կարինե Գասպարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ բողոք, նյութական պահանջ չունի և հրաժարվել է քաղ.հայց ներկայացնելուց։ Վերջինս նաև դատարանից խնդրել է Արմեն Մկրտչյանին ազատազրկման չդատապարտել և նրան թողնել ազատության մեջ։
Վաղուց հայտնի է, որ պատժի նպատակաները փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/։ Այսինքն, պատժի նպատակներն հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրության և հասարակական վտանգավորության համապատասխան պատիժ նշանակելը։ /Ա. Մարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-142/07, կայացվել է 2007 թվականի օգոստոսի 30-ին/։
Նշված սկզբունքներից ելնելով սոցիալական արդարությունը հանդիսանում է <<արդարություն>> կատեգորիայի մակարդակներից մեկը և դրա վերականգնում հնարավոր է, եթե դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքում սահմանված պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 61-րդ հոդվածներ/, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակի արդարացի պատիժ։ /Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ 201/07, կայացվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին/։
ՀՀ քրեական օրենսգրքում պատժի արդարության սկզբունքն ապահովվում է արդարության և պատասխանատվության անհատակացման սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ /Մ. Աբրահամյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-63/07, կայացվել է 2007 թվականի ապրիլի 6-ին/։
Պատիժր նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս` համոզվի. որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին։ /Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-50/07, կայացվել է 2007 թվականի մարտի 30-ին/։
Բողոք բերած անձը հարկ է համարում որպես մեղմացուցիչ հանգամանք նաև անդրադառնալ իր պաշտպանյալի ընտանեկան դրությանը` որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, որն անհրաժեշտ է հաշվի առնել Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Այդ կապակցությամբ առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս ու պատիժ սահմանելիս նույնպես պետք է հատուկ ուշադրություն դարձներ վերոհիշյալ հանգամանքի հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1/ արդյոք ամբաստանյալը հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը,
2/արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները,
3/արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը /հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն/ հիմնավորող փաստական տվյալներ։
Թեև, դատարանը դատական ակտում հակիրճ նշել է, որ իր պաշտպանյալը խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա, այնուամենայնիվ, այդ հանգամանքը՝ որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանի կողմից առանձին արժանի չի գնահատվել։
Այս առումով բողոք բերած անձը նշում է, որ ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին մանկահասակ ու նորածին երեխաների առկայությունը Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժն անխուսափելիորեն ազդում է նրա ընտանիքի անդամների վրա, և կախված ընտանիքի կյանքում անձի ունեցեած դերից, այն կարող է նաև կացության մեջ դնել վերջիններիս։ Այսինքն, իրավամբ, ընտանեկան դրությունը կարող է դիտվել որպես անձի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։ /Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՀՅՔՐԴՅ/0109/01/08, կայացվել է 02.06. 2009թ./ Իսկ ինչ վերաբերում է երրորդ կետում նշված հարցին, ապա այդ առումով Արմեն Մկրտչյանի անձն արատավորող որևէ ապացույց կամ փաստարկ իսպառ բացակայում են։
Դրանք են.
1/ Մեղսագրված հանցանքում Ա.Մկրտչյանի լիովին զղջալու վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ և դատարանում տված ինքնախոստովանական ցուցմունքները, այն, որ Ա.Մկրտչյանը բնակության վայրում բնութագրվում է դրականորեն, որևէ հակաիրավական գործողությամբ նախկինում արատավորված չի եղել, ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում արդեն իսկ մանկահասակ ու նորածին երեխաները, ինչպես նաև ընտանիքի մյուս անդամները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար։
2/ Բացի դա, դատարանը նկատի չի ունեցել, որ Ա.Մկրտչյանը 29.06.2005թ.–ից պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ է գտնվում ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասում, որպես 2-րդ ՀԳմ-ի 1-ին հրաձգային վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար։ Ծառայության ընթացքում սերժանտ Ա.Մկրտչյանը իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, գրագետ և խելացի զինծառայող, արժանացել է հրամանատարության և ողջ անձնակազմի հարգանքին բարձր պատասխանատվության և նվիրաբեր ծառայության համար։ Իր վրա դրված բոլոր պարտականությունները կատարել է ճիշտ, ժամանակին և անթերի, աչքի է ընկել իր կարգապահությամբ։ Մարտական պատրաստությունից հանդես է բերել բարձր ցուցանիշներ։ Ավելին, Արմեն Մկրտչյանը 2007թ. և 2008թ. մասնակցել է Իրաքի Իսլամական Հանրապետության հետպատերազմյան վերականգնողական խաղաղապահ առաքելություններին, 2009թ.-ին Կոսովոյի Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին, 2010-2011թթ. մասնակցել է Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին։ Արտերկրում խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցելու համար ստացել է մեդալներ, բազմիցս արժանացել է հրամանատարության կողմից խրախուսանքների՝ շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 08.08.2007թ., շնորհակալություն զորամասի հրամանատարի կողմից 11.11.2008թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 14.05.2010թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 21.05.2011թ., դրամական պարգև զորամասի հրամանատարի կողմից 30.09.2005թ., պատվոգիր զորամասի հրամանատարի կողմից 26.01.2008թ.։ 22.01.2010թ. սովորել և ավարտել է ՀՀ ՊՆ կից գործող ենթասպայական դասընթացները։ Ա.Մկրտչյանը կարգապահական տույժեր չունի, գիտի պահպանել ռազմական գաղտնիքը, բնավորությամբ հանգիստ ու հավասարակշռված անձնավորություն է։
3/ ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատար, գնդապետ Ա.Սիմոնյանը զորամասի ողջ սպայական անձնակազմի անունից միջնորդել է Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործի դատաքննության արդյունքերով վերջինիս համար ստեղծել հնարավորություն ազատության մեջ մնալու և ՀՀ զինված ուժերի շարքերում ծառայությունը շարունակելու համար։
Վերոհիշյալ բոլոր բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքները, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով, Դատարանի կողմից միանշանակ պետք է իրենց արժանի գնահատականը ստանան, որոնք էլ հիմք կհանդիսանան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների ապահովմանը պատժի նապատակների իրագործման հնարավորության հարցի համար։
Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը.
1/ գործի բացառիկ հանգամանքները.
2/ խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտվելուն ակտիվորեն աջակցելը։
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ։ Այսպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորւթյան աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե իրենց որակական հատկանիշներով որքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում օգտագործված <<բացառիկ>> բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից։
Այսպիսով, գործում առկա ապացույցների հիման վրա անդրադառնալով Ա.Մկրտչյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման շարժառիթներն ու նպատակներին, ինչպես նաև հանցավորի դերին, ապա այս առումով բողոք բերած անձը ցանկանում է նշել, որ ՃՏ պատահարը տեղի է ունեցել բացառապես վերջինիս անզգուշության հետևանքով, որի պատճառով անմիջական վտանգի տակ է դրված եղել նաև Արմեն Մկրտչայնի կյանքն ու առողջությունը։ Եվ միայն դեպքերի պատահական զարգացման արդյունքում է, որ նշված ավտոպատահարի զոհ չի դարձել նաև իր պաշտպանյալը։ Ավելին, ըստ գործով ձեռք բերված ապացույցների, Ա.Մկրտչյանի մասնակցությունը նշված հանցանքի կատարմանը եղել է պատահական, քանի որ նա դեպքի վայրում հայտնվել է տուժող Ռոբերտ Մնացականյանի համար առաջացած ինչ-որ հարցեր լուծելու համար վերջինիս կողմից հեռախոսազանգի միջոցով կանչվելու պատճառով, այլապես իր պաշտպանյալն այդ ժամանակ կլիներ իր տանը՝ ընտանիքի հետ միասին և հետևաբար նշված ավտոպատահարը տեղի չէր ունենա։
15. Բողոք բերած անձը հարկ է համարում ևս մեկ անգամ նշել, որ սույն գործով դեպքը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ.։ Այս դեպքում դատարանը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի դրույթների Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ չի կիրառել <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ մասի 1-ին կետի պահանաջը, համաձայն որի` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած Ա.Սկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը երկու երրորդով ենթակա է կրճատման, որի մասին առաջին ատյանի դատարանը կամ իսպառ մոռացել է, կամ դիտավորյալ անտեսել է և չի արձանագրել իր կողմից 01.12.2011թ. կայացված դատական ակտում։
Այսպիսով, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ 01.12.2011թ. հրապարակված դատավճռի բեկանելը պայմանավորված է այն բանով, որ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 6-րդ կետում և, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված չափանիշներին։ Սույն գործով քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը, երբ ակնհայտ անհամաչափ պատիժ է նշանակվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ և չարդարացված վատթարացվել է նրա վիճակը, հանգեցրել է դատական սխալի, որի արդյունքում ընդունված դատական ակտը չի համապատասխանում օրենքի պահանջներին, օրինականության սկզբունքներին, խաթարում են արդարադատության բուն էությունը։
16. Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ բոլոր այն մեղմացուցիչ հանգամանքները, որոնք առկա են սույն գործում միանշանակ բացառիկ են ու հիմք են տալիս եզրակացնելու, որ Ա.Մկրտչյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և իր պաշտպանյալի նկատմամբ միանգամայն կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ կամ 64-րդ հոդվածի դրույթները, ղեկավարվելով 376-րդ, 376.1-րդ, 377-րդ, 378-րդ, 379-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 397-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։ Արդարադատության արդյունավետությունից ելնելով Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան կամ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի` նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
17. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
I. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով.
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
19.Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը, կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ:
20. Քրեական գործի նյութերից չի բխում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար: Ընդհակառակը, դեպքից հետո նախաքննության ընթացքում, շուրջ յոթ ամիս շարունակ Ա.Մկրտչյանը ժխտել է այն հանգամանքը, որ ավտովթարի պահին ղեկին եղել է ինքը և միայն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների /դեպքին ականատես անձանց հետ առերեսումներ, փորձաքննությունների եզրակացություններ/ ճնշման տակ է իրեն մեղավոր ճանաչել:
21. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով նախատեսված` ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի կողմից հանցանքի կատարման շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս և դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքները, որոնք կարող էին էականորեն նվազեցնել հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք հանդիսանալ վերջինիս վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու համար:
22. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
II.<<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման կիրառմամբ` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրճատելու մասով.
23. <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` <<պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման երկու երրորդով` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, բացառությամբ սույն կետի 5-րդ ենթակետով նախատեսված դեպքերի>>:
Նույն որոշման 13-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` <<համաներման որոշման կատարումը վերապահվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկների պետերին այն անձանց նկատմամբ, որոնք պատիժը կրում են քրեակատարողական հիմնարկներում>>:
24. Նկատի ունենալով, որ դատապարտյալների պատժաչափի չկրած մասի հաշվարկը կատարվում է վերջիններիս նկատմամբ կայացված դատական ակտերն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ուստի համաներման ակտի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափի չկրած մասի կրճատման հարցը կարող է լուծվել նրա նկատմամբ կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետի կողմից:
25. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
գործ N ԵԱՔԴ/0142/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
01 դեկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ս.Սարգսյանի
ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի
պաշտպան Վ.Մանուկյանի
տուժողի իրավահաջորդներ` Ս.Տերտերյանի
Կ.Գասպարյանի
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Արսենի Մկրտչյանի (ծնված 06.11.1984թ. ք. Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած խնամքին 2 մանկահասակ երեխա, չդատված, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի ջոկի հրամանատար, սերժանտ, բնակվող ք. Երևան, Մարգարյան 1-ին նրբ. 6-րդ շենք, բն. 35):
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2011 թվականի մարտի 08-ին կատարվել է դեպքը:
2011 թվականի մարտի 08-ին հարուցվել է թիվ 60104911 քրեական գործը:
2011 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Ա. Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2011թ. հոկտեմբերի 11-ին թիվ 60104911 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են՚:
3.Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Մկրտչյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:Ամբաստանյալը պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները և նշել, որ 2011թ. մարտի 08-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ՀՀ Պն 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ Լևոն Սարգսի Տերտերյանի և Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանի հետ իր անձնական օգտագործման ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայով ընթանալիս , թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններ, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից , ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևոր Լևոն Սարգսի Տերտերյանը տեղում մահացել է, իսկ Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը մահացել է ՙՍուրբ Գ. Լուսավորիչ՚ԲԿ տեղափոխվելուց հետո:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Լևոնի Տերտերյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 09.03.2011թ. առավոտյան տեղեկացել է, որ իր որդին`Լևոն Տերտերյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Մեքենայի ղեկին է եղել Արմեն Մկրտչյանը: Ս.Տերտերյանը նշել է նաև, որ քաղաքացիական հայցի պահանջ է ներկայացնում ամբաստանյալից դատական պրակտիկայում սահմանված չափով:
Տուժողի իրավահաջորդ Կարինե Արամի Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 04:00-ի սահմաններում տեղեկացել է,որ իր որդին` Ռոբերտ Մնացականյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Կ. Գասպարյանը միաժամանակ նշել է, որ Ա. Մկրտչյանից նյութական վնասի հատուցման պահանջ չունի:
Վկա Մարինա Ալիխանովայի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ., երբ ինքը գտնվել է հերթապահության մեջ շտապ օգնության կանչով մեկնել է դեպքի վայր`Մյասնիկյան պողոտայի 20 հասցեում տեսել է ՙԲՄՎ՚ մակնիշի վթարված ավտոմեքենան, որի ուղևորներից մեկն արդեն մահացել էր, իսկ մյուս ուղևորի մահը արձանագրվել է հիվանդանոցում:
Վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին,որ 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով իր աշխատանքի վայրում ` ՙՔրեյզի՚ ակումբում, լսել է բախման ձայն: Դուրս գալով փողոց տեսել է, որ դիմացի մայթին տեղի է ունեցել ավտովթար: Անմիջապես մոտեցել է վթարված մեքենային և վարորդի նստատեղին նստած անձին դուրս է բերել մեքենայից:Հետագայում տեղեկացել է, որ հիշյալ անձը Արմեն Մկրտչյանն է:
գ.թ 60-62
Վկա Նունե Ազատի Բադալյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 03:45-ի սահմաններում ավտովթարի հետևանքով ստացած մարմնական վնասվածքներով հիվանդանոց է ընդունվել Արմեն Արսենի Մկրտչյանը: Վերջինս հայտնել է, որ վթարի պահին ինքն է եղել ավտոմեքենայի ղեկին:
գ.թ 48-49
Արմեն Արսենի Մկրտչյանի կատարած հանցանքը հիմնավորվել է նաև դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ., ժամը 03.00-ի սահմաններում Մյասնիկյան պողոտայում, որտեղ հայտնաբերվել է ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պետական համարանիշի ավտոմեքենան վթարված վիճակում, ինչպես նաև Լ.Տերտերյանի դին:
գ.թ. 5-15
Արմեն Արսենի Մկրտչյանին գործով վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ այն մասին, որ վերջինս ճանաչել և մատնացույց է արել Արմեն Արսենի Մկրտչյանին` հայտնելով, որ վթարից անմիջապես հետո հենց նրան է հանել վարորդի նստատեղից:
գ.թ.113
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 301/հ եզրակացության համաձայն Ա.Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները` գոտկային շրջանի քերծվածքի /ներկայիս ապապիգմենտավորված տեղամասի/ արյունազեղումների, գոտկային 1-4-րդ ողերի լայնական ելունների` առանց կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիայի խանգարման 10, 11-րդ կողերի աջ թիակի կոտրվածքների կրծքավանդակի պատի, թոքերի, լյարդի հետորովայնամզային տարածության, աջից մակերիկամի, հեմատուրիայով զուգորդված ձախ երիկամի սալջարդի ձևով հասցվել են` բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջության ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
գ.թ.66-67
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 259 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` գլխի, իրանի, վերջույթների` համակցված բաց և փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվել է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված` գլխի, պարանոցի իրանի վերջույթների շրջաններում քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի, գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, գլխուղեղի հիմային, ուղեղիկի հետին, վերին մակերեսների վրա անցումով ենթաոստայնենային տարածուն արյունազեղումների, միջգալարային արյունահավաքների ուղեղանյութում կետավոր արյունազեղումների, ձախ բազկոսկրի ստորին երրորդականի, աջից հարկրծոսկրային 1-ին ձախից հարողնաշարային գծով 1, 2, 5-րդ և միջին անութային գծով` 6-րդ կողերի ուղղակի կոտրվածքների, ձախ թոքամզային խոռոչում` 300 մլ հեղուկ արյուն, ձախ առպատային թոքամզի, թոքի պատռվածքի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք բութ առարկաներով, կենդանի անձանց մոտ, համարվում են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Լ.Տերտերյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում նրա մարմնի վրա անվադողերի նախշեր հիշեցնող պատկերներ, հետքեր, վերջիններիս անցման հատուկ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել: Ելնելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` վաղ դիակային երևույթների արտահայտվածությունների աստիճաններից կարելի է ենթադրել, որ Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել դիակի դատաբժշկական փորձաքննությունից շուրջ 10-12 ժամ առաջ: Լ.Տերտերյանը կենդանության օրոք եղել է պրակտիկորեն առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Տերտերյանի դիակից վերցրած արյունը պատկանում է Ա խմբին:
գ.թ. 81-88
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 260 եզրակացության համաձայն Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` համակցված գանգուղեղային կրծքավանդակի, որովայնի փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, ինչը հիմնավորվում է դիակի փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություններով` գլխի շրջանի սալջարդ վերքեր, մարմնի բազմաթիվ տեղամասերի քերծվածքներ, արյունազեղում, գլխի փափուկ հյուսվածքների կետավոր արյունազեղումներ, լյարդի աջ թոքի պատռվածքներ, հեղուկ արյուն պլևրալ և որովայնի խոռոչներում, կողոսկրերի, կրծոսկրերի կոտրվածքներ: Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հատկանիշներ, որոնք էլ մահվան պատճառի հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ: համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել 08.03.2011թ. ժամը 04:40-ին, որը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին, ըստ դիակի փորձաքննության տվյալների Ռ.Մնացականյանը կենդանության օրոք եղել է գործնականում առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ հայտնաբերվել է 1,06պրոմիլլե էթիլ ալկոհոլ ինչը համապատասխանում է ալկոհոլային հարբածության միջին աստիճանին: Ռ.Մնացականյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է առաջին խմբին:
գ.թ. 89-96
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 25781105 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ամրագոտու վրա հայտնաբերվել են օտար բնական և քիմիական մանրաթելեր, որոնք պիտանի են հետագա համեմատական հետազոտություն կատարելու համար:
Փորձաքննությանը տրամադրված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայի վարորդի նստարանին թիկնակի հատվածում հայտնաբերված բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Արմեն Արսենի Մկրտչյանի սվիտր-մայկայի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերի հետ:
գ.թ. 140-142
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 282 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` վարորդի նստարանի հենակի աջ եզրից վերցված քսվածքում, վարորդի նստատեղի պաստառի դիմերեսի ձախ կողմի ստորին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց նոսր խտության, մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի 0 խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում նաև կարող առաջանալ, ինչպես Ա.Ա.Մկրտչյանից, այնպես էլ հանգուցյալ Ռ.Մնացականյանից:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջև ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստմասե կտորի վրայից, առջևի աջ արևիկի աջ եզրից, առջևի աջ կողմից վերին բռնակի պտուտակի փականից, առջևի աջ նստատեղի աջ եզրային շրջանից, առջևի աջ նստատեղի վրայից, վարորդի դռան վերին ներսային եզրից, առաջնային աջ պլաստմասսե միջնամասից վերցված քսվածքներում, ինչպես նաև վարորդի նստատեղի պաստառի դարձերեսի աջակողմյան վերին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում արյուն չի հայտնաբերվել:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջևի ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստամասե կտորի վրայից, վարորդի գլխավերևի պաստառից հետին նստարանի միջնամասի վերին և ձախ պաստառների վրայից հայտնաբերված մազանման թելիկները հանդիսանում են մազեր, պատկանում են մարդու: Նշված մազերի միմյանց միջև համեմատական հետազոտությամբ հայտնաբերվեցին կազմաբանական կարևոր հատկանիշներով նմանության նշաններ, ինչը թույլ է տալիս հետևել, որ այդ մազերը թողնվել են մեկ մարդու գլխի մազերի հաշվին:
Փորձաքննությանը ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` հայտնաբերված մազերի և Ա.Ա.Մկրըչյանի գլխից ներկայացված մազերի նմուշների արդեն, իսկ անզեն աչքով համեմատական հետազոտության հայտնաբերվեցին կարևոր հատկանիշներով տարբերիչ նշաններ` գույն, երկարություն, հաստություն, հետևաբար նշված մազերը չէին կարող թողնվել Ա.Ա.Մկրտչյանի գլխի մազերի հաշվին:
գ.թ. 143-146
Դատահետքաբանական, դատաբժշկական և դատաավտոտեխնիկական համալիր փորձաքննության թիվ 20131108 եզրակացության համաձայն հաշվի առնելով նշված մեխանիզմի բնույթը, ավտոմոբիլում գտնված անձանց հագուստների և մարմնական վնասվածքների բնույթը, ինչպես նաև ավտոմոբիլի սրահի էլեմենտների վնասվածքների բնույթը և ավտոմոբիլի սրահում հայտնաբերված մազանման թելիկների տեղակայությունը փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ վթարի պահին ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Ա.Մկրտչյանը, Ռ.Մնացականյանը նստած է եղել ավտոմոբիլի առջևի աջ նստատեղին, իսկ Լ.Տերտերյանը` հետևի նստատեղին:
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա հայտնաբերված վնասվածքները իրենց տեղակայություններով և բնույթով հիմնականում համապատասխանում են նշված ավտոմեքենայի սրահում գտնվող անձանց մարմնական վնասվածքների հետ:
ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարման, արգելակային հա¬մակարգի, կախոցների և անիվների այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ կամ վնասվածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը՝ մինչ ճանապարհի երթևեկելի մասից ավտոոմբիլի դուրս գալը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի անկառավարելիության առաջացում, չհայտնաբերվեցին: Նշված հանգամանքից հետևում է, որ վթարին նախորդող պահին«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարումը, արգելակային համակարգը, կախոցները և անիվներր գտնվել են սարքին և լիարժեք աշխատունակ վիճակում: Ավտոմոբիլների կառավարելիությանն առնչվող նշված համակարգերի այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ և վնաս¬վածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը և պայմանավորած լինեին ավտո¬մոբիլների անկառավարելիության առաջացում կամ առաջ բերեին շարժման ուղղութ¬յան ինքնաբերաբար փոփոխություն, չեն հայտնաբերվել:
Առաջադրված պայմաններում«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի 18 ՏԱ 582 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդն իրականացնելով ոչ պատշաճ և վտանգավոր երթևեկություն՝ երթևեկության րնթացքում չապահովելով ավտոմոբիլի լիարժք կառավարում, տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի, ինչպես նաև:ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, իր այդ գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն և դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
գ.թ. 152-166
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 11-0579 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված Արմեն Արսենի Մկրտչյանի արյան փորձանմուշների մեջ թմրամիջոցների, խիստ ներգործող հոգեներգործուն նյութերի հետքեր չեն հայտնաբերվել: Արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերված 0.6% էթանոլի առկայությունը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին:
գ.թ. 65-67
Ռ.Մացականյանի, Լ.Տերտերյանի, Ա.Մկրտչյանի հագուստներըև ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ
գ.թ. 167-168
Դատարանը գտնում է, որ գործով անթույլատրելի և ոչ վերաբերելի ապացույցներ չկան:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հետազոտելով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մաս հատկանիշներով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ապացուցված է, որի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար, խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա,բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Ս. Տերտերյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման և ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանից որպես հուղարկավորության ծախսեր պետք է բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Արսենի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժանմկետով :
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արմեն Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ,որպես հուղարկավորության ծախսեր:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
01 դեկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ս.Սարգսյանի
ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի
պաշտպան Վ.Մանուկյանի
տուժողի իրավահաջորդներ` Ս.Տերտերյանի
Կ.Գասպարյանի
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Արսենի Մկրտչյանի (ծնված 06.11.1984թ. ք. Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած խնամքին 2 մանկահասակ երեխա, չդատված, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի ջոկի հրամանատար, սերժանտ, բնակվող ք. Երևան, Մարգարյան 1-ին նրբ. 6-րդ շենք, բն. 35):
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2011 թվականի մարտի 08-ին կատարվել է դեպքը:
2011 թվականի մարտի 08-ին հարուցվել է թիվ 60104911 քրեական գործը:
2011 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Ա. Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2011թ. հոկտեմբերի 11-ին թիվ 60104911 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են՚:
3.Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Մկրտչյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:Ամբաստանյալը պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները և նշել, որ 2011թ. մարտի 08-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ՀՀ Պն 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ Լևոն Սարգսի Տերտերյանի և Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանի հետ իր անձնական օգտագործման ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայով ընթանալիս , թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններ, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից , ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևոր Լևոն Սարգսի Տերտերյանը տեղում մահացել է, իսկ Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը մահացել է ՙՍուրբ Գ. Լուսավորիչ՚ԲԿ տեղափոխվելուց հետո:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Լևոնի Տերտերյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 09.03.2011թ. առավոտյան տեղեկացել է, որ իր որդին`Լևոն Տերտերյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Մեքենայի ղեկին է եղել Արմեն Մկրտչյանը: Ս.Տերտերյանը նշել է նաև, որ քաղաքացիական հայցի պահանջ է ներկայացնում ամբաստանյալից դատական պրակտիկայում սահմանված չափով:
Տուժողի իրավահաջորդ Կարինե Արամի Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 04:00-ի սահմաններում տեղեկացել է,որ իր որդին` Ռոբերտ Մնացականյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Կ. Գասպարյանը միաժամանակ նշել է, որ Ա. Մկրտչյանից նյութական վնասի հատուցման պահանջ չունի:
Վկա Մարինա Ալիխանովայի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ., երբ ինքը գտնվել է հերթապահության մեջ շտապ օգնության կանչով մեկնել է դեպքի վայր`Մյասնիկյան պողոտայի 20 հասցեում տեսել է ՙԲՄՎ՚ մակնիշի վթարված ավտոմեքենան, որի ուղևորներից մեկն արդեն մահացել էր, իսկ մյուս ուղևորի մահը արձանագրվել է հիվանդանոցում:
Վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին,որ 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով իր աշխատանքի վայրում ` ՙՔրեյզի՚ ակումբում, լսել է բախման ձայն: Դուրս գալով փողոց տեսել է, որ դիմացի մայթին տեղի է ունեցել ավտովթար: Անմիջապես մոտեցել է վթարված մեքենային և վարորդի նստատեղին նստած անձին դուրս է բերել մեքենայից:Հետագայում տեղեկացել է, որ հիշյալ անձը Արմեն Մկրտչյանն է:
գ.թ 60-62
Վկա Նունե Ազատի Բադալյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 03:45-ի սահմաններում ավտովթարի հետևանքով ստացած մարմնական վնասվածքներով հիվանդանոց է ընդունվել Արմեն Արսենի Մկրտչյանը: Վերջինս հայտնել է, որ վթարի պահին ինքն է եղել ավտոմեքենայի ղեկին:
գ.թ 48-49
Արմեն Արսենի Մկրտչյանի կատարած հանցանքը հիմնավորվել է նաև դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ., ժամը 03.00-ի սահմաններում Մյասնիկյան պողոտայում, որտեղ հայտնաբերվել է ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պետական համարանիշի ավտոմեքենան վթարված վիճակում, ինչպես նաև Լ.Տերտերյանի դին:
գ.թ. 5-15
Արմեն Արսենի Մկրտչյանին գործով վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ այն մասին, որ վերջինս ճանաչել և մատնացույց է արել Արմեն Արսենի Մկրտչյանին` հայտնելով, որ վթարից անմիջապես հետո հենց նրան է հանել վարորդի նստատեղից:
գ.թ.113
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 301/հ եզրակացության համաձայն Ա.Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները` գոտկային շրջանի քերծվածքի /ներկայիս ապապիգմենտավորված տեղամասի/ արյունազեղումների, գոտկային 1-4-րդ ողերի լայնական ելունների` առանց կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիայի խանգարման 10, 11-րդ կողերի աջ թիակի կոտրվածքների կրծքավանդակի պատի, թոքերի, լյարդի հետորովայնամզային տարածության, աջից մակերիկամի, հեմատուրիայով զուգորդված ձախ երիկամի սալջարդի ձևով հասցվել են` բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջության ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
գ.թ.66-67
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 259 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` գլխի, իրանի, վերջույթների` համակցված բաց և փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվել է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված` գլխի, պարանոցի իրանի վերջույթների շրջաններում քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի, գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, գլխուղեղի հիմային, ուղեղիկի հետին, վերին մակերեսների վրա անցումով ենթաոստայնենային տարածուն արյունազեղումների, միջգալարային արյունահավաքների ուղեղանյութում կետավոր արյունազեղումների, ձախ բազկոսկրի ստորին երրորդականի, աջից հարկրծոսկրային 1-ին ձախից հարողնաշարային գծով 1, 2, 5-րդ և միջին անութային գծով` 6-րդ կողերի ուղղակի կոտրվածքների, ձախ թոքամզային խոռոչում` 300 մլ հեղուկ արյուն, ձախ առպատային թոքամզի, թոքի պատռվածքի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք բութ առարկաներով, կենդանի անձանց մոտ, համարվում են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Լ.Տերտերյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում նրա մարմնի վրա անվադողերի նախշեր հիշեցնող պատկերներ, հետքեր, վերջիններիս անցման հատուկ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել: Ելնելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` վաղ դիակային երևույթների արտահայտվածությունների աստիճաններից կարելի է ենթադրել, որ Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել դիակի դատաբժշկական փորձաքննությունից շուրջ 10-12 ժամ առաջ: Լ.Տերտերյանը կենդանության օրոք եղել է պրակտիկորեն առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Տերտերյանի դիակից վերցրած արյունը պատկանում է Ա խմբին:
գ.թ. 81-88
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 260 եզրակացության համաձայն Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` համակցված գանգուղեղային կրծքավանդակի, որովայնի փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, ինչը հիմնավորվում է դիակի փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություններով` գլխի շրջանի սալջարդ վերքեր, մարմնի բազմաթիվ տեղամասերի քերծվածքներ, արյունազեղում, գլխի փափուկ հյուսվածքների կետավոր արյունազեղումներ, լյարդի աջ թոքի պատռվածքներ, հեղուկ արյուն պլևրալ և որովայնի խոռոչներում, կողոսկրերի, կրծոսկրերի կոտրվածքներ: Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հատկանիշներ, որոնք էլ մահվան պատճառի հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ: համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել 08.03.2011թ. ժամը 04:40-ին, որը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին, ըստ դիակի փորձաքննության տվյալների Ռ.Մնացականյանը կենդանության օրոք եղել է գործնականում առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ հայտնաբերվել է 1,06պրոմիլլե էթիլ ալկոհոլ ինչը համապատասխանում է ալկոհոլային հարբածության միջին աստիճանին: Ռ.Մնացականյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է առաջին խմբին:
գ.թ. 89-96
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 25781105 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ամրագոտու վրա հայտնաբերվել են օտար բնական և քիմիական մանրաթելեր, որոնք պիտանի են հետագա համեմատական հետազոտություն կատարելու համար:
Փորձաքննությանը տրամադրված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայի վարորդի նստարանին թիկնակի հատվածում հայտնաբերված բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Արմեն Արսենի Մկրտչյանի սվիտր-մայկայի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերի հետ:
գ.թ. 140-142
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 282 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` վարորդի նստարանի հենակի աջ եզրից վերցված քսվածքում, վարորդի նստատեղի պաստառի դիմերեսի ձախ կողմի ստորին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց նոսր խտության, մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի 0 խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում նաև կարող առաջանալ, ինչպես Ա.Ա.Մկրտչյանից, այնպես էլ հանգուցյալ Ռ.Մնացականյանից:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջև ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստմասե կտորի վրայից, առջևի աջ արևիկի աջ եզրից, առջևի աջ կողմից վերին բռնակի պտուտակի փականից, առջևի աջ նստատեղի աջ եզրային շրջանից, առջևի աջ նստատեղի վրայից, վարորդի դռան վերին ներսային եզրից, առաջնային աջ պլաստմասսե միջնամասից վերցված քսվածքներում, ինչպես նաև վարորդի նստատեղի պաստառի դարձերեսի աջակողմյան վերին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում արյուն չի հայտնաբերվել:
Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջևի ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստամասե կտորի վրայից, վարորդի գլխավերևի պաստառից հետին նստարանի միջնամասի վերին և ձախ պաստառների վրայից հայտնաբերված մազանման թելիկները հանդիսանում են մազեր, պատկանում են մարդու: Նշված մազերի միմյանց միջև համեմատական հետազոտությամբ հայտնաբերվեցին կազմաբանական կարևոր հատկանիշներով նմանության նշաններ, ինչը թույլ է տալիս հետևել, որ այդ մազերը թողնվել են մեկ մարդու գլխի մազերի հաշվին:
Փորձաքննությանը ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` հայտնաբերված մազերի և Ա.Ա.Մկրըչյանի գլխից ներկայացված մազերի նմուշների արդեն, իսկ անզեն աչքով համեմատական հետազոտության հայտնաբերվեցին կարևոր հատկանիշներով տարբերիչ նշաններ` գույն, երկարություն, հաստություն, հետևաբար նշված մազերը չէին կարող թողնվել Ա.Ա.Մկրտչյանի գլխի մազերի հաշվին:
գ.թ. 143-146
Դատահետքաբանական, դատաբժշկական և դատաավտոտեխնիկական համալիր փորձաքննության թիվ 20131108 եզրակացության համաձայն հաշվի առնելով նշված մեխանիզմի բնույթը, ավտոմոբիլում գտնված անձանց հագուստների և մարմնական վնասվածքների բնույթը, ինչպես նաև ավտոմոբիլի սրահի էլեմենտների վնասվածքների բնույթը և ավտոմոբիլի սրահում հայտնաբերված մազանման թելիկների տեղակայությունը փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ վթարի պահին ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Ա.Մկրտչյանը, Ռ.Մնացականյանը նստած է եղել ավտոմոբիլի առջևի աջ նստատեղին, իսկ Լ.Տերտերյանը` հետևի նստատեղին:
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա հայտնաբերված վնասվածքները իրենց տեղակայություններով և բնույթով հիմնականում համապատասխանում են նշված ավտոմեքենայի սրահում գտնվող անձանց մարմնական վնասվածքների հետ:
ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարման, արգելակային հա¬մակարգի, կախոցների և անիվների այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ կամ վնասվածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը՝ մինչ ճանապարհի երթևեկելի մասից ավտոոմբիլի դուրս գալը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի անկառավարելիության առաջացում, չհայտնաբերվեցին: Նշված հանգամանքից հետևում է, որ վթարին նախորդող պահին«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարումը, արգելակային համակարգը, կախոցները և անիվներր գտնվել են սարքին և լիարժեք աշխատունակ վիճակում: Ավտոմոբիլների կառավարելիությանն առնչվող նշված համակարգերի այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ և վնաս¬վածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը և պայմանավորած լինեին ավտո¬մոբիլների անկառավարելիության առաջացում կամ առաջ բերեին շարժման ուղղութ¬յան ինքնաբերաբար փոփոխություն, չեն հայտնաբերվել:
Առաջադրված պայմաններում«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի 18 ՏԱ 582 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդն իրականացնելով ոչ պատշաճ և վտանգավոր երթևեկություն՝ երթևեկության րնթացքում չապահովելով ավտոմոբիլի լիարժք կառավարում, տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի, ինչպես նաև:ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, իր այդ գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն և դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
գ.թ. 152-166
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 11-0579 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված Արմեն Արսենի Մկրտչյանի արյան փորձանմուշների մեջ թմրամիջոցների, խիստ ներգործող հոգեներգործուն նյութերի հետքեր չեն հայտնաբերվել: Արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերված 0.6% էթանոլի առկայությունը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին:
գ.թ. 65-67
Ռ.Մացականյանի, Լ.Տերտերյանի, Ա.Մկրտչյանի հագուստներըև ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ
գ.թ. 167-168
Դատարանը գտնում է, որ գործով անթույլատրելի և ոչ վերաբերելի ապացույցներ չկան:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հետազոտելով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մաս հատկանիշներով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ապացուցված է, որի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար, խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա,բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Ս. Տերտերյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման և ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանից որպես հուղարկավորության ծախսեր պետք է բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Արսենի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժանմկետով :
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արմեն Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ,որպես հուղարկավորության ծախսեր:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0142/01/11
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 11-10-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0142/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60104911 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, իր վարած ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենայով դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, պայմանագրային զինծառայողներ Ռոբերտ Մնացականյանը և Լևոն Տերտերյանը մահացել են։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հայրանուն | Արսենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 11-10-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 12-10-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 12-10-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 12-10-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Տերտերյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-11-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-11-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-11-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-12-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 01-12-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 01-12-2011 |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | գործ N ԵԱՔԴ/0142/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն 01 դեկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Օ.Կիրակոսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Ս.Սարգսյանի ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի տուժողի իրավահաջորդներ` Ս.Տերտերյանի Կ.Գասպարյանի Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արմեն Արսենի Մկրտչյանի (ծնված 06.11.1984թ. ք. Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած խնամքին 2 մանկահասակ երեխա, չդատված, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի ջոկի հրամանատար, սերժանտ, բնակվող ք. Երևան, Մարգարյան 1-ին նրբ. 6-րդ շենք, բն. 35): Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2011 թվականի մարտի 08-ին կատարվել է դեպքը: 2011 թվականի մարտի 08-ին հարուցվել է թիվ 60104911 քրեական գործը: 2011 թվականի հոկտեմբերի 03-ին Ա. Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: 2011թ. հոկտեմբերի 11-ին թիվ 60104911 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են՚: 3.Ապացույցների հետազոտում Առաջադրված մեղադրանքում Արմեն Մկրտչյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:Ամբաստանյալը պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները և նշել, որ 2011թ. մարտի 08-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ՀՀ Պն 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ Լևոն Սարգսի Տերտերյանի և Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանի հետ իր անձնական օգտագործման ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայով ընթանալիս , թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններ, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից , ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևոր Լևոն Սարգսի Տերտերյանը տեղում մահացել է, իսկ Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը մահացել է ՙՍուրբ Գ. Լուսավորիչ՚ԲԿ տեղափոխվելուց հետո: Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. Տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Լևոնի Տերտերյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 09.03.2011թ. առավոտյան տեղեկացել է, որ իր որդին`Լևոն Տերտերյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Մեքենայի ղեկին է եղել Արմեն Մկրտչյանը: Ս.Տերտերյանը նշել է նաև, որ քաղաքացիական հայցի պահանջ է ներկայացնում ամբաստանյալից դատական պրակտիկայում սահմանված չափով: Տուժողի իրավահաջորդ Կարինե Արամի Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 04:00-ի սահմաններում տեղեկացել է,որ իր որդին` Ռոբերտ Մնացականյանը ավտովթարի է ենթարկվել և մահացել: Կ. Գասպարյանը միաժամանակ նշել է, որ Ա. Մկրտչյանից նյութական վնասի հատուցման պահանջ չունի: Վկա Մարինա Ալիխանովայի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ., երբ ինքը գտնվել է հերթապահության մեջ շտապ օգնության կանչով մեկնել է դեպքի վայր`Մյասնիկյան պողոտայի 20 հասցեում տեսել է ՙԲՄՎ՚ մակնիշի վթարված ավտոմեքենան, որի ուղևորներից մեկն արդեն մահացել էր, իսկ մյուս ուղևորի մահը արձանագրվել է հիվանդանոցում: Վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին,որ 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով իր աշխատանքի վայրում ` ՙՔրեյզի՚ ակումբում, լսել է բախման ձայն: Դուրս գալով փողոց տեսել է, որ դիմացի մայթին տեղի է ունեցել ավտովթար: Անմիջապես մոտեցել է վթարված մեքենային և վարորդի նստատեղին նստած անձին դուրս է բերել մեքենայից:Հետագայում տեղեկացել է, որ հիշյալ անձը Արմեն Մկրտչյանն է: գ.թ 60-62 Վկա Նունե Ազատի Բադալյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 08.03.2011թ. ժամը 03:45-ի սահմաններում ավտովթարի հետևանքով ստացած մարմնական վնասվածքներով հիվանդանոց է ընդունվել Արմեն Արսենի Մկրտչյանը: Վերջինս հայտնել է, որ վթարի պահին ինքն է եղել ավտոմեքենայի ղեկին: գ.թ 48-49 Արմեն Արսենի Մկրտչյանի կատարած հանցանքը հիմնավորվել է նաև դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ., ժամը 03.00-ի սահմաններում Մյասնիկյան պողոտայում, որտեղ հայտնաբերվել է ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պետական համարանիշի ավտոմեքենան վթարված վիճակում, ինչպես նաև Լ.Տերտերյանի դին: գ.թ. 5-15 Արմեն Արսենի Մկրտչյանին գործով վկա Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ այն մասին, որ վերջինս ճանաչել և մատնացույց է արել Արմեն Արսենի Մկրտչյանին` հայտնելով, որ վթարից անմիջապես հետո հենց նրան է հանել վարորդի նստատեղից: գ.թ.113 Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 301/հ եզրակացության համաձայն Ա.Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները` գոտկային շրջանի քերծվածքի /ներկայիս ապապիգմենտավորված տեղամասի/ արյունազեղումների, գոտկային 1-4-րդ ողերի լայնական ելունների` առանց կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիայի խանգարման 10, 11-րդ կողերի աջ թիակի կոտրվածքների կրծքավանդակի պատի, թոքերի, լյարդի հետորովայնամզային տարածության, աջից մակերիկամի, հեմատուրիայով զուգորդված ձախ երիկամի սալջարդի ձևով հասցվել են` բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջության ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: գ.թ.66-67 Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 259 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` գլխի, իրանի, վերջույթների` համակցված բաց և փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվել է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված` գլխի, պարանոցի իրանի վերջույթների շրջաններում քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի, գլխի մաշկի տակ արյունազեղման, գլխուղեղի հիմային, ուղեղիկի հետին, վերին մակերեսների վրա անցումով ենթաոստայնենային տարածուն արյունազեղումների, միջգալարային արյունահավաքների ուղեղանյութում կետավոր արյունազեղումների, ձախ բազկոսկրի ստորին երրորդականի, աջից հարկրծոսկրային 1-ին ձախից հարողնաշարային գծով 1, 2, 5-րդ և միջին անութային գծով` 6-րդ կողերի ուղղակի կոտրվածքների, ձախ թոքամզային խոռոչում` 300 մլ հեղուկ արյուն, ձախ առպատային թոքամզի, թոքի պատռվածքի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք բութ առարկաներով, կենդանի անձանց մոտ, համարվում են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել են մահվան: Լ.Տերտերյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում նրա մարմնի վրա անվադողերի նախշեր հիշեցնող պատկերներ, հետքեր, վերջիններիս անցման հատուկ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել: Ելնելով դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` վաղ դիակային երևույթների արտահայտվածությունների աստիճաններից կարելի է ենթադրել, որ Լ.Տերտերյանի մահը վրա է հասել դիակի դատաբժշկական փորձաքննությունից շուրջ 10-12 ժամ առաջ: Լ.Տերտերյանը կենդանության օրոք եղել է պրակտիկորեն առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Տերտերյանի դիակից վերցրած արյունը պատկանում է Ա խմբին: գ.թ. 81-88 Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 260 եզրակացության համաձայն Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` համակցված գանգուղեղային կրծքավանդակի, որովայնի փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, ինչը հիմնավորվում է դիակի փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություններով` գլխի շրջանի սալջարդ վերքեր, մարմնի բազմաթիվ տեղամասերի քերծվածքներ, արյունազեղում, գլխի փափուկ հյուսվածքների կետավոր արյունազեղումներ, լյարդի աջ թոքի պատռվածքներ, հեղուկ արյուն պլևրալ և որովայնի խոռոչներում, կողոսկրերի, կրծոսկրերի կոտրվածքներ: Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հատկանիշներ, որոնք էլ մահվան պատճառի հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ: համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների Ռ.Մնացականյանի մահը վրա է հասել 08.03.2011թ. ժամը 04:40-ին, որը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին, ըստ դիակի փորձաքննության տվյալների Ռ.Մնացականյանը կենդանության օրոք եղել է գործնականում առողջ: Դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ վերջինիս արյան մեջ հայտնաբերվել է 1,06պրոմիլլե էթիլ ալկոհոլ ինչը համապատասխանում է ալկոհոլային հարբածության միջին աստիճանին: Ռ.Մնացականյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է առաջին խմբին: գ.թ. 89-96 Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 25781105 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ամրագոտու վրա հայտնաբերվել են օտար բնական և քիմիական մանրաթելեր, որոնք պիտանի են հետագա համեմատական հետազոտություն կատարելու համար: Փորձաքննությանը տրամադրված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայի վարորդի նստարանին թիկնակի հատվածում հայտնաբերված բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Արմեն Արսենի Մկրտչյանի սվիտր-մայկայի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական, բամբակյա, աղյուսագույն, կարմիր և սև գույնի մանրաթելերի հետ: գ.թ. 140-142 Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 282 եզրակացության համաձայն Լ.Տերտերյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է A խմբին: Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` վարորդի նստարանի հենակի աջ եզրից վերցված քսվածքում, վարորդի նստատեղի պաստառի դիմերեսի ձախ կողմի ստորին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց նոսր խտության, մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի 0 խմբի արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում նաև կարող առաջանալ, ինչպես Ա.Ա.Մկրտչյանից, այնպես էլ հանգուցյալ Ռ.Մնացականյանից: Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջև ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստմասե կտորի վրայից, առջևի աջ արևիկի աջ եզրից, առջևի աջ կողմից վերին բռնակի պտուտակի փականից, առջևի աջ նստատեղի աջ եզրային շրջանից, առջևի աջ նստատեղի վրայից, վարորդի դռան վերին ներսային եզրից, առաջնային աջ պլաստմասսե միջնամասից վերցված քսվածքներում, ինչպես նաև վարորդի նստատեղի պաստառի դարձերեսի աջակողմյան վերին մասում տեղակայված կասկածելի հետքերում արյուն չի հայտնաբերվել: Փորձաքննության ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` առջևի ձախ կողմի ստոյկայի դիմապակու անկյան պլաստամասե կտորի վրայից, վարորդի գլխավերևի պաստառից հետին նստարանի միջնամասի վերին և ձախ պաստառների վրայից հայտնաբերված մազանման թելիկները հանդիսանում են մազեր, պատկանում են մարդու: Նշված մազերի միմյանց միջև համեմատական հետազոտությամբ հայտնաբերվեցին կազմաբանական կարևոր հատկանիշներով նմանության նշաններ, ինչը թույլ է տալիս հետևել, որ այդ մազերը թողնվել են մեկ մարդու գլխի մազերի հաշվին: Փորձաքննությանը ներկայացված ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից` հայտնաբերված մազերի և Ա.Ա.Մկրըչյանի գլխից ներկայացված մազերի նմուշների արդեն, իսկ անզեն աչքով համեմատական հետազոտության հայտնաբերվեցին կարևոր հատկանիշներով տարբերիչ նշաններ` գույն, երկարություն, հաստություն, հետևաբար նշված մազերը չէին կարող թողնվել Ա.Ա.Մկրտչյանի գլխի մազերի հաշվին: գ.թ. 143-146 Դատահետքաբանական, դատաբժշկական և դատաավտոտեխնիկական համալիր փորձաքննության թիվ 20131108 եզրակացության համաձայն հաշվի առնելով նշված մեխանիզմի բնույթը, ավտոմոբիլում գտնված անձանց հագուստների և մարմնական վնասվածքների բնույթը, ինչպես նաև ավտոմոբիլի սրահի էլեմենտների վնասվածքների բնույթը և ավտոմոբիլի սրահում հայտնաբերված մազանման թելիկների տեղակայությունը փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ վթարի պահին ՙԲՄՎ՚320 մակնիշի 18 SU 582 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Ա.Մկրտչյանը, Ռ.Մնացականյանը նստած է եղել ավտոմոբիլի առջևի աջ նստատեղին, իսկ Լ.Տերտերյանը` հետևի նստատեղին: Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա հայտնաբերված վնասվածքները իրենց տեղակայություններով և բնույթով հիմնականում համապատասխանում են նշված ավտոմեքենայի սրահում գտնվող անձանց մարմնական վնասվածքների հետ: ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարման, արգելակային հա¬մակարգի, կախոցների և անիվների այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ կամ վնասվածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը՝ մինչ ճանապարհի երթևեկելի մասից ավտոոմբիլի դուրս գալը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի անկառավարելիության առաջացում, չհայտնաբերվեցին: Նշված հանգամանքից հետևում է, որ վթարին նախորդող պահին«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի ավտոմոբիլի ղեկային կառավարումը, արգելակային համակարգը, կախոցները և անիվներր գտնվել են սարքին և լիարժեք աշխատունակ վիճակում: Ավտոմոբիլների կառավարելիությանն առնչվող նշված համակարգերի այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ և վնաս¬վածքներ, որպիսիք առաջացած լինեին մինչ վթարը և պայմանավորած լինեին ավտո¬մոբիլների անկառավարելիության առաջացում կամ առաջ բերեին շարժման ուղղութ¬յան ինքնաբերաբար փոփոխություն, չեն հայտնաբերվել: Առաջադրված պայմաններում«ՙԲՄՎ՚-320ե մակնիշի 18 ՏԱ 582 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդն իրականացնելով ոչ պատշաճ և վտանգավոր երթևեկություն՝ երթևեկության րնթացքում չապահովելով ավտոմոբիլի լիարժք կառավարում, տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 և 66 կետերի, ինչպես նաև:ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, իր այդ գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն և դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: գ.թ. 152-166 Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 11-0579 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված Արմեն Արսենի Մկրտչյանի արյան փորձանմուշների մեջ թմրամիջոցների, խիստ ներգործող հոգեներգործուն նյութերի հետքեր չեն հայտնաբերվել: Արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերված 0.6% էթանոլի առկայությունը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին: գ.թ. 65-67 Ռ.Մացականյանի, Լ.Տերտերյանի, Ա.Մկրտչյանի հագուստներըև ՙԲՄՎ՚ 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ գ.թ. 167-168 Դատարանը գտնում է, որ գործով անթույլատրելի և ոչ վերաբերելի ապացույցներ չկան: 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հետազոտելով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մաս հատկանիշներով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ապացուցված է, որի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար, խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա,բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը: Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Ս. Տերտերյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման և ամբաստանյալ Արմեն Մկրտչյանից որպես հուղարկավորության ծախսեր պետք է բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արմեն Արսենի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժանմկետով : Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արմեն Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ,որպես հուղարկավորության ծախսեր: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-12-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-01-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 217, 101 |
| Գործին կից նյութերը | Ա.Մկրտչյանի անձնագիրը, ծառայողական վկայականը, վարորդական իրավունքի վկայականը և <ԲՄՎ 320> մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-01-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 101 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 11-01-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 101 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-153/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 16-01-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 25-05-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-05-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 217, 213 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 216,213 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0142/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-12-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-12-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Մկրտչյան Պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Արաբկիր և Քանաքեռռ-Զեյթուն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Սիմոնի Մկրտչյանի /ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդ. 3-րդ մասով - ազատազրկում 7 տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 01.12.2011թ. դատավճիռը , կիրառել ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածը` պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան կամ ՀՀ քր.օր. 64 հոդ. համաձայն նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-01-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 16-01-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | 2 հատոր, համապատասխանաբար` 217, 101 թերթ, մեղադրյալ Արմեն Մկրտչյանի անձնագիրը, վկայականը, վարորդական իրավունքը և <<ԲՄՎ 320>> մակնիշի ավտոմեքենայի տեխանցնագիրը |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-01-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 01-03-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԵԱՔԴ/0142/01/11 Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյանի ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 01 մարտի 2012թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ դատավորներ` Ա.Պետրոսյան Մ.Պետրոսյան քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի մասնակցությամբ` դատախազ` Ս.Սարգսյանի պաշտպան` Վ.Մանուկյանի ամբաստանյալ` Ա.Մկրտչյանի դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Թիվ 60104911 քրեական գործը հարուցվել է 08.03.2011թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ բաժնի քննիչ Հ.Խալաթյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2. 09.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազություն: 3. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Տ.Պողոսյանի կողմից ընդունվել է վարույթ: 4. 15.03.2011թ. թիվ 60104911 քրեական գործը ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Յու.Ուզունյանի կողմից ընդունվել է վարույթ: 5. Նախաքննության մարմնի 2011թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ Ա.Մկրտչյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: 6. Նույն մարմնի 03.10.2011թ. որոշմամբ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին: 7.10.10.2011թ. Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 8. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Ազարյանի 2011թ. հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 27.10.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: 9. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման 7/յոթ/ տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2/երկու/ տարի ժամկետով: Ա.Մկրտչյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանի որոշվել է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ, որպես հուղարկավորության ծախսեր: 10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 29.12.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանը: Գործի փաստական հանգամանքները. 11. Ա.Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար, կոչումով սերժանտ, 08.03.2011թ. ժամը 03:00-ի սահմաններում, գտնվելով թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայում` 20 հասցեի դիմաց իր վարած <<ԲՄՎ>> 320 մակնիշի 18 ՏՍ 582 պ/հ-ի ավտոմեքենայով խախտելով ՃԵԿ-ի 65-րդ և 66-րդ կետերի պահանջները, դուրս է եկել երթևեկելի ուղեմասից, ընդհարվել մայթի ծառերին, որի հետևանքով մեքենայի ուղևորներ, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի պայմանագրային զինծառայողներ` Ռոբերտ Լենդրուշի Մնացականյանը և Լևոն Սարգսի Տերտերյանը մահացել են: Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 12. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` հաշվի է առել կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել այն, որ նրա խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։ 13. Դատարանը որպես ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: 14. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը կայացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 8-րդ, 10-րդ, 17-րդ, 25-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 64-րդ, 70-րդ, 82-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 397-րդ հոդվածների և <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ պահանջների խախտմամբ։ Վերը հիշատակված պնդումները հաստատվում են ներքոհիշյալ փաստարկներով և քրեական գործի նյութերում եղած կոնկրետ ապացույցներով։ Ուսումնասիրելով դատարանի 01.12.2011թ. դատավճռի հիմքերն ու պատճառաբանությունները, բողոք բերած անձը գտնում է, որ նշված դատական ակտով Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժը նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտմամբ, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատավճռի կայացմանը։ Հանգուցյալ Լևոն Տերտերյանի իրավահաջորդ Սարգիս Տերտերյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ բողոք չունի, իսկ նյութական պահանջի քաղ.հայցը թողել է դատարանի հայեցողությանը։ Ինչն իր պաշտպանյալը պատրաստ է ամբողջությամբ փոխհատուցել։ Հանգուցյալ Ռոբերտ Մնացականյանի իրավահաջորդ Կարինե Գասպարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ բողոք, նյութական պահանջ չունի և հրաժարվել է քաղ.հայց ներկայացնելուց։ Վերջինս նաև դատարանից խնդրել է Արմեն Մկրտչյանին ազատազրկման չդատապարտել և նրան թողնել ազատության մեջ։ Վաղուց հայտնի է, որ պատժի նպատակաները փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/։ Այսինքն, պատժի նպատակներն հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրության և հասարակական վտանգավորության համապատասխան պատիժ նշանակելը։ /Ա. Մարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-142/07, կայացվել է 2007 թվականի օգոստոսի 30-ին/։ Նշված սկզբունքներից ելնելով սոցիալական արդարությունը հանդիսանում է <<արդարություն>> կատեգորիայի մակարդակներից մեկը և դրա վերականգնում հնարավոր է, եթե դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքում սահմանված պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 61-րդ հոդվածներ/, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակի արդարացի պատիժ։ /Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ 201/07, կայացվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին/։ ՀՀ քրեական օրենսգրքում պատժի արդարության սկզբունքն ապահովվում է արդարության և պատասխանատվության անհատակացման սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ /Մ. Աբրահամյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-63/07, կայացվել է 2007 թվականի ապրիլի 6-ին/։ Պատիժր նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս` համոզվի. որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին։ /Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՎԲ-50/07, կայացվել է 2007 թվականի մարտի 30-ին/։ Բողոք բերած անձը հարկ է համարում որպես մեղմացուցիչ հանգամանք նաև անդրադառնալ իր պաշտպանյալի ընտանեկան դրությանը` որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, որն անհրաժեշտ է հաշվի առնել Արմեն Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Այդ կապակցությամբ առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս ու պատիժ սահմանելիս նույնպես պետք է հատուկ ուշադրություն դարձներ վերոհիշյալ հանգամանքի հետ կապված հետևյալ հարցերին. 1/ արդյոք ամբաստանյալը հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը, 2/արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները, 3/արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը /հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն/ հիմնավորող փաստական տվյալներ։ Թեև, դատարանը դատական ակտում հակիրճ նշել է, որ իր պաշտպանյալը խնամքին ունի երկու մանկահասակ երեխա, այնուամենայնիվ, այդ հանգամանքը՝ որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանի կողմից առանձին արժանի չի գնահատվել։ Այս առումով բողոք բերած անձը նշում է, որ ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին մանկահասակ ու նորածին երեխաների առկայությունը Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժն անխուսափելիորեն ազդում է նրա ընտանիքի անդամների վրա, և կախված ընտանիքի կյանքում անձի ունեցեած դերից, այն կարող է նաև կացության մեջ դնել վերջիններիս։ Այսինքն, իրավամբ, ընտանեկան դրությունը կարող է դիտվել որպես անձի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։ /Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշում, ՀՅՔՐԴՅ/0109/01/08, կայացվել է 02.06. 2009թ./ Իսկ ինչ վերաբերում է երրորդ կետում նշված հարցին, ապա այդ առումով Արմեն Մկրտչյանի անձն արատավորող որևէ ապացույց կամ փաստարկ իսպառ բացակայում են։ Դրանք են. 1/ Մեղսագրված հանցանքում Ա.Մկրտչյանի լիովին զղջալու վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ և դատարանում տված ինքնախոստովանական ցուցմունքները, այն, որ Ա.Մկրտչյանը բնակության վայրում բնութագրվում է դրականորեն, որևէ հակաիրավական գործողությամբ նախկինում արատավորված չի եղել, ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում արդեն իսկ մանկահասակ ու նորածին երեխաները, ինչպես նաև ընտանիքի մյուս անդամները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար։ 2/ Բացի դա, դատարանը նկատի չի ունեցել, որ Ա.Մկրտչյանը 29.06.2005թ.–ից պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ է գտնվում ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասում, որպես 2-րդ ՀԳմ-ի 1-ին հրաձգային վաշտի 3-րդ դասակի 2-րդ ջոկի հրամանատար։ Ծառայության ընթացքում սերժանտ Ա.Մկրտչյանը իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, գրագետ և խելացի զինծառայող, արժանացել է հրամանատարության և ողջ անձնակազմի հարգանքին բարձր պատասխանատվության և նվիրաբեր ծառայության համար։ Իր վրա դրված բոլոր պարտականությունները կատարել է ճիշտ, ժամանակին և անթերի, աչքի է ընկել իր կարգապահությամբ։ Մարտական պատրաստությունից հանդես է բերել բարձր ցուցանիշներ։ Ավելին, Արմեն Մկրտչյանը 2007թ. և 2008թ. մասնակցել է Իրաքի Իսլամական Հանրապետության հետպատերազմյան վերականգնողական խաղաղապահ առաքելություններին, 2009թ.-ին Կոսովոյի Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին, 2010-2011թթ. մասնակցել է Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության խաղաղապահ առաքելություններին։ Արտերկրում խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցելու համար ստացել է մեդալներ, բազմիցս արժանացել է հրամանատարության կողմից խրախուսանքների՝ շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 08.08.2007թ., շնորհակալություն զորամասի հրամանատարի կողմից 11.11.2008թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 14.05.2010թ., շնորհակալություն ՀՀ ՊՆ ԶՈՒ նախարարի կողմից 21.05.2011թ., դրամական պարգև զորամասի հրամանատարի կողմից 30.09.2005թ., պատվոգիր զորամասի հրամանատարի կողմից 26.01.2008թ.։ 22.01.2010թ. սովորել և ավարտել է ՀՀ ՊՆ կից գործող ենթասպայական դասընթացները։ Ա.Մկրտչյանը կարգապահական տույժեր չունի, գիտի պահպանել ռազմական գաղտնիքը, բնավորությամբ հանգիստ ու հավասարակշռված անձնավորություն է։ 3/ ՀՀ ՊՆ թիվ 95532 զորամասի հրամանատար, գնդապետ Ա.Սիմոնյանը զորամասի ողջ սպայական անձնակազմի անունից միջնորդել է Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործի դատաքննության արդյունքերով վերջինիս համար ստեղծել հնարավորություն ազատության մեջ մնալու և ՀՀ զինված ուժերի շարքերում ծառայությունը շարունակելու համար։ Վերոհիշյալ բոլոր բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքները, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով, Դատարանի կողմից միանշանակ պետք է իրենց արժանի գնահատականը ստանան, որոնք էլ հիմք կհանդիսանան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների ապահովմանը պատժի նապատակների իրագործման հնարավորության հարցի համար։ Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը. 1/ գործի բացառիկ հանգամանքները. 2/ խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտվելուն ակտիվորեն աջակցելը։ Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ։ Այսպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորւթյան աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե իրենց որակական հատկանիշներով որքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում օգտագործված <<բացառիկ>> բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից։ Այսպիսով, գործում առկա ապացույցների հիման վրա անդրադառնալով Ա.Մկրտչյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման շարժառիթներն ու նպատակներին, ինչպես նաև հանցավորի դերին, ապա այս առումով բողոք բերած անձը ցանկանում է նշել, որ ՃՏ պատահարը տեղի է ունեցել բացառապես վերջինիս անզգուշության հետևանքով, որի պատճառով անմիջական վտանգի տակ է դրված եղել նաև Արմեն Մկրտչայնի կյանքն ու առողջությունը։ Եվ միայն դեպքերի պատահական զարգացման արդյունքում է, որ նշված ավտոպատահարի զոհ չի դարձել նաև իր պաշտպանյալը։ Ավելին, ըստ գործով ձեռք բերված ապացույցների, Ա.Մկրտչյանի մասնակցությունը նշված հանցանքի կատարմանը եղել է պատահական, քանի որ նա դեպքի վայրում հայտնվել է տուժող Ռոբերտ Մնացականյանի համար առաջացած ինչ-որ հարցեր լուծելու համար վերջինիս կողմից հեռախոսազանգի միջոցով կանչվելու պատճառով, այլապես իր պաշտպանյալն այդ ժամանակ կլիներ իր տանը՝ ընտանիքի հետ միասին և հետևաբար նշված ավտոպատահարը տեղի չէր ունենա։ 15. Բողոք բերած անձը հարկ է համարում ևս մեկ անգամ նշել, որ սույն գործով դեպքը տեղի է ունեցել 08.03.2011թ.։ Այս դեպքում դատարանը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի դրույթների Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ չի կիրառել <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ մասի 1-ին կետի պահանաջը, համաձայն որի` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած Ա.Սկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը երկու երրորդով ենթակա է կրճատման, որի մասին առաջին ատյանի դատարանը կամ իսպառ մոռացել է, կամ դիտավորյալ անտեսել է և չի արձանագրել իր կողմից 01.12.2011թ. կայացված դատական ակտում։ Այսպիսով, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ 01.12.2011թ. հրապարակված դատավճռի բեկանելը պայմանավորված է այն բանով, որ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 6-րդ կետում և, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի թիվ 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված չափանիշներին։ Սույն գործով քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը, երբ ակնհայտ անհամաչափ պատիժ է նշանակվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ և չարդարացված վատթարացվել է նրա վիճակը, հանգեցրել է դատական սխալի, որի արդյունքում ընդունված դատական ակտը չի համապատասխանում օրենքի պահանջներին, օրինականության սկզբունքներին, խաթարում են արդարադատության բուն էությունը։ 16. Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ բոլոր այն մեղմացուցիչ հանգամանքները, որոնք առկա են սույն գործում միանշանակ բացառիկ են ու հիմք են տալիս եզրակացնելու, որ Ա.Մկրտչյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և իր պաշտպանյալի նկատմամբ միանգամայն կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ կամ 64-րդ հոդվածի դրույթները, ղեկավարվելով 376-րդ, 376.1-րդ, 377-րդ, 378-րդ, 379-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 397-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.12.2011թ. դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։ Արդարադատության արդյունավետությունից ելնելով Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան կամ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի` նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 17. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ: I. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով. 18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` <<1.Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>: 19.Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, որպես վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը, կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ: 20. Քրեական գործի նյութերից չի բխում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանը նախաքննական մարմնին ներկայացել է մեղայականով, խոստովանել և զղջացել է կատարած հանցանքի համար: Ընդհակառակը, դեպքից հետո նախաքննության ընթացքում, շուրջ յոթ ամիս շարունակ Ա.Մկրտչյանը ժխտել է այն հանգամանքը, որ ավտովթարի պահին ղեկին եղել է ինքը և միայն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների /դեպքին ականատես անձանց հետ առերեսումներ, փորձաքննությունների եզրակացություններ/ ճնշման տակ է իրեն մեղավոր ճանաչել: 21. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով նախատեսված` ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի կողմից հանցանքի կատարման շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս և դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքները, որոնք կարող էին էականորեն նվազեցնել հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հիմք հանդիսանալ վերջինիս վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու համար: 22. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: II.<<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման կիրառմամբ` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրճատելու մասով. 23. <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` <<պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման երկու երրորդով` անզգուշությամբ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, բացառությամբ սույն կետի 5-րդ ենթակետով նախատեսված դեպքերի>>: Նույն որոշման 13-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` <<համաներման որոշման կատարումը վերապահվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկների պետերին այն անձանց նկատմամբ, որոնք պատիժը կրում են քրեակատարողական հիմնարկներում>>: 24. Նկատի ունենալով, որ դատապարտյալների պատժաչափի չկրած մասի հաշվարկը կատարվում է վերջիններիս նկատմամբ կայացված դատական ակտերն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ուստի համաներման ակտի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափի չկրած մասի կրճատման հարցը կարող է լուծվել նրա նկատմամբ կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետի կողմից: 25. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Արսենի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: 2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: Իսկականի հետ ճիշտ է՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-03-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 04-04-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 187 թերթ |
| Գործին կից նյութեր | մեղադրյալ Արմեն Մկրտչյանի անձնագիրը, վկայականը, վարորդական իրավունքը և <<ԲՄՎ 320>> մակնիշի ավտոմեքենայի տեխանցնագիրը: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 04-04-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 217, 187 թերթ |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալ Արմեն Մկրտչյանի անձնագիրը, վկայականը, վարորդական իրավունքը և <<ԲՄՎ 320>> մակնիշի ավտոմեքենայի տեխանցնագիրը: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-4565/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 11-04-2012 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0142/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 03-04-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Արմեն Արսենի Մկրտչյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 04-04-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-4565 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 11-04-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր, 1 անձնագիր, վկայականը, վարորդական իրավունքը և <<ԲՄՎ 320>> մակնիշի ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: |
| Գործի համարը | ԵԱՔԴ0142/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-04-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 07-05-2012 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0142/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 7 մայիսի 2012 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 1-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դատավճռով Արմեն Արսենի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել է ազատազրկման 7 տարի ժամկետով` զրկվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2012 թվականի մարտի 1-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը մերժել է` օրինական ուժի մեջ թողնելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դատավճիռը: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել ու փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 1-ի որոշումը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա` Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի հիման վրա` նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ: Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Վերլուծելով բողոքի փաստարկները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն եզրահանգելու, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի մարտի 1-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արմեն Արսենի Մկրտչյանի պաշտպան Վ.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 21-05-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 24-05-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 217, 201 թերթ, Արմեն Մկրտչյանի անձնագիրը, ծառայողական վկայականը, վարորդական իրավունքի վկայականը, ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագիրը` ծրարված վիճակում: |