Գործ ԵԱՔԴ/0071/01/11

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

19 հուլիսի 2013թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ

ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ Գ. ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ
Վ. ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ Ա. ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ
Գ. ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ Ա. ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանի, ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պաշտպան Արսեն Սարդարյանի և տուժող Արտակ Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքները` Արսեն Եղիշեի Միրզոյանի և Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2011 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում թիվ 14111109 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է նոր քրեական գործ, առանձնացվել առանձին վարույթում, որին շնորհվել է 09101711 համարը:
2011 թվականի ապրիլի 20-ին Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանը և Արսեն Եղիշեի Միրզոյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի մայիսի 30-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արսեն Եղիշեի Միրզոյանի և Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 4/չորս/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության նրա բնակության վայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնին, որի սկիզբը հաշվվել է քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնում նրան հաշվառման վերցնելու պահից:
Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Արսեն Եղիշեի Միրզոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով:
Արսեն Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն ի կատար ածելու օրվանից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արսեն Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոխարինվել է կալանավորմամբ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանի 27.01.2011թ. գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ ք.Երևան Հ.Էմինի փողոց 52 հասցեի Արտակ Արսենի Միրզոյանի գույքի վրա դրված կալանքը` պահպանվել է:
Վճռվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից վեց ամիս հետո ք.Երևան Հ.Էմինի փողոց 52 հասցեի կադաստրային գործում առկա փաստաթղթերի բնօրինակները վերադարձնել ՀՀ ԿԱ առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի Արաբկիրի տարածքային ստարաբաժանմանը, իսկ դրանց պատճենները` պահել քրեական գործի հետ:
Քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ պաշտպան Ա.Սարդարյանի և Արսեն Միրզոյանի միջնորդությունները` մերժվել են:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը, ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պաշտպան Արսեն Սարդարյանը և տուժող Արտակ Միրզոյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2013 թվականի մայիսի 03-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխաններ են ստացվել տուժող Արտակ Միրզոյանից, ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանից, մեղադրող, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանից:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով Առաջին ատյանի դատարանը պարզեց հետևյալը.
15.07.1997թ.-ին Լաուրա և Օֆելյա Բոյախչյանները ու Արմեն Մելիքյանը, որի անունից հանդես է եկել Կարլոս Մելիքյանը, իրենց սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Հ.Էմին փողոցի 52 տունը նվիրել են Գուրգեն և Արտակ Միրզոյաններին, իսկ վերջիններս էլ ընդունել են նվերը: Նվիրառու Արտակ Միրզոյանի անչափահաս լինելու պատճառով պայմանագիրն ստորագրել է հայրը` Արսեն Միրզոյանը: Պայմանագրով նվիրառուներ Գուրգեն և Արտակ Միրզոյաններին Հ.Էմինի 52 տունը նվիրվել է առանց բաժնեմասեր նշելու: 21.07.1997թ. տրվել է Հ.Էմինի տան սեփականության վկայական, որի առաջին էջում որպես տան սեփականատերեր նշված են Գուրգեն և Արտակ Միրզոյանները, որոնց անուն ազգանվան դիմաց առանձին բաժնեմասեր նշված չեն: 21.04.1998թ. տրվել է Հ.Էմինի տան նոր` թիվ 004051 սեփականության վկայականը, որի երկրորդ թերթի վերևի մասում որպես տան սեփականատերեր նշված են Գուրգեն և Արտակ Միրզոյանները, որոնց անուն ազգանվան դիմաց առանձին բաժնեմասեր նույնպես նշված չեն: 23.02.2006թ. տրվել է Հ.Էմինի տան նոր` թիվ 2131997 սեփականության իրավունքի վկայականը, որի երկրորդ թերթի վերևի մասում որպես տան սեփականատերեր նշված են Գուրգեն և Արտակ Միրզոյանները, որոնց անուն ազգանվան դիմաց առանձին բաժնեմասեր նույնպես նշված չեն: Նույն թերթի վրա, որպես հիմք նշված է <<Պետ. նոտարի 15.07.97թ. թիվ 2-4031 բն. տան նվիր. պայմ. և քաղաքապետի 14.04.04թ. թիվ 597-Ա որոշման հիման վրա>>: Թիվ 2131997 սեփականության վկայականի երրորդ էջում հողամասի չափը նշված է 0,09166 հա, իսկ շենքի մակերեսը` 138,4 քառ.մ.:
23.08.2007թ. Արսեն Միրզոյանը, որպես Հ.Էմինի 52 տան համասեփականատեր Արտակ Միրզոյանի ծնող, դիմում է ներկայացրել ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանում, խնդրելով տալ տեղեկանք Հ.Էմինի 52 տան սահմանափակումների մասին, վարձակալության պայմանագիր կնքելու համար, դիմումին կից ներկայացրել է Հ.Էմինի 52 հասցեի անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի քաղաքացու օրինակը և նույն օրն ստացել է թիվ 0409531 միասնական տեղեկանքը, որում որպես գույքի սեփականտերեր նշված են եղել Գուրգեն Միրզոյանը և Արտակ Միրզոյանը, տեղեկանքում նրանց անուն ազգանունների դիմաց բաժնեմասեր նշված չեն: Արսեն Եղիշեի Միրզոյանը սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի քաղաքացու կեղծված օրինակով, որտեղ որպես սեփականտերեր նշված են եղել Գուրգեն Միրզոյանը` 19/20 մասնաբաժնով և Արտակ Միրզոյանը` 1/20 մասնաբաժնով, 01.10.2007թ. Արսեն Միրզոյանը դիմում է ներկայացրել ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանում, որում նշել է, որ կորցրել է չօգտագործված ժամկետանց տեղեկանքը, իսկ 02.10.2007թ.-ին ստացել է 0374653 միասնական տեղեկանքը, որում որպես սեփականտերեր նշված են եղել Գուրգեն Միրզոյանը` 19/20 մասնաբաժնով և Արտակ Միրզոյանը` 1/20 մասնաբաժնով: 24.10.2007թ.-ին Արսեն Միրզոյանը կրկին դիմել է ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանում միասնական տեղեկանք տրամադրելու խնդրանքով` ներկայացնելով ժամկետանց թիվ 0374653 միասնական տեղեկանքը, 25.10.2007թ.-ին ստացել թիվ 0398014 միասնական տեղեկանքը, որում կրկին որում որպես սեփականտերեր նշված են եղել Գուրգեն Միրզոյանը` 19/20 մասնաբաժնով և Արտակ Միրզոյանը` 1/20 մասնաբաժնով: Տեղեկանքի օգտագործմամբ 26.10.2007թ. ստացել է գույքի բաժանման սխեմա: Հիշյալ կեղծված փաստաթղթերի օգտագործմամբ Արսեն Եղիշեի Միրզոյանը եղբոր` Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի հետ Արտակ Միրզոյանի Հ. Էմին 52 հասցեի անշարժ գույքի 9/20-րդ մասը հափշտակելու դիտավորությամբ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանում, խաբեությամբ, շինծու հաշտության համաձայնություն կնքելու եղանակով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանից ստացել են թիվ 2-786 վճիռը: Այնուհետև, վճռի և վերոհիշյալ կեղծված փաստաթղթերի միջոցով փորձել են տիրանալ Երևան քաղաքի Հ. Էմինի 52 հասցեի անշարժ գույքի Արտակ Արսենի Միրզոյանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի հասնող` 9.717.270,75 ՀՀ դրամ արժողությամբ 9/20 բաժնեմասին: Մասնավորաբար 23.06.2008 թվականից սկսած ամբաստանյալները բազմաթիվ դիմումներ են ներկայացրել կադաստրի համապատասխան ստորաբաժանմանը փոփոխված տվյալներով պետական գրանցում կատարելու համար, սակայն ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման աշխատակիցները չեն կատարել իրավունքի պետական գրանցում, ինչի հետևանքով Արսեն և Գուրգեն Միրզոյաններն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով, չեն կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը:

3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, ինչի պայմաններում լրիվությամբ չի գնահատել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, միայն գնահատել է մեղադրանքի կողմից ներկայացված ապացույցները, որոնք էլ ազդել են գործի ելքի վրա, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման և իրեն մեղավոր է ճանաչել մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ապօրինի է, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ հետևյալ պատճառաբանություններով:
Իրեն մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այն բանի համար, որ իբր ինքը, եղբոր՝ Գուրգեն Միրզոյանի հետ, նախնական համաձայնությամբ, կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Հ.Էմին 52 հասցեի անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի քաղաքացու կեղծված օրինակով ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի Արաբկիր տարածքային ստորաբաժանումից ստացված, իրականությանը չհամապատասխանող միասնական տեղեկանքով ու գույքի բաժանման սխեմայով, Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանում, խաբեությամբ, շինծու հաշտության համաձայնություն կնքելու եղանակով ստացել ենք վճիռ, որով 23.06.2008թ-ից սկսած, բազմիցս փորձել ենք տիրանալ Հ.Էմինի 52 հասցեի անշարժ գույքի Արտակ Արսենի Միրզոյանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի հասնող՝ 10.041.872,4 ՀՀ դրամ արժողությամբ 9/20 բաժնեմասին, սակայն ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման աշխատակիցները չեն կատարել իրավունքի պետական գրանցում, ինչի հետնանքով մեր կամքից անկախ հանգամանքներում, չենք կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը:
Առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշված է հետևյալ միտքը՝ << (...) կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Հ.Էմին 52 հասցեի անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի քաղաքացու կեղծված օրինակով (...)>>:
Այս կապակցությամբ ամբաստանյալը նշել է, որ դեռևս 2010 թվականի փետրվարի 25-ին և 2010 թվականի ևոյեմբերի 19-ին ՀՀ քրեակաև օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է համապատասխանաբար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքերով՝ արարքի մեջ հանցակազմի և հանցագործության դեպքի բացակայությաև պատճառաբանություններով: Ավելին դեռես 2010 թվականից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով հարուցված քրեական գործը գտնվում է կասեցված վիճակում, իսկ սույն քրեական գործում առկա, անգամ դատաձեռագրաբանական փորձաքննության եզրակացության համաձայն` չի հաստատվել իրավունքի գրանցման վկայականում մասնաբաժինների թվային գրառման հավելագրումը ում կողմից է կատարվել:
Փորձագետը պարզապես արձանագրել է, որ <<… պարզել Գագիկ Գևորգյանի, Անահիտ Խալաթյանի, Նաիրա Միքայելյանի, Ստյոպա Շահբազյանի, Գուրգեն Միրզոյանի, Արսեն Միրզոյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից են կատարվել հետազոտելի ձեռագիր և թվագիր գրառումները, հնարավոր չէ>>:
Նշված հանգամանքները վարույթն իրականացնող մարմինն անտեսելով, իրեն մեղսագրել է արարք, որը չի բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից, իսկ դատարանն օրենքի պահանջը կատարելու և չփարատված յուրաքանչյուր կասկած ի օգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու փոխարեն, այդ հանգամանքները դրել է մեղադրական դատավճռի հիմքում:
Առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշվել է մյուս միտքը` <<(...) իրականությանը չհամապատասխանող միասնական տեղեկանքով ու գույքի բաժանմաև սխեմայով (...)>>:
Բոլոր վկաների ցուցմունքները հետազոտելիս և գնահատելիս պարզ է դառնում, որ միասնակաև տեղեկանքը և գույքի բաժանման սխեման կազմվել է կադաստրի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման աշխատակիցների կողմից, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը կրկին <<իրականությանը չհամապատասխանելու>> հանգամանքը դրել է մեղադրանքի հիմքում:
Նշված հանգամանքը ևս անհիմն է և չի բխում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությունից, քանի որ, ինչպես նշվել է վկաների կողմից, բոլոր միասնական տեղեկանքներն ու բաժանման սխեման կազմվել և իրեն են տրվել կադաստրի աշխատակիցների կողմից:
Բացի դա, դատարանն արձանագրել է, որ իբրև 0409531 միասնական տեղեկանքի մեջ մասնաբաժիններ նշված չեն, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում, այստեղից ակնհայտ է դառնում, որ դատարանը լավ չի ուսումնասիրել քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցները, այդ թվում նշված տեղեկանքը, քանի որ դատական քննության ընթացքում տվյալ փաստաթուղթը ուսումնասիրելիս բարձրացվել է այդ տեղեկանքի կադաստրի օրինակի կեղծված լինելը: Թվով 3 տեղեկանքներից կադաստրի օրինակներում երկուսը` բնօրինակ են, իսկ երրորդը՝ լուսապատճեն է: Դա նույնպես կասկածելի է, քանի որ կադաստրի օրինակ երբեք լուսապատճեն չի կարող լինել:
Առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշվել է մյուս միտքը <<(...) խաբեությամբ, շինծու հաշտության համաձայնություն կնքելու եղանակով ստացել են վճիռ (...)>>:
Գուրգեն և Արտակ Միրզոյանները նվիրատվությամբ նվեր ստացել են Հ.Էմին 52 տունը, իսկ 2008 թվականի մարտի 7-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան հայցադիմում է ներկայացվել հողամասում բաժիններն առանձնացնելու պահանջի մասին:
Վարույթն իրականացնող մարմինը կրկին թույլ է տվել վրիպում, և հողամասում բաժինն առանձնացնելու պահանջը նույնացրել է տան բաժնեմասի առանձնացման հետ, ինչի արդյունքում քրեական գործի բոլոր փաստական հանգամանքները աղավաղվել են, արդյունքում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է շինծու հիմքերով:
Նվիրատվության ժամանակ հետագայում սեփականաշնորհված հողի կարգավիճակը դեռևս որոշված չի եղել, գտնվել է Դավթաշենի կամրջի իրացման գոտում, որը երևում է նաև կադաստրի վկայականի մինչ նվիրատվության պայմանագիրը և դրանից հետո վկայականներում առկա գրառումներից, հետևաբար նվիրատվության առարկա չի հանդիսացել, սակայն այդ մասին դատարանը դատավճռում չի արձանագրել: Նշված հողը գնվել է Գուրգեն Միրզոյանի կողմից Երևանի քաղաքապետարանից, իսկ 2008 թվականի թիվ 2-786 քաղաքացիական գործի շրջանակներում՝ հողամասում բաժիններն առանձնացնելու պահանջի մասին, երբ իր որդին եղել է անչափահաս, ինքը կատարելով ծնողական պարտականությունները` որդու շահերը դատարանում ներկայացրել է, որը հետագայում դիտվել է որպես խաբեություն և շինծու հաշտության համաձայնություն:
Իր կողմից որևէ հանցավոր արարք չի կատարվել, իրնքը չի փորձել խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, որևէ մեկի գույքին տիրանալ, առաջադրված մեղադրանքն ապօրինի է, իսկ դատավճիռն անհիմն ու չպատճառաբանված, դատարանը նշված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ վերլուծելով ու գնահատելով արդարացման դատավճիռ կայացնելու փոխարեն, կայացրել է անհիմն դատավճիռ, որի արդյունքում իրեն ապօրինի զրկել է ազատությունից:
Դատարանն անգամ չի փորձել հիմնավորել իր կողմից խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հանգամանքը, այլ արտագրելով մեղադրական եզրակացությունը, կայացրել է մեղադրական դատավճիռ:
Վերոգրյալի հիման վրա ամբաստանյալը գտնում է, որ արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանացագործության հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել իր անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Դատավճռում նշելով իր ակտիվ դերի մասին` դատարանը չի հիմնավորել այդ հանգամանքն ու չի փաստել դրա վերաբերյալ որևէ ապացույց: Մինչեռ դատարանի նման անհիմն եզրակացությունը, զուրկ լինելով անհրաժեշտ ապացույցի հիմքերից, վկայում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի պահանջների խախտումների մասին:
Ելնելով վերոգրյալից` ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի մարտի 27-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` կայացնելով արդարացման դատավճիռ: Եթե դատարանը գտնի, որ սույն բողոքի պահանջը ենթակա չէ բավարարման, ապա խնդրել է նշանակված պատժի մասով դատավճիռը բեկանել, այն մեղմացնել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
Ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պաշտպան Արսեն Սարդարյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատավճիռը՝ Գուրզեն Միրզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղավոր ճանաչելու մասով, ենթակա է բեկանման, քանի որ Գուրգեն Միրզոյանի գործողություններում առկա չեն հանցագործության հատկանիշներ և հանցակազմ:
Բացի այդ, սույն գործում առկա են քրեական հետապնդումը բացառող նաև այլ հանգամանքներ, մասնավորապես` նույն անձին նույն արարքի համար կրկին անգամ չդատելու սկզբունքը:
Դատավճիռն իրենից ներկայացնում է միակողմանի, կանխակալ և սուբյեկտիվ դատաքննության արդյունք: Դատարանը սխալ է մեկնաբանել օրենքը, խեղաթյուրել է գործում եղած փաստական հանգամանքները: Մեղադրանքի կողմից ներկայացված ապացույցներին նախապես հաստատվածի ուժ է տվել, իսկ պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ մի ապացույց չի ուսումնասիրել` անհիմն մերժելով համապատասխան միջնորդությունները: Արդյունքում կայացրել է դատավճիռ, որը իրենից ներկայացնում է մեղադրական եզրակացության կրկնօրինակը, և որում բացակայում են դատարանի ինքնուրույն իրավական վերլուծություններ: Դատավճռում ուղղակի շարադրելով մեղադրական եզրակացության մեջ տեղ գտած ապացույցները` դատարանը չի կոնկրետացրել, թե որ ապացույցները սույն գործով ապացուցման ենթակա որ հանգամանքներին են վերաբերում:
Այն նույն արարքի վերաբերյալ, որով Միրզոյան եղբայրները սույն գործով դատապարտվեցին, դեռևս 25.02.2010թ. Շենգավիթ քննչական բաժնի քննիչ Հ.Հովհաննիսյանը կայացրել է որոշում` նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին, որում նշված է. <<2010թ. հունվարի 24-ին Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն Արևհատ Ղարիբյանը դիմում է ներկայացրել այն մասին, որ իր նախկին ամուսին Արսեն Միրզոյանի եղբոր Գուրդեն Միրզոյանի կողմից Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանում ներկայացվել են կեղծ փաստաթղթեր միասնական տեղեկանքներ և սեփականության իրավունքի վկայականի պատճեն, որոնք հիմք են հանդիսացել որոշում կայացնելու համար>>
Որոշումը սահմանված կարգով ուղարկվել է հսկող դատախազին, որոշման օրինականությունը ստուգվել, այն սահմանված կարգով չի բողոքարկվել և մինչ օրս էլ ուժի մեջ է:
Նույն արարքի վերաբերյալ, որով Միրզոյան եղբայրները սույն գործով դատապարտվեցին, 19.11.2010թ. Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանը կայացրել է որոշում` նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին, որում նշված է. <<Արևհատ Ղարիբյանը ՀՀ գլխավոր դատախազություն դիմում է գրել այն մասին, որ Երևանի Հ.Էմինի փող. 52 տան վերաբերյալ կեղծված սեփականության վկայականը Գուրգեն Միրզոյանը շարունակում է կրկին օգտագործել դրանք ներկայացնելով ՀՀ ԱՆ ԴԱՀԿ Երևանի Արաբկիրի Քանաքեռ- Զեյթուն բաժին, և պահանջել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության>>:
19.11.2010թ. կայացրած որոշումը սահմանված կարգով ուղարկվել է հսկող դատախազին, որի կողմից ստուգվել է որոշման օրինականությունը, որոշումը չի բողոքարկվել և գործում է մինչ օրս:
Այսպես 25.02.2010թ. Շենգավիթ քննչական բաժնի քննիչ Հ.Հովհաննիսյանը և 19.11.2010թ. Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանը համանման որոշումներ են կայացրել Արսեն և Գուրգեն Միրզոյանների դեմ ներկայացված հայտարարության հիման վրա նախապատրաստած նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին: Երկու որոշումներում էլ շարադրված են այն նույն փաստական հանգամանքները, որոնք դրված են թիվ մեղադրական դատավճռի հիմքում:
Պաշտպանական կողմը 07.03.2013թ. կայացած դատական նիստի ժամանակ արել է քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին համապատասխան միջնորդություն, որին կցվել են վերոնշյալ որոշումների պատճենները, սակայն դատարանը դատավճռով մերժել է միջնորդությունը, նշելով, թե իբր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով նախատեսված կարճման հիմքեր չեն հայտնաբերվել:
Դատարանն առանց որևէ պատճառաբանության մերժել է պաշտպանության կողմի միջնորդությունները` թիվ 12D-09 փորձագետի եզրակացությունը որպես ապացույց ընդունելու և ուսումնասիրելու, ձեռագրաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
Ապացույցների վերաբերյալ առաջին միջնորդությամբ պաշտպանական կողմը դատարանին ներկայացրեց <<ԴԻԷՔՍ>>–ի փաստաթղթերի քրեական հետազոտությունների լաբորատորիայի կողմից 02.02.2009թ. տրված թիվ 12D-09 փորձագետի եզրակացությունը, որտեղ փորձագետ Վ.Հարութունյանը անում է հետևյալ եզրակացությունը. <<Փորձաքննության ներկայացված 23.02.06թ. տրված հ.2131997 անշարժ գույքի վկայականում՝ <<ՎԿԱՅԱԿԱՆԸ ՏՐՎԱԾ է...>> բառերով սկսվող և <<...ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ>> բառերով վերջացող տպագիր և տեքստի արանքում տեղադրված ձեռագիր տեքստը. Ինչպես նաև նույն վկայականի <<ՀՈՂԻ ՏՎՅԱԼՆԵՐԸ>> և <<ՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՏՎՅԱԼՆԵՐԸ>> հատվածում ընկած ձեռագիր տեքստը և նշված տեքստերում տեղադրված թվագիր գրառումները կատարված են միևնույն անձի կողմից>>:
Դատարանն անհիմն պատճառաբանությամբ մերժեց միջնորդությունը:
Հ.2131997 սեփականության վկայականի ձեռագիր տեքստը, և նշված տեքստերում տեղադրված թվագիր գրառումների միևնույն անձի կողմից կատարված լինելու հանգամանքը ապացուցում է, որ ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ-ի կողմից Միրզոյան եղբայրներին տրամադրվել է արդեն իսկ Գուրգեն Միրզոյանի և Արտակ Միրզոյանի բաժնեմասերը համապատասխանաբար 19/20-րդ և 1/20-րդ բաժինների նշմամբ, ինչը բացառում է եղբայրների մոտ համապատասխան բաժինների բնեղենով առանձնացման գործում հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը:
Ապացույցների վերաբերյալ երկրորդ միջնորդությամբ պաշտպանական կողմը դատարանին ներկայացրեց թիվ 0409531 և 02.10.2007թ. տրված թիվ 0374653 միասնական տեղեկանքների թափանցիկ պատճենները:
Իրականում ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ պետական կոմիտեի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման կողմից Հ.Էմին 52 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի վերաբերյալ տրամադրվածած բոլոր միասնական տեղեկանքները պարունակել են նշում Գուրգեն Միրզոյանի և Արտակ Միրզոյանի համապատասխանաբար <<19/20>> և <<1/20>> մասնաբաժինների վերաբերյալ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված թիվ 0409531 միասնական տեղեկանքին, ապա կադաստրային գործում առկա այդ փաստաղթղի պատճենը, ինչպես նաև դրա տրամադրման համար իբր հիմք հանդիսացող դիմումը կեղծված են:
Այդ փաստաթղթերի կեղծված լինելու հանգամանքն ապացուցվում է մի շարք անհերքելի փաստերով` վերոնշված երկու միասնական տեղեկանքների հետ բովանդակային անհամապատասխանությամբ, այդ փաստաթղթի տրամադրման ժամը և րոպեն համընկնում է դիմումի մուտքագրման ժամին և րոպեին, ինչը օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ, այդ միասնական տեղեկանքի թափանցիկ պատճենը, երբ դրվում է 02.10.2007թ. տրված թիվ 0374653 միասնական տեղեկանքի թափանցիկ պատճենի վրա ակնհայտ է դառնում, որ թիվ 0409531 միասնական տեղեկանքն իրենից ներկայացնում է թիվ 0374653 միասնական տեղեկանքի ձևափոխված պատճենը:
Դատարանը մերժեց նաև այս միջնորդությունը, պատճառաբանելով, որ համապատասխան տեղեկանքներն առկա են գործի նյութերում, ուսումնասիրվել են դատաքննության ընթացքում, և իբր փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտություն չկա:
Այսպիսով դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածով սահմանված մրցակցության և 25-րդ հոդվածով սահմանված ապածցույցների ազատ գնահատման սկզբունքները:
Դատավարական նշված խախտումներն էական են սույն գործով և հանդիսանում են գործի ոչ ճիշտ լուծման պատճառ:
Բացի այդ, դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են գործի սխալ լուծմանը:
Այսպես` Գուրգեն Միրզոյանի և տուժող ճանաչված նրա եղբորորդու՝ Արտակ Միրզոյանի, միջև առկա են քաղաքացիաիրավական հարաբերություններ: Ընդ որում քաղաքացիաիրավական ոլորտում եղած տարաձայնություններն իրենցից ներկայացնում են Արսեն Միրզոյան և Արևհատ Ղարիբյան նախկին ամուսինների ամուսնալուծությամբ պայմանավորված և դրանից բխող ընտանեկան վեճի զարգացում, ինչն ապցուցվում է մի շարք անհերքելի ապացույցներով:
Գուրգեն Միրզոյանի, Արսեն Միրզոյանի, Արտակ Միրզոյանի և Արևհատ Ղարիբյանի միջև առկա վեճի առարկայի վերաբերյալ, այն է՝ ք.Երևանի Հ.Էմինի փող. 52 տան և հողամասի, մի շարք քաղաքացիական գործերով վճիռներ և որոշումներ են կայցվել, որոնք ակնհայտորեն ցույց են տալիս հարցի քաղաքացիաիրավական բնույթը: 23.04.2008թ. թիվ 2-786 քաղաքացիական գործով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների դատարանը կայացրել է վճիռ Արտակ Միրզոյանի և Գուրգեն Միրզոյանի միջև հաշտության համաձայնությունը հաստատելու մասին, 09.04.2009թ. նույն թիվ ԵԱՔԴ/0786/02/08 քաղաքացիական գործով վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը կայացրել է որոշում, որով մերժել է հայցվոր Արտակ Միրզոյանի օրինական ներկայացուցիչ Արևհատ Ղարիբյանի բողոքը՝ նոր երևան եկած հանգամանքներով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 23.04.2008թ. թիվ 2-786 վճիռը վերանայելու մասին բողոքը, 03.06.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0786/02/08 քաղաքացիական գործով վճռաբեկ դատարանը կայացրել է որոշում, որով վերադարձվել է Արտակ Միրզոյանի օրինական ներկայացուցիչ Արևհատ Ղարիբյանի վճռաբեկ բողոքը, 15.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0786/02/08 քաղաքացիական գործով վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը կայացրել է որոշում, որով մերժել է Արտակ Միրզոյանի օրինական ներկայացուցիչ Արևհատ Ղարիբյանի բողոքը՝ նոր երևաև եկած հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու վերաբերյալ և առաջին ատյանի վճիռը թողել է անփոփոխ, 24.02.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0786/02/08 քաղաքացիական գործով վճռաբեկ դատարանը կայացրել է որոշում, որով վերադարձվել է Արտակ Միրզոյանի օրինական ևերկայացուցիչ Արևհատ Ղարիբյանի բերած վճռաբեկ բողոքը, 01.10.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0786/02/08 քաղաքացիական գործով ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը կայացրել է որոշում, որով վերադարձվել է Արևհատ Ղարիբյանի բերած վերաքննիչ բողոքը: Այնուհետև Արևհատ Ղարիբյանը սադրել է որդուն, որպեսզի վերջինս միևնույն հիմքերով նոր հայց ներկայացնի դատարան, դատարանն էլ խախտելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության այն սկզբունքը, համաձայն որի` միևնույն առարկայի վերաբերյալ, միևնույն անձանց միջև, միևնույն հիմքերով չի կարող կրկին անգամ քննվել, նշված հայցադիմումը ընդունել է վարույթ: Նշված թիվ ԵԱՔԴ/0922/02/10 քաղաքացիական գործը մինչ օրս շարունակվում է:
Սույն գործում առկա փաստական հանգամանքների ամբողջությունը ցույց է տալիս, որ Գուրգեն Միրզոյանը բարեխիղճ է եղել իր գործողությունների մեջ: Նա այլ անձի գույք չի հափշտակել և չի փորձել հափշտակել, քանի որ նմաև նպատակներ երբեք չի հետապնդել: Վիճարկվող Հ.Էմինի 52 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի 19/20-րդ մասի նկատմամբ նրա սեփականության իրավունքը բխել է ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ-ի կողմից տրամադրված, ինչպես նաև Երևանի քաղաքապետարանի կողմից տրամադրված մի շարք փաստաթղթերից և հանգամանքներից, մասնավորապես` 2004թ. ապրիլի 14-ին Երևանի քաղաքապետի կողմից կայացված թիվ 597-Ա որոշումն իր հավելվածով (քաղվածքով), համաձայն որի` ճանաչվում էր Գուրգեն Միրզոյանի սեփականության իրավունքը Հ.Էմինի 52 հասցեում գտնվող 490մ2 տարածքի նկատմամբ:
2006թ. փետրվարի 20-ին վերոնշված 597-Ա որոշման համաձայն` Գուրգեն Միրզոյանը վճարել է իր անունով սեփականացված 490մ2 հողի արժեքը՝ 5.247.900 ՀՀ դրամ գումարը:
Այնուհետև Գուրգեն Միրզոյանը դիմում է ներկայացրել ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի ստորաբաժանում, կցելով 597-Ա որոշումը և վճարման անդորրագիրը, և խնդրել է գրանցել իր սեփականության իրավունքը:
23.02.2006թ. ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի ստորաբաժանման կողմից Գուրգեն Միրզոյանին տրամադրվել է նոր թիվ 2131997 սեփականության վկայականը, որտեղ համասեփականատերերի առջև նշվել են նրանց փայաբաժիններն ընդհանուր գույքում, այն է՝ Գուրգեն Միրզոյանի անվան առջև գրառվել է նրա մասնաբաժինը՝ 19/20-րդ մաս, իսկ Արտակ Միրզոյանի անվան առջև՝ նրա մասնաբաժինը՝ 1/20-րդ մաս:
Այն հանգամանքը, որ 23.02.2006թ. ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի ստորաբաժանման կողմից Գուրգեն Միրզոյանին տրամադրված թիվ 2131997 սեփականության վկայականում համասեփականատերերի անունների դիմաց նշված է եղել նրանց փայաբաժինները ընդհանուր գույքում ապացուցված է:
ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Արաբկիրի ստորաբաժանման կողմից Արսեն և Գուրգեն Միրզոյաններին նրանց դիմումների համաձայն տրամադրվել է թվով երեք միասնական տեղեկանք, որոնցից երեքում էլ համասեփականատերերի անունների դիմաց նշված է եղել նրանց փայաբաժինները ընդհանուր դույրում, այն է՝ Գուրդեն Միրզոյանի անվան առջև գրառված է եղել նրա մասնաբաժինը՝ 19/20-րդ, իսկ Արտակ Միրզոյանի` 1/20-րդ:
30.10.2007թ. ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ-ի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման ղեկավար Ա.Շահբազյանի ստորագրությամբ և կնիքով վավերացված, նրա աշխատակից Մ.Ղարիբյանի կողմից չափագրության արդյունքում կազմված և Արսեն Միրզոյանին տրամադրած Հ.Էմինի փ. 52 հասցեի նկատմամբ հողի և շինության բաժանման սխեման, որի հատակագծում հստակ երևում է Արտակ Միրզոյանի փայաբաժինը 44մ2 չափով, որը կազմում է ընդհանուր 916.6մ2 հողամասի 1/20-րդ մասը
09.04.2008թ. ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ-ի Արաբկիրի տարածքային ստորաբաժանման ղեկավար Ա.Շահբազյանի պատասխանը Արսեն Միրզոյանի 03.04.2008թ. դիմումին, որում նշվում է, որ 30.10.2007թ. բաժաման սխեմայի համաձայն հնարավոր է առանձնացնել Արտակ Միրգոյանի 44մ2 հողաբաժինը:
Գուրգեն Միրզոյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի և առհասարակ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որևէ հանցագործության հատկանիշներ, հետևաբար, նրա գործողությունները չէին կարող ուղղված լինել հանցանք կատարելուն և դիտարկվեին հանցափորձ:
Դատարանը բավարարվել է միայն քրեական օրենսգրքի և քրեական դատավարության օրենսգրքի ձևակերպումների, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության շարադրանքով և դատավճիռը չի պատճառաբանել փաստական հանգամանքների իրավական վերլուծություններով:
Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճռի հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջը պահպանած լինելու համար, բավարար չէր օրենքով նախատեսված հիմքերի և մեղադրական եզրակացության պարզ շարադրանքը, այլ անհրաժեշտ էր կիրառել դատական ակտի պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ՝ դատարանի հետևությունները հիմնավորելով գործի փաստական տվյալներով:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը պաշտպան Արսեն Սարդարյանը խնդրել է դատավճիռը՝ Գուրգեն Միրզոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղավոր ճանաչելու մասով, բեկանել և Գուրգեն Միրզոյանին արդարացնել:
Տուժող Արտակ Միրզոյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռը` Գուրգեն Միրզոյանի պատժի մասով, հիմնավոր և օրինական չէ հետևյալ պատճառաբանություններով:
Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 63-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածների խախտումներ:
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալները ոչ միայն չընդունեցին իրենց մեղքը, այլև շարունակում էին գործողությունները հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար: Միտումնավոր ձգձգելով դատական նիստերը, շարունակում էին թե վարչական դատարանի, թե ԴԱՀԿ ծառայության, և թե ԱԳԿ ստորաբաժանման միջոցով գրանցել կեղծված վկայականի հիման վրա ձեռք բերված վճռից ծագող Գուրգեն Միրզոյանի իրավունքները, ինչպես նաև դատարանին էին ներկայացնում կեղծված սեփականության իրավունքի վկայականի վավերացված պատճենը: Այսինքն նա Գուրգեն Միրզոյանը չի զղջացել ու շարանակում էր իր հանցագործ դիրքորոշումը պաշտպանել:
Հետևաբար դատավճռի հիմնական նպատակը` ուղղել պատժի ենթարկված անձին, իչպես նաև կանխել նոր հանցագործության կատարումը, չի իրականացվել:
Սույն գործով առկա է ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պատիժը ծանրացնող մի քանի հանգամանքներ, որոնք դատարանի կողմից հաշվի չեն առնվել:
Դրանք են` հանցագործությամբ ծանր հետևանքներ պատճառելը, հանցագործությունը կատարվել է խմբի կողմից, տևական ժամանակ և կանխամտածված, հանցագործության մեջ ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի ակտիվ դերը, գույքը հափշտակելուն ուղղված ամբաստանյալների գործողությունները պայմանավորված են վրեժի շարժառիթներով:
Ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ չորս տարի ազատազրկում նշանակելով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելով, դատարանը թույլ է տվել նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների խախտումներ:
Ելնելով վերոգրյալից տուժող Արտակ Միրզոյանը խնդրել է ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ դատավճիռը` պատժի մասով, բեկանել և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով նույն չափով, ինչ չափով կիրառվել է ամբաստանյալ Արսեն Մրրզոյանի նկատմամբ, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:

4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները.

Մեղադրող, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքների դեմ ներկայացված գրավոր պատասխանում նշել է, որ բերված բողոքներն անհիմն են, չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, իրենց մեջ պարունակում են տրաֆարետային բնույթ կրող հայտարարություններ, որոնք որևէ աղերս չունեն սույն քրեական գործի հետ և նպատակ են հետապնդում խեղաթյուրելով առկա ապացույցները և դրանք իրենց ցանկալի լույսի ներքո ներկայացնելով դատարանի մոտ թյուր կարծիք ստեղծել ընդհանուր իրավասության դատարանում գործի քննության օբյեկտիվության, լրիվության և բազմակողմանիության վերաբերյալ:
Ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավոր են, դրանք հիմնված են նախաքննության ընթացքում օրենքով սահմանված ընթացակարգով ձեռք բերված դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների վրա, ինչը հաստատեց նաև ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ կայացնելով արդարացի դատավճիռ:
Ա.Միրզոյանն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը լրիվությամբ չի գնահատել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, միայն գնահատել է մեղադրանքի կողմից ներկայացված ապացույցները, որոնք էլ ազդել են գործի ելքի վրա և դրա արդյունքում եկել սխալ եզրահանգման` իրեն մեղավոր է ճանաչել և դատապարտել ազատազրկման 5 տարի 3 ամիս ժամանակով: Այս միտքն ամբողջությամբ անհիմն է, քանի որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ուսումնասիրվել են դատարան ներկայացված և գործի արադարացի լուծման համար կարևորություն ունեցող բոլոր ապացույցները, այս մասին է խոսում նաև այն հանգամանքը, որ նույն բողոքի մեջ Արսեն Միրզոյանը նույնիսկ չի մատնանշել, թե իր ներկայացրած որ ապացույցը դատարանի կողմից չի հետազոտվել կամ չի գնահատվել:
Վերաքննիչ բողոքում նշված երկու նյութերով էլ որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ Ա.Միրզոյանը, խեղաթյուրելով իրականությունը, նշում է 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը՝ հանցադեպի բացակայությունը, ինչը ենթարդրում է, որ կեղծիք չի կատարվել, չկա կեղծ փաստաթուղթ: Երկու դեպքում էլ վարույթ իրականացնող մարմինները հաստատված են համարել որ առկա է կեղծիք, ուղղակի դրա կատարման հետ կապված Ա.Միրզոյանի արարքում բացակայում է հանցակազմը: Ա.Միրզոյանը միանշանակ տեղյակ է եղել փաստաթղթի կեղծ լինելու վերաբերյալ, քանի որ նվիրատվությունը ընդունելու հետ կապված պայմանագիրը ստորագրել է ինքն իր անչափահաս որդու փոխարեն, որից իրեն հայտնի է եղել, որ դրանում բաժնեմասեր սահմանված չեն: Այս ամենով հստակ հիմնավորվում է, որ ամբաստանյալը խեղաթյուրում է իրականությունը և նույնիսկ փաստերը:
Որևէ մեկը չի վիճարկում, թե ով է տրամադրել, դրանք տրամադրած անձանց արարքին տրվել է իրավական գնահատական, և դա որևէ կերպ չի անդրադառնում Ա.Մրիզոյանի կատարած արարքի վրա, քանի որ վերը նշված փաստարկներով հիմնավորվում է նաև, որ ստանալով փայաբաժինների մասին նշումով տեղեկանք, Ա.Մրիզոյանը գիտակցել է, որ դրանք կեղծ են, իրականության չեն համապատասխանում, սրանով ուղղակի Ա.Միրզոյանը, շարունակելով իր վարքագիծը, փորձում է նորից խեղաթյուրել փաստերը:
Եթե Ա.Միրզոյանը ի սկզբանե տեղյակ է եղել, որ նվիրատվությունը կատարվել է առանց փայաբաժինների առանձնացման, հետագայում դատարանում հանդես գալով իբր իր որդու շահերից ի օգուտ եղբոր հաշտություն է կնքում, որով իր իսկ որդուն պատկանող գույքի մոտ 90 տոկոսը հանձնում է վերջինիս, այդ ընթացքում մի քանի անգամ տարբեր անմիտ պատճառաբանություններով դիմում է կադաստր միասնական տեղեկանք ստանալու համար, ապա մեղադրանքում տեղ գտած ձևակերպումը տառացի համապատասխանում է նրա արաքին:
Ա.Միրզոյանի և Գ.Միրզոյանի շահերի պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքներում մի զգալի հատված վերաբերում է այն հանգամանքին, որ իբր նույն հարցի վերաբերյալ առկա է քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինների չվերացված որոշումներ: Այսպես նույնիսկ Արսեն Միրզոյանն իր իսկ վերաքննիչ բողոքում այդ որոշումների հետ կապված նշել է, որ դրանք կայացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով, իսկ սույն քրեական գործով նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Ակնհայտ է, որ խոսքը վերաբերում է տարբեր հանցակազմերի, ինչը ենթադրում է տարբեր արարքներ, նշված նյութերին նախապատրաստման ընթացքում խարդախության մասին անգամ խոսք չի եղել, նշված որոշումների մեջ անգամ այդ մասին խոսք չկա, երկու դեպքում էլ Ա.Ղարիբյանը դիմումներ է ներկայացրել, որ Ա.Միրզոյանը և Գ.Միրզոյանն օգտագործում են կեղծ փաստաթղթեր և նյութերի նախապատրաստումը կատարվել է նշված դիմումի վերաբերյալ և կայացվել են որոշումներ: Բացի այդ, Գուրգեն Միրզոյանն այս հարցը բարձրացրել է նաև Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատարանին ուղղված բողոքում և դատարանը իր 05.05.2011թ. որոշմամբ և այն չի դիտել քրական հետապնդումը բացառող հանգամանք: Երկու նյութերն էլ նախապատրաստվել են կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու վերաբերյալ դիմումների կապակցությամբ, և նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է հանցակազմի բացակայությմբ: 19.11.2010թ. որոշման մեջ քննիչը նույնպես անդրադարձել է միայն կեղծված փաստաթղթղեր օգտագործելու հանգամանքին և որևէ խոսք չկա գույքի խարդախությամբ հափշտակելու փորձ կատարելու մասին: Նշված երկու որոշումներում անգամ խոսք չկա Միրզոյան եղբայրների կողմից ՀՀ քրեական օրենգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսաված հանցագործություն կատարելու մասին, այսինքն քրեական հետապնդման մարմնինը, որևէ կերպ իրավական գնահատականի չի արժանացրել նրանց այդ արարքը, այդ արարքի առկայությունը նույնիսկ չի էլ քննրակվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածում խոսքը վերաբերում է նույն արարքի համար կրկին անգամ դատապարտվելու անթույլատրելիությանը, իսկ այս դեպքում խոսքը վերաբերում է լրիվ տարբեր արարքների: Նույն հոդվածում նշվում է նաև, որ նույն դեպքի առթիվ օրինական դատավճռի կամ որոշման առկայության դեպքում գործի նորոգման անթույլատրելիության մասին՝ մեղադրանքն ավելի ծանրով փոխարինելու կամ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու կամ մեկ այլ հիմքով: Այս պարագայում գործի նորոգում տեղի չի ունեցել, այլ հարուցվել է մեկ այլ քրեական գործ, այսինքն այս իրավանորմը տվյալ գործով նույնպես կիրառելի չէ:
Գ.Միրզոյանի պաշտպանը բողոքում նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել մի շարք այլ դատավարական խախտումներ, որոնք հանգեցրել են գործի ելքի սխալ լուծման: Պաշտպանի արտահայտած միտքն անհիմն է, քանի որ դատարանի կողմից կայացված որոշումներն ամբողջությամբ հիմնված են եղել գործի փաստական հանգմանքների վրա և ուղղված արդարադատության իրականացմանը: Այս կապակցությամբ պաշտպանը նշել է, որ դատարանը մերժել է թիվ 120-09 եզրակացությունը որպես ապացույց ընդունելը և մերժել է դատաձեռագրաբանական փորձաքննություն նշանակելը: Դատարանն իրավացիորեն մերժել է այս երկու միջնորդությունները, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 2131997 վկայականի պատճենն ըստ էության հետազոտվել է դատարանի կողմից, ավելին այն ենթարկվել է ձեռագրաբանական փորձաքննության, իսկ մյուս փաստաթղթերի մասով չի նշվել, թե դրանցով ինչ հանգամանքներ են հաստատվում կամ հերքվում և այդ հանգամանքներն ունեն լրացուցիչ հետազոտման կարիք, թե ոչ:
Փորձաքննության նշանակելու վերաբերյալ միջնորդությունը նույնպես օրինական է մերժվել, քանի որ փորձաքննություն նշանակելու կարիք չի եղել, դատարանի համար լուծման ենթակա հարցերի վերաբերյալ արդեն իսկ նշանակված են եղել փորձաքննություններ: Այս ամենով պաշտպանը ցանկանում է մատնանշել, որ Միրզոյան եղբայրները դիտավորություն չեն ունեցել գույք հափշտակել քանի, որ կադաստրի տրամադրած փաստաթղթում արդեն իսկ փայաբաժինները բաժանված են եղել, սակայն մի հանգամանք է մոռացության տրվում, որ նույն Միրզոյան եղբայրները հստակ տեղյակ են եղել, որ գույքը տրվել է համատեղ սեփականության իրավունքով և փայաբաժիններ նշված չեն եղել, այդ դեպքում էլ, եթե նույնիսկ նրանք ստացել էին փաստաթուղթ, նրանք գիտակցել են, որ դա իրականությունը խեղաթյուրող փաստաթուղթ է և այն օգտագործելով, փորձել են գույքի հափշտակություն կատարել: Միևնույն ժամանակ այս ամենը հիմնավորվում է նրանով, որ եթե իրականում կադաստրը նման փաստաթուղթ տրամադրած լիներ, ապա նրանք դատարան դիմելու կարիք չէին ունենա, այլ միանգամաից գույքի առանցնացման դիմում կներկայացնեին, սակայն նրանք հասկացել են, որ դա միանշանակ կմերժվի, քանի որ նվիրատվության պայմանագրում փայաբաժինների մասին խոսք չի եղել:
Պաշտպանի այն պնդումը, որ Արտակ և Գուրգեն Միրզոյանների միջև առկա հարաբերությունները կրում են քաղաքացիարավական բնույթ, և ի հավաստումն դրա մի քանի քաղաքացիական գործերի մատնանշումը, նույնպես դուրս է տրամաբանությունից, քանի որ նույն հաջողությամբ կարելի է պնդել, որ հարաբերությունները քրեաիրավական են, քանի որ նրանց վերաբերյալ քրեական դատավարության կարգով նախապատրաստվել են նյութեր, կամ առկա է կասեցված քրեական գործ:
Ինչ վերաբերում է սույն քրեական գործի հետ կապված խարդախության հանցակազմի առկայության հարցին, ապա դա վիճարկման առարկա չի կարող լինել, քանի որ այդ հանցակազմի տարրերն ավելի քան հստակ և պարզ են ու հիմնավորված գործով ձեռք բերված ապացույցներով: Արսեն և Գուրգեն Միրզոյանները շատ լավ տեղյակ լինելով, որ նվիրատվությունը կատարվել է առանց փայաբաժինների նշման ընդհանուր սեփականության իրավունքով, ինչ ենթադրում է հավասար մասնաբաժիններ /այս հանգամանքը ապացուցվել է նվիրատվության պայմանագրով և դրանում ամբաստանյալների ստորագության առկայությամբ/, նպատակ ունենալով Արտակ Միրզոյանից հափշտակել իր փայաբանի մոտ 90 տոկոսը, սկսել են տարբեր կեղծ փաստաթղթղերի օգտագործմամբ իրենց հանցավոր նպատակի իրականացումը, սակայն ունենալով նույնիսկ դատարանի վճիռ իրենց կամքից անկախ հանգամանքերով չեն կարողացել հասնել իրենց հանցավոր նպատակին, այն է` կադաստրի աշխատակիցները, կատարելով իրենց պարտականությունները, հրաժարվել են կատարել սեփականության իրավունքի գրանցում: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ դատարանը որոշումը կայացնում է նաև իր ներքին համոզման հիման վրա, հարկ է նշել, որ այս ողջ գործընթացն սկսվել է դեռս 2007–2008թ.թ., երբ Արսեն Միրզոյանը տարբեր բնույթի դիմումներ և բողոքներ է ներկայացրել իրավապահ տարբեր մարմնիններ իր կնոջ` Արևհատ Ղարիբյանի և որդու դեմ, սակայն դրանք մնացել են անհետևանք, այն մասով, որ ոչ Արևհատ Ղարիբյանն է քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, ոչ էլ Արտակ Միրզոյանը` այդպիսի հիմքերի բացակայության պատճառաբանությամբ: Բացի այդ, որտեղ է տրամաբանությունն այն հարցի հետ կապված, թե այդ ով վերցրեց ու Գուրգեն Միրզոյանին հատկացրեց ընդհանուր սեփականության 19/20-րդ մասը, իսկ Արտակ Միրզոյանին` 1/20-ը, որն էլ պաշտպանության կողմը շահարկում է, թե նրա այդ իրավունքը բխել է կադաստրի տված փաստաթղթերից և Գուրգեն Միրզոյանն էլ գործել է բարեխիղճ:
Այսպիսով մեղադրողը գտնում է, որ ներկայացրած բողոքներն անհիմն են, իսկ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, ուստի խնդրել է վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Տուժող Արտակ Միրզոյանը Արսեն և Գուրգեն Միրզոյանների վերաքննիչ բողոքների դեմ ներկայացված գրավոր պատասխանում նշել է, որ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է, քանի որ ըստ քննիչի բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները: 19.11.2011թ. որոշումը 25.02.2010թ. դիմումի շարունակությունն է, որի բողոքարկման արդյունքում ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժին, որտեղ նորից քրեական գործի հարուցումը մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ Գ.Միրզոյանը չի օգտագործել կեղծված սեփականության իրավունքի վկայականի բնօրինակը, այլ օգտագործել է պատճենները: Նշված որոշումները որևէ կապ չունեն նրանց առաջադրված մեղադրանքի հետ: Քննչական մարմնի կողմից կայացած որոշումները Միրգոյանների կողմից բողոքարկվել են բոլոր դատական ատյաններում, որի մասին մեղադրող կողմը բազմիցս նշել է դատաքննության ընթացքում:
Ամբաստանյալները գտնում են, վեճը ի սկզբանե կրել է քադաքացիաիրավական բնույթ: Նրանք մինչ օրս էլ չեն ընդունում իրենց սխալը և շարունակում են խոչընդոտել այս հարցի արդարացի լուծմանը, ուստի ինչպես կարող է դա համարվել քաղաքացիաիրավական բնույթի փոխհարաբերություններ:
Անպատժելիությունն այնքան է քաջալերել Գ.Միրզոյանին, որ առ այսօր շարունակում է ներկայացնել իր նախաձեռնությամբ կեղծված սեփականության վկայականի վերաբերյալ մասնավոր փորձագետի կողմից կատարված փորձաքննության արդյունքները, կասկածի տակ դնելով քննչական մարմնի կողմից օրինական փորձաքննության եզրակացությունը: Գոյություն ունի կադաստրային գործ և մի քանի սեփականության իրավունքի վկայականի բնօրինակներ, որոնց մեջ ոչ մի բաժնի մաս նշված չկա, այսինքն սեփականատերերի բաժնեմասերը հավասար են:
Գ.Միրզոյանը ոչ միայն չի զղջում իր արածի համար, այլև շարունակում է կատարել գործողություններ իր հանցավոր նպատակին հասնելու համար: Այս պայմաններում դատարանը նրա նկատմամբ կիրառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, որը հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջներին:
Դատարանը Գ.Միրզոյանի մեղմացուցիչ հանգամանք է դիտել անչափահաս երեխա ունենալը՝ անտեսելով, որ նա հանցագործությունը կատարել է հենց անչափահաս երեխաների նկատմամբ:
Ինչ վերաբերում է Արսեն Միրզոյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքին, ապա այն անհիմն է: Այն պատիժը, որը նշանակվել է Արսեն Միրզոյանին արդեն իսկ շատ մեղմ է իր կատարած հանցագործության համար, հաշվի առնելով այն փաստը, որ հանցագործությունը կատարել է իր իսկ երեխաների նկատմամբ, եղբոր հետ խարդախ ճանապարհներով հափշտակելով գույքը և երկու անչափահաս երեխաներին թողնելով առանց տանիքի, հինգ տարի շարունակ չարամտորեն խուսափելով ալիմենտ վճարելուց:
Տուժողը խնդրել է առարկության և իի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներց ելնելով, օրենքով սահմանված կարգով կայացնել արդարացի որոշում:
Ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը տուժող Արտակ Միրզոյանի և ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանում նշել է, որ տուժողի վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, իսկ ներկայացված պահանջը` առարկայազուրկ և ոչնչով չհիմնավորված:
Ըստ էության տուժողը բողոքով ներկայացրել է իր կենցաղային խնդիրները, որոնք էլ առանց հասկանալու դիտել է պատիժը ծանրացնող հանգամանք, միաժամանակ չհասկանալով բողոքում վկայակոչած օրենքների դրույթները: Մինչդեռ նրա համար բողոք կազմողն ու հիմնավորողը դուրս է եկել դատավճռի ու մեղադրանքի սահմաններից ու փորձել է կրկին աղավաղել իրականությունը:
Գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման և խմդրում է Արտակ Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր է և բավարարման ենթակա:
Գործով առկա փաստական հանգամանքները ոչ միայն հիմնավորում են վերաքննիչ բողոքը, այև պարտադրում, որպեսզի դատարանն ուղղի առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական իրավունքի նորմերի խտխտումները: Առաջին ատյանի դատարանը ներկայացված ապացույցներին նշանակություն չի տվել` չկիրառելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 127-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի նորմերի պահանջները, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 2-րդ մասի 9-րդ կետը, 107-րդ հոդվածի 2-րդ կետը, 365-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ մասերը, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 3-րդ կետերը, 365-րդ հողվածի 2-րդ մասը:
Առաջին ատյանի մեղադրական դատական ակտը զուրկ է հիմնավորված լինելուց և ապացույցների գնահատումից, ինչը լրացնում է դատական ակտը բեկանելու փաստական հանգամանքները, ոըստի խնդրել է բավարարել Գուրգեն Միրզոյանի վերաբերյալ ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը:




5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով բողոքարկվող դատական ակտը, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու վերաբերյալ կողմերի փաստարկները, վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ պատասխանները, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք չի տվել:
Նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքում Արսեն Միրզոյանը նույնպես իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալ: Նախնական հարցաքննություների ընթացքում Ա.Միրզոյանը խուսափողական ցուցմունքներ է տվել, հայտնել է, որ իրեն առաջադրված բոլոր հարցերի շուրջ ինքը նախկինում արդեն ցուցմունքներ է տվել, բացի այդ, նախաքննությանը հետաքրքրող հարցերի պատասխանները գտնվում են կադաստրային գործում: 01.10.2007թ.-ին Արաբկիրի կադաստրային ստորաբաժանում ներկայացրած միասնական տեղեկանք ստանալու վերաբերյալ դիմումին կից ներկայացրել է ք.Երևան Հ. Էմինի 52 տան սեփականության իրավունքի վկայականի բնօրինակը, որտեղ նշված են եղել մասնաբաժինները` Գուրգեն Միրզոյան 19/20-րդ մաս և Արտակ Միրզոյան 1/20-րդ մաս հարաբերակցությամբ, ընդորում նշված սեփականության վկայականի բնօրինակը վերցրել է իր եղբայր Գուրգեն Միրզոյանից:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2007թ. վարձակալության պայմանագիր կնքելու նպատակով Արսեն Միրզոյանը դիմել է Արաբկիրի կադաստրի ստորաբաժանում և 24.08.2007թ., 02.10.2007թ. և 25.10.2007թ. ստացել տեղեկանքներ սահմանափակումների մասին, որտեղ նշված են եղել Գուրգեն Միրզոյան` 19/20 և Արտակ Միրզոյան` 1/20 բաժնեմասեր: Արտակ Միրզոյանի և նրա լիազոր ներկայացուցչի կողմից տան պահանջ երբևէ չի ներկայացվել, վերջինիս լիազոր ներկայացուցչի կողմից ներկայացվել է հողի պահանջ: Իսկ Արտակ Միրզոյանը նվիրատվության պայմանագրով հող չի ունեցել: Նվիրատվության պայմանագիրը եղել է բնակելի տան մասերի նվիրատվության վերաբերյալ: Արտակ Միրզոյանին հող չի նվիրաբերվել, կամ առկա չէ որևիցե որոշում, որով Արտակ Միրզոյանին սեփականության իրավունքով հող է տրամադրվել:
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալներ Արսեն Միրզոյանի և Գուրգեն Միրզոյանի կողմից իրենց մեղքը չընդունելը իրավացիորեն գնահատելով որպես քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ և միտում, Արսեն Միրզոյանի և Գուրգեն Միրզոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքների կատարումը հիմնավորված է համարել դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արտակ Միրզոյանի, վկաներ Արևհատ Ղարիբյանի, Ստեփան Ղարիբյանի, Գագիկ Գևորգյանի, Լևոն Մաթևոսյանի, Ռաֆիկ Չալյանի, Անահիտ Խալաթյանի, Հրաչ Թորոսյանի, Ստյոպա Շահբազյանի, Նաիրա Միքայելյանի ցուցմունքներով, ձեռագրաբանական փորձաքննության փորձագետի թիվ Հմ` 21630901, Հմ` 27380901 եզրակացություններով, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանի 02.02.2011թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված կադաստրային գործի նյութերով, թիվ 2-786 քաղաքացիական գործով:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ արված եզրահանգումն առ այն, որ <<Վերլուծելով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է գտնում և գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին, իսկ ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին, որոնցով էլ նրանք ենթակա են քրեական պատասխանատվության:
Նման եզրահանգման համար դատարանը հիմք է ընդունում հատկապես որպես ապացույց ճանաչված կադաստրային գործի նյութերը, տուժողի, վկաների ցուցմունքները, փորձագետների եզրակացությունները, քանի որ դրանք հակասական չեն, մանրամասն են, հստակ, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված գործի փաստական հանգամանքներին և հաստատվում են գործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ>>:
Նախորդ պարբերության մեջ արված եզրահանգումը կատարելիս վերաքննիչ դատարանը նկատի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում խարդախության` խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու նպատակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակության կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու համար, նշված հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում նույն արարքի համար, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով:
Խաբեությունը դիտավորությամբ իրականությունը խեղաթյուրելն է` կոնկրետ փաստեր խեղաթյուրելը, կեղծ փաստեր հաղորդելը, իրականում գոյություն չունեցող փաստերի առկայությունը հաստատելը, գոյություն ունեցող փաստերը ժխտելը:
Վստահությունը չարաշահելը այնպիսի վարքագծով հանդես գալն է, որով հանցանք կատարող անձը մոլորության մեջ է գցում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին` իր իրականում ունեցած մտադրությունների կապակցությամբ, վստահություն է առաջացնում գույքի սեփականատիրոջ մոտ` իր ապագա վարքագծի կապակցությամբ, որի հետևանքով գույքի սեփականատերը կամ տիրապետողը <<իր կամքով>> գույքը հանձնում է խարդախին, համոզված լինելով, որ որոշ ժամանակ անց այդ գույքը կվերադարձվի կամ դրա դիմաց իրեն ծառայություն կմատուցվի:
Խաբեության` որպես խարդախության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողության տարատեսակ, կարող է հանդես գալ նաև իրավունք վերապահող կամ պարտականություններից ազատող փաստաթղթերի օգտագործումը:
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. խարդախը գիտակցում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, նախատեսում ու ցանկանում է այդ անել:
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմի առանձնահատկությունն այն է, որ խարդախի մոտ ուրիշի գույքին տիրանալու, այն չվերադարձնելու դիտավորությունը ծագում է մինչև գույքը վերցնելը, գույքին տիրանալը:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, օրինականության, անմեղության կանխավարկածի, ապացույցների ազատ գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը բավարար է ամբաստանյալներ Արսեն և Գուրգեն Միրզոյանների մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետում մեղսագրված հանցանքներում հիմնավորված համարելու համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները, այսինքն` տվյալ հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը, սուբյեկտիվ կողմը, այդ տարրերից յուրաքանչյուրի ենթատարրերը: Այսինքն, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով պետք է հիմնավորվեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածով նախատեսված յուրաքանչյուր հանգամանք, ընդ որում, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց պարտադիր չէ, որ միաժամանակ, սպառիչ կերպով բնութագրի հանցակազմի բոլոր տարրերը, սակայն մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ պետք է հնարավորություն ընձեռեն դատարանին` միանշանակ հաստատող պատասխաններ տալու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին, այն է`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Գուրգեն Միրզոյանին և Արսեն Միրզոյանին նախաքննական մարմինը մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այսինքն` Արտակ Միրզոյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափերով գույքի` խաբեության եղանակով հափշտակելու համար, որը սական չի հաջողվել` իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով:
Քրեական գործով ձեռք բերված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ վերաքննիչ քրեական դատարանը հիմնավորված է համարում ամբաստանյալներ Արսեն Միրզոյանի և Գուրգեն Միրզոյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի բոլոր տարրերի, հետևաբար և` ամբողջական հանցակազմի առկայությունը, ամբաստանյալների արարքների նկատմամբ քրեական օրենքը կիրառված է ճիշտ:
Քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքների նորմերի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտած լինեին գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդած լինեին գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել:
Պահպանված են ապացույցների հավաքման, ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ <<իրեն առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշվել է հետևյալ միտքը` <<(…)կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող Հ.Էմին 52 հասցեի անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի քաղաքացու կեղծված օրինակով (…)>>, <<ինձ առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշվել է մյուս միտքը` (…) իրականությանը չհամապատասխանող միասնական տեղեկանքով ու գույքի բաժանման սխեմայով(…)>>, <<ինձ առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշվել է մյուս միտքը` (…) խաբեությամբ, շինծու հաշտության համաձայնություն կնքելու եղանակով ստացել են վճիռ(…)>>,վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբանություններն ամբողջությամբ հիմնազուրկ են, չեն բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից:
Այսպես, քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ երկու նյութերով էլ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է ոչ թե հանցադեպի, այլ` հանցակազմի բացակայության հիմքով, որոնք, ըստ էության, տարբեր հիմքեր են: Բացի այդ, Ա.Միրզոյանը չէր կարող տեղյակ չլինել փաստաթղթի կեղծ լինելու վերաբերյալ, քանի որ նվիրատվությունն ընդունելու հետ կապված պայմանագիրը ստորագրել է ինքն իր անչափահաս որդու փոխարեն, որից հայտնի է եղել, որ դրանցում բաժնեմասեր սահմանված չեն:
Ինչ վերաբերում է նշված փաստաթղթերը կադաստրի աշխատակիցների կողմից ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանին տրամադրված լինելուն, ապա դրանք տրամադրված անձանց արարքին տրվել է իրավական գնահատական, դա որևէ կերպ չի անդրադառնում Ա.Միրզոյանի կատարած արարքի վրա, ստանալով փայաբաժինների մասին նշումով տեղեկանք, Ա.Միրզոյանը գիտակցել է, որ դրանք կեղծ են, իրականությանը չեն համապատասխանում:
Նման պայմաններում, հետագայում դատարանում հանդես գալով` իբր իր որդու շահերից ի օգուտ եղբոր հաշտություն է կնքում, որով իր իսկ որդուն պատկանող գույքի մոտ 90 տոկոսը հանձնում է վերջինիս, այդ ընթացքում մի քանի անգամ տարբեր անմիտ պատճառաբանություններով դիմում է կադաստր միասնական տեղեկանք ստանալու համար, վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները` մեղադրանքի անհիմն լինելու վերաբերյալ, անհիմն են:
Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում նաև ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանի պաշտպան Ա.Սարդարյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ նույն հարցի վերաբերյալ առկա են քրեական հետապնդման մարմինների չվերացված որոշումներ` հետևյալ հիմնավորումներով.
Սույն քրեական գործով Արսեն Միրզոյանին և Գուրգեն Միրզոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելու համար:
Վկայակոչվող որոշումները կայացվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում փաստաթղթեր, դրոշմներ, կնիքներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշեր կեղծելու, իրացնելու կամ օգտագործելու համար/ նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման համար նախապատրաստված նյութերով, երկու դեպքերում էլ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է հանցակազմի, կոնկրետ այս դեպքում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Ակնհայտ է, որ խոսքը վերաբերում է տարբեր հանցակազմերի, հետևաբար, այդ կապակցությամբ վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված բոլոր պատճառաբանությունները կրկնակի քրեական հետապնդման վերաբերյալ, այդ կապակցությամբ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական Կոնվենցիայի 7-րդ Արձանագրության 4-րդ հոդվածին, ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածին, <<Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին>> միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 7-րդ կետին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածին արված հղումները տեղին չեն, սույն գործով, ինչպես նշվեց, կրկնակի քրեական հետապնդում առկա չէ, հետևաբար, նշված իրավանորմերի դրույթների խախտումներ չկան:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմի միջնորդությանը` նոր ապացույցներ ուսումնասիրելու և ձեռագրաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման, քանի որ ձեռագրաբանական փորձաքննություն սույն գործով նշանակված եղել է, կրկնակի նշանակելու կարիք չկա, կեղծված փաստաթղթղերի վերաբերյալ առկա է կասեցված քրեական գործ և թիվ 12D-09 փորձաքննության եզրակացությունը կարող վերաբերելի լինել նշված գործին, իսկ սույն գործով վիճարկվում է կեղծված փաստաթղթղեր օգտագործելու միջոցով խարդախությամբ գույքի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նկատի առնելով, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պաշտպան Ա.Սարդարյանը Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին չի անդրադարձել, ուստի վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալ Գուրգեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում արդարացնելու հիմքեր չկան, ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը քննության առարկա չի դարձնում:
Ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանը նաև խնդրել է` եթե դատարանը գտնի, որ սույն բողոքի պահանջը ենթակա չէ բավարարման, ապա նշանակված պատժի մասով դատավճիռը բեկանել, այն մեղմացնել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
Տուժող Արտակ Միրզոյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով նույն չափով, ինչ չափով կիրառվել է ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանի նկատմամբ, առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ, ինչպես նաև տուժող Արտակ Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Գուրգեն Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ երկու պահանջներն էլ պետք է մերժել` հետևյալ հիմնավորումներով.
Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկման ձևով` չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` այն համարվում է ծանր հանցագործություն:
Նշված պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանի նկատմամբ նշանակել է սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույնին մոտ պատիժ` ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս արդեն իսկ լիարժեքորեն հաշվի է առել վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը` այն է` Ա.Միրզոյանի` հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դեր ունենալը, և նշանակել է համաչափ պատիժ, որն ի զորու է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով սույն գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Միրզոյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը կրելու, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակներին, հետևաբար, ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը` այդ մասով, ևս պետք է մերժել:
Ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ է նշանակել ազատազրկում չորս տարի ժամկետով, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ սահմանել է փորձաշրջան 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ ամբաստանյալ Գ.Միրզոյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքի տակ է մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշանակել է համաչափ պատիժ, հիմնավոր է նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը, որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակներին:
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. մարտի 27-ի թիվ ԵԱՔԴ/0071/01/11 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արսեն Եղիշեի Միրզոյանի ՀՀ քր. օր.-ի 178հդ.-ի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի ՀՀ քր. օր.-ի 178հդ.-ի 3-րդ մասի 1-ին կետով` օրինական, հիմնավորված, բավարար չափով պատճառաբանված է, կայացվել է ՀՀ գործող քրեադատավարական օրենսդրության նորմերի պահպանմամբ, հետևաբար, այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով դատավճռի դեմ բերված բոլոր վերաքննիչ բողոքները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արսեն Միրզոյանի, ամբաստանյալ Գուրգեն Միրզոյանի պաշտպան Արսեն Սարդարյանի և տուժող Արտակ Միրզոյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի մարտի 27-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արսեն Եղիշեի Միրզոյանի և Գուրգեն Եղիշեի Միրզոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ