Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0065/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
6.2
Պատասխանող
Արթուր Խուրշուդյան
Արթուր Խուրշուդյան Սարգսի
Արթուր Խուրշուդյան
Արթուր Խուրշուդյան
Արթուր Խուրշուդյան Սարգսի
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 34-176 Մաս 2
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 34-176 Մաս 2
Վճռաբեկ
Հոդված 403-406, 419, 422-424
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2019-02-28 | 16:30 | 6 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2019-02-13 | 12:00 | 6 | Չի կայացել | ||
| Վճռաբեկ | 2012-10-04 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-08-28 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-08-08 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-06-08 | 11:00 | 2 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2011-09-01 | 12:00 | 5 |
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ ԵԱՔԴ/0065/01/11
01 սեպտեմբերի 2011թ.
ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Խ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննելով մեղադրող Խ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ դատարանի/ 2011 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2011թ. ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը:
2011թ. ապրիլի 2-ին Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 22:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։
2011թ. մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան:
Կատարած հանցագործության համար ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և նա ազատվել է պատժի կրումից:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից:
Տուժող Աննա Իսախանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարվել է լուծված:
Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել Աննա Իսախանյանի տնօրինությանը:
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խ.Բաղդասարյանը հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ըստ բողոքաբերի` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառումը և նրան պատժից ազատելը հիմնավորված չէ, այն պատճառաբանությամբ, որ որոշումը կիրառելիս դատարանը հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն: Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատաած արարքը հանցափորձ է, բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով` նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից:
Վերոգրյալի հիման վրա խնդրել է բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և պաշտպանության կողմի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2011թ. մայիսի 26-ի ընդունած “Համաներում հայտարարելու մասին” որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետով սահմանված է`
Պատժաչափի չկրած մասը կրճատել`
4) մեկ քառորդով` սույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են:
Նույն որոշման 9-րդ կետով սահմանվում են համաներման կիրառումը բացառող հանգամանքները, որի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում`
<<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածով, 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 123-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 132-րդ հոդվածով, 132.2-րդ հոդվածով, 133-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 138-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 139-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 142-րդ հոդվածով, 149-154.5-րդ հոդվածներով, 166-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 168-րդ հոդվածով, 175-176-րդ հոդվածներով, … հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները կատարած կամ այդ հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն>>:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, որը վերոնշյալ որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի և 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի ուժով հանդիսանում է ոչ թե պատժից ազատելու, այլ պատժաչափի չկրած մասը կրճատելու հիմք:
Այս պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային Ժողովի Համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի հարցին` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով պետք է փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով` նկատի ունենալով հետևյալը`
Համաձայն <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 23.05.2011թ. օրենքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ կետի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ. <<պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով:>>
Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ամբողջությամբ չի ուսումնասիրել և պատշաճ գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որի արդյունքում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նշանակել է ազատազրկման հետ կապված պատիժ, ինչը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներից և չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Բացի այդ, դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս, պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել, և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում` պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ` նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով>>:
Վերոգրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու համար առկա չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ խոչընդոտ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է` հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը>>:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելիս, ուսումնասիրելով և վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործի փաստական տվյալները, մասնավորապես ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և գործի կոնկրետ տվյալները, գտնում է, որ`
Ա.Խուրշուդյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարած արարքի համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քրեական գործի տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը, գալիս է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պետք է կիրառել պատիժ` տուգանքի ձևով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերոգրյալի հիմքերի առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ քրեական գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը դատարանի դատավճիռը բեկանելու և պատժի մասով փոփոխելու հիմք է հանդիսանում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը` Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, բեկանել և փոփոխել պատժի մասով:
Ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ ԵԱՔԴ/0065/01/11
01 սեպտեմբերի 2011թ.
ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Խ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննելով մեղադրող Խ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ դատարանի/ 2011 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2011թ. ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը:
2011թ. ապրիլի 2-ին Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 22:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։
2011թ. մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան:
Կատարած հանցագործության համար ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և նա ազատվել է պատժի կրումից:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից:
Տուժող Աննա Իսախանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարվել է լուծված:
Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել Աննա Իսախանյանի տնօրինությանը:
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խ.Բաղդասարյանը հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ըստ բողոքաբերի` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառումը և նրան պատժից ազատելը հիմնավորված չէ, այն պատճառաբանությամբ, որ որոշումը կիրառելիս դատարանը հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն: Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատաած արարքը հանցափորձ է, բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով` նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից:
Վերոգրյալի հիման վրա խնդրել է բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման:
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և պաշտպանության կողմի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2011թ. մայիսի 26-ի ընդունած “Համաներում հայտարարելու մասին” որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետով սահմանված է`
Պատժաչափի չկրած մասը կրճատել`
4) մեկ քառորդով` սույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են:
Նույն որոշման 9-րդ կետով սահմանվում են համաներման կիրառումը բացառող հանգամանքները, որի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում`
<<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածով, 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 123-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 132-րդ հոդվածով, 132.2-րդ հոդվածով, 133-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 138-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 139-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 142-րդ հոդվածով, 149-154.5-րդ հոդվածներով, 166-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 168-րդ հոդվածով, 175-176-րդ հոդվածներով, … հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները կատարած կամ այդ հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն>>:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, որը վերոնշյալ որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի և 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի ուժով հանդիսանում է ոչ թե պատժից ազատելու, այլ պատժաչափի չկրած մասը կրճատելու հիմք:
Այս պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային Ժողովի Համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի հարցին` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով պետք է փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով` նկատի ունենալով հետևյալը`
Համաձայն <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 23.05.2011թ. օրենքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ կետի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ. <<պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով:>>
Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ամբողջությամբ չի ուսումնասիրել և պատշաճ գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որի արդյունքում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նշանակել է ազատազրկման հետ կապված պատիժ, ինչը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներից և չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Բացի այդ, դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս, պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել, և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում` պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ` նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով>>:
Վերոգրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու համար առկա չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ խոչընդոտ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է` հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը>>:
Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելիս, ուսումնասիրելով և վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործի փաստական տվյալները, մասնավորապես ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և գործի կոնկրետ տվյալները, գտնում է, որ`
Ա.Խուրշուդյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարած արարքի համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քրեական գործի տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը, գալիս է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պետք է կիրառել պատիժ` տուգանքի ձևով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերոգրյալի հիմքերի առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ քրեական գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը դատարանի դատավճիռը բեկանելու և պատժի մասով փոփոխելու հիմք է հանդիսանում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը` Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, բեկանել և փոփոխել պատժի մասով:
Ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0065/01/11
ՈՐՈՇՈՒՄ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և
քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
<<28>> փետրվարի 2019 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Նարե Այվազյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանիի
պաշտպան Համբարձում Հարությունյանի
Կենտրոն նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատական քննության արագացված կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ծնված` 1982 թվականի փետրվարի 21-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, գտնվում է փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՙԶանգեզուր՚ տաքսի ծառայությունում` որպես վարորդ, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 26 շենքի թիվ 35 բնակարանում/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով,
ՊԱՐԶԵՑ
2011 թվականի ապրիլի 01-ին Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը:
2011 թվականի ապրիլի 01-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է:
2011 թվականի ապրիլի 02-ին Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժաամկետով: Կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Արթուր Խուրշուդյանն ազատվել է պատժից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը բեկանվել և փոփոխվել է պատժի մասով, Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 08-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
2012 թվականի հունիսի 28-ին քրեական գործն ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2019 թվականի հունվարի 29-ին դատարան է ստացվել փաստաբան Համբարձում Հարությունյանի գրությունն այն մասին, որ Արթուր Խուրշուդյանը 2019 թվականի հունվարի 28-ին ժամանել է Հայաստան և ներկայացել հետախուզումը նախաձեռնողին:
2019 թվականի հունվարի 30-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2245-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել Է փախուստի։՚:
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, հայտարարելով, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը:
Մեղադրող Հ.Սաֆարյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Աննա Իսախանյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ առարկություններ, ինչպես նաև` ամբաստանյալից բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը միաժամանակ միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` համաներման մասին օրենքի համապատասխան կետի հիմքով, նշելով, որ, քանի որ սույն գործով կիրառվել է դատական քննության արագացված կարգ, ուստի տվյալ դեպքում Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով սահմանված առավելագույն պատիժը կրճատվում է երկու երրորդով: Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը չառարկեց իր նկատմամբ համաներման կիրառմանը:
Մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանը չառարկեց միջնորդության դեմ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն`
ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե ընդունվել է համաներման ակտ:՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
<<Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածը սահմանում է.
<<1. Կողոպուտը՝ ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Կողոպուտը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) կատարվել է խոշոր չափերով,
3) կատարվել է` պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով,
4) զուգորդվել է կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով`
/.../
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով:
/.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
<<6. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը:>>:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է.
<<Քրեական գործի հարուցումը մերժել, հարուցված քրեական գործը կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը կամ չիրականացնել քրեական հետապնդում 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով՝
1) անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում.
/.../>>:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ կետը համաներման կիրառումը թույլ չի տալիս մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը հետախուզման մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ, բացառությամբ այն անձանց, որոնք 2019 թվականի փետրվարի 1-ը ներառյալ կամովին կներկայանան քրեական հետապնդման մարմիններ, իսկ եթե գործը դատարանի վարույթում է` դատարան:
Տվյալ դեպքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը ներկայացել է 2019 թվականի հունվարի 28-ին:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է.
<<Սույն օրենքը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո։>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 31.05.2014թ. Գագիկ Մինասյանի վերաբերյալ թիվ ԿԴ/0029/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<</.../ Օրենքով սահմանված դատավարական կարգի պահպանմամբ դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով Գ.Մինասյանին մեղսագրվող հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի, այն է` 7 (յոթ) տարի ժամկետով ազատազրկման երկու երրորդը որպես առավելագույն պատիժ նշանակելու օրենսդրական պահանջով, հաշվարկել է, որ այս կանոնի կիրառման արդյունքում տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատիժ է դառնում 4 (չորս) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով ազատազրկումը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ և 6-րդ կետերը)։
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի փետրվարի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը` թողել օրինական ուժի մեջ։ Համաձայնվելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ առկա պատճառաբանությունների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը վկայակոչել է Համաներման ակտի 18-րդ կետը, որը հստակ սահմանում է, որ նշված ակտը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո (տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 7-րդ կետերը)։
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 15-20-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գործը դատական քննության արագացված կարգով քննելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու կանոնները կիրառելու պայմաններում Գ.Մինասյանի նկատմամբ տարածվում է Համաներման ակտի 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետը։ Հետևաբար, միանգամայն իրավաչափ է Համաներման ակտի քննարկվող դրույթի կիրառմամբ Գ.Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործով վարույթը կարճելը և վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը։ /.../>>:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին վերագրվող հանցագործության համար պատիժ կարող է նշանակվել առավելագույնը 3 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումը: Հետևաբար, իրավաչափ է ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճելը և Արթուր Խորշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը:
Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատական նիստերի դահլիճում:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան պետք է թողնել տուժողի տնօրինմանը:
Հաշվի առնելով, որ տուժողը քաղաքացիական հայց, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել, ուստի քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, 119-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճել և Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի հիմքով:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և Արթուր Խորշուդյանին ազատել դատական նիստերի դահլիճում:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել տուժողի տնօրինմանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և
քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
<<28>> փետրվարի 2019 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Նարե Այվազյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանիի
պաշտպան Համբարձում Հարությունյանի
Կենտրոն նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատական քննության արագացված կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ծնված` 1982 թվականի փետրվարի 21-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, գտնվում է փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՙԶանգեզուր՚ տաքսի ծառայությունում` որպես վարորդ, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 26 շենքի թիվ 35 բնակարանում/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով,
ՊԱՐԶԵՑ
2011 թվականի ապրիլի 01-ին Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը:
2011 թվականի ապրիլի 01-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է:
2011 թվականի ապրիլի 02-ին Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժաամկետով: Կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Արթուր Խուրշուդյանն ազատվել է պատժից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը բեկանվել և փոփոխվել է պատժի մասով, Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 08-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության:
2012 թվականի հունիսի 28-ին քրեական գործն ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2019 թվականի հունվարի 29-ին դատարան է ստացվել փաստաբան Համբարձում Հարությունյանի գրությունն այն մասին, որ Արթուր Խուրշուդյանը 2019 թվականի հունվարի 28-ին ժամանել է Հայաստան և ներկայացել հետախուզումը նախաձեռնողին:
2019 թվականի հունվարի 30-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2245-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել Է փախուստի։՚:
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, հայտարարելով, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը:
Մեղադրող Հ.Սաֆարյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Աննա Իսախանյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ առարկություններ, ինչպես նաև` ամբաստանյալից բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը միաժամանակ միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` համաներման մասին օրենքի համապատասխան կետի հիմքով, նշելով, որ, քանի որ սույն գործով կիրառվել է դատական քննության արագացված կարգ, ուստի տվյալ դեպքում Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով սահմանված առավելագույն պատիժը կրճատվում է երկու երրորդով: Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը չառարկեց իր նկատմամբ համաներման կիրառմանը:
Մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանը չառարկեց միջնորդության դեմ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն`
ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե ընդունվել է համաներման ակտ:՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
<<Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածը սահմանում է.
<<1. Կողոպուտը՝ ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Կողոպուտը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) կատարվել է խոշոր չափերով,
3) կատարվել է` պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով,
4) զուգորդվել է կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով`
/.../
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով:
/.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
<<6. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը:>>:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է.
<<Քրեական գործի հարուցումը մերժել, հարուցված քրեական գործը կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը կամ չիրականացնել քրեական հետապնդում 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով՝
1) անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում.
/.../>>:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ կետը համաներման կիրառումը թույլ չի տալիս մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը հետախուզման մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ, բացառությամբ այն անձանց, որոնք 2019 թվականի փետրվարի 1-ը ներառյալ կամովին կներկայանան քրեական հետապնդման մարմիններ, իսկ եթե գործը դատարանի վարույթում է` դատարան:
Տվյալ դեպքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը ներկայացել է 2019 թվականի հունվարի 28-ին:
ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է.
<<Սույն օրենքը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո։>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 31.05.2014թ. Գագիկ Մինասյանի վերաբերյալ թիվ ԿԴ/0029/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<</.../ Օրենքով սահմանված դատավարական կարգի պահպանմամբ դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով Գ.Մինասյանին մեղսագրվող հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի, այն է` 7 (յոթ) տարի ժամկետով ազատազրկման երկու երրորդը որպես առավելագույն պատիժ նշանակելու օրենսդրական պահանջով, հաշվարկել է, որ այս կանոնի կիրառման արդյունքում տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատիժ է դառնում 4 (չորս) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով ազատազրկումը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ և 6-րդ կետերը)։
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի փետրվարի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը` թողել օրինական ուժի մեջ։ Համաձայնվելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ առկա պատճառաբանությունների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը վկայակոչել է Համաներման ակտի 18-րդ կետը, որը հստակ սահմանում է, որ նշված ակտը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո (տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 7-րդ կետերը)։
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 15-20-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գործը դատական քննության արագացված կարգով քննելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու կանոնները կիրառելու պայմաններում Գ.Մինասյանի նկատմամբ տարածվում է Համաներման ակտի 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետը։ Հետևաբար, միանգամայն իրավաչափ է Համաներման ակտի քննարկվող դրույթի կիրառմամբ Գ.Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործով վարույթը կարճելը և վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը։ /.../>>:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին վերագրվող հանցագործության համար պատիժ կարող է նշանակվել առավելագույնը 3 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումը: Հետևաբար, իրավաչափ է ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճելը և Արթուր Խորշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը:
Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատական նիստերի դահլիճում:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան պետք է թողնել տուժողի տնօրինմանը:
Հաշվի առնելով, որ տուժողը քաղաքացիական հայց, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել, ուստի քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, 119-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճել և Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի հիմքով:
Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և Արթուր Խորշուդյանին ազատել դատական նիստերի դահլիճում:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել տուժողի տնօրինմանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0065/01/11
ՈՐՈՇՈՒՄ
քրեական գործի վարույթը վերսկսելու և
դատական քննություն նշանակելու մասին
ՙ30՚ հունվարի 2019թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանս, ուսումնասիրելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի նյութերը,
ՊԱՐԶԵՑԻ
2012 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/:
2012 թվականի հուլիսի 02-ի որոշմամբ քրեական գործով նշանակվել է դատական քննություն:
2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2019 թվականի հունվարի 29-ին Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Հ.Հարությունյանի կողմից ստացվել է միջնորդություն` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ, կից ներկայացնելով Ա.Խուրշուդյանի վերադարձի վերաբերյալ փաստաթղթերի պատճենները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործով վարույթը կասեցվում է` մինչև այն կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքների վերանալը: Դրանց վերացումից հետո այն վերսկսվում է /.../ դատարանի որոշմամբ:
Նկատի ունենալով, որ ներկա պահին վերացել են քրեական գործի վարույթը կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքները, դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11 քրեական գործի վարույթը պետք է վերսկսել և նշանակել դատական քննություն:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, 18-րդ, 292-րդ հոդվածներով`
ՈՐՈՇԵՑԻ
1. Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսել:
2. Քրեական գործով դատական քննություն նշանակել 2019 թվականի փետրվարի 13-ին` ժամը 12:00-ին` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոն նստավայրում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
քրեական գործի վարույթը վերսկսելու և
դատական քննություն նշանակելու մասին
ՙ30՚ հունվարի 2019թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանս, ուսումնասիրելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի նյութերը,
ՊԱՐԶԵՑԻ
2012 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/:
2012 թվականի հուլիսի 02-ի որոշմամբ քրեական գործով նշանակվել է դատական քննություն:
2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2019 թվականի հունվարի 29-ին Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Հ.Հարությունյանի կողմից ստացվել է միջնորդություն` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ, կից ներկայացնելով Ա.Խուրշուդյանի վերադարձի վերաբերյալ փաստաթղթերի պատճենները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործով վարույթը կասեցվում է` մինչև այն կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքների վերանալը: Դրանց վերացումից հետո այն վերսկսվում է /.../ դատարանի որոշմամբ:
Նկատի ունենալով, որ ներկա պահին վերացել են քրեական գործի վարույթը կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքները, դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11 քրեական գործի վարույթը պետք է վերսկսել և նշանակել դատական քննություն:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, 18-րդ, 292-րդ հոդվածներով`
ՈՐՈՇԵՑԻ
1. Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսել:
2. Քրեական գործով դատական քննություն նշանակել 2019 թվականի փետրվարի 13-ին` ժամը 12:00-ին` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոն նստավայրում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0065/01/11
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11
Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան
Դատավորներ` Մ.Արղամանյան
Գ.Մելիք-Սարգսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
2012 թվականի հունիսի 8-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2011 թվականի ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը։
2011 թվականի ապրիլի 1-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
2011 թվականի մայիսի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 տարի ժամկետով։ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ` Ա.Խուրշուդյանն ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց։ Ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է, և նա կալանքից ազատվել է դատական նիստերի դահլիճում։
3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ին որոշում է կայացրել բողոքը մասնակիորեն բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին։ Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի՝ 700.000 ՀՀ դրամի չափով։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ է ընդունվել։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
2. Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
5. Ա.Խուրշուդյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011 թվականի մարտի 31-ին` ժամը 22։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով փորձել է բացահայտ հափշտակել Աննա Իսախանյանի պարանոցի` 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն, հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված է. «(…) Դատարանը, կիրառելով «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը, հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն։ Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատարած արարքը հանցափորձ է, կարծում եմ, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից։
Վերոգրյալի հիման վրա (…) խնդրում եմ բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 59-60-րդ էջեր)։
7. Վերաքննիչ դատարանն իր դատական ակտում նշել է. «(…) Այս պայմաններում վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային ժողովի համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը (…)։
Բացի այդ, դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 78-80-րդ էջեր)։
3. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
8. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված օրինականության սկզբունքի խախտում։
Ի հիմնավորումն ասվածի` բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով, և խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ու Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ առանց համաներման ակտի կիրառման։ Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը, մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարելով, պատժի մասով բեկանել և փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանին դատապարտելով տուգանքի 700.000 ՀՀ դրամի չափով։
Վերոշարադրյալ հանգամանքը, բողոք բերած անձի կարծիքով, վկայում է այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանը դուրս է եկել վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից` թույլ տալով դատավարական օրենքի նորմի ակնհայտ և կոպիտ խախտում։
9. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը և քրեական գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
10. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող քրեադատավարական իրավանորմերի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։
12. ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Պետական իշխանությունն իրականացվում է Uահմանադրությանը և oրենքներին համապատաuխան` oրենuդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավաuարակշռման հիման վրա։
Պետական (…) մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավաuու են կատարելու միայն այնպիuի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Uահմանադրությամբ կամ oրենքներով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ բողոքը պետք է բովանդակի`
(…)
5) բողոքի հիմքերը և պահանջը.
51) վերաքննիչ բողոքում նշված նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման, ինչպես նաև գործի ելքի վրա դրանց ազդեցության վերաբերյալ հիմնավորումները (…)
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»։
13. Վերոգրյալ իրավանորմերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն էականորեն տարբերվում են առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմաններից։ Մասնավորապես, եթե առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմանները որոշվում են անձին առաջադրված մեղադրանքի հիման վրա (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ապա վերաքննության կարգով գործը վերանայելիս գործի քննության սահմանները կանխորոշում է վերաքննիչ բողոքը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ ասած՝ վերաքննիչ դատարանում վերաքննիչ բողոքի սահմաններում դատական ստուգման է ենթարկվում առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը և ոչ թե իրականացվում է գործի ըստ էության քննություն։ Ավելին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասն ուղղակիորեն արգելում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը փոփոխել կամ լրացնել գործի դատական քննության ընթացքում` ամրագրելով, որ դրանք ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում։
14. Մ.Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ գործով կայացված որոշման մեջ քննարկման առարկա դարձնելով վճռաբեկ դատարանում գործի քննության սահմանները` Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրելով «բոլոր դեպքերում» ձևակերպումը` օրենսդիրը արտահայտել է այդ կանոնն իմպերատիվ դարձնելու կամք` անկախ վերադաս դատարաններում վարույթի սահմանները որոշող իրավանորմերից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մաս և 415-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ, եթե վերադաս դատարանը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա իրավասու է ուղղել այդ դատական սխալը` կաշկանդված չլինելով դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով։
Նույնը վերաբերում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերում ամրագրված հիմքերին, որոնցով «հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման». նշված ձևակերպումը ևս վկայում է նշված հիմքերն իմպերատիվ դարձնելու օրենսդրի կամքի մասին։
(…) տրված օրենքի մեկնաբանությունները ոչ միայն պայմանավորված են օրենքի իմաստի տառացի ընկալմամբ, այլև արտահայտում են քրեական դատավարությունում իրավաչափ շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը։
Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մասում և 415-րդ հոդվածի 1-ին մասում նախատեսված իրավանորմերն ըստ էության ամրագրում են Վճռաբեկ դատարանում դատական վերանայման սահմանափակ բնույթը և հետապնդում են իրավաչափ նպատակ. ապահովել կողմերի հետևողականությունն իրենց նյութաիրավական ու դատավարական շահերի պաշտպանության գործում։
Այնուհանդերձ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ և 415-րդ հոդվածներով նախատեսված սահմանափակումները չեն կրում և չեն կարող կրել բացարձակ բնույթ, քանի որ կողմերի իրավական հետևողականության ապահովման իրավական շահին հակակշիռ իրավական շահը` դատական սխալների ուղղումը, որոշակի պայմաններում կարող է էապես մեծարժեք լինել, որպես գերակա հանրային շահ։ Ուստի, հիմնարար բնույթ կրող դատական սխալների հայտնաբերման պարագայում Վճռաբեկ դատարանն իրավասու է դուրս գալ բողոքարկման սահմաններից և վերացնել այդ դատական սխալները (…)» (տե՛ս Մխիթար Միհրանի Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշման 13-14-րդ կետերը)։
15. Վերահաստատելով և զարգացնելով վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի է նաև վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող իրավանորմերին։ Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածում ամրագրված սահմանափակումները բացարձակ բնույթ չեն կրում և դրանք պետք է դիտարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի այլ իրավանորմերի համատեքստում։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ դատարանն իրավասու է դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից միայն այն դեպքում, երբ առկա է դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն անվերապահորեն պետք է հանգեցնի դատական ակտի բեկանման (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մաս) կամ առկա է քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Մյուս բոլոր դեպքերում վերաքննիչ դատարանը կաշկանդված է դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով, հետևաբար իրավասու չէ սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերից և հիմնավորումներից դուրս արձանագրել դատական սխալ և ուղղել այն։
16. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը համաձայնել է մեղադրողի փաստարկների հետ, միևնույն ժամանակ դուրս գալով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից, սեփական նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա է դարձրել Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցը։ Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում և բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։
17. Մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցավորի նկատմամբ նշանակված պատժի անհամաչափությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` դատական ակտի անվերապահ բեկանմանը հանգեցնող դատավարական իրավունքի խախտում չէ և ոչ էլ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված` քրեական գործի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման հիմք։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իրավասու չէր սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից դուրս անդրադառնալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցին և այդ մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։
18. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ դատողությունները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրավաչափ չէ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։ Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, որոշում կայացնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին, դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակներից` թույլ տալով վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված օրինականության սկզբունքի խախտման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա (…)»։
Վերոնշյալ հանգամանքը Վճռաբեկ դատարանին հիմք է տալիս բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Քրեական գործ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11
Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան
Դատավորներ` Մ.Արղամանյան
Գ.Մելիք-Սարգսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
2012 թվականի հունիսի 8-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2011 թվականի ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը։
2011 թվականի ապրիլի 1-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
2011 թվականի մայիսի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 տարի ժամկետով։ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ` Ա.Խուրշուդյանն ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց։ Ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է, և նա կալանքից ազատվել է դատական նիստերի դահլիճում։
3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ին որոշում է կայացրել բողոքը մասնակիորեն բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին։ Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի՝ 700.000 ՀՀ դրամի չափով։
4. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանը։
Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ է ընդունվել։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
2. Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
5. Ա.Խուրշուդյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011 թվականի մարտի 31-ին` ժամը 22։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով փորձել է բացահայտ հափշտակել Աննա Իսախանյանի պարանոցի` 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն, հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված է. «(…) Դատարանը, կիրառելով «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը, հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն։ Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատարած արարքը հանցափորձ է, կարծում եմ, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից։
Վերոգրյալի հիման վրա (…) խնդրում եմ բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 59-60-րդ էջեր)։
7. Վերաքննիչ դատարանն իր դատական ակտում նշել է. «(…) Այս պայմաններում վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային ժողովի համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը (…)։
Բացի այդ, դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 78-80-րդ էջեր)։
3. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
8. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված օրինականության սկզբունքի խախտում։
Ի հիմնավորումն ասվածի` բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով, և խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ու Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ առանց համաներման ակտի կիրառման։ Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը, մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարելով, պատժի մասով բեկանել և փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանին դատապարտելով տուգանքի 700.000 ՀՀ դրամի չափով։
Վերոշարադրյալ հանգամանքը, բողոք բերած անձի կարծիքով, վկայում է այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանը դուրս է եկել վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից` թույլ տալով դատավարական օրենքի նորմի ակնհայտ և կոպիտ խախտում։
9. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը և քրեական գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
10. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող քրեադատավարական իրավանորմերի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։
12. ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Պետական իշխանությունն իրականացվում է Uահմանադրությանը և oրենքներին համապատաuխան` oրենuդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավաuարակշռման հիման վրա։
Պետական (…) մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավաuու են կատարելու միայն այնպիuի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Uահմանադրությամբ կամ oրենքներով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ բողոքը պետք է բովանդակի`
(…)
5) բողոքի հիմքերը և պահանջը.
51) վերաքննիչ բողոքում նշված նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման, ինչպես նաև գործի ելքի վրա դրանց ազդեցության վերաբերյալ հիմնավորումները (…)
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»։
13. Վերոգրյալ իրավանորմերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն էականորեն տարբերվում են առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմաններից։ Մասնավորապես, եթե առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմանները որոշվում են անձին առաջադրված մեղադրանքի հիման վրա (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ապա վերաքննության կարգով գործը վերանայելիս գործի քննության սահմանները կանխորոշում է վերաքննիչ բողոքը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ ասած՝ վերաքննիչ դատարանում վերաքննիչ բողոքի սահմաններում դատական ստուգման է ենթարկվում առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը և ոչ թե իրականացվում է գործի ըստ էության քննություն։ Ավելին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասն ուղղակիորեն արգելում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը փոփոխել կամ լրացնել գործի դատական քննության ընթացքում` ամրագրելով, որ դրանք ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում։
14. Մ.Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ գործով կայացված որոշման մեջ քննարկման առարկա դարձնելով վճռաբեկ դատարանում գործի քննության սահմանները` Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրելով «բոլոր դեպքերում» ձևակերպումը` օրենսդիրը արտահայտել է այդ կանոնն իմպերատիվ դարձնելու կամք` անկախ վերադաս դատարաններում վարույթի սահմանները որոշող իրավանորմերից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մաս և 415-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ, եթե վերադաս դատարանը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա իրավասու է ուղղել այդ դատական սխալը` կաշկանդված չլինելով դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով։
Նույնը վերաբերում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերում ամրագրված հիմքերին, որոնցով «հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման». նշված ձևակերպումը ևս վկայում է նշված հիմքերն իմպերատիվ դարձնելու օրենսդրի կամքի մասին։
(…) տրված օրենքի մեկնաբանությունները ոչ միայն պայմանավորված են օրենքի իմաստի տառացի ընկալմամբ, այլև արտահայտում են քրեական դատավարությունում իրավաչափ շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը։
Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մասում և 415-րդ հոդվածի 1-ին մասում նախատեսված իրավանորմերն ըստ էության ամրագրում են Վճռաբեկ դատարանում դատական վերանայման սահմանափակ բնույթը և հետապնդում են իրավաչափ նպատակ. ապահովել կողմերի հետևողականությունն իրենց նյութաիրավական ու դատավարական շահերի պաշտպանության գործում։
Այնուհանդերձ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ և 415-րդ հոդվածներով նախատեսված սահմանափակումները չեն կրում և չեն կարող կրել բացարձակ բնույթ, քանի որ կողմերի իրավական հետևողականության ապահովման իրավական շահին հակակշիռ իրավական շահը` դատական սխալների ուղղումը, որոշակի պայմաններում կարող է էապես մեծարժեք լինել, որպես գերակա հանրային շահ։ Ուստի, հիմնարար բնույթ կրող դատական սխալների հայտնաբերման պարագայում Վճռաբեկ դատարանն իրավասու է դուրս գալ բողոքարկման սահմաններից և վերացնել այդ դատական սխալները (…)» (տե՛ս Մխիթար Միհրանի Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշման 13-14-րդ կետերը)։
15. Վերահաստատելով և զարգացնելով վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի է նաև վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող իրավանորմերին։ Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածում ամրագրված սահմանափակումները բացարձակ բնույթ չեն կրում և դրանք պետք է դիտարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի այլ իրավանորմերի համատեքստում։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ դատարանն իրավասու է դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից միայն այն դեպքում, երբ առկա է դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն անվերապահորեն պետք է հանգեցնի դատական ակտի բեկանման (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մաս) կամ առկա է քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Մյուս բոլոր դեպքերում վերաքննիչ դատարանը կաշկանդված է դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով, հետևաբար իրավասու չէ սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերից և հիմնավորումներից դուրս արձանագրել դատական սխալ և ուղղել այն։
16. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը համաձայնել է մեղադրողի փաստարկների հետ, միևնույն ժամանակ դուրս գալով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից, սեփական նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա է դարձրել Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցը։ Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում և բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։
17. Մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցավորի նկատմամբ նշանակված պատժի անհամաչափությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` դատական ակտի անվերապահ բեկանմանը հանգեցնող դատավարական իրավունքի խախտում չէ և ոչ էլ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված` քրեական գործի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման հիմք։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իրավասու չէր սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից դուրս անդրադառնալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցին և այդ մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։
18. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ դատողությունները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրավաչափ չէ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։ Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, որոշում կայացնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին, դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակներից` թույլ տալով վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված օրինականության սկզբունքի խախտման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա (…)»։
Վերոնշյալ հանգամանքը Վճռաբեկ դատարանին հիմք է տալիս բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0065/01/11
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-05-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0065 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09105411 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Խուրշուդյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Աննա Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել է, գցել գետնին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իրխաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հայրանուն | Սարգսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-176 Մաս 2 Կետ 4 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-05-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-05-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-05-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-05-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-07-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 07-07-2011 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 07-07-2011 |
|---|---|
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 26-05-2011 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0065/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարանը` նախագահող դատավոր Լ. Ավետիսյան քարտուղարությամբ Ն.Ղազարյանի, Ե.Կարապետյանի մասնակցությամբ մեղադրող Խ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Մարտիրոսյանի տուժող Ա. Իսախանյանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի, ծնված 24.02.1982թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, գտնվում է փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, աշխատել է ՙԶանգեզուր՚ տաքսի ծառայությունում, որպես վարորդ, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 26 շենքի թիվ 35 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, արգելանքի տակ է 2011 թվականի ապրիլի 1-ից, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011թ. ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը: 2011թ. ապրիլի 2-ին Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը: 2011թ. մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ նա 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2245-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել Է փախուստի։ 3.Ապացույցների հետազոտում. Նախնական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Աարգսի Խուրշուդյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ։ Սույն թվականի մարտի 31-ին ժամր 1000-ից սկսել է իր աշխատանքը։ ժամր 2100-ի սահմաններում, երբ կանգնած է եղել ՙՊրոսպեկտի՚ շուկայի մոտ, իր վարած մեքենան են նստել անծանոթ երիտասարդ տղա և աղջիկ: Տղան պատվիրել է իրենց տանել Բաղրամյան պողոտայում գտնվող ՙՍԱՍ՚ սուպերմարկետ, որտեղ տղան իջել է ավտոմեքենայից, ասել կվերադառնա մոտ 5 րոպեից և գնացել դեպի սուպերմարկետ, իսկ աղջիկն այդ ընթացքում մնացել է ավտոմեքենայի մեջ։ Մոտ 5 րոպեից տղան վերադարձել է, պատվիրել տանել ՙՓեթակ՚, որտեղ կրկին իջել է ավտոմեքենայից, վերադարձել 10-15 րոպեից, պատվիրել տանել Աբովյան փողոցի ՙՍԱՍ՚ սուպերմարկետի մոտ, որտեղ նորից տղան դուրս է եկել և վերադարձել մոտ 5 րոպեից։ Այդ ամբողջ ընթացքում աղջիկը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ։Դրանից հետո, տղան իրեն պատվիրել է տանել ՙՀին էրիվան՚ ռեստորանի մոտ: Ինքն ավտոմեքենան վարել է դեպի ՙՀին էրիվան՚, Թումանյան փողոցից թեքվել ձախ, մի նեղ փողոց, որտեղ կանգնել է մի բարի դիմաց։ Տղան հարցրել և ճշտել է հաշիվը, որից հետո ասել, որ մտնի բար գումարը կբերի։ Ավտոմեքենան մոտ 20 մետր քշել է ներքև, որ կանգնեցնի և այդ ընթացքում հայելու մեջ տեսել է, որ այդ տղան և աղջիկն արագ քայլելով թեքվել են դեպի Թումանյան փողոց՝ Մաշտոցի պողոտայի ուղղությամբ։ Իր ավտոմեքենան թողել է նշված վայրում և արագ գնացել նրանց հետևից։ Տեսել է, որ նրանք նստել են մեկ այլ տաքսի ավտոմեքենա ու հեռացել։ Քանի որ իր տաքսին հեռու է եղել, ինքը նույնպես նստել է ուրիշ տաքսի և հետապնդել նրանց։ Հետապնդելով նրանց հասել է Զեյթուն թաղամաս, ՙբուլժնիկների՚ վերջնամասի խաչմերուկի մոտ, որտեղ նկատել է փողոցը վազելով անցնող մի աղջկա, մտածել է, որ դա այն աղջիկն է, որ իր տաքսու մեջ է եղել։ Կանգնեցրել է տաքսին, իջել ու վազելով հետևել այդ աղջկան։Հասնելով նրան՝ հարցրել է, թե ուր է այն տղան։ Աղջիկը պատասխանել է, որ չգիտի ու շարունակել է արագ քայլել։ Հետևել է այդ աղջկան, ասել կանգնի, մոտեցել է նրան, բռնել նրա ուսից։ Այդ աղջիկը բղավելով ասել է հեռացիր, հրել իրեն, գոռալով մի տղայի անուն։Այդ աղջկա գոռալուց հետո 2-3 տղա վազելով մոտեցել են իրեն, ինքն էլ վախենալով՝ դիմել է փախուստի։ Վազելու ընթացքում ինքը պատահաբար ընկել է գետին և երկու ոստիկան բռնել են իրեն, որից հետո բերել ոստիկանություն։ Ա.Խուրշուդյանը նշել է նաև, որ ինքը չի փորձել հափշտակել Ա.Իսախանյանի ոսկյա շղթան։ Դատաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը հայտնեց, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակի, ինքը տուժողին չի հրել, գետին չի գցել: Հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, չպնդելով նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքները: Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի պատճառաբանություններն անհիմն են և նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից։ Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը բացի նրա ցուցմունքից հիմնավորվել է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Աննա Արայի Իսախանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2230-ի սահմաններում, տուն գնալիս, երթուղային տաքսուց իջել է Պ.Սևակի և Դրոյի փողոցների խաչմերուկի կանգառում, անցել Պ.Սևակ փողոցը, այնուհետև Դրոյի փողոցը և քայլել դեպի իրենց տուն՝ Մ.Ավետիսյան փողոց։ Երբ հասել է Դրոյի փողոցի մոտ գտնվող դեղատան վերևի մասում գտնվող մթերային խանութի մոտ, նկատել է, որ անծանոթ մի երիտասարդ վազելով անցել է Դրոյի փողոցը, մոտեցել իրեն և ասել, թե այդտեղով հենց նոր մի թափով տղա չանցավ վազելով։ Այդ պահին ինքը խոսել է հեռախոսով և առանց հեռախոսն անջատելու պատասխանել է, որ չի տեսել։ Դրանից հետո, այդ տղան վազելով գնացել և կանգնել է իրենից ձախ գտնվող շենքի և կրպակի մեջտեղում, որտեղ մութ է եղել։ Ինքը տուն գնալու համար պետք է անցներ այդ տղայի մոտով, ուստի շարունակելով հեռախոսով խոսել՝ գնացել է դեպի այդ տղան։ Երբ մոտեցել է այդ տղային՝ Արթուր Խուրշուդյանին, նա կրկին հարցրել է, թե արդյոք այդտեղով մեկը չի անցել։ Ինքն առանց հեռախոսն անջատելու կրկին պատասխանել է` ոչ։ Իր պատասխանից հետո, նա անմիջապես հարձակվել է իր վրա, երկու ձեռքով բռնել իր ուսերից, իսկ ինքր հազիվ է հասցրել աջ ձեռքով, որով բռնած է եղել նաև հեռախոսը, բռնել իր պարանոցի ոսկյա շղթան, որի վրա կախված է եղել ոսկյա խաչ։ Նա ձեռքով պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան, բայց չի կարողացել տանել, քանի որ ինքն ամուր բռնել է շղթան։ Դրանից հետո, այդ տղան հրել է իրեն, ինքը ընկել է գետին, իսկ նա դիմել է փախուստի՝ չկարողանալով վերցնել շղթան, քանի որ այն մնացել է իր ձեռքում։ Թե ինչ է եղել ոսկյա խաչը, որը կախված է եղել շղթայից՝ չգիտի։ Ինքն սկսել է բարձր բղավել: Այդ պահին իրենից աջ կանգնած ավտոմեքենայից իջել են երկու երիտասարդ, ովքեր ինչպես հետագայում է պարզվել, իր համադասարանցիներ Գեղամ և Արտակ Սաֆարյաններն են, ու հետապնդել են փախչող տղային։Իր բղավոցի ձայներից իրեն են մոտեցել անծանոթ մարդիկ, հարցրել, թե ինչ է պատահել։ Ինքը նրանց խնդրել է օգնել գտնելու խաչը, փնտրել են, բայց չեն գտել։Քիչ անց իրեն է մոտեցել մի տղա և ասել, որ իրեն կողոպտողին բռնել են, որից հետո իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատողներ և հարցրել, թե ինչ է պատահել և իմանալով կատարվածը հրավիրել են ոստիկանություն: Վերը նշված ոսկյա շղթան խաչով արժեր մոտ 100.000 ՀՀ դրամ։ Իր ոսկյա խաչը, որը դեպքի օրը կորել է մոտ 3 գրամ ոսկուց է եղել և արժեր մոտ 20.000 ՀՀ դրամ։ Աննա Իսախանյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Արթուր Խուրշուդյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 6-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատարի օգնական Մանուկ Տարոնի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2007թ. ծառայում է ՀՀ ոստիկանությունում։ 2011թ. մարտի 31-ին գտնվել է ծառայության մեջ և իր գործընկեր Արտակ Փիլիպոսյանի հետ ավտոմեքենայով շրջագայելու ընթացքում, ժամը 2230-ի սահմաններում Պ.Սևակի և Դրոյի փողոցների խաչմերուկով անցնելիս տեսել են, որ մոտ 27-28 տարեկան մի երիտասարդ վազում է Դրոյի փողոցով դեպի Ահարոնյան փողոցի կողմ, իսկ նրա հետևից վազում են մոտ 20 տարեկան 2 երիտասարդ, բղավելով ՙկանգնիր՚։ Հետապնդել և բռնել են փախչող տղային, իսկ նրա հետևից վազողները, հասնելով իրենց, մատնացույց են արել Դրոյի փողոցի վերևի հատվածում հավաքված մարդկանց և ասել, որ այդ տղան նշված վայրում կանգնած մի աղջկանից շղթա է հափշտակել։Դա ստուգելու համար այդ տղային տարել են մատնանշված մարդկանց մոտ, որտեղ մի աղջիկ, ով հետագայում պարզվել է, որ հանդիսանում է Աննա Իսախանյանը, ասել է, որ այդ երիտասարդը պոկել է իր պարանոցի շղթան և փորձել խաչի հետ հափշտակել, բայց չի կարողացել, իսկ խաչն այդ ընթացքում կորել է։Իրենք նշված երիտասարդին տարել են ոստիկանության բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Արթուր Աարգսի Խուրշուդյանը։ Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 6-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Արտակ Վազգենի Փիփպոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ մեկ ամիս է ծառայում է ՀՀ ոստիկանությունում։2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2200-ի սահմաններում իր գործընկեր Մանուկ Տարոնի Գևորգյանի հետ ծառայություն կատարելու ժամանակ Պ.Սևակ և Դրոյի փողոցների խաչմերուկի մոտ նկատել են, որ մոտ 27-29 տարեկան մի երիտասարդ վազում է Դրոյի փողոցով դեպի Ահարոնյան փողոցի կողմ, իսկ նրա հետևից վազում են 2 երիտասարդ։Հետապնդել և բռնել են փախչող տղային, իսկ նրա հետևից վազողները, հասնելով իրենց, ասել են, որ այդ տղան մի աղջկանից շղթա է գողացել` մատնացույց անելով մոտ 400 մետր հեռու գտնվող աղջկա։Դա ճշտելու համար այդ տղային տարել են մատնանշված աղջկա մոտ, ով տեսնելով նրան, լացակումած ասել է, որ այդ երիտասարդը փորձել է հափշտակել իր շղթան։Նշված երիտասարդին տարել են ոստիկանության բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը։ Վկա Գեղամ Վաչագանի Սաֆարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2210-ի սահմաններում, իր ընկեր Արտակ Սաֆարյանի հետ, նստած են եղել եղբոր՝ Վաղինակ Սաֆարյանի մեքենայի մեջ, որը կանգնած է եղել Դրոյի 51 շենքի բակում։ Այդ ժամանակ լսել են աղջկա բղավոց, անմիջապես դուրս եկել ավտոմեքենայից և տեսել, որ մի տղամարդ, ում անունը հետո իմացել են Արթուր Խուրշուդյան է, ինչ որ բան քաշելով իր համադասարանցի Աննա Իսախանյանի վրայից, դիմել է փախուստի։Ա.Սաֆարյանի հետ անմիջապես վազել են Ա.Խուրշուդյանի հետևից։Հետապնդելու ընթացքում բղավել են կանգնիր, բայց նա շարունակել է վազել Դրոյի փողոցով դեպի ՙֆանտանների՚ կողմը։ Մոտ 30 վարկյան անց նկատել են երկու ոստիկանների, ովքեր բռնել են Ա.Խուրշուդյանին։ Հասնելով ոստիկաններին, պատմել են թե ինչ է տեղի ունեցել, ցույց տալով Ա.Իսախանյանի տեղը։ Միասին գնացել են Ա.Իսախանյանի մոտ, ով լաց լինելով պատմել է, որ Ա.Խուրշուդյանը փորձել է հափշտակել իր շղթան, սակայն չի կարողացել, իսկ շղթայից կախված խաչն այդ ընթացքում կորել է։Ա.Խուրշուդյանին ոստիկանները տարել են ոստիկանության բաժին։ Գեղամ Սաֆարյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Արթուր Խուրշուդյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Վկա Արտակ Նորայրի Սաֆարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 1030-ի սահմաններում, իր ընկեր Գեղամ Սաֆարյանի հետ, վերջինիս եղբոր ավտոմեքենայի մեջ նստած զրուցել են, իսկ ավտոմեքենան կանգնած է եղել Դրոյի 51 շենքի բակում։ Հանկարծ լսել են աղջկա բղավոց, դուրս են եկել ավտոմեքենայից և տեսել, որ Դրոյի 15 և 51 շենքերի արանքում մի աղջիկ բղավում է, իսկ նրա մոտ կանգնած մի երիտասարդ ինչ որ բան քաշել-պոկելով այդ աղջկա պարանոցից, դիմել է փախուստի: Անմիջապես վազել են այդ տղայի հետևից, ում անունը հետագայում իմացել են Արթուր Խուրշուդյան է: Դրոյի փողոցով դեպի ՙֆանտանների՚ կողմ Ա.Խուրշուդյանի հետևից վազելիս միաժամանակ բղվել են կանգնիր, սակայն նա չի կանգնել: Ճանապարհին նկատել են երկու ոստիկանների, ովքեր տեսնելով իրենց, նույնպես վազքով հետապնդել են Ա.Խուրշուդյանին և բռնել նրան: Մոտենալով նրանց, իրենք հայտնել են, որ Ա.Խուրշուդյանն ինչ որ բան է պոկել, գողացել մի աղջկա վրայից և դիմել փախուստի: Ա.Խուրշուդյանին ոստիկանները տարել են Ա.Իսախանյանի մոտ, ով լաց լինելով պատմել է, որ այդ տղան փորձել է գողանալ իր ոսկյա շղթան։ Ինքը Ա.Իսախանյանի ձեռքում տեսել է պոկված շղթան։Ա.Իսախանյանն ասել է նաև, որ շղթայի վրայի խաչը կորել է։Իրենք փնտրել են, բայց խաչը չեն գտել։Ոստիկանները Ա.Խուրշուդյանին տարել են ոստիկանության բաժին։ Արտակ Սաֆարյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Արթուր Խուրշուդյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Ամբաստանյալի կատարած հանցանքը հիմնավորվել է նաև գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ոսկյա շղթան ներկայացնելու, այն զննելու մասին արձանագրություններով, իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով։ Ապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 12271104 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի միջին շուկայական արժեքը, 2011թ. մարտի 31-ի դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, կարող է կազմել 80.000 դրամ։ Դատարանը գտնում է, որ գործով անթույլատրելի և ոչ վերաբերելի ապացույցներ չկան: 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հիմնավորված է: Նրա կողմից կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներին և արարքի որակումը ճիշտ է: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, զղջում է կատարած արարքի համար: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Հաշվի առնելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ նրա կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով: Դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի պատժի չափի հարցին: Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցանքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ` ազատազրկում երեքից հինգ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը: Այսինքն` տվյալ հանցագործության համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը երեք տարի ինն ամիս ժամկետով ազատազրկումն է: ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 15-րդ կետի համաձայն ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը ներառյալ: Արթուր Խուրշուդյանը հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարել է 2011 թվականի ապրիլին: Սույն քրեական գործով բացակայում են համաներման մասին հիշյալ որոշման 9-րդ կետում նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման համար: Հիմք ընդունելով վերը նշվածը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Համաներում հայտարարելու մասին՚ որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը, համաձայն որի պատժից պետք է ազատել առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժների դատապարտված անձանց: Դատարանը գտնում է, որ տուժող Աննա Արայի Իսախանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ դատական քննության ժամանակ տուժողը հայտնել է, որ ամբաստանյալից որևէ պահանջ չունի: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ 2011թ. մայիսի 2-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան պետք է թողնել նրա տնօրինությանը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման երեք (3) տարի ժամկետով: Կիրառել ՙՀամաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին ազատել պատժի կրումից: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին անհապաղ ազատել կալանքից: Տուժող Աննա Իսախանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել Աննա Իսախանյանի տնօրինությանը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն Բնագրի հետ ճիշտ է ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-07-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-08-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 56 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-08-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114,56 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-08-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 170 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-8866/11 |
| Այլ նշումներ | բաղկացած 2 հատորից. 1-ին հատոր` 114 թերթ, 2-րդ հատոր` 56 թերթ: |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 16-08-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 11-10-2011 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | բաղկացած 2 հատորից. 1-ին հատոր` 114 թերթ, 2-րդ հատոր` 91 թերթ: |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-10-2011 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-10-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 114, 104 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 31-10-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 104 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 03-02-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114, 108 |
| ՈՒր(դատարան) | Վճռաբեկ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-1495/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 07-02-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 28-06-2012 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
Մակագրել
| Երբ | 28-06-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-06-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-06-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-06-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Իսախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը նշանակվել է ոչ թե 17-07-2012-ին այլ 11-07-2012թ.-ին |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է անորոշ ժամկետով` նկատի ունենալով, որ հարցում է կատարվել ՍԷԿՏ համակարգ, և դատական նիստ կնշանակվի հարցման պատասխանն ստանալուց հետո |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
| Կասեցման ամսաթիվը | 04-10-2012 |
|---|---|
| Հիմքը |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք կասեցվել են մինչև 27.12.2013թ. |
|---|
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք կասեցվել են մինչև 31.12.2015թ. |
|---|
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք կասեցվել են մինչև 31.12.2016թ. |
|---|
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2019թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք կասեցվել են մինչև 31.12.2017թ. |
|---|
Կասեցումից հանվել է
| Երբ | 30-01-2019 |
|---|---|
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0065/01/11 ՈՐՈՇՈՒՄ քրեական գործի վարույթը վերսկսելու և դատական քննություն նշանակելու մասին ՙ30՚ հունվարի 2019թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանս, ուսումնասիրելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի նյութերը, ՊԱՐԶԵՑԻ 2012 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթ է ընդունվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/: 2012 թվականի հուլիսի 02-ի որոշմամբ քրեական գործով նշանակվել է դատական քննություն: 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 2019 թվականի հունվարի 29-ին Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Հ.Հարությունյանի կողմից ստացվել է միջնորդություն` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ, կից ներկայացնելով Ա.Խուրշուդյանի վերադարձի վերաբերյալ փաստաթղթերի պատճենները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործով վարույթը կասեցվում է` մինչև այն կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքների վերանալը: Դրանց վերացումից հետո այն վերսկսվում է /.../ դատարանի որոշմամբ: Նկատի ունենալով, որ ներկա պահին վերացել են քրեական գործի վարույթը կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքները, դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11 քրեական գործի վարույթը պետք է վերսկսել և նշանակել դատական քննություն: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, 18-րդ, 292-րդ հոդվածներով` ՈՐՈՇԵՑԻ 1. Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսել: 2. Քրեական գործով դատական քննություն նշանակել 2019 թվականի փետրվարի 13-ին` ժամը 12:00-ին` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոն նստավայրում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-02-2019 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Համբարձում |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Իսախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատավոր Ա.Մկրտչյանի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 28-02-2019 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Ընդունվել է համաներման ակտ |
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-02-2019 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0065/01/11 ՈՐՈՇՈՒՄ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին <<28>> փետրվարի 2019 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Նարե Այվազյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանիի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանի Կենտրոն նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատական քննության արագացված կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ծնված` 1982 թվականի փետրվարի 21-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, գտնվում է փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, նախկինում չդատված, աշխատել է ՙԶանգեզուր՚ տաքսի ծառայությունում` որպես վարորդ, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 26 շենքի թիվ 35 բնակարանում/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՊԱՐԶԵՑ 2011 թվականի ապրիլի 01-ին Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը: 2011 թվականի ապրիլի 01-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է: 2011 թվականի ապրիլի 02-ին Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժաամկետով: Կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Արթուր Խուրշուդյանն ազատվել է պատժից, նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը բեկանվել և փոփոխվել է պատժի մասով, Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հունիսի 08-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության: 2012 թվականի հունիսի 28-ին քրեական գործն ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 2012 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 2019 թվականի հունվարի 29-ին դատարան է ստացվել փաստաբան Համբարձում Հարությունյանի գրությունն այն մասին, որ Արթուր Խուրշուդյանը 2019 թվականի հունվարի 28-ին ժամանել է Հայաստան և ներկայացել հետախուզումը նախաձեռնողին: 2019 թվականի հունվարի 30-ին քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 2245-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել Է փախուստի։՚: Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով, հայտարարելով, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը: Մեղադրող Հ.Սաֆարյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժող Աննա Իսախանյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ առարկություններ, ինչպես նաև` ամբաստանյալից բողոք կամ վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի պաշտպան Համբարձում Հարությունյանը միաժամանակ միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` համաներման մասին օրենքի համապատասխան կետի հիմքով, նշելով, որ, քանի որ սույն գործով կիրառվել է դատական քննության արագացված կարգ, ուստի տվյալ դեպքում Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով սահմանված առավելագույն պատիժը կրճատվում է երկու երրորդով: Ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը չառարկեց իր նկատմամբ համաներման կիրառմանը: Մեղադրող Հովհաննես Սաֆարյանը չառարկեց միջնորդության դեմ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե ընդունվել է համաներման ակտ:՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` <<Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: Սույն հոդվածի առաջին մասի 13-րդ կետում նշված հիմքով գործի հարուցման մերժում, վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե չի հատուցվել կամ այլ կերպ չի հարթվել պատճառված վնասը, կամ առկա է վեճ հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ: Այս դեպքում ևս գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Կողոպուտը՝ ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Կողոպուտը, որը՝ 1) կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) կատարվել է խոշոր չափերով, 3) կատարվել է` պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով, 4) զուգորդվել է կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով` /.../ պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով: /.../>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` <<6. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը:>>: ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է. <<Քրեական գործի հարուցումը մերժել, հարուցված քրեական գործը կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը կամ չիրականացնել քրեական հետապնդում 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (բացառությամբ անմիջականորեն մարդու մահվան հանգեցրած դեպքերի, որոնցով առկա է տուժողի իրավահաջորդի առարկությունը), որոնցով՝ 1) անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան չորս տարի ժամկետով ազատազրկում. /.../>>: ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ կետը համաներման կիրառումը թույլ չի տալիս մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը հետախուզման մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ, բացառությամբ այն անձանց, որոնք 2019 թվականի փետրվարի 1-ը ներառյալ կամովին կներկայանան քրեական հետապնդման մարմիններ, իսկ եթե գործը դատարանի վարույթում է` դատարան: Տվյալ դեպքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը ներկայացել է 2019 թվականի հունվարի 28-ին: ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է. <<Սույն օրենքը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո։>>: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 31.05.2014թ. Գագիկ Մինասյանի վերաբերյալ թիվ ԿԴ/0029/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <</.../ Օրենքով սահմանված դատավարական կարգի պահպանմամբ դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով Գ.Մինասյանին մեղսագրվող հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի, այն է` 7 (յոթ) տարի ժամկետով ազատազրկման երկու երրորդը որպես առավելագույն պատիժ նշանակելու օրենսդրական պահանջով, հաշվարկել է, որ այս կանոնի կիրառման արդյունքում տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված առավել խիստ պատիժ է դառնում 4 (չորս) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով ազատազրկումը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ և 6-րդ կետերը)։ Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի փետրվարի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2013 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը` թողել օրինական ուժի մեջ։ Համաձայնվելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ առկա պատճառաբանությունների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը վկայակոչել է Համաներման ակտի 18-րդ կետը, որը հստակ սահմանում է, որ նշված ակտը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո (տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 7-րդ կետերը)։ Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 15-20-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գործը դատական քննության արագացված կարգով քննելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու կանոնները կիրառելու պայմաններում Գ.Մինասյանի նկատմամբ տարածվում է Համաներման ակտի 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետը։ Հետևաբար, միանգամայն իրավաչափ է Համաներման ակտի քննարկվող դրույթի կիրառմամբ Գ.Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործով վարույթը կարճելը և վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը։ /.../>>: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին վերագրվող հանցագործության համար պատիժ կարող է նշանակվել առավելագույնը 3 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումը: Հետևաբար, իրավաչափ է ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճելը և Արթուր Խորշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելը: Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատական նիստերի դահլիճում: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան պետք է թողնել տուժողի տնօրինմանը: Հաշվի առնելով, որ տուժողը քաղաքացիական հայց, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել, ուստի քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետով, 119-րդ, 379-րդ հոդվածներով, դատարանը ՈՐՈՇԵՑ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճել և Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի հիմքով: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և Արթուր Խորշուդյանին ազատել դատական նիստերի դահլիճում: Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել տուժողի տնօրինմանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-02-2019 |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 28-02-2019 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ՈՐՈՇԵՑ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճել և Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի` <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի հիմքով: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և Արթուր Խորշուդյանին ազատել դատական նիստերի դահլիճում: Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել տուժողի տնօրինմանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 01-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 2 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 5 |
| Համաներման մասին որոշման կետ/ենթակետ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Մեղադրյալ/Դատապարտյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 09-04-2019 |
|---|
Դատական որոշման վերաբերյալ կասկածների և անհստակությունների լուծում
| Ամսաթիվ | 08-04-2019 |
|---|---|
| Բովանդակություն | Գործ No ԵԱՔԴ/0065/01/11 ՈՐՈՇՈՒՄ անհստակությունը վերացնելու մասին ՙ08՚ ապրիլի 2019թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանս, վերանայելով թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11 քրեական գործով 28.02.2019թ. որոշումը, ՊԱՐԶԵՑԻ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 28.02.2019թ. որոշման ներածական մասում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի ծննդյան տարին, ամիսը և օրը տեխնիկական պատճառներով նշվել է սխալ: Համաձայն քրեական գործի նյութերի` Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանը ծնվել է 1983 թվականի հուլիսի 10-ին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կամ այլ դատական որոշում կայացրած դատարանն իրավունք ունի լուծել դրա ի կատար ածման ընթացքում ծագած կասկածները և անհստակությունները, մասնավորապես` 1) հստակ որոշել հաշվարկվող պատժի չափը, եթե դատարանի դատավճռում այն սահմանված չէ. 3) լուծել խափանման միջոցների, դատական ծախսերը վերաբաշխելու և իրեղեն ապացույցների ճակատագրի հարցը, եթե այն լուծված չի եղել կամ լուծված է եղել ոչ հստակ. 4) մեկնաբանել իր որոշումների անհստակությունները՚: Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և 28.02.2019թ. որոշումը, գտնում եմ, որ որոշման մեջ տեղ գտած անհստակությունը պետք է վերացնել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, ՈՐՈՇԵՑԻ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի /ÐÐ ùñ»³Ï³Ý ûñ»Ýë•ñùÇ 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով/ վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 28.02.2019թ. որոշման ներածական մասում Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի ծննդյան տարին, ամիսը և օրը կարդալ` 1983 թվականի հուլիսի 10-ը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-06-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 4 հատոր. 1-ինը՝ 115, 2-րդը՝ 154, 3-րդը՝ 78, 4-րդը՝ 66 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-06-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր. 1-ինը՝ 115, 2-րդը՝ 154, 3-րդը՝ 78, 4-րդը՝ 66 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0065/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-08-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Խ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Խուրշուդյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի / ՀՀ քր. օր-ի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետ- ազատազրկում 3 տարի ժամկետով, կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և Ա. Խուշուդյանը ազատվել է պատժի կրումից/ վերաբերյալ 07.07.2011թ-ի դատավճիռը և Ա. Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 09-08-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 16-08-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-08-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 01-09-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 01-09-2011 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Գործ ԵԱՔԴ/0065/01/11 01 սեպտեմբերի 2011թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Խ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննելով մեղադրող Խ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ դատարանի/ 2011 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 2011թ. ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը: 2011թ. ապրիլի 2-ին Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և նա դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011թ. մարտի 31-ին, ժամը 22:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ, Աննա Արայի Իսախանյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով Ա.Իսախանյանին քաշել, գցել է գետին, փորձել է բացահայտ հափշտակել պարանոցի 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության ոսկյա շղթան՝ իր խաչով, բայց հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, անկախ իր կամքից, չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։ 2011թ. մայիսի 23-ին թիվ 09105411 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան: Կատարած հանցագործության համար ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառվել է <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և նա ազատվել է պատժի կրումից: Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է կալանքից: Տուժող Աննա Իսախանյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարվել է լուծված: Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Աննա Արայի Իսախանյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան թողնել Աննա Իսախանյանի տնօրինությանը: 2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խ.Բաղդասարյանը հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ըստ բողոքաբերի` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառումը և նրան պատժից ազատելը հիմնավորված չէ, այն պատճառաբանությամբ, որ որոշումը կիրառելիս դատարանը հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն: Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատաած արարքը հանցափորձ է, բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով` նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից: Վերոգրյալի հիման վրա խնդրել է բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման: 3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և պաշտպանության կողմի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2011թ. մայիսի 26-ի ընդունած “Համաներում հայտարարելու մասին” որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետով սահմանված է` Պատժաչափի չկրած մասը կրճատել` 4) մեկ քառորդով` սույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում նշված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են: Նույն որոշման 9-րդ կետով սահմանվում են համաներման կիրառումը բացառող հանգամանքները, որի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում` <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածով, 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 123-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 132-րդ հոդվածով, 132.2-րդ հոդվածով, 133-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 138-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 139-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 142-րդ հոդվածով, 149-154.5-րդ հոդվածներով, 166-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 168-րդ հոդվածով, 175-176-րդ հոդվածներով, … հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները կատարած կամ այդ հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն>>: Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, որը վերոնշյալ որոշման 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի և 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի ուժով հանդիսանում է ոչ թե պատժից ազատելու, այլ պատժաչափի չկրած մասը կրճատելու հիմք: Այս պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային Ժողովի Համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանի կողմից նշանակված պատժի հարցին` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով պետք է փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով` նկատի ունենալով հետևյալը` Համաձայն <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 23.05.2011թ. օրենքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ կետի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ. <<պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երեքից հինգ տարի ժամկետով:>> Քրեական գործի նյութերից երևում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ամբողջությամբ չի ուսումնասիրել և պատշաճ գնահատության չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որի արդյունքում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նշանակել է ազատազրկման հետ կապված պատիժ, ինչը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներից և չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Բացի այդ, դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս, պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել, և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում` պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ` նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով>>: Վերոգրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու համար առկա չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ խոչընդոտ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է` հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը>>: Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելիս, ուսումնասիրելով և վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործի փաստական տվյալները, մասնավորապես ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և գործի կոնկրետ տվյալները, գտնում է, որ` Ա.Խուրշուդյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, զղջում է կատարած արարքի համար: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քրեական գործի տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը, գալիս է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ պետք է կիրառել պատիժ` տուգանքի ձևով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Վերոգրյալի հիմքերի առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ քրեական գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը դատարանի դատավճիռը բեկանելու և պատժի մասով փոփոխելու հիմք է հանդիսանում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը` Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, բեկանել և փոփոխել պատժի մասով: Ամբաստանյալ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-09-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 05-10-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` 114 թերթից, 2-րդ հատորը` 91 թերթից; |
| Գործին կից նյութեր | չկա |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 05-10-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 114 , 91 թերթից: |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-15322/11 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0065/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 27-01-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Մ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | դատապարտյալ՝ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 03-02-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-1495 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 07-02-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր |
| Դատապարտյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հայրանուն | Սարգսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Գործի համարը | ԵԱՔԴ/0065/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 07-02-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-03-2012 |
|---|---|
| Որոշման առաքման ամսաթիվը | 07-03-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 29-05-2012 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 08-06-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-06-2012 |
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0065/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում Քրեական գործ թիվ ԵԱՔԴ/0065/01/11 Նախագահող դատավոր՝ Մ.Պետրոսյան Դատավորներ` Մ.Արղամանյան Գ.Մելիք-Սարգսյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ 2012 թվականի հունիսի 8-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 1. 2011 թվականի ապրիլի 1-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09105411 քրեական գործը։ 2011 թվականի ապրիլի 1-ին Արթուր Խուրշուդյանը ձերբակալվել է։ Նախաքննության մարմնի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճռով Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 տարի ժամկետով։ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ` Ա.Խուրշուդյանն ազատվել է նշանակված պատիժը կրելուց։ Ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է, և նա կալանքից ազատվել է դատական նիստերի դահլիճում։ 3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ին որոշում է կայացրել բողոքը մասնակիորեն բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին։ Ա.Խուրշուդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի՝ 700.000 ՀՀ դրամի չափով։ 4. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Մ.Սարգսյանը։ Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վարույթ է ընդունվել։ Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։ 2. Գործի փաստական հանգամանքները և վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը 5. Ա.Խուրշուդյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ 2011 թվականի մարտի 31-ին` ժամը 22։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի թիվ 15 շենքի մոտ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու եղանակով փորձել է բացահայտ հափշտակել Աննա Իսախանյանի պարանոցի` 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն, հանդիպելով Ա.Իսախանյանի դիմադրությանը, իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ավարտին հասցնել հանցագործությունը և դիմել է փախուստի։ 6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված է. «(…) Դատարանը, կիրառելով «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 26.05.2011թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը, հաշվի չի առել, որ նույն համաներման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած կամ այդ հանցագործությունը կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն չեն։ Քանի որ Ա.Խուրշուդյանի կատարած արարքը հանցափորձ է, կարծում եմ, որ դատարանը ճիշտ չի մեկնաբանել համաներման ակտը, այն է` համաներման ակտի 8-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով նույն որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ, եթե դրանք հանցափորձ կամ հանցագործության նախապատրաստություն են, այլ ոչ թե ազատում է պատժի կրումից։ Վերոգրյալի հիման վրա (…) խնդրում եմ բեկանել Արթուր Խուրշուդյանի վերաբերյալ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 07.07.2011թ. դատավճիռը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ` առանց «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառման» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 59-60-րդ էջեր)։ 7. Վերաքննիչ դատարանն իր դատական ակտում նշել է. «(…) Այս պայմաններում վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Արթուր Խուրշուդյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ Ազգային ժողովի համաներում հայտարարելու մասին 26.05.2011 թվականի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը (…)։ Բացի այդ, դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելիս պատժատեսակի նպատակահարմարության հարցը քննության առարկա չի դարձրել, չի պատճառաբանել և չի նշել այն շարժառիթները, թե ինչու է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատիժ` ազատազրկում նշանակել և ինչու պատիժներից նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պատիժ նշանակելու հարցը և հաշվի առնելով մեղքի ձևը, այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրված հանցագործությունն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է նաև այլընտրանքային պատիժ` տուգանքի ձևով, հանգում է այն հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել վերոհիշյալ հոդվածով սահմանված պատիժներից տուգանք պատժատեսակը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, 78-80-րդ էջեր)։ 3. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 8. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված օրինականության սկզբունքի խախտում։ Ի հիմնավորումն ասվածի` բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով, և խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ու Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ առանց համաներման ակտի կիրառման։ Մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը, մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարելով, պատժի մասով բեկանել և փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանին դատապարտելով տուգանքի 700.000 ՀՀ դրամի չափով։ Վերոշարադրյալ հանգամանքը, բողոք բերած անձի կարծիքով, վկայում է այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանը դուրս է եկել վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից` թույլ տալով դատավարական օրենքի նորմի ակնհայտ և կոպիտ խախտում։ 9. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը և քրեական գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։ 4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը 10. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող քրեադատավարական իրավանորմերի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։ 11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։ 12. ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Պետական իշխանությունն իրականացվում է Uահմանադրությանը և oրենքներին համապատաuխան` oրենuդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավաuարակշռման հիման վրա։ Պետական (…) մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավաuու են կատարելու միայն այնպիuի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Uահմանադրությամբ կամ oրենքներով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննիչ բողոքը պետք է բովանդակի` (…) 5) բողոքի հիմքերը և պահանջը. 51) վերաքննիչ բողոքում նշված նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմերի խախտման, ինչպես նաև գործի ելքի վրա դրանց ազդեցության վերաբերյալ հիմնավորումները (…) 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում։ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»։ 13. Վերոգրյալ իրավանորմերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն էականորեն տարբերվում են առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմաններից։ Մասնավորապես, եթե առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության սահմանները որոշվում են անձին առաջադրված մեղադրանքի հիման վրա (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ապա վերաքննության կարգով գործը վերանայելիս գործի քննության սահմանները կանխորոշում է վերաքննիչ բողոքը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ ասած՝ վերաքննիչ դատարանում վերաքննիչ բողոքի սահմաններում դատական ստուգման է ենթարկվում առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը և ոչ թե իրականացվում է գործի ըստ էության քննություն։ Ավելին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասն ուղղակիորեն արգելում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը փոփոխել կամ լրացնել գործի դատական քննության ընթացքում` ամրագրելով, որ դրանք ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում։ 14. Մ.Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ գործով կայացված որոշման մեջ քննարկման առարկա դարձնելով վճռաբեկ դատարանում գործի քննության սահմանները` Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրելով «բոլոր դեպքերում» ձևակերպումը` օրենսդիրը արտահայտել է այդ կանոնն իմպերատիվ դարձնելու կամք` անկախ վերադաս դատարաններում վարույթի սահմանները որոշող իրավանորմերից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մաս և 415-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այլ կերպ, եթե վերադաս դատարանը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա իրավասու է ուղղել այդ դատական սխալը` կաշկանդված չլինելով դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով։ Նույնը վերաբերում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերում ամրագրված հիմքերին, որոնցով «հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման». նշված ձևակերպումը ևս վկայում է նշված հիմքերն իմպերատիվ դարձնելու օրենսդրի կամքի մասին։ (…) տրված օրենքի մեկնաբանությունները ոչ միայն պայմանավորված են օրենքի իմաստի տառացի ընկալմամբ, այլև արտահայտում են քրեական դատավարությունում իրավաչափ շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը։ Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ հոդվածի 2-րդ մասում և 415-րդ հոդվածի 1-ին մասում նախատեսված իրավանորմերն ըստ էության ամրագրում են Վճռաբեկ դատարանում դատական վերանայման սահմանափակ բնույթը և հետապնդում են իրավաչափ նպատակ. ապահովել կողմերի հետևողականությունն իրենց նյութաիրավական ու դատավարական շահերի պաշտպանության գործում։ Այնուհանդերձ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404-րդ և 415-րդ հոդվածներով նախատեսված սահմանափակումները չեն կրում և չեն կարող կրել բացարձակ բնույթ, քանի որ կողմերի իրավական հետևողականության ապահովման իրավական շահին հակակշիռ իրավական շահը` դատական սխալների ուղղումը, որոշակի պայմաններում կարող է էապես մեծարժեք լինել, որպես գերակա հանրային շահ։ Ուստի, հիմնարար բնույթ կրող դատական սխալների հայտնաբերման պարագայում Վճռաբեկ դատարանն իրավասու է դուրս գալ բողոքարկման սահմաններից և վերացնել այդ դատական սխալները (…)» (տե՛ս Մխիթար Միհրանի Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշման 13-14-րդ կետերը)։ 15. Վերահաստատելով և զարգացնելով վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի է նաև վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող իրավանորմերին։ Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածում ամրագրված սահմանափակումները բացարձակ բնույթ չեն կրում և դրանք պետք է դիտարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի այլ իրավանորմերի համատեքստում։ Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերաքննիչ դատարանն իրավասու է դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից միայն այն դեպքում, երբ առկա է դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն անվերապահորեն պետք է հանգեցնի դատական ակտի բեկանման (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մաս) կամ առկա է քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Մյուս բոլոր դեպքերում վերաքննիչ դատարանը կաշկանդված է դատական վերանայման սահմանների վերաբերյալ կանոններով, հետևաբար իրավասու չէ սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերից և հիմնավորումներից դուրս արձանագրել դատական սխալ և ուղղել այն։ 16. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքում մեղադրողը վիճարկել է «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառման իրավաչափությունը` փաստարկելով, որ Ա.Խուրշուդյանը նշված համաներման ակտի կիրառմամբ ոչ թե պետք է ազատվեր նշանակված պատժի կրումից, այլ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ քառորդով (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանը համաձայնել է մեղադրողի փաստարկների հետ, միևնույն ժամանակ դուրս գալով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից, սեփական նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա է դարձրել Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցը։ Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում և բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը)։ 17. Մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծության լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցավորի նկատմամբ նշանակված պատժի անհամաչափությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` դատական ակտի անվերապահ բեկանմանը հանգեցնող դատավարական իրավունքի խախտում չէ և ոչ էլ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված` քրեական գործի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման հիմք։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իրավասու չէր սեփական նախաձեռնությամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններից դուրս անդրադառնալ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիության հարցին և այդ մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։ 18. Հիմք ընդունելով վերոգրյալ դատողությունները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրավաչափ չէ Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումն այն դեպքում, երբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը վերաբերել է համաներման ակտի սխալ կիրառմանը։ Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, որոշում կայացնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն Ա.Խուրշուդյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու մասին, դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակներից` թույլ տալով վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված օրինականության սկզբունքի խախտման։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա (…)»։ Վերոնշյալ հանգամանքը Վճռաբեկ դատարանին հիմք է տալիս բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Արթուր Սարգսի Խուրշուդյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-06-2012 |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 19-06-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 21-06-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 115, 154 թերթ: |