ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0136/01/11
Նախագահող դատավոր` Ա.Խաչատրյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 մարտի 2012թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Տ.Հակոբյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ,ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Դ.Դավթյանի
ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ, ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.Աղաջանյանի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ ` Ա.Վարդանյանի

Դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արա Վարդանյանի շահերի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի և ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ԱՐԱ ՀՐԱՉԻԿԻ ՎԱՐԱԴԱՆՅԱՆԻ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվախի 2-րդ մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐ.
2011թ. փետրվարի 7-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 61200611 քրեական գործը:
2011թ. փետրվարի 18-ին թիվ 61200611 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչությունից ըստ քննչական ենթակայության ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժին և 2011թ. փետրվարի 23-ին ընդունվել է վարույթ:
2011թ. հուլիսի 28-ին Արա Հրաչիկի Վարդանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ նա, հանդիսանալով <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվի նախագահը, առևտրային կազմակերպության ծառայողի լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր ու կոոպերատիվի մյուս անդամների օգտին և պետությանը վնաս պատճառելու նպատակով, այն է` կոոպերատիվի գործունեությունից առաջացած և փորձագետների 2009թ. մարտի 11-ին թիվ 08-1431 եզրակացությամբ Երևան քաղքաի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. մայիսի 15-ին դատավճռով հաստատված արտադրական կոոպերատիվ 9.411.835 ՀՀ դրամի հարկային պարտավորությունը նրա անդամների կողմից կատարելու պարտականությունից ազատելու նպատակով` նկատի ունենալով, որ կոոպերատիվը, վերակազմավորվելով սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության, վերջինիս հիմնադիրներին ու մասնակիցներին այլևս պատասխանատվություն չեն կրի իրավահաջորդ կազմակերպության պարտավորությունների համար, 2009թ. հունիսի 25-ից մինչև հունիսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածը կազմել և ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանում է ներկայացրել կոորպարատիվը սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության վերակազմավորելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթեր, որոնց հիման վրա 2009թ. հուլիսի 3-ին գրանցվել է <<Նորարար>> ՍՊ ընկերությունը, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է 9.411.835 ՀՀ դրամի վնաս, ինչը առաջացրել է ծանր հետևանքներ, քանի որ չնայած ՍՊ ընկերությունը հանդիսացել է կոոպերատիվի իրավահաջորդը, սակայն որևէ միջոց չի ունեցել պետության հանդեպ նշված հարկային պարտավորվածությունը կատարելու համար:
2011թ. սեպտեմբերի 6-ին թիվ 61200611 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետ` Դատարան/ 2011թ. դեկտեմբերի 29-ի դատավճով ամբաստանյալ Արա Հրաչիկի Վարդանյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի կարգով, նշանակված տուգանքի վճարման համար ժամկետ է սահմանվել մինչև 2012թ. դեկտեմբերի 1-ը:
Արա Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2011թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանը և պաշտպան Է.Աղաջանյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 13.02.2012թ. որոշմամբ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ըստ պաշտպան Է.Աղաջանյանի` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2011թ. դատավճիռը հիմնավորված չէ, չի բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից և գործի փաստական հանգամանքներից, ինչի հեւտևանքով Ա.Վարդանյանի նկատմամբ կայացվել է անհիմն և անարդարացի դատավճիռ։
Ուստի, այս առումով դատարանի 29.12. 2011թ. դատավճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման և Ա.Վարդանյանի նկատմամբ քրեական. հետապնդումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով ենթակա է դադարեցման հանցակազմի բացակայության պատճառով՝ հետևյալ հիմնավորմամբ։
Դեպքի կապակցությամբ տված իր ցուցմունքներում ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանը թեև ընդունել է, որ տարիներ շարունակ և ղեկավարած <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվը վերաձևակերպել է <<Նորարար>> ՍՊՀ-ի, բայց դա կատարել է, ոչ թե կոոպերատիվի գործունեությունից առաջացած հարկային պարտավորությունը նրա անդամների կողմից կատարելու պարտականություններից ազատվելու նպատակով, այլ ընդհակարակը իր գործունեության շրջանակները ընդլայնելու և հենց այդ պարտավորությունները պատշաճ ձևով կատարելու համար։
Ամբաստանյալն իր ցուցմունքներում մասնավորապես նշել է, որ որոշել էր ընդլայնել իր արտադրական գործունեությունը, որպիսի կարողանար և պետության հանդեպ իր պատտավորությունները կատարել, և իր գործունեությունից ավելի շատ եկամուտ ունենել։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ էր իր արտադրական կոոպերատիվը վերաձևակերպել ՍՊԸ-ի, քանի որ իր վստահորդներից շատերը ուղղակի խուսափում էին կոոպերատիվների հետ գործարքի մեջ մտնել, ինչի հետևանքով ինքը զրկվել էր մի շարք շահավետ գործորքներից։ Մասնավորապես, իրեն շատ շահավետ գործարքներ էին առաջարկում Պարսկաստանից և Վրաստանից շինանյութեր Հայաստան ներմուծելու առումով, սակայն վերջին պահին, իր գործընկերները հրաժարվեցին իր հետ գործարք կնքել, քանի որ իր կազմակերպչաիրավական ձևը եղել է կոոպերատիվ։ Այդ պատճառով, ինքը որոշել էր իր կոոպերատիվը վերաձևակերպել ՍՊԸ-ի, և որպիսի իր երկար տարիներ ղեկավածար արտադրական կոոպերատիվը բոլորին հայտնի էր <<Նորարար>> անվամբ, ուստի որոշել է վերաձևակերպած ՍՊԸ-ն նույնպես կոչել <<Նորարար>> անունով։
Այս առումով, պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարանում հարցաքննված վկաներ Արմեն Մարգարյանը և Գրիգոր Գրիգորյանը, իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ ճանաչում են Ա.Վարդանյանին, որպես <<Նորարար>> Արտադրական կոոպերատիվի նախագահ։ Մի քանի անգամ, վերջինս իրենց առաջարկել է, շահավետ գործարքներ կնքել՝ շինանյութի առուվաճառքի վերաբերյալ, բայց քանի որ իր ղեկավարած հիմնարկը եղել է կոոպերատիվ, իրենք խուսապել է, կոոպերատիվի հետ որևէ գործարքներ կնքեկուց, չնայաց, որ այդ գործարկը եղել է փոխշահավետ։
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, որի առանձնահատկությունը կայանում է դրանում, որ անձը գիտակցում է, որ օգտագործում է իր լիազորությունները ղեկավարած կազմակերպության շահերին հակառակ, նախատեսում է, որ դրա հետևանքով առաջանալու են ծանր հետևանքներ և ցանկանում է նման հետևանքների առաջացումը։
Իսկ Ա. Վարդանյանի կողմից դրսևորված նման դիտավորութուն ոչ նախաքննության ընթացքում, ոչ դատարանում չի հիմնավորվել։
Իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված անմեղության կանխավարկածի համաձայն՝ մեղադրանքը ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քր. դատ. օր-ի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ ամբաստանյալի։
Այսպիսով, ըստ պաշտպանի, սույն քրեական գործով չի հիմնավորվել ամբաստանյալին մեղսագրված հանցակազմի հիմնական տարրերից մեկը՝ հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը, ուստի Ա. Վարդանյանի գործողություններում բացականում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը և այդ մասով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-384-րդ հոդվածներով` պաշտպան Է.Աղաջանյանը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2011 թ. դատավճիռը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով Ա. Վարդանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Իր վերաքննիչ բողոքով ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանը հայտնել է, որ Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նյութական իրավունքի նորմերի խախտում, այն է՝ կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա չէր կիրառման, և չի կիրառել նույն հոդվածի 2-րդ մասը, որը ենթակա էր կիրառման։
Դատարանը Ա.Վարդանյանի կատարած հանցանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214–րդ հոդվածի 2-րդ մասից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերաորակելու համար պատճառաբանել է, որ չի ապացուցված վերջինիս կատարած հանցանքը պետության համար ծանր հետևանքներ առաջացնելու հանգամանքը, մինչդեռ անտեսել է, որ նշված արարքը որակյալ դարձնող հանգամանքներից է նաև առևտրային ծառայողի լիազորությունները չարաշահելու հետևանքով առանձնապես խոշոր չափի վնաս պատճառե¬լու հանգամանքը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկր գերազանցող գումարը (արժեքը)։ Նշված իրավական նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ օրենսդիրն առանձնապես խոշոր չափ է համարում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկր գերազանցող գումարը (արժեքը) նաև տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում զետեղված 216-րդ հոդվածի համար, ինչից հետևում է, որ նույն գլխում զետեղված 214-րդ հոդվածով կատարած հանցանքի հետևանքով հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեք¬հազարապատիկը գերազանցող գումարի (արժեքի) չափով առաջացրած վնասը նույնպես պետք է համարվի որպես ծանր հետևանքներ առաջացնող վնաս և որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որով էլ Ա.Վարդանյանը պետք է ենթարկվեր քրեական պատասխանատվության և պաւոժի։
Դատարանն իրավաբանորեն ճիշտ չորակելով Ա.Վարդանյանի կատարած արարքը, նրան քրեական պատասխանատվության և պատժի է ենթարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա, քանի որ, խախտվել է ՀՀ քրեական օրեսնսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվել է հանցանքի ծանրությանր և ամբաստանյալի անձին ոչ համապատասխան պատիժ, ինչը չի ծառայի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործմանր, մինչդեռ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով կատարած հանցանքի համար նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, հաշվի առնելով արարքի բնույթը, հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը, մասնավորապես այն, որ նա իրեն մեղավոր չի ճանաչել, նախկինում եղել է դատապարտված, չի վերականգնել պետությանը պատճառված վնասը, վերջինիս նկատմամբ պատիժ սահմանելով՝ ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամետով, նշանակված պատիժը կհամապատասխանի հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին ու կծառայի պատժի նպատակների ապահովմանը։
Վերոգրյալից ելներով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս¬գրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 378-րդ և 381-րդ հոդվածի 1-ին մասով, դատախազ Ա.Թամազյանը խնդրել է մասնակի բեկանել և փոփոխել՝ ԵԱՔԴ/0136/01/11 քրեական գործով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 29-ի դատավճիռը, Արա Հրաչիկի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ԴԵՄ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎԵԼ Է ԳՐԱՎՈՐ ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ.
Սույն գործով մեղադրող Դ.Դավթյանը առարկել է պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ և գտնում, որ անհիմն է պաշտպանի այն պնդումը, որ Ա.Վարդանյանի գործողություններում բացակայում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը։
Ամբաստանյալ Ա.Վարդանյանը, իմանալով, որ կոոպերատիվի կանոնադրության 3-րդ բաժնի 5-րդ կետի համաձայն` կոոպերատիվի անդամները նրա պարտավորությունների համար կրում են համապարտ պատասախանատվություն և գիտակցելով, որ չկատարելով պետության հանդեպ կոոպերատիվի առաջացած պարտավորությունը, ինքը և կոոպերատիվի անդամ հանդիսացող իր հարազատները ստիպված կլինեն իրենց գույքով պատասխա¬նատվություն կրել կոոպերատիվի պարտավորությունների համար և իմանալով, որ կոոպե¬րատիվի կանոնադրության 8-րդ բաժնի 3-րդ կետի համաձայն՝ կոոպերատիվի վերակազմակերպումն իրականացվում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 63-66-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով, և այն, որ նույն օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության մասնակիցները պատասխանատ¬վություն չեն կրում նրա պարտավորությունների համար, խախտել է իրավաբանական անձի պարտատիրոջը վերակազմակերպման մասին գրավոր տեղեկացնելու ՀՀ քաղաքա¬ցիական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պահանջը, կոոպերատիվը վերակազմավորել է ՍՊ ընկերության, ինչի արդյունքում պարտատիրոջը՝ Հայաստանի Հանրապետությանը, պատճառել է 9.411.835 ՀՀ դրամի վնաս, քանի որ <<Նորարար>> ՍՊ ընկերությունը որևէ միջոց չի ունեցել պետության հանդեպ նշված պարտավորությունը կատարելու համար։
Արա Վարդանյանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, խուսափելով կոոպերատիվի գործունեությունից առաջացած խոշոր չափի՝ 3.746.070 դրամ հարկը վճարելուց, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. մայիսի 15-ի դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ և 325-րդ հոդվածների 1-ին մասերի հատկանիշներով, դատապարտվելով տուգանքի, խուսափել է պետության հանդեպ ունե¬ցած կոոպերատիվի պարտավորությունների կատարումից այս անգամ արդեն առևտրային ծառայողի իր լիազորությունները չարաշահելու միջոցով՝ կոոպերատիվը սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության վերակազմավորելու եղանակով։
Վերոնշյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են դատաքննության ընթացքում հետազոտված կոոպերատիվի կանոնադրություններով, <<Նորարար>> ՍՊ ընկե¬րության գրանցման համար ներկայացված փաստաթղթերով, ընկերության կանոնադրությամբ, ամբաստանյալի ցուցմունքներով, ինչպես նաև վերջինիս կնոջ՝ գործով վկա Սուսաննա Վարդանյանի և հորաքրոջ Սաթենիկ Վարդանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ նրանք տեղյակ չեն եղել կոոպերատիվի գործունեությունից, այսինքն նրանց մասնակցությունը կրել է ձևական բնույթ, ինչի պատճառով էլ ամբաստանյալր ցանկացել է նրանց, որպես կոոպերատիվի անդամների, ազատել պետության հանդեպ կոոպերատիվի ունեցած պարտավորություն ներից։
Մեղադրող Դ.Դավթյանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ ապացուցում են ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղսագրվող արարքում՝ վերջինիս դիտավորությունն իր և կոոպերատիվի մյուս անդամներին Հայաստանի Հանրապետության հանդեպ ունեցած պարտավորությունների կատարումից ազատելու և դրանով իսկ պարտատիրոջը վնաս պատճառելու հանգամանք¬ները։
Վերոգրյալից ելնելով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի 1-ին մասով` դատախազը խնդրում է պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անհիմն լինելու պատճառով։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու ամբաստանյալի, պաշտպանի, մեղադրողի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կատարելով ապացույցների հետազոտություն և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջի` յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգել է այն հետևության, որ << ամբաստանյալ Արա Վարդանյանը հանդիսանալով <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվի նախագահը, առևտրային կազմակերպության ծառայողի լիազորություններն օգտագործել է այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր ու կոոպերատիվի մյուս անդամների օգտին, այն է` կոոպերատիվի գործունեությունից առաջացած և փորձագետների 2009թ. մարտի 11-ին թիվ 08-1431 եզրակացությամբ Երևան քաղքաի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. մայիսի 15-ին դատավճռով հաստատված արտադրական կոոպերատիվ 9.411.835 ՀՀ դրամի հարկային պարտավորությունը նրա անդամների կողմից կատարելու պարտականությունից ազատելու նպատակով` նկատի ունենալով, որ կոոպերատիվը, վերակազմավորվելով սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության, վերջինիս հիմնադիրներին ու մասնակիցներին այլևս պատասխանատվություն չեն կրի իրավահաջորդ կազմակերպության պարտավորությունների համար, 2009թ. հունիսի 25-ից մինչև հունիսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածը կազմել և ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանում է ներկայացրել կոորպարատիվը սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության վերակազմավորելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթեր, որոնց հիման վրա 2009թ. հուլիսի 3-ին գրանցվել է <<Նորարար>> ՍՊ ընկերությունը, ինչը հանդիսացել է կոոպերատիվի իրավահաջորդը, սակայն որևէ միջոց չի ունեցել պետության հանդեպ նշված հարկային պարտավորվածությունը կատարելու համար: Արդյունքում պետությանը պատճառվել է 9.411.835 դրամի վնաս:
Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված չէ, թե Արա Վարդանյանի կատարած հանցանքը պետության համար առաջացրել է ծանր հետևանքներ ուստի և նրա կատարած հանցանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասից պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության:>>:
Պաշտպանական կողմի բողոքի հիմնավորումներն այն մասին, որ ամբաստանյալի գործողություններում բացակայում է հանցակազմը և պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ անհիմն են և ամբաստանյալ Արա Վարդանյանի կողմից կատարած հանցավոր արարքը հիմնավորվել է դատավճռում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արա Վարդանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1989թ. ստեղծել է <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվը: Կատարել է նախագծական աշխատանքներ, հիմնականում աղետի գոտում: 1990թ. վերջից, երբ արդեն այդպիսի աշխատանքներ չեն եղել մեկնել է Ռուսաստան, այնուհետև վերադարձել է Հայաստան և զբաղվել շինարարական ապրանքների առք ու վաճառքով: Վարձել է բեռնատար մեքենա և զբաղվել շինարարական աշխատանքների մատակարարմամբ: 2004թ. մեկնել է պարսկաստան այնտեղ գործարք կնքելու համար, որտեղ իրեն մերժել են պայմանագիր կնքել` պատճառաբանելով, որ կոոպերատիվ է: Մի քանի տարի շարունակել է աշխատել նույն կերպ և ևս մի քանիսից մերժում ստացել իր հետ գործարքներ կնքել` նույն պատճառաբանությամբ: Այնուհետև, իր կազմակերպությունում հարկային մարմինների կողմից ստուգում է սկսվել, որի ընթացքում իր գործունեության ծավալները նվազել են: Հետագայում <<Մոնթե>> ՍՊԸ-ին առաջարկել է գաջ մատակարարել, սակայն ընկերության տնօրենը իմանալով, որ ինքը կոոպերատիվով է աշխատում, հրաժարվել է իր հետ պայմանագիր կնքել: Իր ծանոթներից Ավագյան Դավիթի հորեղբոր հետ փորձել է գործունեություն ծավալել, կազմել է բոլոր անհրաշեշտ փաստաթղթերը և վերջինիս միջոցով դրանք ուղարկել հորեղբորը` Վրաստան, սակայն կրկին մերժում է ստացել, նույն պատճառաբանությամբ: Մերժվել է նաև Արթուր կողմից, ով զբաղվում էր <<Վահագնի>> թաղամասի շինարարական աշխատանքներով, վերջինս իմանալով, որ իր կազմակերպությունը կոոպերատիվ է հրաժարվել է պայմանագիր կնքել: Ստուգման և հետագա գործի ավարտից հետո, իմանալով կոնկրետ ինչքան է կազմում իր պարտքը պետության նկատմամբ և հաշվի առնելով, որ ֆինանսական վիճակը բարելավելու համար, ինչպես նաև պետության նկատմամբ գոյացած պարտքը մարելու համար պետք է աշխատեր, սակայն կոոպերատիվի միջոցով դա իրեն չէր հաջողվում, հետագա գործունեություն ծավալելու համար որոշել է կոոպերատիվը վերաձևակերպել ՍՊԸ-ի: Նախկինում նույնպես ցանկացել է վերաձևակերպել, սակայն իրեն ասել են, որ քանի որ քրեական գործ է հարուցված, չի կարող որևէ գործողություն կատարել, ինքն էլ չի արել: Իր կոոպերատիվը, իսկ հետագայում ՍՊԸ-ն սեփական խանութ չի ունեցել, Մասիվում ընկերներից մեկը տարածք է ունեցել, որտեղ ինքը ժամանակ առ ժամանակ ապրանքներ է վաճառել: Իր կարծիքով որևէ հակաօրինական բան չի կատարել, ընդամենը փորձել է ամեն կերպ շարունակել իր գործունեությունը նաև պետության նկատմամբ ունեցած պարտքը մարելու համար:
Վկա Սարգիս Կարապետյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ ծառայության Երևան քաղաքի ՊԵԿ հայցերով բռնագանձումների բաժնի պետ: Արա Վարդանյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով: 2010թ. սեպտեմբերի 2-ին Վարչական դատարանի կողմից տրված կատարողական թերթի հիման վրա, <<Նորարար>> ՍՊԸ-ից պետական բյուջեի օգտին գումար բռնագանձելու վերաբերյալ, հարուցվել է կատարողական վարույթ, որի ընթացքում պարզվել է, որ <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվի վերակազմավորումը նպատակ է ունեցել կոոպերատիվի անդամների կողմից խուսափել իրենց պարտավորությունները կատարելուց, պետության հանդեպ ունեցած հարկային պարտավորությունները կատարելուց, պետական բյուջե վճարվելիք գումարները վճարելուց: Կատարողական վարույթի ժամանակ ՍՊԸ-ի տնօրենին պահանջ ներկայացվել է գումարները վճարելու վերաբերյալ, սակայն վերջինս գրավոր պատասխանել է, որ ՍՊԸ-ն գումար չունի: Նկատի ունենալով, որ իրավահաջորդ ընկերությանը` <<Նորարար>> ՍՊԸ-ին պատկանող որևէ շարժական կամ անշարժ գույք, դրամական միջոցներ չեն հայտնաբերվել, բացի այդ բանավոր տեղեկություններ են ստացել այն մասին, որ Ա. Վարդանյանը նախքան արտադրական կոոպերատիվը ՍՊԸ-ի վերակազմավորելը օտարել է իր անձնական գույքը, իսկ ի տարբերություն արտադրական կոոպերոտիվի ՍՊԸ-ի հիմնադիրները և մասնկիցները իրենց անձնական գույքով պատասխանատվություն չեն կրում պարտավորությունների համար, այդ մասին նյութեր են ներկայացվել ՀՀ գլխավոր դատախազին` տեղի ունեցածին իրավական գնահատական տալու համար:
Վկա Սուսաննա Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արա Վարդանյանն իր ամուսինն է: Վերջինս հիմնադրել է <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվը, որի անդամ է եղել նաև ինքը: Իր մասնակցությունը կայացել է սոսկ նրանում, որ ինքը հանդիսացել է կոոպերատիվի անդամ: Իր իմանալով, համաձայն օրենքի, որոշակի անձանց քանակ է հարկավոր եղել կոոպերատիվ հիմնադրելու համար: Այլ կազմակերպությունները, իմանալով, որ Ա. Վարդանյանը աշխատում է կոոպերատիվի միջոցով, հրաժարվել են վերջինիս հետ գործարքներ կնքել: Ա.Վարդանյանի գործունեությանը մանրամասն ծանոթ չի եղել և չի կարող կոնկրետ կազմակերպությունների անուններ նշել, որոնք հրաժարվել են Ա.Վարդանյանի հետ գործարքներ կնքել: Աշխատանքը շարունակելու համար 2009թ. Ա.Վարդանյանը կոոպերատիվը վերակազմավորել է <<Նորարար>> ՍՊԸ-ի:
Վկա Սաթենիկ Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արա Վարդանյանը հանդիսանում է եղբոր որդին: Ինքը եղել է վերջինիս հիմնադրած <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվի անդամ և անհրաժեշտությն դեպքում օգնել է նրան գծագրեր կազմել: Կոոպերատիվի գործունեությանը առհասարակ չի խառնվել, քանի որ վստահել է Ա. Վարդանյանին: 2009թ. կեսերին վերջինս իրեն ասել է, որ կոոպերատիվը ցանկանում է վերաձևակերպել ՍՊԸ-ի և մի քանի փաստաթղթեր է տվել իրեն, ինքն էլ ստորագրել է: Վերաձևակերպման նպատակի և շարժառիթների մասին չի հարցրել և հետագայում էլ չի տեղեկացել:
Վկա Արտակ Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արա Վարդանյանին ճանաչում է 1995թ. կեսերից, որպես Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի բնակչի: Վերջինիս հետ ունեցել են ընդհանուր ծանոթներ և գտնվել են նորմալ հարաբերությունների մեջ: Հետագայում իմացել է, որ Ա.Վարդանյանը ինչ-որ կազմակերպության տնօրեն է, սակայն ինչ կազմակերպության չի իմացել: Իր տնօրինության ընթացում ինստիտուտը Ա.Վարդանյանին պատկանող կազմակերպության հետ որևէ գործարք չի կնքել, սակայն տեղյակ է, որ 2001թ. կամ 2002թ. վերջինիս հետ կնքվել են 2-3 շինարարական նյութերի մատակարարման վերաբերյալ գործարքներ:
Վկա Սպարտակ Երիցյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է <Հայփոստ> ՓԲԸ-ում, որպես անշարժ գույքի շահագործման բաժնի պետ: Արա Վարդանյանի հետ ծանոթացել է աշխատանքի բերումով: Վերջինիս առաջին անգամ տեսել է վարչության պետի աշխատասենյակում և տեղեկացել է, որ նա <Հայփոստ> ՓԲԸ-ին շինանյութ է մատակարարում: Չի կարող ասել, այն ժամանակ գործարքներ կնքելիս իրենց ընկերությունը որևէ նշանակություն տվել է այն հանգամանքին, որ Ա.Վարդանյանի կազմակերպությունը հանդիսացել է արտադրողական կոոպերատիվ, քանի որ աշխատել է ոչ ղեկավար պաշտոնում և գործարքներ կնքելու լիազորություն չի ունեցել և անգամ այժմ էլ, նման լիազորություն չունի: Իր կարծիքով <Հայփոստ> ՓԲ ընկերության համար որևէ նշանակություն չունի կազմակերպության իրավական տեսակը:
Վկա Արմեն Մարգարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <Էռբուս> ՍՊԸ-ի տնօրենը: Արա Վարդանյանին ճանաչում է 1997թ. որպես շինանյութեր մատակարարողի: Նրա հետ աշխատել է մինչև 2000թ.: Այն ժամանակ հանդիսացել է <Մոնթե> ՓԲԸ-ի տնօրենը և զբղվել է շինարարական աշխատանքներով: 2000թ.-ից խուսափել է կոոպերատիվների հետ գործարքներ կնքել, քանի որ կարծել է, որ հետագայում իր մոտ կարող են հարկային մարմինների հետ կապված խնդիրներ լինեն: Ինքն էլ նախկինում կոոպերատիվ է ունեցել և իմացել է, որ դրանք 1995թ. այլևս գոյություն չունեն: Այդ իսկ պատճառով հրաժարվել է Ա.Վարդանյանի հետ գործարքներ կնքել, կարծելով, որ դրանք անօրինական գործարքներ կլինեն:
Վկա Գրեգորի Գրեգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<Գրեգ Արս>> ՍՊԸ-ի հիմնադիր տնօրենը: Ընկերությունը հիմնադրել է 2007թ. և ի սկզբանե զբաղվել է բետոնի արտադրությամբ: Արա Վարդանյանը իր սեփական մեքենայով` սպիտակ գույնի <Նիվա> ավտոմեքենայով, սեփական նախաձեռնությամբ մոտեցել է իրեն և առաջարկել ցեմենտ գնել: Հետաքրքրվել է, թե ինչ կազմակերպության ներկայացուցիչ է վերջինս և իմացել, որ Ա. Վարդանյանը կոոպերատիվի միջոցով է գործարքներ կնքում, իսկ ինքը շրջապատից լսել էր, որ կոոպերատիվները արդեն կազմալուծվել են և այլևս գոյություն չունեն: Այդ պատճառով հրաժարվել է Ա. Վարդանյանի հետ գործարք կնքել:
Վկա Շիրակ Մովսիսյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2004-2010թ.թ. աշխատել է <Մուզունգու> ՍՊԸ-ում որպես հաշվապահ: Ընկերությունը զբաղվել է շինարարական նախագծման և վերանորոգման աշխատանքներով: Արա Վարդանյանին իմացել է որպես <<Նորարար>> արտադրական կոոպերատիվի տնօրենի: Վերջինիս հետ գործարքներ են կնքել, համաձայն որոնց Ա.Վարդանյանը իրենց ընկերությանը շինանյութեր է մատակարարել: Իրենց ընկերության համար տարբերություն չի եղել ՓԲ, ՍՊ, ԲԲ ընկերությունների, թե կոոպերատիվի հետ են գործարքներ կնքել, կարևորը, որ գործարքը շահավետ լինի: Ա.Վարդանյանի կոոպերատիվը ՍՊԸ-ի վերաձևակերպելու պատճառաբանությունն այն մասին, որ գնորդներն իմանալով, որ իր կազմակերպությունը կոոպերատիվ է հրաժարվել են իր հետ գործարքներ կնքել անտրամաբանական է դիտնում:
Տնտեսագիտական և դատահաշվապահական համալիր փորձաքննության 2008թ. նոյեմբերի 4-ի թիվ 08-1431 եզրակացության համաձայն որի` նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <Ներկայացված նոր փաստաթղթերը սույն քրեական գործով նախկինում կատարված փորձաքննությունների ժամանակ օգտոգործվել են, թե ոչ> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծություններից ելնելով, փորձագետները գտնում են, որ.
ա/ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի պետ Է. Ֆ. Ցոլակյանի կողմից, 26.02.2007թ. տրված թիվ 1022860 հանձնարարագրի հիման վրա ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի Քանաքեռ-Զեյթուն ՀՏ-ի աշխատակիցների կողմից <<Նորարար>> ԱԿ-ում ՀՀ օրենսդրությամբ հարկային մարմնին վերապահված իրավասության սահմաններում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգումը, ինչպես նաև ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի պետ` Վ.Բարսեղյանի կողմից, 17.10.2007թ. տրված թիվ 1031031 հանձնարարագրի հիման վրա ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի վերահսկողության վարչության աշխատակիցների կողմից <Նորարար> ԱԿ-ում ՀՀ օրենսդրությամբ հարկային մարմնին վերապահված իրավասության սահմաններում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կաարման ճշտության վերստուգումը կատարելու ընթացքում ստուգողներին, համաձայն <Նորարար> ԱԿ-ի նախագահ` Ա. Վարդանյանի կողմից տրված ցուցմունքների, վերջինս, Երևանի քրեական դատարանին տրամադրված և սույն համալիր տնտեսագիտական ու դատահաշվապահական փորձաքննության առարկա դարձած փաստաթղթերը չի ներկայացրել: Սա, նշանակում է, որ զուտ ժամանակագրական առումով ներկայացված նոր փաստաթղթերը չէր կարող, սույն քրեական գործով նախկինում կատարված փորձաքննությունների ժամանկ օգտագործվեր:
բ/ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի աշխատակիցների կողմից, թե 05.04.2007թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1022860 ստուգման և թե 14.11.2007թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1031031 վերստուգման ակտերում ստուգման արդյունքները ամփոփել են <Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին> ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի 2-րդ պարբերության` <Ստուգման ակտում պետք է նկարագրվեն արձանագրված խախտումները, այն իրավական նորմերը, որոնց պահանջները չեն կատարվել, խախտման կոնկրետ ժամանակը, հղում համապատասխան փաստաթղթերին, պատասխանատվության կիրառման համապատասխան իրավական հիմքերը> պահանջների խախտմամբ, որն արտահայտվել է ստուգման և վերստուգման ակտերում համապատասխան փաստաթղթերին հղում չկատարելու մեջ: Նշված հետևանքով էլ, սույն համալիր փորձաքննությամբ անհնար է դարձել միանշանակ կարգով պարզելու, թե ստուգմամբ և վերստուգմամբ հաշվարկված համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի մեջ, արդյոք, ներառվել են ներկայացված նոր փաստաթղթերում ցույց տրված ծախսերը:
գ/ Ելնելով <ա> և <բ> կետերում շարադրված փաստերից և <Հարկերի մասին> ՀՀ օրենքի 18-րդ հոդվածի` <Հարկերի հաշվարկման հսկողության և գանձման ընթացքում օրենքի խախտմամբ հարկ վճարողների վերաբերյալ ձեռք բերված տեղեկությունները չեն կարող հիմք հանդիսանալ հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և գանձմնա համար> և հիշյալ օրենքի 2-րդ հոդվածի` <Եթե Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային օրենսդրության և հարկային հարաբերությունները կարգավորող այլ իրավաբանական ակտերով սահմանված դրույթները պարունակում են հակասություններ, երկիմաստություններ կամ տարընթերցումներ, ապա հարկման նպատակով այդ դրույթները մեկնաբանվում են, ինչպես նաև հարկային և /կամ/ մաքսային մարմինների կողմից /գույքահարկի և հողի հարկի դեպքում` նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից /կիրառվում են հարկ վճարողի օգտին> պահանջներից, սույն համալիր փորձաքննությամբ, ներկայացված նոր փաստաթղթերում ցույց տրված և <Նորարար> ԱԿ-ի 2004-2006թ.թ. ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեության հետ կապված ծախսերը դիտվել են, որօես ստուգմամբ և վերստուգմամբ հաշվարկված համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի մեջ չներառված ծախսեր: Սա, զուտ հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ներկայացված նոր փաստաթղթերում ցույց տրված և <Նորարար> Ակ-ի 2004-2006թ.թ. ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեության հետ կապված ծախսերը ենթակա են ստուգմամբ և վերստուգմամբ 2004-2006թ.թ. համար հաշվարկլված համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերին ավելացման:
2. Նշված հարցի պատասխանը տես նույն եզրակացության հետազոտական մասում:
3. Նախաձեռնողի կողմից սույն համալիր փորձաքննությանն առաջադրված` <<Եթե նախկինում կատարված փորձաքննությունների ժամանակ ներկայացված փաստաթղթերը չեն օգտագործվել, ապա ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ Արա Վարդանյանի հարկային պարտավորությունների հաշվարկի վրա>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծություններից ելնելով, փորձագետները գտնում են, որ.
ա/ Նախկինում կատարված ստւգմամբ և վերստուգմամբ կազմված ակտերում, ինչպես նաև տրված փորձագետի եզրակացություններում արձանագրված դրվագներով` սույն համալիր փորձաքննությամբ, ներկայացված նոր փաստաթղթերով ճշգրտված տվյալներով կատարված հաշվարկներով ՙՆորարար՚ ԱԿ-ում տույժ և տուգանքներով հանդերձ առաջարկում է պետ. բյուջե վճարման ենթակա, ընդամենը13157905 դրամ գումարի հարկային պարտավորություն, այդ թվում`
Շահութահարկ` 2081615 դրամ, եկամտահարկ` 816667 դրամ, ԱԱՀ` 2805903 դրամ ընդամենը հարկեր` 5704185 դրամ: Տույժեր` 3082396 դրամ, տուգանքներ` 4371324 դրամ, ընդամենը տույժ և տուգանքներ` 7453720 դրամ:
բ/ <ա> կետում նշված 5704185 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկերից` 3746070 շահութահարկ` 123500 + եկամտահարկ` 816667 + ԱԱՀ` 2805903) դրամ գումարի հարկերի առաջացումը զուտ հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում որպես, սույն համալիր փորձաքննությամբ հարկման համար հիմք համարվող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում ՙՖինանսական արդյունքների մասին՚ ձև 2 հաշվետվությունում, ԱԱՀ-ի և եկամտահարկի մասին հաշվարկներում, խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու հետևանք:
4. Ներկայացված նոր փաստաթղթերը հաշվապահական և հաշվառման տեսանկյունից, ըստ ձևի և բովանդակային առումով համապատասխանում են ՀՀ կառավարության 1998թ. օգոստոսի 25-ի <<Ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները սահմանելու և այդ փաստաթղթերի կազման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 525 որոշման պահանջներին:
Գործում առկա ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթղթերի համաձայն <<Նորարար>> ՍՊ ընկերության գրանցման համար ներկայացվել են փաստաթղթեր և հաստատվել ու գրանցվել է ընկերության կանոնադրությունը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհնուր իրավասության դատարանի 2009թ. մայիսի 15-ի դատավճռով Արա Հրաչիկի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ քրեկան օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ Արա Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի չափով:
ՀՀ վարչական դատարանի 26.05.2010թ-ի վճռով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի Քանաքեռ-Զեյթուն հարկային տեսչության հայցն ընդդեմ <Նորարար> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության` <Պատասխանողին հօգուտ պետական բյուջեի 59.900.100 դրամ վճարման պարտավորությունը և նախապես վճարված պետական տուրքի գումարի փոխհատուցման կատարելուն պարտադրելու> պահանջի մասին, բավարարվել է` <Նորարար> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունից հօգուտ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի կոմիտեի Քանաքեռ-Զեյթուն հարկային տեսչության բռնագանձվել է ընդհանուր գումարով 59.900.100 /հիսունինը միլիոն ինը հարյուր հազար հարյուր/ դրամ, որից ապառք` 29.121.700 դրամ, տույժ` 15.128.400 դրամ, տուգանք` 15.650.000 դրամ: <Նորարար> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունից հօգուտ այաստանի ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի Քանաքեռ-Զեյթուն հարկային տեսչության բռնագանձվել է 1.198.100 /մեկ միլիոն հարյուր իննսունութ հազար հարյուր/ դրամ` որպես հայցվորի կողմից նախապես վճարված պետական տուրքի փոխհատուցման գումար:
Ինչ վերաբերվում է ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է որ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ նկատառումներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի համաձայն` Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:
Տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է 3 պարտադիր հատկանիշներով.
1.Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը.
2.անձանց կազմկերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը
3.ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Քննակվող հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այդ մասին է վկայում քրեական օրենսգքրի հոդվածի 214-ում արարքի կատարման հատուկ նպատակների առկայությունը: Մասնավորապես հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է, որ առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողի կողմից իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորությունները օգտագործվեն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ` իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու առավել վտանգավոր մեկ տեսակ, այն է նույն արարքը որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ
<Ծանր հետևանքներ> հասկացությունը նույնպես որոշվում է իրավակիրառողի կողմից` պայմանավորված կոնկրետ գործի հանգամանքներով: Օրինակ` ծանր հետևանքների թվին պետք է դասել կազմակերպությն սնանկացումը, կազմալուծումը, երկար ժամանակով գործունեության դադարցեւոմը, հիմնականում աշխատատեղերը կորցնելը, առանձնապես խոշոր չափի նյութական վնասը և այլն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում և սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը)։ Նշված իրավական նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ օրենսդիրն առանձնապես խոշոր չափ է համարում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկր գերազանցող գումարը (արժեքը) նաև տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում զետեղված 216-րդ հոդվածի համար, ինչից հետևում է, որ նույն գլխում զետեղված 214-րդ հոդվածով կատարած հանցանքի հետևանքով հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեք¬հազարապատիկը գերազանցող գումարի (արժեքի) չափով առաջացրած վնասը նույնպես պետք է համարվի որպես ծանր հետևանքներ առաջացնող վնաս:
Այսպիսով. ընդհանուր իրավասույթան դատարանը, հաստատված համարելով ամբաստանյալ Արա Վարդանյանի կողմից իր լիազորությունների չարաշահելու հետևանքով պետությանը 9.411.835 ՀՀ դրամի նյութական վնաս պատճառելու հանգամանքը, գտել է, որ այն ծանր հետևանք չի առաջացրել պետության համար: Դատարանի հետևությունը, այն մասին, որ ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասին, ոչ թե 2-րդ մասին որևէ կերպ չի պատճառաբանվել և չի հիմնավորվել, թե հատկապես ինչ հանգամանքներից ելնելով կամ որ փաստական տվյալների հիման վրա է հանգել այդ հետևության:
Այսինքն` դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի այն մասը, որը ենթակա չէր կիրառման: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` <Վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի գործի քննության արդյունքներով առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում կիրառել ավելի ծանր հանցագործության համար օրենք կամ նշանակել ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ այդ հիմքերով բողոք է բերել մեղադրողը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի պահանջների համաձայն` <Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը (…)>:
Իսկ նույն հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ բեկանում կամ փոփոխում է ստորադաս դատարանի ակտը, եթե ստորադաս դատարանի հաստատված փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի`<<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը:>>:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ուսումնասիրության և գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ստորադաս դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալ Արա Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության, սակայն նրան մեղսագրված արարքի քրեաիրավական գնահատականը ճիշտ չի տրվել , ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքի այն մասը, որը ենթակա էր կիրառման, ուստի դատավճիռը պետք է բեկանել և Արա Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրան պետք է ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պատժի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Բավարարել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Թամազյանի վերաքննիչ բողոքը:
Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2011թ. դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի ԱՐԱ ՀՐԱՉԻԿԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով :
ԱՐԱ ՀՐԱՉԻԿԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻՆ մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման մեկ /1/ տարի ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Պատժի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի կալանքի վերցնելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ