ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԱՔԴ/0096/01/11
Նախագահող դատավոր` Ա.Խաչատրյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 մարտի 2012թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Տ.Հակոբյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ Հ.Հարությունյանի
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Վ.Արմենակյանի
Ա.Ջուվանովայի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ Հ.Արմենյանի
Ա.Վարդանյանի

Դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի և պաշտպաններ Վահե Արմենակյանի, Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ՀՈՒՆԱՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆԻ ԱՐՄԵՆՅԱՆԻ և ԱՐՄԵՆ ՀՐԱՆՏԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐ.
2010թ. օգոստոսի 21-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83103110 քրեական գործը:
2010թ. դեկտեմբերի 3-ին թիվ 83103110 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն և նույն օրը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Հ. Սարդարյանի կողմից ընդունվել է վարույթ:
2011թ. հունիսի 30-ին Հունան Հարությունի Արմենյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքների կատարման համար, որ նա հանդիսանալով <Ջիլո> ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենը, գործընկերոջ` Արմեն Վարդանյանի միջոցով նրան ամսական 100.000 դրամ վճարելով, 2004թ. հուլիսից 2007թ. մարտ ժամանակահատվածում հիմնադրել և օգտագործել է <Շմիգել>, <Վահաս>, <Մալգեր> ձևական` տնտեսական որևէ գործունեություն չիրականացնող ՍՊ ընկերությունները, ինչպես նաև` Արմեն Վարդանյանի տնօրինության տակ գտնվող` ՌԴ-ից ոգելից խմիչքների ներկրմամբ զբաղվող` <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը (ինչի փոխտնօրեն է ձևակերպվել)` <Ջիլո> ՍՊ ընկերության կողմից շուկայից ձեռք բերված ապրանքները փաստաթղթավորելու, հարկային հաշվետվություններում ԱԱՀ-ի անհիմն հաշվանցումները քողարկելու և հարկային այլ վճարումներից խուսափելու նպատակով:
Հունան Արմենյանը, կազմակերպելով և ղեկավարելով հարկերի վճարումից խուսափելուն ուղղված գործողությունները, սիստեմատիկաբար կազմել և Արմեն Վարդանյանին կամ <Ջիլո> ՍՊԸ հաշվապահ Արմեն Մուրադյանին է տվել վերևում թվարկված ընկերությունների հարկային հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ձևակերպման ենթակա թվական տվյալները (սևագիր տեսքով), ինչի հիման վրա վերջինս կազմել, իսկ Արմեն Վարդանյանն ստորագրել և կնքել է հարկային մարմին ներկայացվող փաստաթղթերը: Բացի այդ, Հունան Արմենյանի առաջարկով իրականացնելով այդ ընկերությունների տնօրենի ձևական այլ պարտականություններ` Արմեն Վարդանյանն <Արդշինինվեստ բանկի> Զվարթնոց մասնաճյուղում բացել է հիշյալ ընկերությունների բանկային (հաշվարկային) հաշիվները, սիստեմատիկաբար ներկայացել է Քանաքեռ-Զեյթունի ՀՏ և կատարել տնօրենին վերապահված տեխնիկական բնույթի գործառույթներ:
Հունան Արմենյանը և Արմեն Վարդանյանը, փոխադարձ համաձայնությամբ, նկարագրված կեղծիքների և օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններում, հաշվարկներում ու հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով 2004թ. հուլիս 2007թ. մարտ ժամանակահատ-վածում պետական բյուջե պակաս են վճարել 347.852.7 հազ. դրամի առանձնապես խոշոր չափերի հարկեր, որից ԱԱՀ` 263.524.6 հազ. դրամ, շահութահարկ` 52705.1 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 31623.0 հազ. դրամ, ինչը, ըստ ընկերությունների, ներկայացրել է հետևյալ պատկերը
<Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը 2004թ. 3-րդ եռամսյակից (հուլիսի 1-ից) 2005թ. 3-րդ եռամսյակը (օգոստոսի 25-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 410627.0 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել (ձևակերպել) է որպես <Շմիգել> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 82.125.4 հազ. դրամ, շահութահարկ` 16425.1 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 9855.0 հազ. դրամ:
<Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը 2005թ. 3-րդ եռամսյակից (սեպտեմբերի 1-ից) 2006թ. 3-րդ եռամսյակը (սեպտեմբերի 29-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 559224.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել (ձևակերպել) է որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 119844.9 հազ. դրամ, շահութահարկ` 23969.0 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 14381.4 հազ. դրամ:
<Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը (հանձին փոխտնօրեն Հունան Արմենյանի) 2006թ. 4-րդ եռամսյակում (հոկտեմբերի 1-ից դեկտեմբերի 28-ը) ՙԱվիա-Սերվիս՚ ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 160641.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել (ձևակերպել) է որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 32128.3 հազ. դրամ, շահութահարկ` 6425.7 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3855.4 հազ. դրամ:
<Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը (հանձին փոխտնօրեն Հունան Արմենյանի) 2007թ. առաջին եռամսյակում (մարտի 1-ից 29-ը) ՙԱվիա-Սերվիս՚ ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 147133.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել (ձևակերպել) է որպես <Մալգեր> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 29426.0 հազ. դրամ, շահութահարկ` 5885.3 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3531.2 հազ. դրամ:
Հունան Արմենյանը, շարունակելով հանցավոր գործունեությունը` 2007թ. ապրիլից 2010թ. մարտ ժամանակահատվածում նկարագրված ապօրինությունների և օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններում, հաշվարկներում, հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու, իսկ 2010թ. մարտի ԱԱՀ-ի և սոց. վճարների հաշվարկներն ու հաշվետվությունները չներկայացնելու միջոցով, խախտելով <Շահութահարկի մասին> ՀՀ օրենքի 10-րդ, <ԱԱՀ-ի մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ, 23-րդ, <Եկամտահարկի մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ և <Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարների մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ հոդվածների պահանջները, չարամտորեն խուսափել է 865418.9 հազ. դրամ հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, որից 636278.7 դրամն ԱԱՀ-ն է, 90260.4 դրամը` շահութահարկը, 138723.8 հազ. դրամը` եկամտահարկը և 156 հազ. դրամը` սոց. վճարը: Այսպիսով, Հունան Արմենյանը 2004-2010թ.թ. ժամանակահատվածում, վերևում նկարագրված եղանակով, խախտելով թվարկված նորմատիվային ակտերի պահանջները, չարամտորեն խուսափել է պետական բյուջե վճարել 1213271.6 հազ. դրամի` առանձնապես խոշոր չափերի հարկեր, ինչից 899803.3 դրամն ԱԱՀ-ն է, 142965.5 դրամը` շահութահարկը, 170346.8 հազ. դրամը` եկամտահարկը և 156 հազ. դրամը` սոց. վճարը (տույժերով ու տուգանքներով հանդերձ` 2.292.217.800 դրամ)>>:
2011թ. հունիսի 24-ին Արմեն Հրանտի Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների կատարման համար, որ նա գործընկերոջ` <Ջիլո> ՍՊԸ տնօրեն Հունան Արմենյանի առաջարկով և նրա հետ փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանից ամսական 100.000 դրամ վարձավճար ստանալու պայմանով 2004թ. հուլիսից 2007թ. մարտը ժամանակահատվածում իր և այլ անձանց անուններով հիմնադրել, նրա օգտագործմանն է տրամադրել <Շմիգել>,<Վահաս>, <Մալգեր> ձևական` տնտեսական որևէ գործունեություն չիրականացնող ՍՊ ընկերությունները, ինչպես նաև` իր տնօրինության տակ գտնվող` ՌԴ-ից ոգելից խմիչքների ներկրմամբ զբաղվող` <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը` <Ջիլո> ՍՊ ընկերության կողմից շուկայից ձեռք բերված ապրանքները փաստաթղթավորելու, հարկային հաշվետվություններում ԱԱՀ-ի անհիմն հաշվանցումները քողարկելու և հարկային այլ վճարումներից խուսափելու նպատակով: Արմեն Վարդանյանը, միաժամանակ իրականացնելով թվարկված ընկերությունների տնօրենի ձևական պարտականություններ, ստորագրել և կնքել է Հ. Արմենյանի սևագիր տվյալների հիման վրա <Ջիլո> ՍՊԸ հաշվապահ Արմեն Մուրադյանի կազմած հարկային հաշվետվություններն ու հաշվարկները, <Արդշինինվեստբանկի> Զվարթնոց մասնաճյուղում բացել է հիշյալ ընկերությունների բանկային հաշվարկային) հաշիվները, սիստեմատիկաբար ներկայացել է Քանաքեռ-Զեյթունի ՀՏ և կատարել տնօրենին վերապահված տեխնիկական բնույթի այլ գործառույթներ: Արմեն Վարդանյանն ու Հունան Արմենյանը, փոխադարձ համաձայնությամբ, նկարագրված կեղծիքների և օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններում, հաշվարկներում և հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով 2004թ. հուլիսից 2007թ. մարտը ժամանակահատվածում, խախտելով <Շահութահարկի մասին> ՀՀ օրենքի 10-րդ, <ԱԱՀ-ի մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ, 23-րդ, <Եկամտահարկի մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ և <Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարների մասին> ՀՀ օրենքի 20-րդ հոդվածների պահանջները, չարամտորեն խուսափել են 347.852.7 հազ. դրամի առանձնապես խոշոր չափերի հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, որից 263.524.6 հազ. դրամն ԱԱՀ-ն է, 52705.1 հազ. դրամը` շահութահարկը և 31623.0 հազ. դրամը` եկամտահարկը, ինչը, ըստ ընկերությունների, ներկայացրել է հետևյալ պատկերը.
<Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը 2004թ. 3-րդ եռամսյակից հուլիսի 1-ից) 2005թ. 3-րդ եռամսյակը օգոստոսի 25-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 410627.0 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել ձևակերպել է) որպես <Շմիգել> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 82.125.4 հազ. դրամ, շահութահարկ` 16425.1 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 9855.0 հազ. դրամ:
<Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը 2005թ. 3-րդ եռամսյակից սեպտեմբերի 1-ից) 2006թ. 3-րդ եռամսյակը սեպտեմբերի 29-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 559224.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել ձևակերպել է) որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 119844.9 հազ. դրամ, շահութահարկ` 23969.0 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 14381.4 հազ. դրամ;
<Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը հանձին փոխտնօրեն Հունան Արմենյանի) 2006թ. 4-րդ եռամսյակում հոկտեմբերի 1-ից դեկտեմբերի 28-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 160641.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել ձևակերպել) է որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 32128.3 հազ. դրամ, շահութահարկ` 6425.7 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3855.4 հազ. դրամ:
<Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը հանձին փոխտնօրեն Հունան Արմենյանի) 2007թ. առաջին եռամսյակում մարտի 1-ից 29-ը) <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 147133.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել ձևակերպել է) որպես <Մալգեր> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 29426. հազ. դրամ, շահութահարկ` 5885.3 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3531.2 հազ. դրամ:
2011թ. հուլիսի 9-ին թիվ 83103110 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 15-ի դատավճռով Հունան Հարությունի Արմենյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման 10 /տաս/ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ, բայց ոչ ավել 1.213.271.600 ՀՀ դրամից:
Հունան Արմենյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010թ. նոյեմբերի 15-ից:
Նույն դատավճռով Արմեն Հրանտի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի 6 ամիս ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ, բայց ոչ ավել 347.852.700 ՀՀ դրամից:
Արմեն Վարդանյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի կատարելու օրվանից:
Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ <Ջիլո> ՍՊԸ-ի թողնվել է առանց քննության` նրան իրավունք է վերապահել այն լուծել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2011թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Հունան Արմենյանը և պաշտպաններ Վահե Արմենակյանը, Աննա Ջուվանովան:
Վերաքննիչ դատարանի 30.01.2012թ. որոշմամբ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ըստ բողոք բերած անձ, ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի` դատարանի դատավճռով իր նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի պատիժ: Դատարանը պատիժ նշանակելիս խախտել է օրենքի միատեսակ կիրառության սկզբունքը, չի կիրառել համաներման մասին որոշման պահանջները:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածների դրույթներին` ավելացրել է , որ պատիժ նշանակելու պահին իր խնամքի տակ է գտնվել մինչև 14 տարեկան երեխան: Հայնտնել է, որ զղջացել է կատարածի համար, ինչը հիմք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կանոններով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու համար :
Հայտնել է, որ պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել, իսկ դատարանը շարադրելով մեղմացուցիչ հանգամանքները պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել և նշանակել է անարդարացի և խիստ պատիժ:
Ելնելով վերոգրյալից` ամբաստանյալը խնդրել է փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասությն դատարանի 15.12.2012թ. դատավճիռը պատժի մասով` մեղմացման առումով:
Վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նաև Հունան Արմենյանի շահերի պաշտպան Վահե Արմենակյանը և հայտնել , որ նախաքննությունը և դատքննությունը ընթացել են թերի, որի հետևնքով լիովին չի ապացուցվել ամբաստանյալ Հ. Արմենյանի մեղքը:
Այսպես ՝ Հ.Արմենյանը 2004 թ. իր հիմնադրած <Զիլո> ՍՊԸ-ի միջոցով պայմանագիր է կնքել <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ի հետ, համաձայն որի նա պարտավորվել է նշված կազմակերպությանը մատակարարել բարձրակարգ սնունդ։ Գործունեության ամբողջ ժամանաահատվածում <Զիլո> ՍՊԸ-ն գրանցված է եղել ՀՀ ՊԵԿ հարկային ծառայության Արաբկիր ստորաբաժանումում և ամեն ամիս պարտաճանաչ տվել է իր ամսեկան հաշվետվությունները և ներկայացրել հաշվեկշիռը ,բացի դա ՍՊԸ-ն ամեն տարի օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվել է ստուգման և երբևիցե նրան գրավոր կամ բանավոր լրացուցիչ հարկեր վճարելու պահանջ չի ներկայացվել։ Բացի այդ հարկային ծառայության աշխատակիցները ժամանակին իրենց վերադասին զեկուցել են <Զիլո> ՍՊԸ-ի հաշվետվություններում առկա հակասությունների մասին, սակայն դրան բացարձակ որևէ ուշադրություն չի դարձվել, այնինչ զգուշացման դեպքում հնարավոր էր որ ամբաստանյալը դրանից հետևություններ աներ ու որոշեր շարունակել իր զործունեությունը կամ դադարեցներ այն։ Նշված հանգամանքը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ ըստ էության սույն քրեական գործով, որպես տուժող հանդես է գալիս պետական բյուջեն ն նշված արարքը պայմանավորվել է պետական լիազոր մարմնի կողմից՝ իր անմիջական պարտականությունները մեղմ ասած թերի կատարելու պատճառով։
Բացի այդ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել այս հանգամանքը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 7-րդ կետի` պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է համարվում տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունր, որով պայմանավորվել է կատարված արարքը։ Քրեական գործի մինչդատական և դատական քննության ընթացքում չտրվեց այն հարցի պատասխանը,թե ի վերջո ամբաստանյալը ինչպես է տնօրինել այդպիսի ահռելի գումարը, քանի որ ապացուցված է, որ նա այս ամբողջ ընթացքում վարել է համեստ կյանք, բնակվել է ծնողների և ընտանիքի անդամների հետ համատեղ, չունի այլ թանկարժեք գույք և ըստ իր հայտարարության` գործունեության ամբողջ ընթացքում ունեցել է ամսեկան 300.000-ից 400.000 դրամ եկամուտ։
Այս հանգամանքը վկայում է այն մասին ,որ Հունան Արմենյանն իրեն մեղսագրվող արարքը չի կատարել ուղղակի դիտավորությամբ ,այլ այն պայմանավորվել է համապատասխան պետական լիազոր մարմնի կողմից իր պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու հետևանքով։ Վերոգրյալը հաստատվում է նան այն հանգամանքով, որ ի վերջո <Զիլո> ՍՊԸ-ի մատակարարած ապրանքների պատվիրատուն <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ն էր և անհրաժեշտության դեպքում նա էր կրելու լրացուցիչ հարկային վճարումների բեռը՝ <Զիլո> ՍՊԸ-ից ավելի թանկ գնով ապրանքներր ձեռք բերելու միջոցով։
Դատարանը պատիժ նշանակելիս խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի կակոնները այն դեպքում, որ Հ.Արմենյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, բնակվում է թոշակառու խնողների հետ և փաստացի հանդիսանում է միակ ապրուստի հայթաթողը, բնութագրվում է դրական, չի խոչընդոտել նախաքննությանը:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2011թ. դատավճիռը և Հունան Հարությունի Արմենյանի նկատմամբ նշանակել կատարած արարքին համարժեք պատիժ։
Ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի շահերի պաշտպան Աննա Ջուվանովան իր վերաքննիչ բողոքով հայտնել է, որ Արմեն Վարդանյանի կատարածը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսզրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտում է հարկերը տուրքերը կամ այլ պարտադիր վճարումները չարամտորեն խուսափելով, որը կատարվում է հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք համարվող այլ պարտադիր վճարումներ փաստաթղթեր չներկայացնելով կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով։
Հարկերի մասին ՀՀ օրենքի 20-րդ հոդվածի համաձայն՝ հարկային մարմին ներկայացվող տեղեկություն է համարվում հարկ վճարողների կողմից իրենց, ինչպես նան այլ հարկ վճարողների վերաբերյալ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով իրենց մոտ առկա կամ պահվող բացառապես հարկերի հաշվարկմանն առնչվող զործարքների, ապրանքների ֆիզիկական ծավալների, դրանց տեղաշարժի, իրացման փաստացի գների, իրենց կողմից և իրենց հաշվին վճարված եկամուտների, պահված հարկերի, զույքի կամ եկամուտների, հարկման նպատակով անհրաժեշտ այլ տվյալների վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք հարկային մարմին են ներկայացվում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և ժամկետներում։
Ըստ գործի տվյալների և հետազոտված ապացույցների` Արմեն Վարդանյանը մեղսազրվող արարքի սուբյեկտ չի կարող հանդիսանալ։ Վերջինս Հունան Արմենյանի հետ որևէ պայմանավորվածություն ձեռք չի բերել առանձնապես խոշոր չափերի հարկերի վճարումից խասափելու մասին, բացի այդ չի հետապնդել անձնական շահ, այլ ընդամենը ամսեկան 100.000 ՀՀ դրամ վարձավճարով աշխատել է և բավարարվել դրանով, նա անձամբ որևէ հաշվետվություն չի կազմել և չի ներկայացրել, ուստի նա չէր կարող տեղյակ լինել հաշվետվությունների ճիշտ կամ սխալ լինելու մասին։
Դատարանում հետազոտված մյուս ապացույցներով ինչպես նան բոլոր ապացույցների համադրությամբ չի հիմնավորվել, որ Արմեն Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսզրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը։
Արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրք 205-րդ հոդվածին համապատասխան քրեորեն պատժելի կարող է դառնալ միայն այն դեպքում, երբ անձը հարկերի վճարումից խուսափելը կատարել է հարկման հիքմ հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում եկամուտների կամ ծախսերի վերաբերյալ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 358-րդ հոդվածի համաձայն` դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե դրա հետևութունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը հաստատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչվաճ հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսզքրի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Սույն քրեական գործով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու արդյունքում Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը արձանագրել է, որ հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ Արմեն Վարդանյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի պատիժը և պատասխանատվությունը ինչպես ծանրացնող, այնպես էլ մեղմացնող, համգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել։
Դատարանը չի անդրադարձել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցին։ Դատարանը հաշվի չի առել, որ հանցագործությունը բացահայտելուն, մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն և հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը հանդիսանում են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնց հիման վրա կարող էր Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն` Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Հետևապես, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու և հանցագործության կանխման նպատակների իրացման հարցը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 378-րդ, 379-րդ հոդվածներով` պաշտպանը խնդրել բեկանել ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2011թ. դատավճիռը՝ Արմեն Հրանտի Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205 հոդվածի 2-րդ մասով, նրա արարքին տալ ճիշտ իրավական գնահատական և նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ԴԵՄ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎԵԼ Է ԳՐԱՎՈՐ ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ.
Մեղադրողն առարկել է ԵԱՔԴ/0096/01/11 քրեական գործով ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի և նրա պաշտպան Վահե Արմենակյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի պաշտպան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքների դեմ և գտել, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 15-ի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, իսկ դրա դեմ ներկայացված վերաքննիչ բողոքներում բերված եզրա հանգումները՝ անհիմն։
Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները լիովին հաստատված են վերջիններիս, վկաներ Վարդգես Հարությանյանի, Վահան Օհանյանի, Անահիտ Հունանյանի, Կարինե Գրիգորյանի, Ալինա Այվազյանի, Արմեն Մուրադյանի, Լևոն Աղումյանի, Հասմիկ Մահակյանի և Անդրանիկ Սիքայեյյանի ցուցմունքներով, դատահաշվապահական փորձաքննաթյան 2011թ. հունիսի 6-ի թիվ 11-0762 եզրակացությամբ, գործով ապացույցներ ճանաչված այլ փաստաթղթերով, որոնց մանրամասն վերլուծությունը տրվել է ինչպես մեղադրողի մեղադրական ճառում, այնպես էլ ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի դատավճռում, ձեռք բերված հիշյալ ապացույցներով հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալների մեղավորությունը հաստատվել է գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, ձեռք բերված ապացույցներով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները լիովին հիմնավորվել են, ապացուցվել են այն արարքները, որոնց կատարման մեջ մեղադրվում են նրանք։
Հարկման հիմք համարվող փաստաթղթերում, այդ թվում նաև՝ հաշվետվոթյուններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով հար¬կերը վճարելուց խուսափելն օրենսդիրը հանցագործությունների շարքին դասել է սկսած 2003թ. օգոստոսի 1-ից մինչ օրս, իսկ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Հունան Արմենյանը և Արմեն Վարդանյանը, փոխադարձ համաձայնությամբ, կեղծիքների միջոցով հաշվետվություններում, հաշվարկներում ու հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ են մտցրել, թե իբր <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունն ապրանքները ձեռք է բերել <Շմիգել>, <Վահաս> և <Մալգեր> ՍՊ ու <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկեոություններից այն դեպքում, երբ դրանք իրականում ձեռք են բերվել շուկայից՝ կանխիկ վճարով և առանց հիմնավորող փաստաթղթերի։
Անտեղյակության մասին ամբաստանյալների պատճառաբանությունները չեն կարող արժանահավատ լինել, քանզի նրանք 2-ն էլ քաջատեղյակ են եղել, որ <Շմիգել>, <Վահաս>, <Մալգեր> ՍՊ ընկերություններն իրականում ոչ միայն տնտեսական գործունեություն չեն իրականացնում, այլև՝ գործունեության համար անհրաժեշտ որևէ միջոց չունեն էլ, որ կարո¬ղանան նման գործունեություն ծավալել։ <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը թեև ծավալել է որոշակի գործունեություն, սակայն այն ընդհանրապես որևէ առնչություն չի ունեցել <Ավիա–Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարվող ապրանքների հետ։
Նկատի ունենալով, որ նշված ապրանքներն իրականում ձեռք են բերվել շուկաներից՝ առանց հիմնավորող փաստաթղթերի, ուստի բյուջե վճարվող գումարների պակասեցման, հաշվանցման հիմքեր չեն եղել, մինչդեռ, <Շմիգել>, <Վահաս> և <Մալգեր> ՍՊ ու <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունների անվամբ ձևակերպելու արդյունքում հնարավոր է եղել պակաս հարկեր մուծել, որը և արվել է, հետևաբար ամբաստանյալների արարքների քրեաիրավական որակման հետ կապված պաշտպանության կողմի վիճարկումներն ակնհայտ մտացածին են։
Ինչ վերաբերում է Հունան Արմենյանի և Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժների համաչափությանը, ընդհանուր իրավսաության դատարանն արդեն իսկ հաշվի է առել ինչպես նրանց կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունր և պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքները, որոնք արտացոլված են քրեական գործի նյութերում և հետազոտվել են դատական քննության ժամանակ։
Տվյալ դեպքում Հունան Արմենյանի և Արմեն Վարդանյանի գործողությունների պարբերականությունը, վնասի չափը և հանցագործության կատարման հաստատված հանգամանք¬ների ամբողջականությունը վկայում են ամբաստանյալների անձի հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին, որի հիման վրա էլ նրանց նկատմամբ նշանակված պատիժներն արդարացի են։
Մեղադրողը հայտնել է նաև որ պաշտպանի վկայակոչած՝ ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի կողմից հանցագործությունը բացահայտելուն, մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն և հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելու մասին, փաստական տվյալները սույն գործով ի հայտ չեն բերվել և չեն կարող նվազեցնել ամբաստանյալի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար նրա նկատմամբ ավելի մեղմ պատիժ սահմանելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկ¬տիվ հիմք հանդիսանալ չեն կարող։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 354-րդ և 392-րդ հոդվածներով` մեղադրողը միջնորդել է թիվ ԵԱՔԴ/0096/01/11 քրեական գործով ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի և նրա պաշտպան Վահե Արմենակյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի պաշտ¬պան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքները մերժել՝ ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. դեկ¬տեմբերի 15-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու ամբաստանյալների և պաշտպանների պատճառաբանությունները, մեղադրողի պատասխանը դրա դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի և նրա պաշտպան Վահե Արմենակյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի պաշտ¬պան Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կատարելով ապացույցների հետազոտություն և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջի` յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգել է այն հետևության, որ Արմեն Վարդանյանի և Հունան Արմենյանի կողմից կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասին դատաքննությամբ հետազոտված և դատավճռում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հունան Արմենյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունքներ տալ, իսկ նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ աշխատել է որպես <Ջիլո> ՍՊԸ-ի տնօրեն` պարզ ու թափանցիկ, հաշվետվություններում ու հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել, իսկ եթե ինչ որ բան սխալ է ձևակերպել (կամ հաշվանցել), ապա հարկային սպասարկում և հսկողություն իրականացնող անձինք թող նախազգուշացնեին ու կանխեին այն: Իր ամսեկան եկամուտը կազմել է 400.000-500.000 ՀՀ դրամ: Հարկային մարմինների աշխատակիցների հետ կոռուպցիոն բնույթի կապերի մեջ երբևէ չի մտել, մատակարարած ապրանքների դիմաց ստացված գումարներից <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ աշխատողներին <հետվճարում> չի կատարել, իր գործերի բնույթի վերաբերյալ հաշվապահ Արմեն Մուրադյանին տեղյակ չի պահել, վերջինս իրականացրել է ընդամենը հաշվետարի գործառույթներ` իր ներկայացրած թվական տվյալները մտցնելով ՀՏ ներկայացվող հաշվետվությունների ու հաշվարկների մեջ: Ծանոթանալով թվարկված ընկերությունների հարկային գործերին` նշել է, որ դրանցում առկա հաշվետվությունների ու մյուս փաստաթղթերի տվյալները հաշվապահ Ա. Մուրադյանին տվել է ինքը, անձամբ թղթի վրա սևագրի տեսքով գրելով այդ տվյալները: Հարկային մարմնի մի աշխատակցի խորհուրդով ԱԱՀ-ի հաշվարկներին կից տեղեկանքների <Մատակարար կազմակերպություններից հաշվետու ժամանակաշրջանում ստացված հարկային հաշիվներ> բաժնում նշել է տնտեսական գործունեություն չիրականացնող <Շմիգել>, <Վահաս> և <Մալգեր> ՍՊ ընկերությունների անունները` այդ կերպ ցանկանալով օրինական տեսք տալ հիշյալ հաշվարկներին: Հետագայում, սակայն, տեղեկանքների այդ բաժինը չի լրացրել, քանի որ դրա պահանջը հարկային մարմինը չի առաջադրել: Թվարկված կազմակերպությունները հիմնադրել է իր գործընկեր Արմեն Վարդանյանը, ով միաժամանակ հանդիսացել է <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի տնօրենը, դրանք իրականում մթերքների փաստացի մատակարարումներ չեն իրականացրել, այդ գործառույթն իրականացրել է միայն <Ջիլո> ՍՊԸ-ն, որն <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարած ապրանքներն ամբողջովին ձեռք է բերել շուկաներից, սուպերմարկետներից և այլ վաճառակետերից կանխիկ վճարով` հանձնման վերաբերյալ կազմելով համապատասխան հաշիվ-ապրանքագրեր: Այն ժամանակահատվածում, երբ հանդիսացել է <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի փոխտնօրենը, <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի կողմից <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մթերքներ մատակարարելու վերաբերյալ 2007թ. առաջին եռամսյակի 97 թերթից բաղկացած հաշիվ-ֆակտուրաները գրել է իր ձեռքով և ստորագրել Ա. Վարդանյանի անվան դիմաց` որպես հանձնող: Ծանոթանալով դատահաշվապահական երկու փորձաքննությունների եզրակացություններին, հայտնել է, թե դատահաշվապահական փորձագետները, ձևական մոտեցում ցուցաբերելով, հաստատել են 2010թ. հուլիսի 23-ի թիվ 1010856 ստուգման ակտի թվական տվյալները, ինչը սխալ է, և ինքը դա չի ընդունում:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2004թ-ին ստեղծվել է <Շմիգել> ՍՊԸ-ն և գրանցվել Քանաքեռ-Զեյթուն հարկային տեսչությունում, այն տրամադրել է Հունան Արմենյանին և վերջինս գործունեություն է ծավալել <Ջիլո> ՍՊԸ-ի հետ: 2004թ-ին ստուգում է կատարվել <Շմիգել> ՍՊԸ-ում և կազմվել ակտ, առաքման գիրք չունենալու պատճառով տուգանք է նշանակվել, որը հետագայում մուծվել է և ՍՊԸ-ն գործունեությունը շարունակել է: Հետագայում, 2005թ-ին կրկին ակտ է կազմվել, նույն պատճառաբանությամբ և հետագայում ՍՊԸ-ն չի կարողացել վճարել գումարը և դատարանի դատավճռով սնանկ է ճանաչվել: Հետագայում, 2006թ-ին, կնոջ` Հասմիկ Սահակյանի անունով ստեղծել է <Վահաս> ՍՊԸ-ն, որը նույն կերպ է գործունեությունն ծավալել: Որոշ ժամանակ անց կրկին ստուգման հետևանքով կազմված ակտի համաձայն գումարները չվճարելու պատճառաբանությամբ այս ՍՊԸ-ն նույնպես սնանկ է ճանաչվել: Որպես բանվոր աշխատող Անդրանիկ Միքայելյանի անունով, առևտրային գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով հիմնադրել է նաև <Մալգեր> ՍՊԸ-ն, այն նույնպես տրամադրել է Հունան Արմենյանին, սակայն նշված ՍՊԸ-ն հետագայում, որևէ տնտեսական գործունեություն չի իրականացրել: 2006թ-ի սեպտեմբերի 29-ից նշանակվել է <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի տնօրենի պաշտոնում, իսկ բաժնեմասերի ամբողջ քանակի տերը դարձել է իր ընկեր Արթուր Խալաթյանը, ով հաջորդ օրը մահացել է: Վեց ամսվա ընթացքում փաստացի կատարել է տնօրենի պարտականությունները: Այդ ընթացքում Հ.Արմենյանը նշանակվել է <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի փոխտնօրենի պաշտոնում և վերջինիս հետ համաձայնության են եկել, այն մասին որ <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ն միջնորդ հանդիսանա ապրանքներ մատակարարելու համար և հենց այդպես էլ արել են: <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի կողմից <Ավիա Սերվիս> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարվելու գործընթացը կազմակերպել է Հունան Արմենյանը, պայմանագրերը սննդամթերքի մատակարարման մասով կնքվել և կատարվել են Հ. Արմենյանի կողմից: Հստակ չի կարող նշել, թե <Ավիա Սերվիս> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարվել են, թե` ոչ: Հետագայում Մոսկվա է մեկնել, որտեղից վերադառնալուց հետո այլևս <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ն միջնորդի դերում հանդես չի եկել, քանի որ ինքը գտել է, որ այլևս անիմաստ է ավել հարկեր վճարելը: Ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ փաստաթղթերի ճշտության մեջ չի խորոցել: <Շմիգել>, <Վահաս> և <Մալգեր> ընկերությունները տրանսպորտային միջոցներ չեն ունեցել: Նախաքննական ցուցմունքները ճշմարիտ են:
Ամբաստանյալներ Հունան Արմենյանին և Արմեն Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքները, բացի նրանց մասնակի խոստովանական ցուցմունքներից հիմնավորվել են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Վարդգես Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի օպերատիվ հետախուզական վարչության 12-րդ բաժնում, որպես օպեր-լիազոր: Կատարվել է ստուգում, որի ժամանակ տեղեկացել է, որ <Ջիլո> ՍՊԸ-ն ապրանքանյութական արժեքներ է ձեռք բերել և միաժամանակ իրացրել <Ավիա Սերվիս> ընկերությանը և քանի որ, ձեռքբերման վերաբերյալ փաստաթղթեր, հաշիվ-ապրանքագրեր չեն եղել, ըստ ՀՀ օրենսդրության հաշվարկվել է հարկ շահութահարկի, եկամտահարկի և ավելացված արժեքի հարկի գծերով: Ստուգումը կատարվել է ՊԵԿ-ի նախագահի հանձնարարագրի հիման վրա: Այն կատարվել է 2007-2009թթ. և 2010թ. առաջին եռամսյակի վերաբերյալ: Հարկերի մասին ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի հիման վրա հաշվվել են հարկերը, որոնց հաշվարկման հիմքում եղել են նաև Հունան Արմենյանի հայտարարությունը և բացատրությունները: Հ. Արմենյանը մասնակցել է ստուգմանը, իրենց կողմից առաջադրված հարցերի վերաբերյալ տվել է բացատրություններ և արել հայտարարություններ, որոնք հետագայում կցվել են ակտին: Չնայած այդ ամենին Հ. Արմենյանի կողմից ակտը չի ստորագրվել: Ըստ շահութահարկի մասին և հարկերի մասին օրենքների, եթե ընկերությունը կատարում է առևտրային գործունեություն, և եթե ապրանքները ձեռք են բերվել շուկայից պետք է առկա լինեն հաշիվ- ապրանքագրեր: Քանի որ այդ փաստաթղթերը բացակայել են, հաշվարկվել է շահութահարկ, եկամտահարկ` ձեռք բերված ապրանքների համար 2007 և 2008 թ.թ. համար 3 տոկոս, իսկ 2009թ. և 2010թ. առաջին եռամսյակի համար` 11 տոկոս: Հ.Արմենյանից պահանջվել են փաստաթղթեր, սակայն վերջինս գրավոր պատասխանել է, որ բոլոր փաստաթղթերը ներկայացվել են, այլ փաստաթղթեր առկա չեն: Ստուգմամբ արձանագրվել է մոտ 2.500.000.000 ՀՀ դրամի լրացուցիչ հարկային պարտականություններ: Ստուգումն իրականացվել է օրենքով սահմանված կարգով: Ակտի հետ կապված Հ. Արմենյանի կողմից որևէ առարկություն չի ներկայացվել, սակայն վերջինս հայտարարել է, որ օգտվելով իր քաղաքացիական իրավունքից չի ստորագրում ստուգման ակտը:
Վկա Վահան Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի օպերատիվ հետախուզական վարչության 12-րդ բաժնում, որպես օպեր-լիազոր: 2010թ-ի հունիս ամսին քննիչի կողմից տրամադրվել են նյութեր <Ջիլո> ՍՊԸ-ի պետական բյուջեի նկատմամբ պարտավորությունների վերաբերյալ ստուգումներ անցկացնելու համար: Ստուգումը սկսվել է 01.07.2010թ-ից: Տնօրեն Հունան Արմենյանը որևէ փաստաթուղթ իրենց չի ներկայացրել: Քննիչի կողմից ներկայացված փաստաթղթերում առկա է եղել 2007թ-ի ապրիլ ամսից <Ջիլո> ՍՊԸ-ի իրականացրած գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնց հիման վրա էլ կատարվել է ստուգումը: Քանի որ, որևէ փաստաթուղթ և հաշվետվություն ապրանքների ձեռքբերման, ծախսերի և սոց. վճարումների վերաբերյալ չեն ներկայացվել հաշվարկվել են համապատասխան հարկեր, տույժեր և տուգանքներ: Ստուգմամբ արձանագրվել է 2.600.000.000 ՀՀ դրամի լրացուցիչ հարկային պարտականություններ: Հ.Արմենյանն ստուգմանը մասնակցել է, սակայն օգտվելով իր իրավունքից ակտը չի ստորագրել:
Վկա Կարինե Գրիգորյանի ցուցմունքով այն մասին, որ այժմ աշխատում է Քանաքեռ-Զեյթունի հարկային տեսչության սպասարկման բաժնում, որպես տեսուչ: Նախկինում աշխատել է նույն պաշտոնում, սակայն Արաբկիրի հարկային տեսչության սպասարկման բաժնում: <Ջիլո> ՍՊԸ-ի ավելացած արժեքի հարկի 1 ամսվա հաշվետվություն է ընդունել և ստուգել, որը փոստային ծառայության միջոցով է ստացել: Տեղյակ է, որ առհասարակ նշված ՍՊԸ-ի հաշվետվությունները փոստով են ստացել: Նշված կազմակերպության հաշվետվություններ ստացվել և ստուգվել են մի քանի իրենց աշխատակիցների կողմից և իրենց մոտ կասկած է հարուցել, այն հանգամանքը, որ շատ մեծ թվերի մասին է խոսքը գնացել, իսկ ավելացված արժեքի հարկի մասով, որևէ տեղեկություններ չեն տրամադրվել: Հաշվետվությունները ֆորմալ առումով ճիշտ են եղել: Տեղյակ է նաև, որ իրենց աշխատակիցներից Ալինա Այվազյանը զեկուցագիր է գրել, կասկածելի հաշվետվությունների վրա ղեկավարության ուշադրությունը հրավիրելու համար:
Վկա Ալինա Այվազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի հարկային տեսչությունների աշխատանքների համակարգման վարչությունում, որպես ավագ տեսուչ: Ընդունել է 5 ամսվա Ջիլո ՍՊԸ-ի փոստով ուղարկված ավելացված արժեքի հարկի հաշվետվություններն ու տեղեկանքները, և ուսումնասիրելով ու համեմատելով դրանք կասկածներ է ունեցել: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հաշվետվությունում մեծ դեբետներ էր դեբետագրվում, իսկ տեղեկանքներում, որպես ձեռքբերումներ զրոյական վիճակ է արձանագրված եղել անձամբ, իր սեփական նախաձեռնությամբ, չնայած նրան, որ ֆորմալ առումով հաշվետվությունները ճիշտ են եղել, երկու անգամ 16.05.2008թ-ին և 08.08.2008թ-ին զեկուցագրեր է ներկայացրել: Հետագա ընթացքի մասին տեղյակ չի եղել:
Վկա Արմեն Մուրադյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 1995թ-ից զբաղվել է հաշվապահությամբ: Արթուր Խալաթյանի միջոցով 2005թ-ից ճանաչում է <Ջիլո> ՍՊԸ-ի տնօրեն Հունան Արմենյանին: Արմեն Վարդանյանն իր իմանալով հանդիսանում է Հ. Արմենյանի ընկերը: Վերջինիս հետ առնչվել է ընդամենը մեկ անգամ: Հ. Արմենյանի հետ բանավոր պայմանավորվածություն է ունեցել և նրա կողմից տրամադրվող բանավոր տեղեկությունների հիման վրա կազմել է հաշվետվություններ և ներկայացրել դրանք հարկային տեսչություն: Համաձայն իր կողմից կազմված հաշվետվությունների <Ջիլո> ՍՊԸ-ն զբաղվել է ապրանքների սննդամթերքների մատակարարմամբ և ունեցել է 4 աշխատող: Հ. Արմենյանի կողմից իրեն տրամադրվել են տեղեկություններ և տվյալներ, որոնց հիման վրա էլ իր կողմից կազմվել են հաշվետվությունները: Թվային տվյալները Հ.Արմենյանը գրում էր թղթի վրա և տրամադրում իրեն: Հարկերի հաշվարկը նույնպես Հ.Արմենյանն էր որոշում, իր կողմից ընդամենը այդ հաշվարկներին տրվում էր հաշվետվության տեսք: Հաշվետվությունները ստորագրվել են Հ. Արմենյանի և որպես հաշվապահ` իր կողմից: Դրանց մի մասը հարկային սեսչություն փոստով են ուղարկել, մի մասը հանձնվել են առձեռն: Իր կատարած աշխատանքի համար ինքն ամսեկան 35.000-40.000 ՀՀ դրամով է վարձատրվել:
Վկա Լևոն Աղումլյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արմեն Վարդանյանին, որպես ընկերոջ ծանոթին տեսել է ընդամենը մեկ անգամ: Երևան քաղաքի 16-րդ թաղամասում շենքի տակ տարածք է ունեցել և ընկերոջ խնդրանքով այն վարձակալության է տվել Ա.Վարդանյանին: Վերջինիս հետ անհատույց վարձակալության պայմանագիր է կնքվել և միաժամանակ զգուշացրել, որ ինքը տարածքը վաճառում է ու երբ գնորդ գտնի տարածքը պետք է անհապաղ ազատվի: Տարածքի բանալիները ընկերոջ մոտ են եղել, ինքը ընդամենը երկու կամ երեք անգամ է գնացել այնտեղ, այն էլ տարբեր գնորդներին տարածքը ցույց տալու նպատակով, սակայն որևէ անձի, սարքավորում, կամ ապրանք երբևէ այնտեղ չի տեսել:
Վկա Անդրանիկ Միքայելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Երևան քաղաք է եկել աշխատելու և տարբեր տեղերում աշխատում է որպես բանվոր: Արթուր Խալաթյանի միջոցով աշխատել է որպես բանվոր ինչ-որ կազմակերպությունում, որի անվանումը չգիտի: Ընդամենը օղու շշերով արկղեր է դատարկել և ենթադրել է, որ այդ կազմակերպությունը օղու գործով է զբաղվում: Հունան Արմենյանին և Արմեն Վարդանյանին ճանաչել է, քանի որ նրանք հաճախ են պահեստ եկել, իսկ Արթուր Խալաթյանի մահից հետո իրենք են շարունակել նրա գործը: Արթուրն է իրեն առաջարկել իր անունով օֆիս բացել և նրա խնդրանքով Ա.Վարդանյանի հետ մեկ անգամ Չարենցավան է գնացել և ինչ-որ փաստաթղթեր ստորագրել: Նոր բացված կազմակերպության վերաբերյալ իրեն ոչ մի բան հայտնի չէ, այն ընդամենը իր անունով է ձևակերպված եղել, հետագայում էլ ինքը ոչ մի բանից տեղյակ չի եղել: Հաշվետվություններ երբևէ չի ներկայացրել և առհասարակ կազմակերպության գործունեությունից տեղյակ չի եղել: Հ. Արմենյանից և Ա. Վարդանյանից, որպես բանվոր ամսեկան ստացել է 60.000-70.000 ՀՀ դրամ գումար աշխատավարձ:
Վկա Անահիտ Հունանյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ նոյեմբերից աշխատում է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Արաբկիրի 1 ՀՏ հարկ վճարողների սպասարկման /ՀՎՍ/ բաժնի պետի պաշտոնում: Իր բաժնում աշխատում են ևս ութ հարկային ծառայողեր: <Ջիլո> ՍՊԸ-ն 2007թ-ից համարվել է ամսական ԱԱՀ վճարող և ներկայացրել է ամսական հաշվարկներ, իսկ 2007թ ապրիլ ամսից սկսած` հաշվարկ/հաշվետվությունները ՀՏ է ներկայացրել բացառապես փոստային ծառայության միջոցով: Հաշվարկներն ընդունող տեսուչ Ալինա Այվազյանը 16.05.2009թ-ին և 06.08.2008թ-ին ՀՏ պետին ներկայացրել է թվով երկու զեկուցագրեր, որոնցում նշել է, որ <Ջիլո> ՍՊԸ-ի փոստով ուղարկված ԱԱՀ-ի հաշվետվությունները ֆորմալ առումով ճիշտ լինելով հանդերձ, ԱԱՀ-ի հաշվարկի 16-րդ տողում արտացոլված ԱԱՀ դեբետի խոշոր գումարները որևէ ձևով չեն հաստատված նույն ՍՊԸ-ի <Ստացված հարկային հաշիվների> վերաբերյալ տեղեկանքով, այսինքն տեղեկանքի մասը դատարկ է, ինչը հաշիվ-ապրանքագրեր մանր գումարներով խոշոր քանակի պայմաններում անհանգստացնող է: Համաձայն սահմանված կարգի, քանի որ թվաբանական անճշտություն չի եղել, ուստի արձանագրություն չեն կազմել: Հետագայում վերադաս հարկային մարմնից ստացվել են 2009թ-ի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների վերաբերյալ տեղեկություններ, դրանք համադրվել են իրենց ունեցած տեղեկությունների հետ և որոշ անճշտությունների առկայության պարագայում միայն կազմվել է կամերալ ուսումնասիրության արձանագրություն, որի մեկ օրինակը ուղարկվել է <Ջիլո> ՍՊԸ-ին:
Վկա Հասմիկ Սահակյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունք ներով այն մասին, որ Արմեն Վարդանյանը իր ամուսինն է: Վերջինս զբաղվել է առևտրային գործունեությամբ, ունեցել է խանութ, հիմնադրել է մի շարք ընկերություններ, որոնցից <Վահաս> ՍՊԸ-ն` իր անունով: Այդ կապակցությամբ ինքն ամուսնու հետ գնացել է պետռեգիստր, հարկային տեսչություն և ստորագրել համապատասխան փաստաթղթեր: Ընկերության հետագա գործունեությանը որևէ մասնակցություն և այդ մասին տեղեկություններ չի ունեցել: Թե այդ ընկերություններն ինչ գործունեությամբ են զբաղվել, չգիտի, սակայն տեղյակ է, որ ամուսինը <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ով զբաղվել է ՌԴ-ից ոգելից խմիչքներ ներկրելով: Նշել է , որ Ա. Վարդանյանն ինչպես <Վահաս> ՍՊԸ-ով, այնպես էլ <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ով կամ որևէ այլ ընկերությունով սննդամթերքի մատակարարմամբ չի զբաղվել: Հայտնել է, որ ճանաչում է նաև Հունան Արմենյանին, ով ամուսնու գործընկերն է եղել, բայց կոնկրետ ինչով է զբաղվել` չգիտի: Նաև թերթելով <Վահաս> ՍՊԸ-ի հարկային գործը` հայտնել է, որ դրանում առկա հաշվետվություններն ստորագրված են այլ անձի կողմից` իր ստորագրության նմանեցմամբ: Նշել է, որ ամուսնու` Ա.Վարդանյանի ասելով` իր փոխարեն նա է կատարել այդ ստորագրությունները: Պնդել է, որ երբևէ հարկային մարմնի հետ <Վահաս> ՍՊԸ-ի գործերով չի առնչվել, հաշվետվություններ (այդ թվում` ճշգրտված) չի ներկայացրել, այդ ամենը կատարել է Ա. Վարդանյանն իր փոխարեն:
Դատահաշվապահական փորձաքննության 2011թ. հունիսի 6-ի թիվ 11-0762 եզրակացությամբ և փորձաքննությունը կատարած փորձագետների խմբի ղեկավար (<ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրո> ՊՈԱԿ-ի տնտեսագիտության և դատական հաշվապահության բաժնի պետ) Վասիլի Վլադիմիրի Առուստամյանի ցուցմունքներով համաձայն որոնց` <Ջիլո> ՍՊԸ-ի հաշվարկային հաշիվներին <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ի կատարած բանկային բոլոր փոխանցումներն ամբողջությամբ կանխիկացվել կամ հարկային պարտավորությունների դիմաց փոխանցվել են բյուջե: Մատակարար կազմակերպություններին գումար չի փոխանցվել, ինչը նշանակում է, որ <Ջիլո> ՍՊԸ-ի կողմից ԱԱՀ-ի կրեդիտից պակասեցման (հաշվանցման) հիմք չի եղել: Ընկերության 2004-2010 թ.թ. 20% դրույքաչափով հարկվող իրացման շրջանառությունը կազմել է 4.236.987.600 դրամ, ինչից առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտը կազմել է 847.401.700 դրամ: Այդ գումարն օրենքով սահմանված կարգով ամբողջությամբ պետք է վճարվեր բյուջե (քանի որ պակասեցման, հաշվանցման հիմքեր չեն եղել), սակայն ընկերության հիմնադիր-տնօրեն Հունան Արմենյանն անհիմն կարգով այդ գումարներից պակասեցրել (հաշվանցել) է 828.352.900 դրամ` պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ն ցույց տալով ընդամենը 19.048.800 դրամ: Շահութահարկի հաշվարկներում <Ջիլո> ՍՊԸ-ն, համախառն եկամտից կատարելով անհիմն նվազեցումներ, բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը ցույց է տվել ընդամենը 25.154.400 դրամ, եկամտահարկ ընդհանրապես չի հաշվարկել ու վճարել` այն պատճառաբանությամբ, թե իբր առանց հիմնավորող փաստաթղթերի ապրանքների ձեռքբերում (կանխիկ վճարումներ) չունի, այսինքն եկամտահարկի եռամսյակային հաշվարկների սահմանված բլանկներում այդ տողում գումար չի արտացոլել: Այնինչ` գործի նյութերից երևում է, որ ապրանքները ձեռք է բերել շուկայից` կանխիկ վճարով և առանց հիմնավորող փաստաթղթերի (հարկային հաշիվների և այլն):
<Ջիլո>ՍՊ ընկերությունը 2004թ. 3-րդ եռամսյակից 2005թ. 3-րդ եռամսյակը <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 410627.0 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել է որպես ՙՇմիգել՚ ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 82.125.4 հազ. դրամ, շահութահարկ` 16425.1 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 9855.0 հազ. դրամ:
<Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը 2005թ. 3-րդ եռամսյակից 2006թ. 3-րդ եռամսյակը <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 559224.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել է որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Ջիլո> ՍՊ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 119844.9 հազ. դրամ, շահութահարկ` 23969.0 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 14381.4 հազ. դրամ:
<Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը 2006թ. 4-րդ եռամսյակում <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 160641.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել է որպես <Վահաս> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 32128.3 հազ. դրամ, շահութահարկ` 6425.7 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3855.4 հազ. դրամ:
Նույն ՓԲԸ-ն 2007թ. առաջին եռամսյակում <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին մատակարարելու նպատակով շուկայից ձեռք բերված 147133.5 հազ. դրամի ապրանքը փաստաթղթավորել է որպես <Մալգեր> ՍՊԸ-ից ձեռքբերում, ինչի հետևանքով <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը պակաս է ցույց տվել պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ` 29426. հազ. դրամ, շահութահարկ` 5885.3 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 3531.2 հազ. դրամ:
Հունան Արմենյանի կողմից գրված, հարկային հաշվետվությունների հիմք ծառայած սևագրերով:
<Ջիլո> ՍՊԸ հարկային գործի փաստաթղթերով, համաձայն որոնց` ԱԱՀ-ի հաշվարկներին կից տեղեկանքի համաձայն <Մատակարար կազմակերպություններից հաշվետու ժամանակաշրջանում ստացված հարկային հաշիվներ> բաժնում, բացակայում են այդ հաշիվ-ապրանքագրերի մասին տեղեկությունները:
<Ջիլո> ՍՊ ընկերության բանկային (հաշվարկային) հաշվի շարժի մասին <Արդշինինվեստբանկի> <Զվարթնոց> մասնաճյուղից առգրավված փաստաթղթերով, համաձայն որոնց` բացակայում են մատակարար կազմակերպություններին բանկային փոխանցումով վճարումներ կատարելու վերաբերյալ տեղեկությունները:
<Շմիգել>, <Վահաս>, <Մալգեր> ՍՊԸ-ների հարկային գործերի փաստաթղթերով, համաձայն որոնց` ԱԱՀ-ի հաշվարկին կից տեղեկանքի <Հարկ վճարող անձի կողմից հաշվետու ժամանակաշրջանում դուրս գրված հարկային հաշիվներ> բաժնում, նշված է <Ջիլո> ՍՊԸ-ն` որպես ապրանքներն ստացող, իսկ <Մատակարար կազմակերպություններից հաշվետու ժամանակաշրջանում ստացված հարկային հաշիվներ> բաժնում բացակայում են այդ հաշիվ-ապրանքագրերի մասին տեղեկությունները:
<Շմիգել>, <Վահաս>, <Մալգեր> ՍՊ ընկերությունների բանկային (հաշվարկային) հաշիվների շարժի վերաբերյալ <Արդշինինվեստբանկի> <Զվարթնոց> մասնաճյուղից առգրավված փաստաթղթերով, համաձայն որոնց` բացակայում են բանկային փոխանցումով գնման գործարքների մասին տեղեկությունները: <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ի հարկային գործի 2006թ. 4-րդ և 2007թ. 1-ին եռամսյակների փաստաթղթերով, համաձայն որոնց` առկա է <Ավիա-Սերվիս> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ 48 հաշիվ-ապրանքագիր, որոնցում տնօրեն Արմեն Վարդանյանի անվան դիմաց ստորագրել է Հունան Արմենյանը: Հարկային գործում առկա է նաև <Մալգեր> ՍՊԸ-ի կողմից <Գռոսս-Ալկո> ՓԲԸ-ին հիշյալ ապրանքներն իբր մատակարարելու վերաբերյալ 10 հարկային հաշիվ` ստորագրված ՓԲԸ-ի տնօրեն Արմեն Վարդանյանի կողմից:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ուսումնասիրության և գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ստորադաս դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության, նրան մեղսագրված արարքի քրեաիրավական գնահատականը ճիշտ է տրվել, ուստի դատավճիռը բեկանելու և արարքը վերաորակելու հիմքերը բացակայում են, իսկ դատավճիռն այդ մասով օրինական և հիմնավորված է:
Նշանակված պատժի հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը, այնպես էլ չափը որոշելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ Հունան Արմենյանը նախկինում դատապարտված ու արատավորված չի եղել, ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանը բնութագրվում է դրականորեն:
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալների` հատկապես Հունան Արմենյանի կատարած հանցանքներն ունեն հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճան:
Որպես ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտել է այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները:
Ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի պատիժը և պատասխանատվությունն ինչպես ծանրացնող, այնպես էլ մեղմացնող, իսկ ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող համգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Այսպիսով. Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 62-րդ հոդվածներով, պատիժ նշանակելու ընդհանուր դրույթներով, նկատի ունենալով ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը հանգում է այն հետևության, որ Հունան Արմենյանի և Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել են համաչափ պատիժներ, որոնք արդարացի են և համապատասխանում են նրանց անձնավորությանը և հանցանքների ծանրությանը, ուստի դատավճիռը պատժի մասով` մեղմացման առումով ևս փոփոխելու հիմքեր չկան:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի բողոքի այն փաստարկներին, որ ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ կարող է կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքն այս մասով նույնպես ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը սահմանում է` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է այն եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի են առնվում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Քրեական գործի նյութերով հիմնավորվել և հաստատվել է, որ Հունան Արմենյանը, հանդիսանալով Ջիլո ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենը, ընկերության կողմից շուկայից ձեռք բերված ապրանքները փաստաթղթավորելու, հարկային հաշվետվություններում ԱԱՀ-ի անհիմն հաշվանցումները քողարկելու և հարկային այլ վճարումներից խուսափելու նպատակով, գործընկերոջ` Արմեն Վարդանյանի միջոցով նրան ամսական 100.000 դրամ վճարելով, 2004թ. հուլիսից մինչև 2007թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում հիմնադրել և օգտագործել է <Շմիգել>, <Վահաս>, <Մալգեր> ձևական` տնտեսական որևէ գործունեություն չիրականացնող ՍՊ ընկերությունները, ինչպես նաև` Արմեն Վարդանյանի տնօրինության տակ գտնվող` <Գռոսս-Ալկո> ՓԲ ընկերությունը (ձևակերպվել է որպես փոխտնօրեն):
Հունան Արմենյանը, կազմակերպելով և ղեկավարելով հարկերի վճարումից խուսափելուն ուղղված գործողությունները, սիստեմատիկաբար կազմել և Արմեն Վարդանյանին կամ <Ջիլո> ՍՊԸ հաշվապահ Արմեն Մուրադյանին է տվել վերևում թվարկված ընկերությունների հարկային հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ձևակերպման ենթակա թվային տվյալները, ինչի հիման վրա վերջինս կազմել, իսկ Արմեն Վարդանյանն ստորագրել, կնքել և հարկային մարմին է ներկայացրել այդ փաստաթղթերը: Բացի այդ, Հունան Արմենյանի ուղղորդմամբ Արմեն Վարդանյանը <Արդշինինվեստ բանկի> Զվարթնոց մասնաճյուղում բացել է հիշյալ ընկերությունների բանկային հաշիվները, սիստեմատիկաբար ներկայացել է Քանաքեռ-Զեյթունի ՀՏ և կատարել տնօրենին վերապահված տեխնիկական բնույթի գործառույթներ:
Հունան Արմենյանը և Արմեն Վարդանյանը, փոխադարձ համաձայնությամբ, օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններում, հաշվարկներում ու հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով 2004թ. հուլիսից մինչև 2007թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում պետական բյուջե պակաս են վճարել 347.852.7 հազ. դրամի առանձնապես խոշոր չափերի հարկեր, որից ԱԱՀ` 263.524.6 հազ. դրամ, շահութահարկ` 52705.1 հազ. դրամ, եկամտահարկ` 31623.0 հազ. դրամ:
Հունան Արմենյանը, շարունակելով հանցավոր գործունեությունը` 2007թ. ապրիլից մինչև 2010թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններում, հաշվարկներում, հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու, իսկ 2010թ. մարտի ԱԱՀ-ի և սոց. վճարների հաշվարկներն ու հաշվետվությունները չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է 865418.9 հազ. դրամ հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, որից 636278.7 դրամն ԱԱՀ-ն է, 90260.4 դրամը` շահութահարկը, 138723.8 հազ. դրամը` եկամտահարկը և 156 հազ. դրամը` սոց. վճարը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներում պաշտպանի վկայակոչած՝ ամբաստանյալ Արմեն Վարդանյանի կողմից հանցագործությունը բացահայտելուն, մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն և հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելու մասին, փաստական տվյալները սույն գործով ի հայտ չեն բերվել:
Պատիժը պայմանականորեն կարող է չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը` առանց ռեալ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցը Վճռաբեկ դատարանն արծարծել է ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-124/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 և այլ որոշումներում, որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ, չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ դատարանը պարտավոր է ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի առկայության պայմաններում քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, արձանագրում է` թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն, այնուհանդերձ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված` պատժի նպատակների համատեքստում (տես Գ.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 01-ի ՎԲ-01/08 որոշումը):
Հաշվի առնելով վերը շարադրվածը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Արմեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում օրենքի պահանջներից և հաշվի առնելով նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, արարքի կատարման եղանակը, Արմեն Վարդանյանի անձը բնութագրող տվյաները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ դրանք բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ Արմեն Վարդանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Հունան Արմենյանի և պաշտպաններ Վահե Արմենակյանի, Աննա Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքնեը մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2011թ. դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի ՀՈՒՆԱՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆԻ ԱՐՄԵՆՅԱՆԻ և ԱՐՄԵՆ ՀՐԱՆՏԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ